Postanowienie SN z 30 listopada 2007, sygn. IV CZ 96/07
Data orzeczenia
30 listopada 2007
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Józef Frąckowiak
Tagi
Podstawa prawna
art. 5
kpc
art. 199
kpc
art. 379
kpc
art. 386
kpc
art. 394
kpc
art. 399
kpc
art. 401
kpc
art. 409
kpc
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa M.J.
przeciwko T.M., A.C., M.A., B.M., Klinice Psychiatrii AM, Samodzielnemu
Publicznemu Psychiatrycznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej, Okręgowej Izbie
Lekarskiej oraz Klinice Psychiatrycznej Instytutu […]
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 30 listopada 2007 r.,
zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 16 sierpnia 2007 r., sygn. akt [...],
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu apelacji powódki od oddalającego
powództwo wyroku Sądu Okręgowego z dnia 1 czerwca 2006 r., będącego
2
wyrokiem zaocznym m.in. wobec pozwanej Kliniki Psychiatrii AM i pozwanej Kliniki
Psychiatrycznej Instytutu, wydał w dniu 10 maja 2007 r. wyrok, w którym orzekł o
uchyleniu wyroku zaocznego w pkt I w części dotyczącej wymienionych Klinik i
odrzucił pozew oraz zniósł postępowanie, co do tych pozwanych, natomiast w
pozostałym zakresie apelację oddalił. Sąd Apelacyjny uznał, że w/w pozwani nie
posiadają zdolności sądowej wobec czego w części ich dotyczącej postępowanie
było dotknięte nieważnością, a pozew podlegał odrzuceniu (art. 379 pkt 2, art. 386
§ 2 k.p.c.).
Od tego wyroku powódka wniosła w dniu 4 sierpnia 2007 r. skargę
kasacyjną, w której zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego odnośnie do odrzucenia
pozwu i zniesienia postępowania w stosunku do pozwanej Kliniki Instytutu oraz
odnośnie do oddalenia apelacji. W dniu 10 sierpnia powódka wniosła też skargę o
wznowienie postępowania wobec pozwanego Instytutu Psychiatrii w sprawie Sądu
Apelacyjnego, w której wydany został wyrok z dnia 10 maja 2007 r. W skardze o
wznowienie powódka podała, że o stwierdzonej przez Sąd Apelacyjny nieważności
postępowania ze względu na brak zdolności sądowej Kliniki Psychiatrycznej
Instytutu dowiedziała się na rozprawie apelacyjnej w dniu 10 maja 2007 r. Wniosła
o uwzględnienie skargi wobec Instytutu w miejsce Kliniki Psychiatrycznej Instytutu i
przekazanie Sprawy Sądowi pierwszej instancji w tym zakresie do ponownego
rozpoznania.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powódki o
wznowienie postępowania, jako wniesioną od orzeczenia, które – choć zawarte w
wyroku – w istocie stanowiło postanowienie i przez to – zgodnie z art. 399 § 1
k.p.c. – nie podlegało żądaniu wznowienia postępowania.
W zażaleniu powódka zarzuciła, że podstawą jej skargi była nieważność
postępowania związana z pozbawieniem jej możności wykazania zdolności
sądowej pozwanej Kliniki Psychiatrycznej Instytutu co było skutkiem naruszenia
przez Sąd Okręgowy art. 5 i 199 § 2 k.p.c. przez nie pouczenie powódki o
konieczności wykazania zdolności sądowej w/w strony pozwanej i nie wezwanie jej
na podstawie art. 199 § 2 k.p.c. do uzupełnienia określonego braku. Zdaniem
3
skarżącej, postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania narusza
art. 410 § 1 i 2 w zw. z art. 401 pkt 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Niezależnie od tego, że skarga powódki o wznowienie postępowania
mogłaby zostać oceniona, jako nie odpowiadająca wymogom, o których mowa w
art. 409 k.p.c. oraz zawiera błędne oznaczenie strony pozwanej to, przede
wszystkim, z jej treści wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca
powołała się na nieważność postępowania ze względu na brak zdolności sądowej
po stronie wskazywanej jako pozwanej Kliniki Psychiatrycznej Instytutu, nie zaś na
nieważność postępowania z uwagi na pozbawienie skarżącej możności działania.
Wynika to jednoznacznie z faktu wskazania na art. 379 pkt 2 k.p.c. i przytoczenia
okoliczności dotyczących zachowania terminu do wniesienia skargi w nawiązaniu
do dowiedzenia się o przyjętej przez Sąd Apelacyjny przyczynienie nieważności,
oraz z braku jakichkolwiek zarzutów odnośnie do kwestii pozbawienia powódki
możności działania.
Wbrew twierdzeniom zażalenia Sąd Apelacyjny trafnie odczytał wolę
powódki co do podstawy wznowienia jako odnoszącej się do nieważności
postępowania przewidzianej w art. 401 pkt 2 in princ k.p.c.
Powołanie się na tę podstawę należy uznać za z gruntu chybione.
Nieważność z powodu braku zdolności sądowej stanowi podstawę żądania
wznowienia postępowania wówczas, gdy wnoszący skargę twierdzi, że Sąd nie
dostrzegł, iż orzeka w warunkach, gdy jedna ze stron nie miała zdolności sądowej,
nie zaś wtedy, gdy w orzeczeniu, którego skarga dotyczy, Sąd nieważność tę
uwzględnił. W tym ostatnim przypadku strona kwestionująca stanowisko Sądu
drugiej instancji co do istnienia nieważności postępowania ma do dyspozycji skargę
kasacyjną (po spełnieniu przesłanek wymaganych dla w/w skargi).
W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania nie została
oparta na ustawowej podstawie i z tej przyczyny podlegała odrzuceniu (art. 4410
§ 1 k.p.c.).
4
Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu uznał, że skarga powódki
była niedopuszczalna, bo dotyczyła postępowania, w którym, pomimo nazwy
„wyrok”, w istocie wydano postanowienie o odrzuceniu pozwu, podczas gdy art. 399
§ 1 k.p.c. wymaga, aby postępowanie, którego wznowienia strona się domaga,
zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Zażalenie nie zawiera zarzutów
przeciwko wymienionemu stanowisku, w związku z czym zaskarżone
postanowienie nie poddawało się kontroli Sądu Najwyższego z wyjątkiem kryterium
nieważności postępowania przed Sądem Apelacyjnym, której jednak nie
stwierdzono (art. 378 § 1 w zw. z art. 39821
i art. 3941
§ 3 k.p.c.).
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39814
w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c.).