Wyrok SN SD z 17 maja 2005, sygn. SNO 22/05
Data orzeczenia
17 maja 2005
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący
SSN Marian Buliński
Tagi
Podstawa prawna
SNO 22/05
Przewodniczący: sędzia SN Marian Buliński.
Sędziowie SN: Maria Grzelka, Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny na rozprawie z udziałem Zastępcy
Rzecznika Dyscyplinarnego po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. sprawy
sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem sędziego od wyroku Sądu
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 marca 2005 sygn. akt (...) 1/05
u t r z y m a ł w m o c y zaskarżony w y r o k.
U z a s a d n i e n i e
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 14 marca 2005 r.
uznał sędziego Sądu Rejonowego winną popełnienia dwóch czynów
polegających na tym, że:
1. w okresie od dnia 20 listopada 1998 r. do dnia 7 grudnia 1998 r.
prawidłowo pouczona o odpowiedzialności za złożenie niezgodnego z prawdą
oświadczenia lustracyjnego, świadoma treści art. 82 § 1 i 2 ustawy z dnia 27
lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070
ze zm.), złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust.
1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach
bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób
pełniących funkcje publiczne (jedn. tekst: Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze
zm.), stwierdzenie czego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w
Warszawie z dnia 2 marca 2004 r. jest – stosownie do art. 30 ust. 1 powołanej
ustawy - równoznaczne z utratą wskazanych w art. 61 § 1 pkt 2 Prawa o ustroju
sądów powszechnych (u.s.p.) kwalifikacji moralnych w postaci nieskazitelności
charakteru, niezbędnych do zajmowania funkcji publicznych,
2. w okresie trwania postępowania lustracyjnego odstąpiła od wywiązania
się z obowiązku wynikającego z art. 90 u.s.p., nie powiadamiając Prezesa Sądu
Okręgowego o dotyczącym jej postępowaniu lustracyjnym przed Sądem
Apelacyjnym w Warszawie.
Uznając czyny te za przewinienie służbowe i dyscyplinarne z art.107 § 1
u.s.p. Sąd Apelacyjny powołanym wyrokiem wymierzył sędziemu Sądu
Rejonowego na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 u.s.p. karę dyscyplinarną złożenia
sędziego z urzędu.
Obwiniona w odwołaniu od powyższego wyroku zarzuciła obrazę
przepisów art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 i 424 § 1 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. przez:
2
- pominięcie dowodów z akt spraw lustracyjnych przed Sądem
Apelacyjnym – Sądem Lustracyjnym w Warszawie oraz przed Sądem
Najwyższym, który postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 r. oddalił kasację
obwinionej jako oczywiście bezzasadną, akt S.O.S „C. (...)” – 24805 i akt
„F.(...)” nr 4907, teczki nr (...) oraz akt tajnych wymienionych w uzasadnieniach
orzeczeń Sądu Apelacyjnego – Sądu Lustracyjnego w Warszawie na
okoliczność rzeczywistego charakteru kontaktów obwinionej ze służbą
bezpieczeństwa oraz faktycznego stopnia uchybienia przez obwinioną godności
urzędu i utraty przez nią kwalifikacji moralnych, niezbędnych do zajmowania
funkcji publicznych;
- pominięcie dowodu z przesłuchania świadka – Prezesa Sądu Rejonowego
na okoliczność ustalenia spełnienia przez obwinioną kryteriów nieskazitelności
charakteru oraz spełnienia przez nią kwalifikacji moralnych niezbędnych do
pełnienia służby sędziowskiej, a także dowodu z przesłuchania świadka –
Prezesa Sądu Okręgowego na okoliczność niezwłocznego zawiadomienia przez
obwinioną o toczącym się postępowaniu lustracyjnym;
- nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z konfrontacji między obwinioną a
Prezesem Sądu Okręgowego na okoliczność rozmowy przeprowadzonej we
wrześniu 2001 r., podczas której obwiniona poinformowała o toczącym się
postępowaniu lustracyjnym;
- niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku wskutek nie ustosunkowania
się do treści art. 30 ustawy lustracyjnej, przewidującego zróżnicowany sposób
postępowania z osobami, wobec których Sąd Lustracyjny orzekł o złożeniu
niezgodnego z prawdą oświadczenia;
- ukształtowanie przekonania Sądu bez uwzględnienia wszystkich
dowodów i dokonanie ich oceny w sposób dowolny z przekroczeniem zasady
swobodnej oceny dowodów.
Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy
Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania,
ewentualnie o zmianę tego orzeczenia i uniewinnienie obwinionej od
zarzucanych jej deliktów dyscyplinarnych.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, odnosząc się do wyjaśnień
obwinionej, według której informacje przekazane oficerowi Służby
Bezpieczeństwa były nieistotne, zasadnie podkreślił, że zgodnie z art.1 ustawy z
dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach
bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 – 1990 osób
pełniących funkcje publiczne, dalej jako „ustawa lustracyjna”, sądem
właściwym do orzekania o zgodności z prawdą oświadczeń dotyczących pracy
lub służby w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w ustawie lub
współpracy z tymi organami we wskazanym okresie, jest Sąd Apelacyjny – Sąd
Lustracyjny w Warszawie. Prawomocne orzeczenie tego Sądu jest wiążące dla
3
Sądu Dyscyplinarnego. Nie podlegają ocenie Sądu Dyscyplinarnego także
prawne skutki orzeczenia Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r. Zgodnie z
art. 30 ust. 2 ustawy lustracyjnej „prawomocne orzeczenie Sądu, stwierdzające
fakt złożenia przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia
powoduje utratę zajmowanego stanowiska lub funkcji, do których pełnienia
wymagane są cechy określone w ust. 1 …”. W art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej
wymienione zostały następujące cechy: nieskazitelność charakteru,
nieposzlakowana opinia, dobra opinia obywatelska przestrzeganie zasad
moralnych. Cechy te są niezbędne do zajmowania funkcji publicznych
określonych w odpowiednich ustawach (art. 30 ust. 1 ustawy lustracyjnej).
Okoliczność, że skutek w postaci utraty zajmowanego stanowiska „nie dotyczy
sędziów, którzy w tym zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu” (art.
30 ust. 2 in fine ustawy lustracyjnej) nie oznacza – wbrew zarzutom
podniesionym w odwołaniu – że Sąd Dyscyplinarny może dokonywać
odmiennej oceny oraz ustaleń, które stanowiły podstawę faktyczną i prawną
wyroku Sądu Lustracyjnego. Uregulowanie przyjęte w art. 30 ust. 2 in fine
ustawy lustracyjnej jest konsekwencją konstytucyjnej gwarancji niezawisłości
sędziowskiej wyrażonej w art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z tym
przepisem sędziowie są nieusuwalni, a złożenie sędziego z urzędu, zawieszenie
w urzędowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew
jego woli może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu i tylko w przypadkach
określonych w ustawie. Orzeczenie Sądu Lustracyjnego z dnia 2 marca 2004 r.
wydane w stosunku do sędziego Sądu Rejonowego jest jednoznaczne z utratą
przez niego atrybutu nieskazitelnego charakteru, co zarazem oznacza utratę
kwalifikacji wymaganych od osoby pełniącej służbę sędziowską (art. 61 § 1 pkt
2 u.s.p.). Jedyną karą dyscyplinarną jaką powinien orzec w stosunku do
obwinionej Sąd Dyscyplinarny była orzeczona przez ten Sąd kara złożenia
sędziego z urzędu. Z tych względów zarzuty powołane w odwołaniu, a mające
związek z pierwszym czynem nie zasługiwały na uwzględnienie.
Bezzasadne są także zarzuty związane z drugim czynem. Twierdzenie
obwinionej, że powiadomiła Prezesa Sądu Okręgowego o toczącym się
postępowaniu lustracyjnym zostało zakwestionowane przez tegoż Prezesa.
Skoro więc obwiniona nie zachowała trybu i formy powiadomienia, o których
mowa w art. 89 § 1 i art. 90 u.s.p., to Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że
obwiniona jest winna popełnienia także drugiego z zarzucanych jej czynów.
Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji.