Wyrok z 1 października 2019, sygn. VIII U 545/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 października 2019 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący	sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek
Protokolant	Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu 1 października 2019 r. w Gliwicach

sprawy M. G. (G.)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

o prawo do emerytury

na skutek odwołania M. G.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

z dnia 27 lutego 2019 r. nr (...)

1.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu M. G. prawo do emerytury od 1 lutego 2019 roku;

2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz ubezpieczonego M. G. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek

Sygn. akt. VIII U 545/19

UZASADNIENIE

Decyzją z 27 lutego 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu M. G. prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony do dnia 31 grudnia 1998 r. nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a zatem brak jest podstaw do przyznania wcześniejszej emerytury.

W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony wnosił o jej zmianę i orzeczenie co do istoty sprawy oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniósł, że spełnił przesłanki do przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury, ponieważ pracował jako spawacz w okresie od 30 sierpnia 1976 r. do 30 września 1989 r. w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. oraz w okresie od 13 czerwca 1994 r. do 31 grudnia 1998 r. w (...) sp. z o.o. w Z..

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił co następuje:

Ubezpieczony M. G. urodził się (...) Wiek 60 lat ukończył (...) Nie jest członkiem OFE.

W dniu 4 lutego 2019 r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2019 r. (...) Oddział w Z. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu na dzień 1 stycznia 1999 r. 25 lat, 2 miesiące i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych.

W zaskarżonej decyzji (...) Oddział w Z. kwestionował, że skarżący na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się okresem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze ponad 15 lat – organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu żadnego okresu do takiej pracy.

Do pracy w warunkach szczególnych (...) Oddział w Z. nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. od 30 sierpnia 1976 r. do 30 września 1989 r. na stanowisku spawacz – instalator, ponieważ zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach nie powołał się na przepisy resortowe z podaniem odpowiedniego wykazu, działu, pozycji i pkt, gdzie figuruje zajmowane przez ubezpieczonego stanowisko pracy. Nie zaliczono także okresu zatrudnienia w (...) sp. z o.o. w Z. od 13 czerwca 1994 r. do 31 grudnia 1998 r. na stanowisku monter sieci cieplnej – spawacz, ponieważ wykonywanie pracy na różnych stanowiskach, w obszarze odrębnych działów i pozycji zarządzenia resortowego, wyklucza możliwość spełnienia wymogu wykonywania pracy stale i w pełnym wymiarze czasu, przewidzianym dla danego stanowiska pracy.

Sąd ustalił, że ubezpieczony od 30 sierpnia 1976 r. do 30 września 1989 r. był zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. ( (...)) na stanowisku spawacza – instalatora. Zakład ten zajmował się budownictwem mieszkaniowym oraz przemysłowym na rzecz górnictwa. Zatrudniał różne grupy pracownicze podzielone na brygady. Ubezpieczony pracował w brygadzie instalacyjno-spawalniczej jako spawacz przy robotach instalacyjnych i montażu rurociągu wodnego, gazociągu, centralnego ogrzewania. W jego brygadzie znajdowali się zarówno instalatorzy (4 osoby) jak i spawacze (2-3 osoby), przy czym każdy spawacz był instalatorem – musiał wiedzieć jak układany jest rurociąg – a dodatkowo miał uprawnienia spawacza. Do zadań ubezpieczonego należało przede wszystkim spawanie konstrukcji stalowych przy montażu rurociągów. Monterzy odpowiadali za przygotowanie konstrukcji do spawania, przynosili rury i rozkładali je w kanale, ubezpieczony zaś wykonywał prace spawalnicze. Taką pracę ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracownicy budowy otrzymywali posiłki regeneracyjne, a spawacze mleko.

W świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z 19 sierpnia 2004 r. (...) Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) w G. wskazało, że ubezpieczony w okresie od 30 sierpnia 1976 r. do 30 września 1989 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracując na stanowisku instalatora – montera instalacji sanitarnych – spawacza, wykonywał roboty wodno-kanalizacyjne i spawalnicze określone odpowiednio w wykazie A, dziale V, poz. 1 i wykazie A, dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

W okresie od 13 czerwca 1994 r. do 7 października 2007 r. ubezpieczony był zatrudniony w (...) sp. z o.o. w Z. na stanowisku monter sieci cieplnej – spawacz. Zakład ten zajmował się dostarczaniem ogrzewania oraz ciepłej wody do mieszkań. Ubezpieczony pracował w brygadzie spawalniczej jako spawacz, która zajmowała się remontem rurociągów. Do jego zadań należało wycinanie starej zasuwy i spawanie nowej. Pracował m.in. przy wymianie zaworów na kulowe i klapowe. Prace spawalnicze wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W porze zimowej otrzymywał posiłki regeneracyjne w postaci zupy.

W świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z 8 października 2007 r. (...) Przedsiębiorstwo (...) wskazało, że ubezpieczony w okresie od 13 czerwca 1994 r. do 7 października 2007 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracując na stanowisku montera sieci cieplnej – spawacza, wykonywał prace określone odpowiednio w wykazie A, dziale II, poz. 1, pkt 44 i wykazie A, dziale XIV, poz. 12, pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Ubezpieczony uzyskał uprawnienia spawacza w 1976 r., a tytuł mistrza spawacza 19 stycznia 1989 r.

Razem z ubezpieczonym w spornym okresie w (...) pracowali Z. K. (zatrudniony w latach 1971-1988) oraz S. M. (zatrudniony w latach 1973-2000).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego z (...) Przedsiębiorstwa Budownictwa (...) oraz z (...) sp. z o.o., książeczki spawacza oraz dyplomu mistrza spawacza (k.6-8), zeznań świadków: Z. K. (nagranie z rozprawy z 1 października 2019 r. min. 4:09 i n. k.33) i S. M. (nagranie z rozprawy z 1 października 2019 r. min. 12:49 i n. k.33) oraz przesłuchania odwołującego (nagranie z rozprawy z 1 października 2019 r. min. 21:47 i n. k.33).

Sąd ocenił zgromadzony materiał dowodowy jako kompletny i wiarygodny, a przez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Zeznania świadków i odwołującego pokrywały się i uzupełniały.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1270 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Na podstawie cytowanych przepisów, prawo do emerytury w obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999 r., spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku. Ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 39 czy art. 32 również po dniu 31 grudnia 2008r. pod warunkiem nieprzystąpieniu do OFE. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.

Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:

1.  osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat

2.  posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, ukończenie 60 lat oraz braku członkowstwa w OFE nie były sporne.

Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999 r. wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie zaliczył ubezpieczonemu żadnego okresu do takiej pracy. (...) Oddział w Z. nie uwzględnił ubezpieczonemu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. od 30 sierpnia 1976 r. do 30 września 1989 r. na stanowisku spawacz – instalator, ponieważ zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach nie powołał się na przepisy resortowe z podaniem odpowiedniego wykazu, działu, pozycji i pkt, gdzie figuruje zajmowane przez ubezpieczonego stanowisko pracy, jak również okresu zatrudnienia w (...) sp. z o.o. w Z. od 13 czerwca 1994 r. do 31 grudnia 1998 r. na stanowisku monter sieci cieplnej – spawacz, ponieważ uznał, że pracował na różnych stanowiskach.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organu rentowego.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołujący w spornych okresach wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Sąd uznał, że pomimo nieprecyzyjnych informacji zawartych w przedłożonych świadectwach wykonywania prac w szczególnych warunkach, na które wskazywał organ rentowy, odwołujący w rzeczywistości stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę jako spawacz, tj. pracę wymienioną w wykazie A, dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) – prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym. W związku z tym spełnia on przesłankę 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i odwołującego, z których wynikało, iż w okresie od 30 sierpnia 1976 r. do 30 września 1989 r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawacza w brygadzie instalacyjno-spawalniczej. Ubezpieczony miał uprawnienia spawacza – zdobył tytuł mistrza – i pracował przy robotach instalacyjnych i montażu rurociągu wodnego, gazociągu, centralnego ogrzewania. Do zadań ubezpieczonego należało spawanie konstrukcji stalowych przy montażu rurociągów.

Również podczas zatrudnienia w (...) sp. z o.o. w Z. od 13 czerwca 1994 r. do 7 października 2007 r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawalnicze. Pracował wówczas w brygadzie spawalniczej, która zajmowała się remontem rurociągów, a do jego zadań należało wycinanie starej zasuwy i spawanie nowej. Pracował też m.in. przy wymianie zaworów na kulowe i klapowe, które również wymagało spawania. Za pracę w szczególnych warunkach otrzymywał w porze zimowej posiłki regeneracyjne w postaci zupy.

Sąd podkreśla, że w postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).

W związku z powyższym Sąd uznał, że sporne okresy zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. oraz w (...) Przedsiębiorstwie (...) mogą być zaliczone do pracy w warunkach szczególnych, gdyż ubezpieczony faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.

Wobec faktu, że spełnia on także pozostałe przesłanki uprawniające go do wcześniejszej emerytury, Sąd z mocy art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji i zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 1 lutego 2019 r.

O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).

(-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek