Wyrok z 12 października 2018, sygn. VII U 635/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 października 2018r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska

Protokolant: Anna Bańcerowska

po rozpoznaniu w dniu 1 października 2018r. w Warszawie

sprawy I. G.

przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

o wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy

na skutek odwołania I. G.

od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

z dnia 1 lutego 2018 roku, znak: (...)

I.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje I. G. od 1 lutego 2018r. prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy;

II.  zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzecz I. G. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

I. G. złożyła w dniu 27 kwietnia 2018r. odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 1 lutego 2018r., znak: 15/ (...)-2, wnosząc o jej uchylenie w całości. Odwołująca zarzuciła skarżonej decyzji:

1.  naruszenie art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez uznanie przez KRUS, że sam fakt posiadania gospodarstwa rolnego jest dowodem na prowadzenie działalności rolniczej i stanowi podstawę do zawieszenia w 100% części uzupełniającej renty rolniczej,

2.  błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, że prowadzi działalność rolniczą gospodarstwie rolnym.

Ponadto odwołująca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania
od ww. decyzji, a w uzasadnieniu odwołania wskazała, że zaskarżoną decyzją wstrzymano wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej z uwagi na prowadzenie działalności rolniczej,
przy czym w jej ocenie odbyło się to na skutek błędnej interpretacji art. 28 ust. 4 u.u.s.r.,
poprzez uznanie, że bycie właścicielem gospodarstwa rolnego jest dowodem na prowadzenie działalności gospodarczej. Odwołująca zaznaczyła, że gospodarstwo rolne, którego właścicielem jest jej małżonek, jest jedynie utrzymywane w stanie niepogorszonym, natomiast ani ona, ani jej małżonek nie prowadzą w nim działalności rolniczej i nie uzyskują z tego tytułu żadnego dochodu. Zdaniem odwołującej do pobierania renty rolniczej w pełnej wysokości nie jest konieczne wyzbycie się gospodarstwa rolnego. Dodatkowo odwołująca podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji, gdyż od 2010 roku choruje na nowotwór piersi w IV stopniu zaawansowania i jest w trakcie leczenia.

Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania I. G. wskazała, że termin został przeoczony z uwagi na jej poważne problemy zdrowotne. Wyjaśniła, że wskutek przyjmowania chemioterapii nie zauważyła, że jest jedynie miesiąc na odwołanie od decyzji i dowiedziała się o tym fakcie dopiero po wizycie w punkcie bezpłatnych porad prawnych, gdzie poinformowano ją o konieczności złożenia powyższego wniosku. W ocenie odwołującej termin nie został przekroczony z jej winy (odwołanie z dnia 24 kwietnia 2018r., k. 3-4 a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie z dnia 15 maja 2018r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w W., działając w imieniu Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wniosła o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i odrzucenia odwołania, zaś w przypadku przywrócenia terminu – o oddalenie odwołania.

Uzasadniając swe stanowisko w sprawie organ rentowy powołał się na treść art. 477 ⁹ § 3 k.p.c. i wskazał, że decyzja została wydania w dniu 1 lutego 2018r., zaś odwołanie od niej zostało złożone w dniu 27 kwietnia 2018r., a więc po terminie do tego przewidzianym. Jednocześnie w ocenie organu rentowego wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy niewykonanie obowiązku nastąpiłoby z przyczyn niezależnych od odwołującej, których nie mogła przewidzieć, zaś podane we wniosku przyczyny opóźnienia takimi nie były. Odnosząc się natomiast do argumentacji dotyczącej bezzasadności wydanej decyzji, organ rentowy powołał się na treść art. 28 ust. 3-4 i art. 38 ust. 3 u.u.s.r. i wskazał, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji odwołująca nie obaliła domniemania dotyczącego prowadzenia gospodarstwa rolnego, wobec czego wstrzymano wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 1 lutego 2018r. Zaznaczył również, że do dnia 31 stycznia 2018r. odwołująca się była uprawniona do pobierania części uzupełniającej w całości, ponieważ prowadziła działalność z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Decyzją z dnia 26 stycznia 2018r. małżonek odwołującej się został wyłączony
z ubezpieczenia od dnia 1 stycznia 2018r. w związku z podjęciem zatrudnienia i z tego powodu odwołująca się utraciła prawo do dalszej wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej (odpowiedź na odwołanie z dnia 15 maja 2018r., k. 5-6 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

I. G. zamieszkuje w gospodarstwie rolnym położonym we wsi K., gmina D., przy ul. (...). Gospodarstwo rolne jest własnością małżonka odwołującej się S. G., który otrzymał je od swoich rodziców E. i J. G. na podstawie sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy darowizny z dnia 30 marca 2005r. W skład gospodarstwa wchodzi 11 gruntów rolnych i rolno-leśnych
o łącznej powierzchni 7,18 ha oraz działka rolno-leśna o powierzchni 69 arów. Ponadto
w wyniku aktu darowizny S. G. jest właścicielem gruntów rolnych i rolno-leśnych we wsi J. (62 ary), C. (62 ary) i K. (55,09 arów) oraz posiada udziały w gruntach położonych w ww. miejscowościach (zeznania świadków: E. W. (1), k. 47v a.s,, A. P., k. 47-48 a.s., S. G., k. 48-48v a.s., zeznania odwołującej się, k. 48v-49v a.s.; wypis z aktu notarialnego, k. 9-15 a.r.).

W gospodarstwie rolnym położonym we wsi K. obecnie zamieszkuje odwołująca się wraz z małżonkiem i dwójką dzieci, a także matka jej męża J. G.. S. G. prowadził działalność rolniczą w powyższym gospodarstwie do jesieni 2017 roku, podejmował również prace dorywcze jako stolarz. W gospodarstwie uprawiano zboże, a oprócz tego do 2016 roku hodowano inwentarz – 3 krowy należące do matki S. G.. Przed majem 2010 roku odwołująca prowadziła działalność rolniczą wspólnie z małżonkiem i podlegała z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu rolników
od 1 lipca 2003 roku, a następnie po przejściu własności gospodarstwa na S. G. od 1 kwietnia 2005r. (zeznania świadków: E. W. (1), k. 47v a.s,, A. P.,
k. 47-48 a.s., S. G., k. 48-48v a.s., zeznania odwołującej się, k. 48v-49v a.s.; zaświadczenie dot. podlegania ubezpieczeniu, k. 4-6 a.r.).

W maju 2010 roku u I. G. zdiagnozowano nowotwór złośliwy prawego sutka. Z uwagi na rozpoznane u niej schorzenie onkologiczne odwołująca została poddana intensywnemu leczeniu farmakologicznemu, przebyła również operację mastektomii
w grudniu 2010 roku (dokumentacja medyczna: karty informacyjne leczenia szpitalnego, k. 28-39 a.s. i k. 27-31 a.r.). W kolejnych latach odwołująca w dalszym ciągu była poddawana leczeniu, w tym wielokrotnym kursom chemioterapii neoadiuwantowej, radioterapii uzupełniającej, immunoterapii uzupełniającej herceptyną (lata 2010-2011), hormonoterapii uzupełniającej Z. + T. (lata 2010-2014), chemioterapii trastuzumabem (lata 2014-2016)
i paklitakselem (2016r.) i winorelbiną (lata 2016-2018). Leczenie kontynuowano
po stwierdzeniu nawrotu choroby w lutym 2014 roku. W trakcie leczenia wystąpiły również powikłania w związku ze schorzeniem onkologicznym w postaci duszności oraz wodobrzusza i dlatego odwołująca była poddana zabiegowi pleurodezy prawostronnej. Dodatkowo w listopadzie 2016 roku u odwołującej stwierdzono liczne zmiany hopodensyjne wątroby, następnie zdiagnozowane jako wtórny nowotwór wątroby (przerzuty do wątroby).
Z kolei w kwietniu 2018 roku u odwołującej rozpoznano zmiany guzowate jajnika,
w związku czym została zakwalifikowana do zabiegu na maj 2018 roku (dokumentacja medyczna: karty informacyjne leczenia szpitalnego, k. 28-39 a.s., k. 27-31 a.r., k. 100-101 i 103 a.r.).

Z uwagi na stwierdzone ww. schorzenie onkologiczne I. G. była niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 stycznia 2011r. i pobierała z tego tytułu rentę rolniczą przyznaną na podstawie decyzji Prezesa KRUS z 17 stycznia 2011r., znak:
(...)-2/25. Początkowo świadczenie było jej przyznane na okres do 31 grudnia
2015r., a następnie decyzją z dnia 20 stycznia 2016r., bezterminowo (decyzje Prezesa KRUS:
z 17.01.2011r., k. 35 a.r., z 20.01.2016r., k. 87 a.r., orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS,
k. 23-24 a.r. i k. 86v a.r.). Na dzień 1 września 2017r. przysługująca odwołującej renta rolnicza wynosiła łącznie 919,03 zł, w tym 71,38 zł części składkowej oraz 847,65 zł części uzupełniającej. Dodatkowo odwołująca pobiera dodatek pielęgnacyjny w kwocie 209,59 zł (decyzja Prezesa KRUS z 1 września 2017r. – nieoznaczona karta a.r.).

Od momentu zdiagnozowania schorzenia onkologicznego w maju 2010 roku I. G. nie wykonywała żadnej pracy zarobkowej, w tym również w gospodarstwie rolnym małżonka. Z kolei S. G. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej
jesienią 2017 roku. Od tej pory grunty wchodzące w skład gospodarstwa nie są użytkowane przez odwołującą ani jej małżonka; grunty orne leżą ugorem, zaś łąki są nieodpłatnie udostępniane sąsiadowi, który kosi trawę i zbiera siano (zeznania świadków: E. W. (1), k. 47v a.s,, A. P., k. 47-48 a.s., S. G., k. 48-48v a.s., zeznania odwołującej się, k. 48v-49v a.s.).

Od 1 stycznia 2018 roku S. G. podjął zatrudnienie jako kierowca TIR-a
w firmie (...).E. (...) Spółka cywilna M. J., E. W. (2) w W.
na podstawie umowy o pracę (oświadczenie M.E. (...) s.c., k. 19 a.s., zeznania świadków: E. W. (1), k. 47v a.s,, A. P., k. 47-48 a.s., S. G., k. 48-48v a.s., zeznania odwołującej się, k. 48v-49v a.s.).

W dniu 29 stycznia 2018r. do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w W. wpłynęła decyzja Prezesa KRUS z 26 stycznia 2018r., znak:
(...) (...) w której stwierdzono ustanie ubezpieczenia społecznego rolników (wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego i emerytalno-rentowego) S. G. od 1 stycznia 2018r. ze wskazaniem, że nastąpiło to w związku z zatrudnieniem (decyzja Prezesa KRUS z 26 stycznia 2018r. – nieoznaczona karta a.r.).

Decyzją z dnia 1 lutego 2018r., znak: (...) Prezes KRUS wstrzymał I. G. wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 1 lutego 2018r. W piśmie z 12 lutego 2018r. adresowanym do odwołującej organ rentowy zacytował treść art. 28 ust. 4 i ust. 8 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i wyjaśnił, że wypłata części uzupełniającej została zawieszona w 100%, ponieważ małżonek odwołującej się został wyłączony z ubezpieczenia rolniczego z mocy ustawy, a gospodarstwo rolne nie zostało przekazane (decyzja Prezesa KRUS z 1 lutego 2018r., pismo z 12 lutego 2018r. – nieoznaczone karty a.r.).

I. G. otrzymała powyższą decyzję i pismo z dnia 12 lutego 2018r. i zapoznała się z ich treścią, jednakże z uwagi na stan zdrowia nie podjęła w związku z tym żadnych czynności. W tym okresie odwołująca w dalszym ciągu była poddawana chemioterapii,
w efekcie czego jej ogólne samopoczucie było pogorszone, była otępiona i osłabiona, czasami nie wstawała z łóżka. Dopiero w kwietniu 2018 roku zgłosiła się do punktu darmowych porad prawnych, gdzie poinformowano ją, że termin na złożenie odwołania od decyzji z dnia 1 lutego 2018r. upłynął oraz że powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Po tej informacji I. G. sporządziła odwołanie i w dniu
27 kwietnia 2018r. złożyła je do Sądu Okręgowego za pośrednictwem KRUS Oddział (...) w W. (odwołanie, k. 3 a.s., dokumentacja medyczna, k. 36 a.s., zeznania odwołującej się, k. 48v-49v a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego obejmującego w szczególności dowody
z dokumentów – w tym dokumentację organu rentowego dotyczącą przysługującego odwołującej prawa do renty rolniczej oraz dokumentację medyczną. Podstawą dokonanych ustaleń były również zeznania świadków oraz odwołującej się.

W oparciu o zebrane w sprawie dokumenty Sąd ustalił m.in. okoliczności dotyczące stanu zdrowia odwołującej, specyfiki i progresji zdiagnozowanych u niej schorzeń, procesu ich leczenia i czasu jego trwania, a ponadto praw odwołującej do świadczeń
z ubezpieczenia społecznego rolników.

Sąd dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadków. Świadkowie E. W. (1) i A. P. mieszkają w sąsiedztwie miejsca zamieszkania odwołującej i stąd też miały wiedzę co do prowadzenia działalności rolniczej w znajdującym się w nim gospodarstwie. Zeznania świadków w zakresie dotyczącym wykonywania przez odwołującą pracy w gospodarstwie oraz częściowo jej stanu zdrowia były zbieżne
z informacjami wynikającymi z innych dowodów, a tym samym przekonywujące. Podobnie Sąd ocenił zeznania małżonka odwołującej się S. G. w zakresie, w jakim odniósł się do kwestii prowadzenia działalności rolniczej w należącym do niego gospodarstwie, podjęcia zatrudnienia jako kierowca oraz stanu zdrowia odwołującej. Były one spójne
z zeznaniami innych osób i znalazły odzwierciedlenie w dokumentacji medycznej.

Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania I. G., ponieważ w świetle tego co wynika z dokumentów i z zeznań świadków, nie budziły one wątpliwości.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności konieczne było odniesienie się do kwestii terminowego zaskarżenia decyzji przez I. G.. Zgodnie z art. 477 ⁹ § 1 i 3 k.p.c. odwołania od decyzji organów rentowych lub orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności wnosi się na piśmie do organu lub zespołu, który wydał decyzję lub orzeczenie, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ lub zespół, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji lub orzeczenia. Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się.

W ocenie Sądu przekroczenie przez odwołującą terminu do złożenia odwołania
w rozumieniu art. 477 ⁹ § 1 k.p.c. było bezsporne. Prezes KRUS wydał zaskarżoną decyzję
w dniu 1 lutego 2018r., natomiast odwołanie od tej decyzji zostało wniesione w dniu
27 kwietnia 2018r., zgodnie z datą prezentaty w KRUS Oddział (...) w W..
W ocenie Sądu do przekroczenia przez odwołującą terminu nie doszło jednak z przyczyn, za które odwołującej się można przypisać odpowiedzialność. Odwołująca wniosła o przywrócenie terminu, wskazując, że przekroczenie terminu było spowodowane jej stanem zdrowia i okoliczności te znalazły potwierdzenie w dokumentacji medycznej. Wynika z niej, że I. G. od wielu lat leczy się z powodu zdiagnozowanego u niej w 2010 roku schorzenia onkologicznego, zaś przebieg leczenia i rozwój procesu chorobowego powodują konieczność dalszego korzystania przez nią z leczenia przy pomocy chemioterapii. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia 23 lipca 2018r. wystawione przez Centrum Onkologii w W. oraz karty informacyjne zawierające opis leczenia, z których wynika, że w pierwszym kwartale 2018 roku, a więc również w okresie wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji oraz upływu terminu do złożenia odwołania, odwołująca
w dalszym ciągu korzystała ze wskazanego wyżej sposobu leczenia. W tych okolicznościach Sąd dał wiarę zeznaniom odwołującej co do tego, że z uwagi na stan zdrowia oraz intensywne leczenie miała ograniczone możliwości podjęcia działań zmierzających
do weryfikacji stanowiska przyjętego przez organ rentowy. Odwołująca wskazała, że co prawda zapoznała się z treścią decyzji oraz pisma organu rentowego z 12 lutego 2018r. zawierającego jej uzasadnienie, jednak ze względu na osłabienie wywołane chemioterapią nie była w stanie zrozumieć skutków jakie decyzja ta może wywołać w kontekście przysługującego jej prawa do świadczenia rentowego.

Zdaniem Sądu, wskazane okoliczności, wywołane czynnikiem chorobowym, mają w istocie charakter obiektywny, to jest niezależny od odwołującej się i jako takie mogą stanowić usprawiedliwienie dla złożenia przez nią odwołania z przekroczeniem ustawowego terminu. Należy przy tym zaznaczyć, że to przekroczenie terminu nie było nadmierne. Co prawda w aktach sprawy i aktach rentowych brak informacji o tym kiedy odwołująca otrzymała skarżoną decyzję, co utrudnia precyzyjne ustalenie terminu na jej zaskarżenie, a tym samym ustalenie intensywności (nadmierności) jego przekroczenia, jednakże mając na względzie zeznania odwołującej oraz typowy czas doręczania przesyłek pocztowych, Sąd przyjął, że odwołująca zapoznała się ze skarżoną decyzją w połowie lutego 2018 roku. Przy tym założeniu przekroczenie terminu przez odwołującą wynosiło około
2 miesięcy, co wobec charakteru leczenia, jakiemu odwołująca się jest poddawana,
jak również jej kilkudniowej hospitalizacji w kwietniu 2018 roku, podczas której stwierdzono dalszą progresję schorzeń natury onkologicznej, nie może być uznane za nadmierne.

Wobec powyższych okoliczności Sąd Okręgowy uznał, że choć odwołanie zostało złożone z przekroczeniem ustawowego terminu, to było to skutkiem okoliczności obiektywnych, niezależnych od odwołującej się, a ponadto przekroczenie nie miało charakteru nadmiernego. W konsekwencji Sąd Okręgowy nadał bieg odwołaniu I. G. od decyzji Prezesa KRUS z 1 lutego 2018r. i rozpoznał sprawę, skutkiem czego było stwierdzenie, że odwołanie jest zasadne.

Spór w sprawie koncentrował się wokół kwestii wypłaty na rzecz odwołującej się części uzupełniającej renty rolniczej. Bezspornym jest, że I. G. przysługuje prawo do renty rolniczej od dnia 1 stycznia 2011r. bezterminowo. Na podstawie zaskarżonej decyzji organ rentowy wstrzymał wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 1 lutego 2018r. W piśmie z dnia 12 lutego 2018r. organ rentowy wyjaśnił, że przyczyną tego był fakt wyłączenia małżonka odwołującej się z ubezpieczenia rolniczego z mocy ustawy oraz okoliczność w postaci posiadania przez nich gospodarstwa rolnego.

Zgodnie art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 2336) wypłata emerytury lub renty rolniczej
z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8,
jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Zawieszenie wypłaty dotyczy:

1)  części uzupełniającej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności
do pracy,

2)  emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin w części równej 95% emerytury podstawowej

- i obejmuje całość lub określony ułamek tej części świadczenia; ilekroć w ust. 3 i 5-7 jest mowa o zawieszeniu wypłaty w całości, w połowie albo w jednej czwartej - rozumie się odpowiednio zawieszenie wypłaty tej części świadczenia, jej połowy albo jednej czwartej. Wypłata ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem ust. 5-7 i 9-11 ustawy. Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając:

1)  gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej
na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej:

a)  małżonkiem emeryta lub rencisty,

b)  jego zstępnym lub pasierbem,

c)  osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,

d)  małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c;

2)  gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych;

3)  gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej
z ubezpieczenia;

4)  własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka.

Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 11 u.u.s.r., w przypadku, gdy rencista lub emeryt uprawniony do emerytury z art. 19 ust. 1 prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata nie ulega zawieszeniu.

W rozpatrywanej sprawie organ rentowy przyjął, iż odwołująca się nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, gdyż w posiadaniu jej i jej małżonka w dalszym ciągu znajduje się gospodarstwo rolne o powierzchni około 13 ha. Bezspornym jest przy tym, że małżonek odwołującej się S. G. jest właścicielem gospodarstwa rolnego, w którym odwołująca zamieszkuje i które otrzymał w drodze darowizny od swoich rodziców w marcu 2005 roku, jak również, że co najmniej do maja 2010 roku wspólnie prowadzili działalność rolniczą. W dniu 1 stycznia 2018r. rolnicze (...) ustało w związku z nawiązaniem przez niego stosunku pracy. Powyższe okoliczności nie oznaczają jednak automatycznie, że odwołująca w dalszym ciągu prowadzi działalność rolniczą. Aby stwierdzić, czy wypłata części uzupełniającej przysługującej odwołującej renty podlegała zawieszeniu po tym, jak wobec jej męża ustało ubezpieczenie społeczne rolników, należało ustalić, czy ubezpieczona po ustaniu tego ubezpieczenia, a zatem od 1 stycznia 2018r., prowadziła działalność rolniczą.

W orzecznictwie wskazuje się, że ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przewiduje dopuszczalność częściowego zawieszenia wypłaty emerytury lub renty inwalidzkiej na zasadach przewidzianych w jej art. 28, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą, tj. działalność, o której mowa w art. 6 pkt 3 ustawy, a więc działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej, rybnej i leśnej. Samo posiadanie gospodarstwa rolnego, bez prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy, nie uzasadnia zastosowania
art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (zob. wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 27 maja 1997r., II UKN 145/97). Tym samym zawieszenie wypłaty emerytury rolniczej nie dotyczy osoby jedynie posiadającej gospodarstwo rolne, ale tylko takiej osoby, która gospodarstwo rolne prowadzi i gospodarstwo to przynosi jej dochód (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2004r., III AUa 598/2004). W uzasadnieniu uchwały z dnia 6 maja 2004r. (II UZP 5/2004) Sąd Najwyższy stwierdził, że współcześnie rolnik uzyskuje prawo do świadczeń bez konieczności wyzbycia się gospodarstwa rolnego,
co oznacza, że skoro rolnik uzyskuje prawo do świadczeń nie dlatego, że wyzbył się własności lub posiadania gospodarstwa, lecz dlatego, że z powodu wieku lub stanu zdrowia utracił zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli możliwość jego prowadzenia,
to wypłata świadczeń rolniczych nie może kolidować wyłącznie z utrzymywaniem się statusu ubezpieczonego rolnika, wynikającego z prowadzenia przez niego gospodarstwa.

Jak wskazano powyżej działalność rolnicza zgodnie z art. 6 pkt 3 u.u.s.r. to działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej. W toku niniejszego postępowania odwołująca wykazała, że takiej działalności nie prowadzi od maja 2010 roku z uwagi na zdiagnozowane u niej schorzenie onkologiczne oraz konieczność poddania się długotrwałemu i intensywnemu leczeniu.
Z przedłożonej dokumentacji medycznej wynika, że odwołująca w latach 2010-2018 była leczona przy zastosowaniu chemioterapii, radioterapii, immunoterapii i hormonoterapii, a ponadto była poddana zabiegowi mastektomii oraz dodatkowemu leczeniu farmakologicznemu i hospitalizacji z uwagi na powikłania wywołane leczeniem nowotworu. Mimo zastosowanego leczenia doszło do dalszej progresji schorzenia onkologicznego oraz powstania nowych ognisk chorobowych (w wyniku przerzutów), m.in. w obrębie wątroby oraz jajników, co wywołało konieczność dalszego poddania odwołującej wyczerpującemu leczeniu (chemioterapia) także w 2018 roku.

W ocenie Sądu zdiagnozowane u odwołującej się schorzenia, ich specyfika, przebieg oraz proces leczenia faktycznie uniemożliwiły jej wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej, w tym również wykonywanie pracy rolniczej w gospodarstwie rolnym małżonka. Potwierdzają to zeznania przesłuchanych w sprawie osób, w tym sąsiadek odwołującej E. W. (1) i A. P., a także jej małżonka S. G., którzy zgodnie wskazali, że I. G. z uwagi na stan zdrowia od maja 2010 roku nie wykonuje żadnej pracy. Gospodarstwo rolne było prowadzone samodzielnie przez małżonka odwołującej S. G. do jesieni 2017 roku, następnie zaś świadek podjął zatrudnienie jako kierowca na podstawie umowy o pracę. Od tej pory należące do niego gospodarstwo rolne nie jest prowadzone, a jedynie udostępniane sąsiadom w niewielkim zakresie w celu koszenia trawy na łące i zbieraniu siana. Powyższe potwierdziła również sama odwołująca, która w swoich zeznaniach powoływała się na intensywny proces leczenia i zaprzeczyła, aby po rozpoznaniu u niej choroby nowotworowej wykonywała jakiekolwiek prace w gospodarstwie. Nie bez znaczenia dla Sądu był również fakt, że z powodu zdiagnozowanych schorzeń odwołująca była uprawniona do renty rolniczej od 1 stycznia 2011r. najpierw okresowo, a następnie, od dnia 20 stycznia 2016r., bezterminowo.

Mając na względzie powyższe Sąd zważył, że przy pomocy przedstawionych dowodów osobowych i dokumentów odwołująca obaliła domniemanie wynikające z art. 28 ust. 4 u.u.s.r. Z dokumentacji medycznej oraz zeznań świadków wynika w sposób jednoznaczny i zbieżny, że I. G. od maja 2010 roku z uwagi na chorobę nowotworową, jej progresję oraz długotrwały proces leczenia jest niezdolna
do wykonywania pracy zarobkowej, w tym pracy w gospodarstwie rolnym. Sytuacja ta nie uległa zmianie na dzień wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji wstrzymującej wypłatę części uzupełniającej przysługującego jej świadczenia.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy zważył, że organ rentowy niezasadnie wstrzymał ubezpieczonej wypłatę części uzupełniającej renty rolniczej w okresie od 1 lutego 2018r. i dlatego na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. dokonał stosownej zmiany zaskarżonej decyzji zgodnie z pkt I sentencji wyroku.

W punkcie II wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. zasądzając od Prezesa KRUS na rzecz odwołującej się kwotę 180 zł, ustaloną na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 265).

ZARZĄDZENIE

(...)