Wyrok SN SD z 17 kwietnia 2007, sygn. SNO 19/07
Data orzeczenia
17 kwietnia 2007
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący
SSN Wiesław Kozielewicz
Tagi
Podstawa prawna
SNO 19/07
Przewodniczący: sędzia SN Wiesław Kozielewicz.
Sędziowie SN: Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca), Hubert
Wrzeszcz.
S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na rozprawie z
udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego oraz protokolanta
po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy obwinionej sędziego Sądu
Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu Apelacyjnego
Sądu Dyscyplinarnego z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt (...)
z m i e n i ł zaskarżony w y r o k w ten sposób, że przyjął, iż przypisane
wykroczenie jest mniejszej wagi i n a m o c y a r t . 1 0 9 § 5 u . s . p .
o d s t ą p i ł o d w y m i e r z e n i a k a r y .
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał
obwinioną sędziego Sądu Rejonowego, za winną tego, że w dniu 2 maja 2006 r. w
miejscowości P., kierując samochodem osobowym, przekroczyła dopuszczalną
prędkość i poruszała się z prędkością 114 km/h, czym popełniła wykroczenie
przewidziane w art. 92 § 1 k.w., przez co dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego
określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070; dalej – u.s.p.) i za to wymierzył jej na
podstawie art. 109 § 1 pkt 1 tej ustawy karę upomnienia.
Sąd ten ustalił, że obwiniona dopuściła się tego wykroczenia w dniu 2 maja 2006
r. w miejscowości P., na odcinku drogi, na którym dozwolona prędkość wynosiła 70
km/h. Obwiniona przekroczyła znacznie tę prędkość, poruszając się z prędkością 114
km/h. Na rozprawie obwiniona powołała się na względy rodzinne, które były
przyczyną przekroczenia dozwolonej prędkości, ponadto wskazała, że doszło do tego
w dobrych warunkach, na drodze dwujezdniowej, nieuczęszczanej przez pieszych.
Sąd Apelacyjny ustalił ponadto, że sędzia Sądu Rejonowego była już karana
dyscyplinarnie, bowiem wyrokiem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego
została ukarana karą upomnienia za to, że wbrew zakazowi ustawowemu przyjęła
mandat karny w kwocie 200 zł za czyn stanowiący wykroczenie z art. 90 k.w. i
doprowadziła do jego egzekucji.
2
W ocenie Sądu Apelacyjnego materiał dowodowy zebrany w sprawie
jednoznacznie wskazywał na fakt popełnienia wykroczenia z art. 92 § 1 Kodeksu
wykroczeń, co stanowi jednocześnie przewinienie dyscyplinarne określone w art. 107
§ 1 u.s.p. Sąd ten wskazał, że zgodnie z art. 81 u.s.p. sędzia, który popełnił czyn
wyczerpujący znamiona wykroczenia ponosi wyłącznie odpowiedzialność
dyscyplinarną, wobec czego zastosowanie ma katalog kar określony w art. 109 § 1
u.s.p. Przy wymiarze kary Sąd uwzględnił pozytywną opinię służbową obwinionej i
okoliczności, w jakich doszło do popełnienia wykroczenia. Uznał jednak, że nie ma
podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, bowiem obwiniona w krótkim czasie po
ukaraniu jej upomnieniem za przewinienie dyscyplinarne związane z wykroczeniem
przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi ruchu drogowego dopuściła się wykroczenia
o podobnym charakterze, co oznacza, że poprzednio wymierzona kara nie wpłynęła na
nią wychowawczo.
Wyrok powyższy zaskarżyła obwiniona. Powołując się na uchybienia opisane w
art. 438 pkt 4 k.p.k. zarzucała rażącą niewspółmierność kary i wnosiła o zmianę
wyroku przez odstąpienie od jej wymierzenia.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji należało uznać, że zachodzą
podstawy do uznania, że popełnione przez skarżącą wykroczenie jest mniejszej wagi w
rozumieniu art. 109 § 5 u.s.p. i odstąpienia od wymierzenia kary. Okoliczności
popełnienia wykroczenia wskazują bowiem, że przekroczenie dopuszczalnej
prędkości, jakkolwiek znaczne, nie stwarzało zagrożenia dla innych uczestników
ruchu. Wykroczenie zostało popełnione na drodze dwujezdniowej, w godzinach
wieczornych, przy małym natężeniu ruchu. Jak wynika z wyjaśnień obwinionej,
przyczyną przekroczenia prędkości była konieczność szybkiego zapewnienia opieki
choremu dziecku. Fakt popełnienia wykroczenia jest niewątpliwy, pamiętać jednak
należy, że nie w każdym wypadku istnieje konieczność ukarania sprawcy. Przepis art.
39 § 1 k.w. pozwala na odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego ze
względu na charakter i okoliczności czynu lub warunki osobiste sprawcy. Taką
możliwość, w wypadku popełnienia wykroczenia przez sędziego, daje art. 109 § 5
u.s.p. Okoliczności czynu, warunki osobiste obwinionej, dobra opinia służbowa, a
także fakt, że ani kolegium Sądu Okręgowego, ani Prezes tego Sądu nie widzieli
potrzeby karania sędziego za to wykroczenie, dają podstawy do uznania go za
wykroczenie mniejszej wagi i odstąpienie od wymierzenia kary. Okolicznością
obciążającą nie jest, wbrew ocenie Sądu Apelacyjnego, fakt poprzedniego ukarania
skarżącej upomnieniem. Nie została ukarana bowiem za czyn podobny, ale za to, że
wbrew zakazowi ustawowemu przyjęła mandat karny i doprowadziła do jego
3
egzekucji. Nie można więc twierdzić, że poprzednio wymierzona kara nie wpłynęła na
obwinioną wychowawczo.
Przy wymierzaniu sędziemu kary dyscyplinarnej należy zwrócić uwagę także na
następujące okoliczności. Sprawca wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i
porządkowi ruchu drogowego, takiego jakie popełniła skarżąca, niekorzystający z
immunitetu sędziowskiego, może nie zostać ukarany wcale (art. 39 § 1 k.w.), bądź też
– w większości wypadków – zostaje ukarany mandatem karnym. W wypadku sędziego
kara dyscyplinarna, nawet jeśli jest to tylko upomnienie, a więc najłagodniejsza z kar
określonych w art. 109 § 1 u.s.p., wywołuje znacznie bardziej dotkliwe skutki
finansowe. Zgodnie bowiem z art. 91 § 3 u.s.p., w wypadku ukarania dyscyplinarnego
o trzy lata wydłuża się okres, po którym wynagrodzenie zasadnicze sędziego
podwyższa się do pierwszej lub drugiej stawki awansowej. Dolegliwość finansowa jest
zatem znacznie większa, niż spowodowana najwyższym nawet mandatem karnym.
Także zatem i ta okoliczność musi być uwzględniana przy ocenie, czy popełnione
przez sędziego wykroczenie uzasadnia ukaranie go karą dyscyplinarną. W wypadku
skarżącej, jak już wyżej wskazano, okoliczności popełnienia wykroczenia oraz jej
warunki osobiste uzasadniają uznanie, że popełnione przez nią wykroczenie jest
mniejszej wagi, co uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary.
Wobec powyższego Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak w wyroku.