Wyrok SN z 27 stycznia 2003, sygn. SNO 59/02
Data orzeczenia
27 stycznia 2003
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący
SSN Stanisław Zabłocki
Tagi
SNO 59/02
Przewodniczący: sędzia SN Stanisław Zabłocki.
Sędziowie SN: Dorota Rysińska, Herbert Szurgacz (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem Zastępcy
Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym sędziego Sądu
Okręgowego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2003 r. sprawy
sędziego Sądu Rejonowego z powodu odwołania Ministra Sprawiedliwości od
wyroku sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 25 października
2002 r., sygn. akt (...)
1) zmienił wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że na podstawie art. 109 §
1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) wymierzył obwinionemu
sędziemu Sądu Rejonowego karę dyscyplinarną nagany;
2) kosztami postępowania dyscyplinarnego obciążył Skarb Państwa.
2
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 25
października 2002 r. sędzia Sądu Rejonowego został uznany za winnego tego,
że w okresie od dnia 4 czerwca 2001 r. do dnia 4 lipca 2001 r. pełniąc funkcję
Przewodniczącego V Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego dopuścił się
rażącej i oczywistej obrazy przepisów § 385 ust. 2 oraz § 387 ust. 1 w związku z
§ 63 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada
1987 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych (Dz. U.
Nr 38, poz.218 ze zm.) w ten sposób, że nie zabezpieczył w sposób wskazany w
§ 385 ust. 2 i § 387 ust. 1 powołanego rozporządzenia złożonych przez powoda
„A.(...) P.(...)” S.A. w B. papierów wartościowych w postaci weksli w sprawie
sygn. akt (...), tj. za winnego czynu przewidzianego art. 107 § 1 ustawy z dnia
27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz.
1070 ze zm.) i za to na podstawie tego przepisu w związku z art. 109 § 1 pkt 1
tej ustawy wymierzono obwinionemu karę dyscyplinarną upomnienia.
Powyższy wyrok został zaskarżony odwołaniem przez Ministra
Sprawiedliwości w części dotyczącej orzeczenia o karze.
Skarżący zarzucił wyrokowi rażącą niewspółmierność orzeczonej kary w
stosunku do przypisanego przewinienia służbowego i wniósł o zmianę wyroku
w zaskarżonej części przez zaostrzenie orzeczonej kary i wymierzenie, na
podstawie art. 109 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych
kary usunięcia z zajmowanej funkcji.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
Odwołanie Ministra Sprawiedliwości zasługuje na uwzględnienie. W toku
postępowania dyscyplinarnego przed Sądem Apelacyjnym – Sądem
Dyscyplinarnym obwiniony nie negując faktów nie przyznawał się do winy
twierdząc, że istniała praktyka sądów w Polsce polegająca na przechowywaniu
3
dołączonych do pozwu weksli w aktach sprawy, że ponadto obowiązek
zabezpieczenia weksli spoczywa na osobie sędziego referenta, a nie na
Przewodniczącym Wydziału i wreszcie, że w myśl obowiązujących przepisów
weksel powinien zostać zabezpieczony już na etapie biura podawczego.
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny dokonał trafnej interpretacji
przepisów § 385 ust.2 oraz § 387 ust.1 Rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – Regulamin wewnętrznego
urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 2l8 ze zm.). Z
powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że pieniądze, papiery
wartościowe i kosztowności należy złożyć do depozytu sądowego bezzwłocznie
po ich otrzymaniu przez Sąd .Powinność ta spoczywała na obwinionym jako
Przewodniczącym Wydziału zarówno z mocy wymienionych przepisów, jak i
dlatego, że sędzią referentem w sprawie został wyznaczony obwiniony.
Twierdzenie obwinionego, że zabezpieczenie miałoby nastąpić już na etapie
biura podawczego trudno traktować serio. Trudno bowiem poważnie twierdzić,
że zatrudnieni w biurze podawczym pracownicy administracyjni mieliby
decydować, czy dany dokument dołączony do pozwu spełnia np. cechy papieru
wartościowego i wydawać w związku z tym zarządzenia o ich złożeniu do
depozytu sądowego.
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny stwierdzając, że doszło do rażącego
naruszenia powinności spoczywających na obwinionym wskazał na skutki tego
naruszenia, którymi były „narażenie na szwank prawa” i istotnych interesów
stron.
Zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego w sprawie doszło nie
tylko do narażenia „na szwank prawa” w znaczeniu ogólnym, ale naruszenie
powinności spoczywających na obwinionym godziło w prawidłowe
funkcjonowanie Sądu i autorytet wymiaru sprawiedliwości, tym bardziej, że
zaginione weksle opiewały na kwotę 400 000 zł, a ponadto ich zaginięcie
doprowadziło do oddalenia powództwa, a następnie do oddalenia apelacji.
4
Jako okoliczność łagodzącą Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny przyjął
dotychczasowy nienaganny przebieg służby obwinionego, pozytywne oceny
jego pracy przez przełożonych, a także brak potrzebnego doświadczenia w
sprawowaniu funkcji Przewodniczącego Wydziału.
W odwołaniu od wyroku Minister Sprawiedliwości uzasadnił żądanie
zastosowania ostrzejszej kary usunięcia obwinionego z zajmowanej funkcji tym,
że Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wprawdzie dostrzegł, iż zaginione
weksle opiewały na kwotę 400 tys. zł, ale nie docenił tej okoliczności przy
wymiarze kary. Podniesiony przez skarżącego Ministra Sprawiedliwości zarzut
nie dotyczy więc pominięcia wymienionej, istotnej okoliczności przy wymiarze
kary, lecz niedocenienia jej znaczenia.
Zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego zarzut ten jest trafny.
Wskazana okoliczność dotycząca wartości zaginionych weksli, a także
konsekwencje naruszenia przez obwinionego jego obowiązków służbowych dla
społecznego odbioru funkcjonowania sądów, a szerzej – autorytetu wymiaru
sprawiedliwości, uzasadniają przyjęcie, iż społeczna szkodliwość przewinienia
dyscyplinarnego obwinionego była większa niż przyjął to Sąd Apelacyjny – Sąd
Dyscyplinarny. Równocześnie jednak ta większa społeczna szkodliwość nie
uzasadnia, zdaniem Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego, wymierzenia
obwinionemu trzeciej w kolejności pod względem surowości (przed karą prze-
niesienia na inne stanowisko i karą najsurowszą złożenia urzędu przez sędziego)
kary dyscyplinarnej. Należy mianowicie mieć na uwadze, że kara usunięcia z
zajmowania funkcji, o którą wnosi Minister Sprawiedliwości, wywołuje dalsze
przewidziane prawem niekorzystne dla ukaranego skutki (zakaz awansu na
wyższe stanowisko sędziowskie przez pięć lat, wydłużenie okresu pracy na
danym stanowisku sędziowskim do uzyskania wyższej stawki wynagrodzenia).
W ocenie Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego uwzględniając nie tylko
charakter i skutki przewinienia dyscyplinarnego, ale również okoliczności
łagodzące , które Sąd jest obowiązany brać pod uwagę przy wymiarze kary, a do
5
których należy zaliczyć dotychczasowy nienaganny przebieg służby
obwinionego, krótki staż w sprawowaniu funkcji Przewodniczącego Wydziału,
działanie w warunkach winy nieumyślnej w postaci niedbalstwa, adekwatną
karą dyscyplinarną dla obwinionego jest przewidziana art. 109 § 1 pkt 2) ustawy
– Prawo o ustroju sądów powszechnych kara nagany.
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł
jak w sentencji wyroku.