Wyrok z 30 maja 2022, sygn. I C 43/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 maja 2022 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Katarzyna Sznajder
Protokolant:	sekretarz sądowy Julia Piątek

po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2022 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa (...)

przeciwko W. J., I. J.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powódki na rzecz pozwanych kwotę 5.434,00 (pięć tysięcy czterysta trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSO Katarzyna Sznajder

Sygn.. akt I C 43/22

UZASADNIENIE

Powódka(...)wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych W. J. i I. J. kwoty 81502,79 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 grudnia 2021 roku oraz zasadzenia kosztów procesu ( ewentualnie zasądzenie tej kwoty z zaznaczeniem, że spełnienie przez jednego zwalnia drugiego pozwanego , ewentualnie w częściach równych).

Na uzasadnienie żądania dodała, że dochodzona pozwem kwota stanowić ma wynagrodzenie za korzystanie przez pozwanych z udzielonego im, na mocy umowy kredytu, kapitału. Dochodzona pozwem kwota stanowi wartość świadczonej usługi czyli udostepnienia środków pieniężnych do korzystania przez określony czas., którą obliczono w oparciu o średnią cenę kredytu w walucie polskiej a wiec ustaloną w oparciu o wskaźnik WIBOR.

Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu podnosząc, że umowa na podstawie której otrzymali od Banku pieniądze była nieważna, strony rozliczył się zgodnie z art. 410 k.c. zwracając sobie to co świadczyły i nie ma żadnych podstaw prawnych do żądania od nich wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.

Bezsporne w sprawie było:

- strony łączyła umowa kredytu na cele mieszkaniowe zwarta 13 września 2007 roku na mocy której pozwani otrzymali kwotę 215.000 zł ;

-wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2021 roku sąd I instancji ustalił, że w/w umowa jest nieważna;

- sąd odwoławczy wyrokiem z dnia 9 czerwca 2021 roku oddalił apelację Banku od w/w wyroku uznając, że przyczyną nieważności były zawarte w umowie klauzule niedozwolone;

- strony rozliczyły się w zakresie wzajemnych roszczeń – zwracając sobie to co świadczyły.

Spór sprowadzał się do oceny prawnej zasadności zgłoszonego żądania.

Ocenę tę należy rozpocząć od ustalenia podstawy prawnej dochodzonego roszczenia. Podkreślić należy, że brak jest szczególnej podstawy prawnej, wynikającej z innych przepisów nic kodeks cywilny, umożliwiającej wystąpienie z roszczeniami zgłoszonymi w pozwie. Brak jest również podstaw do zastosowania ogólnych zasad odpowiedzialności odszkodowawczych, tj. art. 471 k.c. albo 415 k.c. Pierwsza podstawa jest wykluczona, gdyż stron nie łączył umowny stosunek zobowiązaniowy, który mógłby zostać niewykonany albo nienależycie wykonany przez pozwanych.( umowa była nieważna). Brak również podstaw do zastosowani art. 415 k.c. albowiem nie ma żadnych okoliczności, które pozwalałyby na ocenę zachowania pozwanych jako zawinionych działań bezprawnych, deliktu .Wobec braku podstaw do przyjęcia odpowiedzialności odszkodowawczej, zbędne staje się rozważania czy bank w ogóle poniósł jakąkolwiek szkodę i czy mogła ona zostać wykazana w niniejszej sprawie. Pozostaje zatem rozważyć roszczenie powoda w świetle przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, z uwzględnieniem przepisów szczególnych regulujących skutki nieważności umowy, na co wskazuje powód w uzasadnieniu swojego żądania.

Bezspornie strony były związane umową , która na skutek niedozwolonych postanowień umownych była od początku nieważna. Zawarte w umowie niedozwolone postanowienia umowne powodują, że od początku z mocy samego prawa taka umowa w tym zakresie dotknięta jest bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielać świadomej zgody na to postanowienie lub też żądać wyeliminowania go z umowy. Nie bez znaczenia jest również i to, że relacja ta zachodzi jedynie w przypadku przedsiębiorcy i konsumenta I ma na celu zapewnienie konsumentowi odpowiednio wysokiego poziomu ochrony jego interesów. Cel ten ma być realizowany przez przywrócenie zachwianej równowagi kontraktowej oraz zniechęcenie przedsiębiorców przed naruszaniem interesów konsumenta. ( Dyrektywa 93/13 EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich). W rozpoznawanie sprawie pozwani skorzystali z przysługującego im prawa zakwestionowania niedozwolonych zapisów umownych co doprowadziło do uznania, że umowa była od początku nieważna. Stronom przysługiwały roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych wyniku wykonania tej umowy ( art. 410 k.c. ) co w efekcie nastąpiło. Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia roszczeń zgłoszonych w pozwie. Podkreślić należy, że gdyby w umowie powód nie zawarł klauzul niedozwolonych nie doszłoby w ogóle do ustalenia jej nieważności. Roszczenie powoda zmierza do zniweczenia ochronnej funkcji przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych, czy też celu przepisów o nieważności umowy, których jest zwrot tego co strony świadczyły . Bezwzględna nieważność umowy, jako sankcja naruszenia norm uznawanych przez ustawodawcę za podstawowe, nie może być niwelowana przez poszukiwanie w innych normach podstawy do ustalenia praw i obowiązków stron w sposób odpowiadający treści nieważnego stosunku prawnego, w szczególności w zakresie wykraczającym poza świadczenia o charakterze restytucyjnym, zmierzające do zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy. Powód domagając się dochodzonej w pozwie kwoty wyliczonej jako średnią cenę kredytu w walucie polskiej a wiec ustaloną w oparciu o wskaźnik WIBOR w istocie domagał się ustalenia zobowiązania ciążącego na pozwanych które zastępować miało zapisy umowne i prowadziło w pewnym sensie do jej uzdrowienia, co byłoby krzywdzące dla konsumenta. Ponadto gdyby przedsiębiorca pomimo zastosowania postanowień niedozwolonych mógł nadal czerpać korzyści z zawartej umowy, całkowicie zniwelowałoby to, wielokrotnie przywoływany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, odstraszający charakter norm zawartych w dyrektywie. Przedsiębiorca, który posługuje się wzorcami umowy zawierającymi niedozwolone postanowienia i narzuca konsumentom zawarcie umowy w oparciu o te wzorce nie zasługuje na ochronę mającą rekompensować mu niekorzystne skutki zawarcia umowy o określonej treści.

Z powyższych względów sąd oddalił powództwo .

O kosztach przeczono zgodnie z art. 98 k.p.c.

Katarzyna Sznajder

.