Wyrok z 2 września 2020, sygn. XII Ga 723/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 września 2020 roku

Sąd Okręgowy w Krakowie XII Wydział Gospodarczy – Odwoławczy w następującym składzie:

Przewodniczący- SO Bożena Cincio-Podbiera / spr./

Sędziowie : SO Agata Pierożyńska

SO Beata Kozłowska

Protokolant: osobiście

po rozpoznaniu w dniu 2 września 2020 roku w Krakowie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J.

przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji strony pozwanej

od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie

z dnia 4 marca 2019 roku, sygn. akt IV GC 892/18

I.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz strony powodowej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. kwotę 1 755 zł / słownie: jeden tysiąc siedemset pięćdziesiąt pięć złotych/ z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej koszty procesu w kwocie 2 373,68 zł / słownie: dwa tysiące siedemset trzy złote i sześćdziesiąt osiem groszy/;

IV.  nakazuje ściągnąć od strony powodowej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie kwotę 50,14 zł / pięćdziesiąt złotych i czternaście groszy/ tytułem niepokrytych wydatków;

V.  zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 1 679,28 zł / słownie: jeden tysiąc sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych i dwadzieścia osiem groszy/ tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

SSO Agata Pierożyńska SSO Bożena Cincio-Podbiera SSO Beata Kozłowska

XII Ga 723/19

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 marca 2019 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie uwzględnił powództwo (...) sp. z o.o. w J. i zasądził od ubezpieczyciela (...) SA w W. kwotę 10 827 zł tytułem kosztów najmu pojazdu zastępczego. Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, iż o ile poszkodowana otrzymała od ubezpieczyciela informacje o możliwości najmu pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem, o tyle oferta ta nie była konkretna, nie wykazano też faktu związania strony pozwanej z konkretnym podmiotem zajmującym się wynajmem pojazdów zastępczych. Przejął ten Sąd Rejonowy, że w procesie strona pozwana nie wykazała wysokości stawki najmu współpracującej z nią wypożyczalni w związku czym brak było podstaw do przyjęcia, że dobowa stawka najmu była stawką rażąco wygórowaną.

W apelacji od tego wyroku strona pozwana zarzuciła Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez wadliwą ocenę materiału dowodowego i błędne uznanie, że ubezpieczyciel nie wykazał okoliczności braku współdziałania poszkodowanej w zakresie minimalizacji szkody oraz uznania za udowodnione, że okresem koniecznym najmu był okres 28 dni. Podniosła skarżąca zarzut naruszenia: art. 6 k.c. przez przyjęcie, iż powód udowodnił by taki okres najmu były niezbędny, art. 361 § 1 k.c. na skutek błędnego uznania, że koszty najmu pojazdu zastępczego po stawce zastosowanej przez stronę powodową stanowią normalne następstwo zdarzenia komunikacyjnego wywołującego szkodę, art. 354 § 2 k.c. przez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż wierzyciel nie miał obowiązku współdziałania z dłużnikiem. Podnosiła też strona skarżąca, że Sąd Rejonowy naruszył art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez wadliwe uznanie, że wynajęcie pojazdu zastępczego po stawkach oferowanych przez stronę pozwaną odpowiada zasadzie minimalizacji szkody w sytuacji, gdy poszkodowany miał możliwość skorzystania z opcji bezgotówkowego najmu zorganizowanego za pośrednictwem strony pozwanej. Domagając się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa strona pozwana podnosiła, iż kwestionowała wskazany przez stronę powodową okres najmu, kwestionując dokument prywatny w postaci niepodpisanego i nie opieczętowanego pisma wskazując, że sama faktura za najem nie stanowi dowodu na okoliczność uzasadnionego okresu wynajmu pojazdu zastępczego. Podnosiła skarżąca, że poszkodowana przy zgłoszeniu szkody została poinformowana, iż może wynająć pojazd zastępczy za pośrednictwem (...), z której to propozycji poszkodowana nie skorzystała i nie dokonała jej weryfikacji ponieważ nie wyrażała nią zainteresowania w związku z czym nie doszło do przedstawienia jej szczegółowych warunków. Podnosiła ponadto skarżąca, że o warunkach najmu pojazdu za pośrednictwem ubezpieczyciela poszkodowana była informowana w sposób pisemny, a pomimo tych okoliczności wynajęła pojazd zastępczy po stawce zdecydowanie zawyżonej. Wskazano także w apelacji, że strona powodowa nie wykazała przyczyn, dla których poszkodowana nie skorzystała z oferty najmu przedstawionej przez ubezpieczyciela w sytuacji, gdy ubezpieczyciel udowodnił fakt przedstawienia oferty poszkodowanej, wykazując brak jej współpracy w zakresie minimalizacji szkody, zaś strona powodowa nie wykazała zasadności stawki najmu, choć w tym zakresie na niej spoczywał ciężar dowodu. Podnoszono, że poszkodowana nie podjęła jakiekolwiek próby negocjacji ze stroną pozwaną w zakresie przedstawionej propozycji najmu pojazdu zastępczego, a przeciwnie poszkodowana nie wypowiedziała się co do tej propozycji i wybrała ofertę, w której stawka najmu pojazdu była prawie trzykrotnie wyższa niż stawka proponowana przez stronę pozwaną.

Sąd Okręgowy zważył co następuje.

Apelacja jest w zasadniczej części uzasadniona.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku, III CZP 20/17 wskazał, iż wydatki na najem pojazdu zastępczego są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia o ile ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Dalej Sąd Najwyższy podkreślił, że jeśli ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu skorzystanie z pojazdu zastępczego równego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu, a mimo tego poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te, w zakresie nadwyżki, będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne okoliczności, przemawiające za uznaniem ich za celowe i ekonomicznie uzasadnione. Z judykatu tego należy wnosić, iż w przypadku, gdy koszty tego typu lub część tych kosztów pozostają nieuzasadnione ekonomicznie i niecelowe, obowiązek pokrycia ich przez ubezpieczyciela nie zachodzi.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż szkodę zgłoszono w dniu 27 kwietnia 2017 roku, natomiast najem pojazdu zastępczego od strony powodowej doszedł do skutku z dniem 10 maja 2017 roku. Równocześnie poszkodowana została poinformowana przy zgłoszeniu szkody o możliwości najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela, a także informację taką otrzymała na piśmie. Okoliczność tą należy uznać za wykazaną, co też zauważa Sąd Rejonowy, ponieważ pozwana nie zaprzeczyła twierdzeniom ubezpieczyciela, iż informacja do niej dotarła. Udział poszkodowanego w minimalizacji szkody- art. 354 § 2 k.c. winien w takim stanie faktycznym obejmować zapoznanie się poszkodowanej z ofertą pozwanego ubezpieczyciela, porównanie obu stron oraz wybór konkretnej propozycji. Nadto strona powodowa winna zaoferować dowody, z których wynikałoby, że jej oferta przewyższała ofertę ubezpieczyciela. Podkreślić bowiem należy, że pomiędzy zgłoszeniem szkody, a datą wynajmu pojazdu zastępczego istniała dostatecznie duża rozbieżność czasowa by obowiązki te zostały wykonane. Tymczasem poszkodowana całkowicie zignorowała informacje ubezpieczyciela, decydując się po około 2 tygodniach od zgłoszenia szkody na najem pojazdu zastępczego u strony powodowej za kwotę 559 zł netto za dobę, choć stawka najmu strony pozwanej wynosiła 195 zł netto dziennie. W ocenie Sądu Okręgowego doszło w tym przypadku do naruszenia zasady współdziałania i minimalizacji szkody. O ile bowiem poszkodowany nie musi przyjmować najtańszej oferty, o tyle muszą istnieć konkretne argumenty za przyjęciem oferty w cenie wyższej. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy najem pojazdu zastępczego nie ma charakteru nagłego, jak w niniejszej sprawie. Jak wynika z materiału dowodowego poszkodowana nie zapoznała się ze szczegółami oferty strony pozwanej w związku z czym nie można przyjąć by oferta taka nie została przedstawiona skoro samo działanie poszkodowanej uniemożliwiło przedstawienie propozycji najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela w pełnym jej zakresie. Tym samym należało uznać zarzuty apelacji za usprawiedliwione, a roszczenie powoda za przekraczające normalne następstwa szkody w znacznym zakresie -art. 361 § 1 k.c.. Odnośnie okresu najmu pojazdu zastępczego należy natomiast zauważyć, że strona powodowa określiła ten okres na 28 dni, czemu strona pozwana zaprzeczyła wobec czego Sąd Rejonowy zweryfikował okres najmu kierując się stanowiskiem strony pozwanej w zakresie technologicznego czasu naprawy, uwzględniając przy tym czas oczekiwania na części zamienne oraz dni wolne od pracy /weekendy/. Tak ustalony okres najmu nie budzi wątpliwości, zaś na okoliczność, iż najem ten winien wynosić nie więcej niż 19 dni strona pozwana nie zaoferowała dowodu z opinii biegłego. Materiał w sprawie i doświadczenie życiowe, a także dane przedstawione przez ubezpieczyciela, dają jednak podstawy do wyliczenia zasadnego okresu najmu skoro w tej kwestii spór obejmował jedynie okres oczekiwania na części i dni wolne od pracy, które ubezpieczyciel uwzględnił w zbyt małym zakresie.

Stąd też Sąd Okręgowy w uwzględnieniu apelacji zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od ubezpieczyciela na rzecz strony powodowej kwotę 1 755 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, oddalając dalej idące powództwo i orzekając o kosztach procesu na podstawie art. 100 k.p.c. z uwzględnieniem stopnia, w którym strona powodowa sprawę wygrała /ok.16 %. Na zasądzoną kwotę składa się koszt najmu pojazdu zastępczego za okres 28 dni przy stawce 195 zł za dobę, z uwzględnieniem uiszczonego już przez ubezpieczyciela odszkodowania w kwocie 3 705 zł. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. oraz po myśli Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

SSO Agata Pierożyńska SSO Bożena Cincio-Podbiera SSO Beata Kozłowska