Postanowienie - II SA/Ol 291/26 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - z dnia 25 czerwca 2026
Teza
Odrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.A. na uchwałę Rady Gminy D. z 6 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na bezczynność Wójta Gminy postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE P.A. (dalej: skarżący) wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy D. z 6 marca 2026 r. [...] podjętą w przedmiocie rozpatrzenia skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmiociOdrzucono skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.A. na uchwałę Rady Gminy D. z 6 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na bezczynność Wójta Gminy postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE P.A. (dalej: skarżący) wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy D. z 6 marca 2026 r. [...] podjętą w przedmiocie rozpatrzenia skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmioci
Data orzeczenia
25 czerwca 2026
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Przewodniczący
Tadeusz Lipiński
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę
UZASADNIENIE
P.A. (dalej: skarżący) wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy D. z 6 marca 2026 r. [...] podjętą w przedmiocie rozpatrzenia skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie zapewnienia dojazdu do nieruchomości skarżącego.W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność, ewentualnie jej oddalenie jako niezasadnej.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18b ust. 1 ustawy z dnia8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm., dalej jako "u.g.n.") oraz art. 247 i art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej jako "k.p.a.").Zgodnie z art. 18b ust. 1 u.s.g. rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji.W myśl zaś art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2, jest rada gminy.Zaskarżona uchwała, mimo że rada gminy ustosunkowała się do skargi z 24 listopada 2025 r. na bezczynność wójta w tej formie, nie jest tożsama z aktem, o którym stanowi art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), gdyż została podjęta w trybie uregulowanym w dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski".Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.Stosownie natomiast do art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zgodnie z art. 237 § 3 k.p.a., o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, a elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a.Wyjaśnić należy, że tryb skargowo-wnioskowy uregulowany w art. 221 i nast. k.p.a. jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym. Skarga wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. stanowi odformalizowany środek obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się o działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących podstawą skargi. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W konsekwencji zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi, pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych, bowiem działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów podlegających kontroli sądowej, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie (por. np. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09, z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09 czy z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/0711 października 2013 r., I OSK 2372/13 i I OSK 2373/13; 1 grudnia 2017 r., I OSK 2490/17; 14 kwietnia 2017 r., I OSK 582/17; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także M. Jaśkowska (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII, LEX).Zaznaczyć należy, że zaskarżona uchwała nie stanowi rozstrzygnięcia sprawyz zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.Wyjaśnić należy, że generalnie uchwały są formami wyrażania woli właściwymi dla organów kolegialnych. Nagłówek nadany uchwale przez organ: "akt", "zarządzenie" itp., nie zmienia oceny charakteru prawnego uchwały jako formy wyrażania woli organu kolegialnego. Jednakże w przypadku działalności rady gminy przez uchwałę nie należy rozumieć samego sposobu zajmowania stanowiska przez organ kolegialny. Jest oczywiste, że właściwą formą wyrażania poglądu jest – dla organów kolegialnych – uchwalanie czegoś, głosowanie, kończące się wydaniem aktu o nazwie brzmiącej właśnie "uchwała" (zob. wyrok NSA we Wrocławiu z 7 grudnia 1993 r. SA/Wr 1143/93). W doktrynie podkreśla się zasadnie, że w przypadku działalności rady gminy, przez uchwałę nie należy rozumieć samego sposobu zajmowania stanowiska przez organ kolegialny. Jest bowiem oczywiste, iż właściwą formą wyrażania poglądu jest - dla organów kolegialnych - uchwalanie czegoś, głosowanie, kończące się wydaniem aktu o nazwie brzmiącej właśnie "uchwała". W przypadku rady gminy ustawowe znaczenie pojęcia "uchwała" jest inne i oznacza prawną formę działania, zastrzeżoną dla określonych spraw, a nie metodę działania organu kolegialnego. Chodzi o uchwałę w sensie materialnoprawnym, czyli akt prawny zawierający oświadczenie woli, rozstrzygnięcie, akt normatywny (por. A. Szewc, T. Szewc: Uchwałodawcza działalność organów samorządu terytorialnego, Warszawa 1999, s. 49 i nast.).Czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., niezależnie od ich formy, mają odrębny charakter i nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.Tym samym okoliczność, że skarga na działanie (bezczynność) wójta została rozpatrzona w formie uchwały przez radę gminy, nie może w prosty sposób skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Istotne znaczenie ma w tym wypadku fakt, że uchwała taka obejmuje swym zakresem postępowanie skargowe, które nie podlega kognicji sądów administracyjnych.Skoro wniesiona skarga dotyczy sprawy, która nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, to skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, stosownie doart. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie (por. np. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09, z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09 czy z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/0711 października 2013 r., I OSK 2372/13 i I OSK 2373/13; 1 grudnia 2017 r., I OSK 2490/17; 14 kwietnia 2017 r., I OSK 582/17; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także M. Jaśkowska (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII, LEX).Zaznaczyć należy, że zaskarżona uchwała nie stanowi rozstrzygnięcia sprawyz zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.Wyjaśnić należy, że generalnie uchwały są formami wyrażania woli właściwymi dla organów kolegialnych. Nagłówek nadany uchwale przez organ: "akt", "zarządzenie" itp., nie zmienia oceny charakteru prawnego uchwały jako formy wyrażania woli organu kolegialnego. Jednakże w przypadku działalności rady gminy przez uchwałę nie należy rozumieć samego sposobu zajmowania stanowiska przez organ kolegialny. Jest oczywiste, że właściwą formą wyrażania poglądu jest – dla organów kolegialnych – uchwalanie czegoś, głosowanie, kończące się wydaniem aktu o nazwie brzmiącej właśnie "uchwała" (zob. wyrok NSA we Wrocławiu z 7 grudnia 1993 r. SA/Wr 1143/93). W doktrynie podkreśla się zasadnie, że w przypadku działalności rady gminy, przez uchwałę nie należy rozumieć samego sposobu zajmowania stanowiska przez organ kolegialny. Jest bowiem oczywiste, iż właściwą formą wyrażania poglądu jest - dla organów kolegialnych - uchwalanie czegoś, głosowanie, kończące się wydaniem aktu o nazwie brzmiącej właśnie "uchwała". W przypadku rady gminy ustawowe znaczenie pojęcia "uchwała" jest inne i oznacza prawną formę działania, zastrzeżoną dla określonych spraw, a nie metodę działania organu kolegialnego. Chodzi o uchwałę w sensie materialnoprawnym, czyli akt prawny zawierający oświadczenie woli, rozstrzygnięcie, akt normatywny (por. A. Szewc, T. Szewc: Uchwałodawcza działalność organów samorządu terytorialnego, Warszawa 1999, s. 49 i nast.).Czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., niezależnie od ich formy, mają odrębny charakter i nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.Tym samym okoliczność, że skarga na działanie (bezczynność) wójta została rozpatrzona w formie uchwały przez radę gminy, nie może w prosty sposób skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Istotne znaczenie ma w tym wypadku fakt, że uchwała taka obejmuje swym zakresem postępowanie skargowe, które nie podlega kognicji sądów administracyjnych.Skoro wniesiona skarga dotyczy sprawy, która nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, to skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, stosownie doart. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.