Wyrok z 25 października 2021, sygn. IV U 145/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 października 2021r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący	sędzia Katarzyna Antoniak
Protokolant	st. sekr. sąd. Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2021r. w S.

odwołania B. S.

od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji

z dnia 28 czerwca 2017r. znak: (...)

w sprawie B. S.

przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji

o wysokość emerytury

zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że wysokość emerytury B. S. na dzień 1 października 2017r. wynosi 3 376,03 złotych (trzy tysiące trzysta siedemdziesiąt sześć złotych trzy grosze) brutto miesięcznie.

Sygn. akt: IV U 145/19 UZASADNIENIE

Decyzją z 28 czerwca 2017r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, działając na podstawie art.15c w związku z art.32 ust.1 pkt 1 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz na podstawie otrzymanej z IPN informacji nr (...)., od dnia 1 października 2017r. ponownie wyliczył wysokość emerytury B. S. na kwotę 1 746 złotych brutto miesięcznie. Do decyzji załączono dodatek określający wysługę uwzględnioną do ustalenia wysokości emerytury, z którego wynika, że do ustalenia wysokości emerytury od 1 października 2017r. z wysługi przyjętej do ustalenia wysokości emerytury wyłączono okres określony w art.13 b w/w ustawy jako liczony po 0,0% przypadający od 1 stycznia 1973r. do 31 lipca 1990r. ,tj. w wymiarze 17 lat i 7 miesięcy (decyzja z (...) o ponownym ustaleniu wysokości emerytury wraz z załącznikiem określającym wysługę i informacją IPN o przebiegu służby (...)k.125-128 akt emerytalnych).

Odwołanie od w/w decyzji z 28 czerwca 2017r. ustalającej od 1 października 2017r. wysokość emerytury, złożył ubezpieczony B. S. zaskarżając ją w całości. Ubezpieczony zarzucił powyższej decyzji naruszenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności art.2, art.10 ust.1 i 2, art.32 ust.1 i art.45 ust.1 poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych oraz zastosowanie rozwiązań dyskryminujących i represyjnych bez wykazania winy indywidualnej, podczas gdy w rzeczywistości brak jest podstaw do takiego rozstrzygnięcia, w szczególności jeśli zważyć, że ubezpieczony wykonując pracę zawodową był pracownikiem biura paszportowego, co w praktyce oznaczało, że nie wykonywał żadnej pracy operacyjnej charakterystycznej dla służb specjalnych, pozytywnie przeszedł weryfikację, przy czym typowo urzędniczy charakter jego pracy spowodował, że nie był wzywany przez żadne komisje weryfikacyjne, tylko automatycznie przeniesiony do pracy w Policji. Wskazując na powyższe ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu emerytury w dotychczasowej wysokości (odwołanie od decyzji z 28 czerwca 2017r. z załącznikami k.3-6 akt sprawy).

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy – Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy wskazał m.in., że decyzja z 28 czerwca 2017r. została wydana na podstawie art.15c w związku z art.32 ust.1 pkt 1 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin wprowadzonego do tej ustawy z dniem 1 stycznia 2017r. Zgodnie z art.15c ust.1 powyższej ustawy w przypadku osoby, które pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.3b i która pozostawała w służbie przed 2 stycznia 1999r. emerytura wynosi 0% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.13b i 2,6% podstawy wymiaru za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art.13 ust.1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Ponadto w art.15c ust.3 przewidziano obostrzenie, zgodnie z którym wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust.1 i 2 nie może wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz informację uzyskaną z Instytutu Pamięci Narodowej z (...)o przebiegu służby ubezpieczonego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.13b w/w ustawy emerytalnej, organ rentowy dokonał ponownego obliczenia wysokości emerytury ubezpieczonego. Organ rentowy wskazał ponadto, że informacja o przebiegu służby sporządzona przez Instytut Pamięci Narodowej jest dla organu rentowego wiążąca (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.8-10 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:

Ubezpieczony B. S. w okresie od 1 stycznia 1973r. do 30 kwietnia 2000r. był funkcjonariuszem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (zaświadczenie o przebiegu służby dla celów emerytalnych k.7 akt emerytalnych). W dniu 17 kwietnia 2000r. ubezpieczony wystąpił do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o emeryturę (wniosek o emeryturę k.2-3 emerytalnych). Decyzją z 12 maja 2000r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przyznał ubezpieczonemu emeryturę od 1 maja 2000r. Do wysługi emerytalnej zaliczono ubezpieczonemu okres służby w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych od 1 stycznia 1973r. do 30 kwietnia 2000r. w wymiarze 27 lat i 4 miesiące, okres służby wojskowej w wymiarze 1 rok, 11 miesięcy i 17 dni oraz okresy ubezpieczenia przed podjęciem służby w wymiarze 1 rok, 3 miesiące i 14 dni (decyzja z 12 maja 2000r. o ustaleniu prawa do emerytury policyjnej wraz z załącznikiem w postaci wykazu okresów ubezpieczenia – w aktach emerytalnych – część w odrębnej teczce).

Od 1 marca 2009r. wysokość emerytury ubezpieczonego wynosiła 3 310,62 złotych brutto miesięcznie, co stanowiło 2 719,66 złotych netto miesięcznie (decyzja z 27 lutego 2009r. o waloryzacji emerytury k.50 akt emerytalnych).

Decyzją z 16 listopada 2009r., a następnie decyzją z 17 grudnia 2009r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji od 1 stycznia 2010r. ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego na kwotę 2 528,90 złotych brutto miesięcznie, co stanowiło kwotę 2 088,30 złotych netto miesięcznie. Wysokość emerytury ustalona została w oparciu o dodany do ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) art.15b, który w ust.1 stanowił, że emerytura osoby, która w latach 1944-1990 pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999r. wynosi 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990 i 2,6% podstawy wymiaru za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą. W oparciu o powyższą regulację oraz informację z IPN o przebiegu służby ubezpieczonego z uwzględnieniem służby w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art.2 ustawy z 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów przyjęto, że okres służby ubezpieczonego w organach bezpieczeństwa państwa liczony do wysokości emerytury jako 0,7% podstawy wymiaru za rok służby obejmuje czas od 1 stycznia 1973r. do 31 lipca 1990r. co stanowi 17 lat i 7 miesięcy (decyzja z 16 listopada 2009r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury wraz z załącznikiem w postaci zestawienia wysługi emerytalnej (...) oraz informacją o przebiegu służby ubezpieczonego nr (...) sporządzoną w dniu 28 sierpnia 2009r. przez Instytut Pamięci Narodowej k.51-53 akt emerytalnych, a także decyzja z 17 grudnia 2009r. o zmianie wysokości emerytury określająca wysokość emerytury ubezpieczonego do wypłaty od 1 stycznia 2010r. k.54 akt emerytalnych). Odwołanie ubezpieczonego od w/w decyzji z 16 listopada 2009r. zostało częściowo uwzględnione przez Sąd Okręgowy w Warszawie w ten sposób, że Sąd ustalił, iż okres służby ubezpieczonego od 1 czerwca 1975r. do 30 czerwca 1978r. ,tj. przypadający na czas, w którym ubezpieczony pozostawał w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w S. (od 1 czerwca 1975r. do 30 września 1975r.), a następnie był słuchaczem Wyższej Szkoły (...) w L. (od 1 października 1975r. do 30 czerwca 1978r.), do wyliczenia wysokości emerytury jest obliczany z uwzględnieniem wskaźnika 2,6% podstawy wymiaru za każdy rok służby. W pozostałej części odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 16 listopada 2009r. podlegało oddaleniu (odpis wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 listopada 2012r. w sprawie XIII U 10925/10 wraz z uzasadnieniem k.95-103 akt emerytalnych i odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2014r. w sprawie III AUa 15/13 oddalający apelacje obu stron postępowania od w/w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie wraz z uzasadnieniem k.80-94 akt emerytalnych). W wykonaniu powyższego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, decyzją z 27 maja 2014r. organ rentowy ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego od 1 stycznia 2010r. w kwocie o 242,50 złotych wyższej od tej ustalonej na mocy decyzji z 16 listopada 2009r. i 17 grudnia 2009r. w kwocie do wypłaty - wynoszącej od 1 stycznia 2010r. – 2 088,30 złotych i podjął od 1 lipca 2014r. wypłatę podwyższonej emerytury z jednoczesną wypłatą wyrównania świadczenia za okres od 1 stycznia 2010r. do 30 czerwca 2014r. (decyzja z 27 maja 2014r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i zestawienie wysokości wyrównania emerytury k.108 i 110 akt emerytalnych).

W dniu 28 czerwca 2017r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wydał zaskarżoną decyzję, w której działając na podstawie art.15c w związku z art.32 ust.1 pkt 1 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz na podstawie informacji IPN nr (...) od 1 października 2017r. na nowo ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego na kwotę 1 746 złotych brutto miesięcznie - pkt 6 decyzji (decyzja z 28 czerwca 2017r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury k.127-128 akt emerytalnych). Przedmiotowa decyzja wydana została na skutek nowelizacji od 1 października 2017r. w/w ustawy z 18 lutego 1994r. i wprowadzenia do niej art.13b, w którym wskazano na służbę na rzecz totalitarnego państwa przypadającą w okresie od 22 lipca 1944r. do 31 lipca 1990r. pełnioną w wymienionych enumeratywnie instytucjach i formacjach i dalej wprowadzenia art.15c, w którym wskazano na mechanizm obniżenia wysokości emerytury policyjnej w przypadku ustalenia, że dana osoba pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa. W przypadku ubezpieczonego – w oparciu o informację Instytutu Pamięci Narodowej nr (...) udzieloną w trybie art.13a ustawy z 18 lutego 1994r. - ustalono, że ubezpieczony w okresie od 1 stycznia 1973r. do 31 lipca 1990r. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa (informacja IPN nr (...) k.125 akt emerytalnych).

W okresie od 1 stycznia 1973r. do 31 maja 1975r. ubezpieczony pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w G. w referacie ds. Służby Bezpieczeństwa na stanowisku oficera referatu ds. bezpieczeństwa na wolnym etacie inspektora operacyjnego. Następnie, w okresie od 1 czerwca 1975r. ubezpieczony pozostawał w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w S. i od tej daty do 30 września 1975r. pełnił służbę na stanowisku inspektora w Wydziale III Służby Bezpieczeństwa Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S.. Dalej, w okresie od 1 października 1975r. do 30 czerwca 1978r. ubezpieczony pozostawał słuchaczem Wyższej Szkoły (...) w L.. Po ukończeniu powyższej Szkoły, w okresie od 1 lipca 1978r. do 31 marca 1983r. ubezpieczony pełnił służbę w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. w Wydziale Paszportów Służby Bezpieczeństwa Referacie Paszportów w G. na stanowisku inspektora, a w okresie od 1 kwietnia 1983r. do 31 lipca 1990r. kontynuował tę służbę w Komisariacie Milicji Obywatelskiej/Rejonowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych w G. Grupie Paszportów Służby Bezpieczeństwa na stanowisku inspektora (informacja Instytutu Pamięci Narodowej – przebieg służby ubezpieczonego k.63-63v akt sprawy, kopia akt osobowych ubezpieczonego – w kopercie na k.26a akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.68-69 akt sprawy).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego B. S. od decyzji z 28 czerwca 2017r. okazało się uzasadnione i skutkowało zmianą powyższej decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury ubezpieczonego od 1 października 2017r. poprzez ustalenie wysokości tego świadczenia z pominięciem regulacji art.15c w związku z art.32 ust.1 pkt 1 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Tak ustalona wysokość emerytury na dzień 1 października 2017r. wynosi 3 376,03 złotych brutto miesięcznie. Jest to wysokość emerytury ustalona od 1 marca 2017r. na mocy decyzji organu rentowego z 27 lutego 2017r. o waloryzacji policyjnej emerytury (vide: decyzja o waloryzacji emerytury z 27 lutego 2017r. k.124 akt emerytalnych).

Jak już wskazano zaskarżona decyzja z 28 czerwca 2017r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury policyjnej ubezpieczonego wydana została w oparciu o regulację art.15c ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (zwanej dalej ustawą emerytalną) wprowadzoną do tejże ustawy na mocy ustawy nowelizującej z 16 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (…) Dz.U. z 2016r., poz.2270. Wskazany przepis art.15c ustawy emerytalnej w ust.1 przewiduje, że w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.13b i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999r., emerytura wynosi:

1)  0% podstawy wymiaru – za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.13b,

2)  2,6% podstawy wymiaru – za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art.13 ust.1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

W ustępie 3 powyższego przepisu przewidziano ponadto, że wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust.1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Przepis art.13b, do którego odwołuje się powyższa regulacja również został wprowadzony do ustawy emerytalnej na mocy ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2016r. W przepisie tym ustawodawca wskazał, że za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę pełnioną w okresie od 22 lipca 1944r. do 31 lipca 1990r. w enumeratywnie wymienionych cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach. Przyjmując powyższe regulacje oraz informację Instytutu Pamięci Narodowej udzieloną w trybie art.13a ust.1 ustawy emerytalnej, zgodnie z którą ubezpieczony pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa w okresie od 1 stycznia 1973r. do 31 lipca 1990r., organ rentowy od 1 października 2017r. ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego w kwocie 1 746 złotych brutto miesięcznie (przyjmując w/w okres służby w wymiarze 17 lat i 7 miesięcy po 0% podstawy wymiaru).

W odwołaniu od decyzji z 28 czerwca 2017r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury ubezpieczony zarzucił tejże decyzji naruszenie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ rentowy w odpowiedzi na powyższe zarzuty stwierdził, że decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nadto wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie w jednej ze spraw co do zgodności z Konstytucją RP przepisów na podstawie których została wydana zaskarżona decyzja (pismo procesowe pozwanego z 14 maja 2019r. k.45 akt sprawy).

Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że sąd powszechny jest uprawniony do zbadania zgodności zastosowanych w niniejszej sprawie przepisów z Konstytucją i takie uprawnienie nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, o których stanowi art.188 Konstytucji RP. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie zgodności danej ustawy z Konstytucją odnosi bowiem skutek generalny określony w ustawie i w zależności od treści orzeczenia Trybunału może prowadzić do utraty mocy wiążącej przepisów ustawy. Sąd powszechny nie orzeka tymczasem o zgodności normy ustawowej z Konstytucją, ale stwierdzając, że dane uregulowanie – w okolicznościach sprawy – pozostaje w kolizji z normą Konstytucji może odmówić zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją. Odmienne stanowisko pozostaje w sprzeczności z art.8 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że przepisy ustawy stosuje się (tu stosuje sąd rozpoznając sprawę cywilną – art.1 kpc) bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Należy wskazać, że na stanowisku takim stanął Sąd Najwyższy w wyroku z 7 kwietnia 1998r. w sprawie o sygnaturze I PKN 90/98 (OSNP 2000/1/6). Argumentację taką przyjął również Sąd Apelacyjny w Lublinie w uzasadnieniu postanowienia wydanego w sprawie o sygnaturze III AUz 133/19 o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania wydanego na wniosek organu rentowego w sprawie z odwołania innego świadczeniobiorcy. Z tych względów po okresie zawieszenia postępowania od 3 czerwca 2019r. (postanowienie o zawieszeniu postępowania k.47 akt sprawy) postanowieniem z 21 czerwca 2021r. Sąd podjął postępowanie w sprawie (postanowienie k.57 akt sprawy).

Wskazując na powyższe, po zbadaniu okoliczności sprawy Sąd Okręgowy stwierdził, że uzasadniony jest zarzut ubezpieczonego, iż zastosowany przez organ rentowy przepis art.15c ustawy emerytalnej, na mocy którego organ rentowy obniżył wysokość świadczenia ubezpieczonego stoi w kolizji z zasadą wyrażoną w art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. Zgodnie z art.2 Konstytucji Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W tej ogólnie sformułowanej zasadzie zawierają się fundamentalne dla demokratycznego państwa prawnego zasady – zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasada ochrony prawa nabytych, jak również zasada sprawiedliwości społecznej. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego określana jest również zasadą lojalności państwa względem obywateli, w myśl której państwo ma obowiązek tak stanowić i stosować prawo, aby obywatel mógł układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na skutki prawne, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania określonych decyzji lub działań. W ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy zastosowane przez organ emerytalny przepisy ustawy emerytalnej, na mocy których od 1 października 2017r. doszło do obniżenia świadczenia emerytalnego ubezpieczonego naruszają zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. W ocenie Sądu należy zgodzić się z poglądem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 24 lutego 2010r. sygn. akt K 6/09 (OTK-A 2010/2/15), w którym - odnosząc się uchylonej obecnie regulacji art.15b ustawy emerytalnej, wprowadzonej na mocy nowelizacji tejże ustawy z 23 stycznia 2009r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (…) - Dz.U. z 2009r., nr 24, poz.145, przewidującej po raz pierwszy obniżenie świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa PRL - Trybunał wskazał, że jeżeli przemawiają za tym określone zasady, normy lub wartości konstytucyjne, możliwe jest obniżenie świadczeń emerytalnych. Trybunał Konstytucyjny wskazał wówczas, że uprzywilejowane prawa emerytalne funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa Polski Ludowej zostały przez nich nabyte niegodziwie, gdyż ówczesne instytucje i organy państwa systemowo naruszały przyrodzone prawa człowieka i rządy prawa. Zauważyć jednak trzeba, że jak wynika z analizy akt emerytalnych, w zaskarżonej decyzji z 28 czerwca 2017r. organ rentowy dokonał ponownego obniżenia wysokości emerytury ubezpieczonego. Do pierwszego obniżenia świadczenia emerytalnego ubezpieczonego doszło na mocy decyzji organu rentowego z 16 listopada 2009r., kiedy to po nowelizacji ustawy emerytalnej z 23 stycznia 2009r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (…) - Dz.U. z 2009r., nr 24, poz.145, ustawodawca wprowadził pojęcie okresów służby w charakterze funkcjonariusza w organach bezpieczeństwa państwa – odsyłając w tym zakresie do art.2 ustawy z 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz o treści tych dokumentów – jako kryterium obniżenia wysokości emerytury poprzez ustalenie, że w przypadku osoby, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa wskazanych w w/w ustawie z 18 października 2006r. i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999r. emerytura wynosi 0,7% podstawy wymiaru (w miejsce 2,6% podstawy wymiaru) – za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990. Powyższe rozwiązania znalazły swoje miejsce w dodanych mocą ustawy nowelizującej z 23 stycznia 2009r. do ustawy emerytalnej, przepisach art.13 ust.1 pkt 1 b i art.15b. W preambule do w/w ustawy z 23 stycznia 2009r. o zmianie ustawy emerytalnej, ustawodawca wskazał jako motyw podjęcia inicjatywy zmiany wysokości świadczeń, negatywną ocenę systemu władzy komunistycznej opierającej się głównie na rozległej sieci organów bezpieczeństwa państwa, spełniającej w istocie funkcje policji politycznej, stosującej bezprawne metody, naruszające podstawowe prawa człowieka. Należy wskazać, że regulacja art.15b ustawy emerytalnej, wprowadzona do tej ustawy na mocy ustawy z 23 stycznia 2009r. - i tym samym motywy leżące u podstaw pierwszego obniżenia świadczenia ubezpieczonego - została uznana za zgodną z art.2, 10, 30 i art.67 ust.1 Konstytucji o czym orzekł Trybunał Konstytucyjny w przytoczonym już wyżej wyroku z 24 lutego 2010r. w prawie K 6/09 (Dz.U. z 2010r., nr 36, poz.204). Obecnie zaskarżona przez ubezpieczonego decyzja z 28 czerwca 2017r. o ponownym obliczeniu wysokości emerytury jest drugą decyzją o obniżeniu świadczenia wydaną na podstawie drugiej nowelizacji ustawy emerytalnej uchwalonej w dniu 16 grudnia 2016r. mającej na celu obniżenie świadczeń funkcjonariuszy organów PRL. Treść wprowadzonych uregulowań uzasadnia stwierdzenie, że u podstaw ich wprowadzenia leżały te same przesłanki odwołujące się do negatywnej oceny okresu PRL i obowiązującego wówczas w Polsce systemu władzy komunistycznej. Na mocy tejże ustawy z 16 grudnia 2016r. ustawodawca uchylił przywołany wyżej art.13 ust.1 pkt 1b ustawy emerytalnej stanowiący o okresach służby w organach bezpieczeństwa państwa (dodanej do niej na mocy wcześniejszej nowelizacji tejże ustawy z 23 stycznia 2009r.) i wprowadził nowe przepisy - art.13 ust.1 pkt 1c oraz art.13b stanowiące o służbie na rzecz totalitarnego państwa jako służbie przypadającej w określonych instytucjach i formacjach w okresie od 22 lipca 1944r. do 31 lipca 1990r. Pojęcie służby na rzecz totalitarnego państwa wprowadzone jako kryterium obniżenia świadczeń emerytalnych w trybie dodanego do ustawy art.15c, odpowiada pojęciowo i jeżeli chodzi o objęty nim przedział czasowy pojęciu służby w organach bezpieczeństwa państwa, do którego odwołała się ustawa z 23 stycznia 2009r. i obejmuje ten sam czas ,tj. lata 1944-1990. W przypadku ubezpieczonego informacja Instytutu Pamięci Narodowej z (...)w oparciu o którą organ rentowy ustalił, że ubezpieczony pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.13b ustawy emerytalnej (vide: informacja IPN (...) złożona w aktach emerytalnych przy decyzji z 28 czerwca 2017r. k.125 akt emerytalnych) jest tożsama z informacją Instytutu Pamięci Narodowej z(...)w oparciu o którą organ rentowy ustalił, że ubezpieczony pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art.2 ustawy z 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lata 1944-1990 oraz o treści tych dokumentów (vide: informacja IPN z 28 sierpnia 2009r. k.51 akt emerytalnych złożona w aktach emerytalnych przy decyzji z 16 listopada 2009r. k.53 akt emerytalnych) i oparciu o którą na podstawie art.15b ustawy emerytalnej (obowiązującego do 30 września 2017r.) organ rentowy po raz pierwszy w decyzji z 16 listopada 2009r. obniżył wysokość emerytury ubezpieczonego. W obu przypadkach Instytut Pamięci Narodowej jako okres służby w organach bezpieczeństwa państwa (okres służby na rzecz totalitarnego państwa) wskazał ten sam okres służby ubezpieczonego od 1 stycznia 1973r. do 31 lipca 1990r. Opisaną sytuację, w której ustawodawca uchwalając ustawę z 16 grudnia 2016r. o zmianie ustawy emerytalnej po raz drugi (pierwszy raz uczynił to w nowelizacji ustawy emerytalnej z 23 stycznia 2009r.) odwołując się do tożsamych przesłanek i podstaw, wprowadza regulacje obniżające świadczenie ubezpieczonego musi być oceniona jako stojąca w kolizji z zasadą, o której mowa w art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ,tj. zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. W przekonaniu Sądu te same przesłanki nie mogą stanowić podstawy wprowadzenia kolejnych regulacji obniżających świadczenia z ubezpieczenia społecznego, czy zaopatrzenia emerytalnego. Odmienny pogląd prowadziłby do przyjęcia, że państwo może dowolną ilość razy (skoro może więcej niż raz) stanowić prawo obniżające świadczenia obywateli z odwołaniem się do tych samych przesłanek.

Zauważyć ponadto należy, że wprowadzając w art.15c ust.1 ustawy emerytalnej uregulowanie o ponownym obliczeniu wysokości emerytury ubezpieczonego z pominięciem okresu służby od 1 stycznia 1973r. do 31 lipca 1990r. w wymiarze 17 lat i 7 miesięcy, ustawodawca uregulował sytuację ubezpieczonego w sposób gorszy od emeryta (funkcjonariusza) skazanego prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Taki skazany funkcjonariusz traci w myśl art.10 ust.2 ustawy emerytalnej prawo do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy, ale jednocześnie w myśl art.10 ust.4 ustawy emerytalnej nabywa prawo do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia emerytalnego i rentowych (uwzględniających całość okresów służby danego funkcjonariusza), jeżeli spełnia warunki określone w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Taki stan prawny prowadzi do wniosku, że regulacja art.15c ustawy emerytalnej kształtuje sytuację ubezpieczonego w zakresie prawa do zaopatrzenia emerytalnego gorzej od emeryta skazanego prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych, dlatego uprawniona jest ocenia, że powyższa regulacja stoi w kolizji z przepisem art.32 ust.1 Konstytucji statuującym zasadę równości wszystkich wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazujące na brak zgodności regulacji art.15c ustawy emerytalnej ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd odmówił zastosowania w/w przepisu art.15c ustawy emerytalnej w odniesieniu do ubezpieczonego i na skutek odwołania ubezpieczonego od decyzji z 28 czerwca 2017r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, na podstawie art.477 ¹⁴§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego na dzień 1 października 2017r. w kwocie obowiązującej przed tą zmianą ,tj. w wysokości 3 376,03 złotych brutto miesięcznie.