Zarządzenie z 2 lutego 2019, sygn. I C 781/18

UZASADNIENIE

wyroku zaocznego z 19 grudnia 2018 r.

A. C. wniósł o zasądzenie od M. K. 19798 zł z odsetkami umownymi od szczegółowo wyliczonych kwot cząstkowych. W uzasadnieniu pozwu twierdził, że zawarł z M. K. umowę pożyczki na kwotę 25000 zł z oprocentowaniem 10% w stosunku rocznym. Pożyczka miała być spłacona w 24 ratach miesięcznych, począwszy od czerwca 2014 r. W dniu 10 czerwca 2016 r. umowa pożyczki została wypowiedziana, ponieważ dłużnik nie spłacał kolejnych rat. Następnie powód wezwał dłużnika do wykupu weksla.

M. K., prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, nie stawił się na rozprawie, nie wniósł odpowiedzi na pozew, nie żądał rozpoznania sprawy w swej nieobecności ani nie składał wyjaśnień.

W dniu 5 maja 2017 r. w sprawie I Nc 212/17 Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym.

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. Sąd uchylił nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 30 maja 2014 r. A. C. zawarł z M. K. umowę pożyczki kwoty 25000 zł z oprocentowaniem 10% w stosunku rocznym. M. K. zobowiązał się do spłaty pożyczki w 24 ratach miesięcznych, płatnych do 15 dni każdego miesiąca. Zgodnie z § 3 umowy pożyczkodawca mógł wypowiedzieć umowę w trybie natychmiastowym w przypadku zalegania przez pożyczkobiorcę z płatnością dwóch rat pożyczki. Strony uzgodniły, że z chwilą wypowiedzenia umowy cała należność staje się natychmiast wymagalna i może zostać skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.

dow ód: umowa pożyczki k. 14-16

W dniu 18 czerwca 2014 r. M. K. w akcie notarialnym poddał się egzekucji obowiązku zwrotu pożyczki A. C..

dow ód: wypis k. 11-13

M. K. spłacił pięć rat pożyczki.

dow ód: potwierdzenia przelewów k. 17-21

Pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. A. C. wypowiedział umowę pożyczki w trybie natychmiastowym.

dow ód: pismo k. 10

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej powołanych dowodów z dokumentów, które nie budziły wątpliwości Sądu i nie zostały zakwestionowane przez strony.

S ąd zważył, co następuje:

Powództwo okazało się w znacznej części zasadne.

W sprawie zaistniały przesłanki wydania wyroku zaocznego, albowiem pozwany prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, nie stawił się na rozprawie, nie wniósł odpowiedzi na pozew, nie żądał rozpoznania sprawy w swej nieobecności ani nie składał wyjaśnień. Z tego względu Sąd, stosownie do treści art. 339 § 2 k.p.c., uznał twierdzenia powoda przytoczone w pozwie za prawdziwe. Niemniej jednak zasadność powództwa kształtuje się nieco inaczej, niż wynika to z treści pozwu, jego uzasadnienia i przedstawionych dowodów. Po pierwsze należy zauważyć, że skoro pozwany spłacił pięć rat pożyczki, czyli 5210 zł, to jego zadłużenie z tytułu pożyczonego kapitału wynosiło 19790 zł. Ponadto pozwany winien był powodowi kwotę 5000 zł z tytułu odsetek kapitałowych. Łącznie zadłużenie pozwanego wynosiło 24790 zł. Powód dochodził natomiast zapłaty kwoty 19798 zł z odsetkami umownymi od 19 rat kapitałowych w wysokości po 1042 zł. Należy zauważyć, że według harmonogramu spłat pożyczki ostatnia rata miała wynosić 1034 zł, a nie 1042 zł. Po drugie z treści pozwu wynika, że powód dochodził zasądzenia odsetek umownych kapitałowych. Z treści umowy pożyczki nie wynika, aby strony uzgodniły, że powodowi będzie wolno w takiej wysokości zgłosić w procesie o zapłatę pożyczki żądanie zasądzenia odsetek za opóźnienie w wysokości 10% rocznie. Z treści pozwu nie wynika, aby w ogóle powód zgłosił żądanie zasądzenia odsetek za opóźnienie. Nie można bowiem utożsamiać odsetek kapitałowych, które wedle treści umowy pożyczki miały stanowić wynagrodzenie powoda za udzielenie pożyczki, z odsetkami za opóźnienie. Żądanie pozwu jest zatem sformułowane w taki sposób, że powód żąda zasądzenia niespłaconych rat kapitału oraz odsetek za opóźnienie, w charakterze których funkcjonują odsetki umowne kapitałowe. Sformułowanie żądania pozwu w taki sposób należy uznać za pozbawione podstawy w treści umowy oraz w przepisach prawa. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 360 k.c. w braku odmiennego zastrzeżenia co do terminu płatności odsetek są one płatne co roku z dołu, a jeżeli termin płatności sumy pieniężnej jest krótszy niż rok - jednocześnie z zapłatą tej sumy. Pozwany winien był zatem uiścić odsetki kapitałowe w następujący sposób: 2500 zł po upływie roku korzystania z kapitału, czyli po 30 maja 2015 r., oraz 2500 zł po upływie drugiego roku korzystania z kapitału, czyli po 30 maja 2016 r. Z treści umowy nie wynika, aby pozwany miał uiszczać odsetki proporcjonalnie z każdą kolejna ratą. Wysokość raty miesięcznej stanowi bowiem iloraz kwoty pożyczki na liczbę rat pożyczki. Terminy wymagalności roszczenia powoda o zapłatę odsetek kapitałowych wypadałyby zupełnie inaczej, niż powód wskazuje w pozwie, z całą pewnością nie od dnia następnego po 15 dniu każdego kolejnego miesiąca. Należy pamiętać, że w świetle § 3 umowy pożyczki w przypadku wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym cała należność staje się natychmiast wymagalna. Wprawdzie powód nie udowodnił, kiedy oświadczenie o wypowiedzeniu doszło do pozwanego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią, ani nawet tego, że w ogóle wysłał to oświadczenie do pozwanego, ze względu jednak na treść art. 339 § 2 k.p.c. należy uczynić założenie, że oświadczenie to zostało wysłane w dniu datowania i doręczone pozwanemu ze skutkiem z art. 61 k.c. najpóźniej po 14 dniach, tj. 24 czerwca 2016 r. Całe zadłużenie pozwanego względem powoda, tj. niespłacony kapitał i odsetki kapitałowe, stało się wymagalne od 25 czerwca 2016 r., a więc później niż najpóźniejsza data wskazana w pozwie. Z powyższych względów w tej części powództwo podlegało oddaleniu.

Zasądzeniu na rzecz powoda podlegała zatem kwota 19790 zł. Na skutek omyłki Sąd zasądził kwotę 21769 zł, tj. ponad żądanie.

O kosztach procesu Sąd orzekł w myśl zasady finansowej odpowiedzialności za wynik sprawy. Pozwany winien jest zwrócić powodowi koszty celowego dochodzenia praw, obejmujące opłatę sądową od pozwu 990 zł, koszty zastępstwa prawnego 3600 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 5) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. tj. z dnia 3 stycznia 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 265), zaliczka na koszty wynagrodzenia kuratora w wysokości 3600 zł oraz koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

S. P. ł S.

ZARZĄDZENIE

1.  odpis wyroku zaocznego z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda,

2.  wykonać płatność na rzecz kuratora na podstawie postanowienia z 23.10.2018 r. – prawomocne.