Postanowienie SN z 23 marca 2007, sygn. IV CNP 29/07
Data orzeczenia
23 marca 2007
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Tadeusz Żyznowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 23 marca 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Tadeusz Żyznowski
w sprawie ze skargi wierzyciela M. K.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia
Sądu Rejonowego w B. z dnia 5 sierpnia 2005 r.,
w sprawie z wniosku dłużnika Przedsiębiorstwa E. Spółki z o.o. w B.
przy uczestnictwie wierzycieli:
M. K. i in. , o ogłoszenie upadłości,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 marca 2007 r.,
odrzuca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia.
2
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2004 r. sędzia komisarz odrzucił zarzuty
wierzyciela M. K. przeciwko planowi podziału, a złożone przez niego zażalenie
oddalił Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie sygn. akt
VIII U …/02.
W złożonej skardze wierzyciel M. K. wnosił o stwierdzenie niezgodności z
prawem powyżej powołanego prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z
dnia 5 sierpnia 2005 r. sygn. akt VIII U …/02. Zgłosił także żądanie uchylenia tego
postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 1 grudnia 2004 r.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący M. K. zarzucił obrazę przepisów
postępowania bowiem:
1. Sąd orzekający w pierwszej instancji był nienależycie obsadzony,
którego to uchybienia Sąd odwoławczy nie wziął pod uwagę z urzędu,
2. Wierzyciel M. K. nie został zawiadomiony o planie podziału,
3. Obwieszczenie o planie podziału nie było wywieszone w budynku
sądowym,
Wskazał przepisy prawa z którymi orzeczenie jest niezgodne tj.:
1. Art. 67 § 3 i art. 69 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia
24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe, Tekst jednolity Dz.U. 1991 r.
Nr 118 poz. 512 ze zm.,
2. art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 68
rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r.
- Prawo upadłościowe, Tekst jednolity: Dz.U. 1991 r. Nr 118 poz. 512 ze zm.,
3. art. 81 § 1 i 209 § 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia
24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe, Tekst jednolity: Dz.U. 1991
Nr 118 poz. 512 ze zm.
3
Wykazując uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody (art. 4245
§ 1 pkt 4
k.p.c.) wskazał, że wierzyciel wniósł o zmianę planu podziału poprzez wykreślenie z
planu podziału wierzytelności członka zarządu upadłej spółki E. S. Zarzuty
wierzyciela były w jego ocenie zasadne. Gdyby zatem zostały uwzględnione
wierzyciel byłby w większym zakresie zaspokojony w postępowaniu
upadłościowym. Poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia wierzyciel nie został
zaspokojony w postępowaniu upadłościowym w ogóle.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu kończącego
postępowanie w sprawie (art. 4241
§ 1 i 2 k.p.c.), wydanego począwszy od dnia
1 września 2004 r. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2005 r.,
I CNP 1/05 i uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października
2005 r., której nadano moc zasady prawnej). Oznacza to możliwość wniesienia
skargi od prawomocnych wyroków, nakazów zapłaty, postanowień co do istoty
sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym oraz od postanowień tzw.
formalnych kończących postępowanie w sprawie. W judykaturze zostało
wyjaśnione, że jest to postanowienie, które poprzez uprawomocnienie się trwale
zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji (por. np.
uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r.,
III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5 poz. 87, z dnia 31 maja 2000 r. III CZP 1/00,
OSNC 2001, nr 1 poz. 1 i z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001,
nr 2, poz. 22).
Wychodząc z tego założenia, tj., że pojęcie to obejmuje tylko orzeczenia
kończące postępowanie jako całość poddaną pod osąd (por. np. orzeczenie Sądu
Najwyższego z dnia 14 listopada 1996 r., OSNC 1997, nr 3, poz. 31) od początku
funkcjonowania tego pojęcia w systemie nadzwyczajnych środków zaskarżenia
orzecznictwo opowiada się za ścisłym ujęciem tego terminu (por. np. orzeczenie
Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1996 r., II CKN 7/96, niepublikowane).
Omawiane pojęcie jest przeciwieństwem wyrażenia „postanowienie nie kończące
postępowania w sprawie” (por. np. art. 359 oraz art. 394 § 1 k.p.c.). Z tego względu
postanowieniami kończącymi w sprawie w rozumieniu art. 4241
§ 1 k.p.c.
4
nie są orzeczenia rozstrzygające kwestie wpadkowe, tj., kończące postępowania
pomocnicze, lub zamykające fragment, bądź pewną fazę postępowania.
Postępowanie w przedmiocie podziału funduszy masy upadłościowej zmierza do
urzeczywistnienia podstawowego celu postępowania upadłościowego jakim jest
równomierne zaspokojenie wierzycieli. Plan podziału zawiera tabelaryczne
uporządkowanie owego podziału według określonych przez prawo zasad.
Przyjmując, że plan w znaczeniu orzeczenia wydaje sędzia komisarz, to zarówno
jego w tym przedmiocie czynności, jak i właściwego sądu rejonowego (at. 77 pr.
upadłościowego) nie są orzeczeniami kończącymi w rozumieniu art. 4241
§ 1 k.p.c.
– postępowanie w sprawie.
Nadto wskazać należy, co trafnie podniesiono w literaturze i wyjaśniono
w judykaturze (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP
13/05 OSNC 2006, Nr 6, poz. 110) omawiana skarga przysługuje tylko wtedy, gdy
przez wydanie orzeczenia stronie została wyrządzona szkoda. Właśnie z tego
względu wśród jej konstrukcyjnych wymagań przewidziany został obowiązek
uprawdopodobnienia jej wyrządzenia (art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c.). Przesłanką
dopuszczalności omawianej skargi jest istnienie szkody w chwili wnoszenia skargi,
a nie możliwość jej wystąpienia w przyszłości (por. także post. Sądu Najwyższego
z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05 – OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141).
Uprawdopodobnienie nastąpi zatem wtedy, gdy strona tak uzasadni swoje
twierdzenie, że będzie można uznać, iż jest ono prawdziwe. W rozpoznawanej
skardze skarżący nie uprawdopodobnił szkody w wymagany w ustawie sposób.
Brak spełnienia tego wymagania prowadzi także do odrzucenia skargi a limine.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 4248
§ 1 k.p.c.
bez rozważania innych – o charakterze nieusuwalnym – braków wniesionej skargi.
jz