Postanowienie SN z 31 marca 2006, sygn. IV CNP 27/06
Data orzeczenia
31 marca 2006
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Marian Kocon
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marian Kocon
w sprawie ze skargi T. D.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia
Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 15 listopada 2005 r., w przedmiocie odrzucenia zażalenia T. D.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym
bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie II Ca …/04,
z wniosku T.D.
przy uczestnictwie I. Z. i in. ,
o podział majątku wspólnego,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 31 marca 2006 r.,
odrzuca skargę.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił
zażalenie skarżącego T. D. na postanowienie oddalające skargę na naruszenie
prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki.
Od powyższego postanowienia T. D. wniósł, przewidzianą w art. 4241
§ 1
k.p.c. skargę, w której żądał stwierdzenia jego niezgodności z prawem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4241
§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej
instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie
została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze
przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
W wyjątkowych wypadkach, zgodnie z art. 4241
§ 2 k.p.c., gdy niezgodność
z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub
konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje
także od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie
wydanego przez sąd pierwszej instancji lub drugiej instancji, jeżeli strony nie
skorzystały z przysługujących im środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana
lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków
prawnych
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
przysługuje zatem wyłącznie na postanowienie kończące postępowanie w sprawie,
zamykające drogę do wydania wyroku. W orzecznictwie przyjęte jest, że
postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie są postanowienia
zamykające drogę do wydania orzeczenia sądu danej instancji, rozstrzygającego
istotę sprawy w procesie (wyrokiem) lub w postępowaniu nieprocesowym
(postanowieniem), a ponadto postanowienia, które kończą sprawę jako pewną
całość poddaną pod osąd (por. uchwała SN z dnia 24 listopada 1998, III CZP
44/98, OSNC 1999/5/87).
Przeciwieństwem tych postanowień są postanowienia niekończące
postępowania w sprawie, lecz kończące w postępowaniu sądowym jedynie
3
zagadnienia incydentalne, uboczne. Postępowanie wywołane wniesieniem skargi
na przewlekłość postępowania jest postępowaniem incydentalnym i w taki też
sposób zostało określone w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy z dnia
17 czerwca 2004 r. Postanowienie rozstrzygające skargę na przewlekłość
postępowania nie zamyka drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Skarga ta
ma na celu wywołanie szybkiej reakcji sądu właściwego do rozpoznania sprawy
głównej na zawarty w skardze zarzut, że postępowanie w sprawie jest przewlekłe.
Przewlekłość postępowania ma zatem jedynie charakter wtórny wobec
postępowania zasadniczego toczonego w konkretnym sporze (por. np.
postanowienie SN z dnia 17 sierpnia 2005 r., I CNP 3/05, OSNC 2006/2/39,
postanowienie SN z dnia 27 stycznia 2006 r., II CNP 9/06, niepubl.).
Reasumując, należy stwierdzić, że postanowienie w przedmiocie skargi na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki, a w konsekwencji także postanowienie o odrzuceniu
zażalenia na takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu skargą o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia
24 sierpnia 2005 r., V CNP 7/05, niepubl.).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji (art. 4248
§ 1 w zw. z art.
4241
§ k.p.c.).
jc