Wyrok z 13 lipca 2018, sygn. VIII U 2021/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 lipca 2018 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

na posiedzeniu niejawnym w składzie:

Przewodniczący:

po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. w Gliwicach

sprawy S. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

o prawo do emerytury górniczej

na skutek odwołania S. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

z dnia 16 maja 2018 r. nr (...)

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemu S. K. od dnia (...) prawo do górniczej emerytury oraz zobowiązuje organ rentowy do ustalenia jej wysokości z zastosowaniem 24% kwoty bazowej obowiązującej w maju 2018 do części socjalnej świadczenia.

(-) SSO Teresa Kalinka

Sygn. akt VIII U 2021/18

UZASADNIENIE

Decyzją z 16 maja 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., odmówił ubezpieczonemu S. K. prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.).

W uzasadnieniu ZUS wskazał, że decyzją z dnia 25 czerwca 2013 przyznał odwołującemu prawo do górniczej emerytury górniczej, zatem obecnie brak podstaw od przyznania mu świadczenia do kolejnej emerytury.

Ubezpieczony odwołał się od tej decyzji

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. ZUS wskazał ponadto, że przepisy ustawy emerytalnej nie przewidują możliwości dokonania przeliczenia części socjalnej świadczenia
z uwzględnieniem aktualnej w dacie wniosku kwoty bazowej, w oderwaniu od podstawy nabycia prawa do świadczenia. Zdaniem ZUS, możliwe jest wyłącznie jednorazowe nabycia prawa do emerytury górniczej, bez względu na podstawę prawną jej nabycia.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczony S. K. urodził się (...)

Na podstawie decyzji ZUS z dnia 25 czerwca 2013r. od dnia 12 czerwca 2013r. nabył uprawnienia do górniczej emerytury w związku z wykazaniem 25 lat pracy górniczej stale
i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią, na podstawie art. 50e ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie
z 10 kolejnych lat kalendarzowych okresu od stycznia 2003r. do grudnia 2012r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 243,84%

Do ustalenia wysokości emerytury w decyzji przyznającej świadczenie uwzględniono 25 lat i 11 miesięcy okresów składkowych oraz 11 miesięcy okresów nieskładkowych, Obliczenie podstawy wymiaru świadczenia i jego wysokości nastąpiło przy zastosowaniu kwoty bazowej 3.080, 84 zł.

Ubezpieczony po przyznaniu emerytury kontynuował zatrudnienie w związku
z czym, kolejnymi decyzjami organ rentowy dokonywał przeliczenia świadczenia
z uwagi na doliczanie stażu pracy. Organ rentowy dokonywał również waloryzacji świadczenia. Ostatecznie decyzją z dnia 21 maja 2018 roku. ZUS dokonując przeliczenia świadczenia z uwagi na doliczanie stażu pracy, uwzględnił 28 lat i 3 miesiące okresów składkowych oraz 11 miesięcy okresów nieskładkowych.

W dniu 10 maja 2018 . złożył wniosek o ponowne ustalenie prawa do emerytury.
W związku z powyższym w dniu 16 maja 2018 . Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wydał zaskarżoną decyzję odmowną.

Powyższy stan faktyczny jest w zasadzie bezsporny i wynika wprost z akt organu rentowego.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 50a, ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) ukończył 55 lat życia;

2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;

3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek
o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

W myśl ust 2 tego przepisy wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.

Z kolei po myśli art. 21 ust. 1 tej ustawy podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, stanowi:

1)  podstawa wymiaru renty – w wysokości uwzględniającej rewaloryzację oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty,
z zastrzeżeniem art. 15 ust. 5, albo

2)  podstawa wymiaru ustalona na nowo w myśl art. 15.

Zgodnie z ust. 2 przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury.

Według treści art. 53 ust. 3 emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury.

Zgodnie jednak z ust. 4, przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje, w pierwszej kolejności, czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do emerytury górniczej, bowiem takiego prawa odmówił mu ZUS. W następnej zaś kolejności, czy ubezpieczony ma prawo do przeliczenia świadczenia z zastosowaniem aktualnie obowiązującej kwoty bazowej do obliczenia części „socjalnej” emerytury wynoszącej 24% kwoty bazowej.

Zarówno zasada ustanowiona w ust. 3 powyższego przepisu, jak i jego wyjątek objęty ust. 4 dotyczy obliczania tzw. części socjalnej (art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) emerytury "po emeryturze". Co do zasady więc do części socjalnej emerytury "po emeryturze" przyjmuje się kwotę bazową, która służyła do obliczenia uprzedniej emerytury. Wyjątek zaś dotyczy sytuacji, w której ubezpieczony po nabyciu uprawnień do uprzedniej emerytury podlegał co najmniej przez
30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ma on wtedy prawo do obliczenia następnej emerytury od nowej kwoty bazowej w części tzw. socjalnej wtedy, kiedy po przyznaniu pierwotnej emerytury podlegał co najmniej przez
30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Ubezpieczony pobiera od dnia 12 czerwca 2018. górniczą emeryturę w związku
z wykazaniem 25 lat pracy górniczej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią, przyznaną na podstawie art. 50eustawy emerytalnej. Niesporne między stronami było również, że obecnie ukończył 50 lat życia i wykazał ponad 25 lat pracy górniczej.

W dalszej kolejności należy zauważyć, że odwołujący domaga się również, aby przy wyliczaniu wysokości nowej emerytury uwzględnić podstawę wymiaru dotychczasowej emerytury z uwzględnieniem jednak sposobu wyliczenia o którym mowa w cytowanym powyżej art. 53, ust. 4 ustawy emerytalnej.

Organ rentowy stanął na stanowisku, że prawo do emerytury górniczej można uzyskać tylko jeden raz, a zatem osoby, które po raz pierwszy wystąpią do ZUS z wnioskiem
o emeryturę górniczą, mogą uzyskać uprawnienie do tej emerytury albo na podstawie art. 50e albo na podstawie art. 50a omawianej ustawy jeśli spełnią warunki wskazane w tych przepisach. Natomiast nie ma możliwości ponownego ustalenia prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a albo 50e ustawy, w sytuacji gdy wnioskodawca pobiera już emeryturę górniczą przyznaną w oparciu o jeden z tych przepisów.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska organu rentowego.

Sąd Apelacyjny w (...)w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 marca 2013r. sygn. akt III AUa 1117/12 podkreślił, że ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – wśród rodzajów emerytur górniczych rozróżnia emeryturę górniczą bez względu na wiek i zajmowane stanowisko w przypadku wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przez co najmniej 25 lat przyznawaną na podstawie jej art. 50e ust. 1 oraz przewidzianą w art. 50a emeryturę górniczą w obniżonym wieku 55 lub 50 lat przy 10 lub 15-letnim okresie pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 w ogólnym okresie ubezpieczenia górnika (20/25 lat).

W ocenie sądu orzekającego są to zatem dwa różne świadczenia.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 2014r. sygn. I UK 169/14 (LEX nr 1642866) wskazał, iż obecny art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, będący odpowiednikiem dawnego art. 48 tej ustawy, statuuje własny, odrębny od art. 50a układ warunkujący nabycie uprawnień do emerytury górniczej, rezygnując z przesłanki wieku emerytalnego na rzecz dłuższego, bo 25-letniego stażu kwalifikowanej pracy górniczej. Takie stanowisko zajął również Sad Najwyższy w wyroku
z dnia 1 kwietnia 2014r., I UK 366/13 (LEX nr 1455428).

Przepisy te różnią się zatem w zakresie koniecznych przesłanek zarówno okresami wymaganej pracy górniczej: art. 50a ust. 1 i 2 ustawy wymaga legitymowania się odpowiednio okresem 20 i 25 pracy górniczej i równorzędnej, w tym okresem odpowiednio 10 i 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1, art. 50e ust. 1 wymaga wykazania
25 lat pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy
(z uwzględnieniem ust. 2.), jak też różnią się co do przesłanki osiągnięcia wymaganego wieku w art. 50a ust. 1 i 2 i jej braku w art. 50e ust. 1.

Nie można podzielić stanowiska organu rentowego, iż po stronie ubezpieczonego nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki, uzasadniające uzyskanie prawa do kolejnego świadczenia.

Ubezpieczony posiada wymagany w art. 50a ust. 2 okres pracy górniczej, osiągnął również wiek 50 lat, co w ocenie Sądu należy uznać za spełnienie przesłanek z art. 50a ust. 2 ustawy, a zatem spełnienie przesłanek z przepisu, który w sposób odrębny statuuje nabycie prawa do emerytury górniczej od art. 50e ust. 1, na podstawie którego ubezpieczony nabył uprzednio emeryturę górniczą.

W ocenie Sądu, odwołujący po przyznaniu prawa do emerytury górniczej
bez względu na wiek i zajmowane stanowisko przepracował 30 miesięcy, co również nie było okolicznością sporną pomiędzy stronami, zatem zgodnie z art. 53, ust. 4 ustawy emerytalnej ubezpieczony ma prawo do zastosowania korzyści w postaci 24% obowiązującej aktualnie kwoty bazowej w części socjalnej nowej emerytury.

Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy (...) § 2 k.p.c. orzekł jak
w sentencji.

Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 148 ¹ k.p.c. uznając, iż wobec zgromadzonego materiału dowodowego zawartego w aktach organu rentowego oraz treści odwołania ubezpieczonej, do którego ubezpieczony nie załączył żadnych nowych dowodów, rozpoznanie sprawy na rozprawie nie jest konieczne, tym bardziej, iż odwołujący w swoim odwołaniu od skarżonej decyzji nie zawarł wniosku o przeprowadzenie rozprawy, podobnie jak organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie.

Zgodnie z art. 148 ¹ k.p.c. Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych
i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne (§ 1).

W przypadkach, o których mowa w § 1, sąd wydaje postanowienia dowodowe na posiedzeniu niejawnym (§ 2).

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona
w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo (§ 3).

Zaskarżoną decyzję zmieniono na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c.

(-) SSO Teresa Kalinka