Postanowienie SN z 26 czerwca 2008, sygn. III CNP 21/08
Data orzeczenia
26 czerwca 2008
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Hubert Wrzeszcz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 26 czerwca 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie z powództwa B. M.
przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "E.(...)" Oddział w N. i
R.(...) sp. z o.o. w Ż.
o nakazanie wymiany wadliwej blachy wraz z akcesoriami,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 czerwca 2008 r., na skutek skargi
powoda B. M.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w N.
z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt III Ca (…),
odrzuca skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy w N. – po rozpoznaniu
apelacji pozwanej R.(...) sp. z o.o. w Ż. – zmienił wyrok Sądu Rejonowego w N.,
uwzględniający powództwo w stosunku do wymienionej pozwanej, w ten sposób, że
oddalił wniesione przeciwko niej powództwo o nakazanie wymiany wadliwej blachy
dachowej wraz z akcesoriami na wolną od wad.
Od wyroku Sądu drugiej instancji powód wniósł skargę o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z
2
2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem prawnym
sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są związane nie
tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale wynikają także z
potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych.
Zgodnie z art. 4245
§ 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego
została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu
prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie
wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy,
wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków
prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności
orzeczenia z prawem.
Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być
spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniające któregokolwiek z nich
jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania
braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde z tych wymagań
przewidzianych w art. 4245
§ 1 k.p.c. – na co Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał
uwagę – ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione niezależnie od innych
wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego: z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05 i
z dnia 18 stycznia III CNP 21/05 niepubl.).
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przewidziany w art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c. obowiązek
uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody polega na złożeniu przez skarżącego
oświadczenia, że szkoda wystąpiła – ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru – oraz
uwiarygodnieniu tego oświadczenia przez powołanie i przedstawienie dowodów bądź
innych środków, nawet nieuznawanych przez kodeks postępowania cywilnego za
dowody, jak pisemne oświadczenia, surogaty dokumentów czy tzw. opinie prywatne
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC
2006, nr 1, poz. 16, z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, niepubl.). Niezbędne jest
przy tym przeprowadzenie przekonywającego wywodu wskazującego czas powstania
szkody oraz związek przyczynowy między wydaniem zaskarżonego orzeczenia a
szkodą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP
38/05 OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141). Tymczasem zamieszczony w skardze wywód
dotyczący uprawdopodobnienia szkody nie odpowiada tym wymaganiom. Skarżący nie
wykazał rodzaju i rozmiaru szkody. Nie przedstawił też dowodów lub innych środków
3
świadczących o powstaniu szkody. Zawarte w skardze uprawdopodobnienie szkody
spowodowanej przez wydanie zaskarżonego orzeczenia nie może być zatem uznane za
spełniające wymaganie przewidziane w art. 4245
§ 1 pkt. 4 k.p.c.
Wniesiona przez pełnomocnika pozwanego skarga o stwierdzenie niezgodności z
prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia także wymagania polegającego na
wykazaniu, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie
było i nie jest możliwe. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że ten obciążający
skarżącego obowiązek oznacza przeprowadzenie prawniczej analizy przepisów
dotyczących środków prawnych, których zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z
innych przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie z art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c. skarżący
musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że wzruszenie
zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest
możliwe. Podkreśla się, że nie chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę o wznowienie
postępowania, ale także o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie
orzeczenia, ewentualnie służące pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC
2006, nr 7-8, poz. 140). Tymczasem zamieszczony w skardze element dotyczący
omawianego wymagania został ograniczony jedynie do stwierdzenia, że w sprawie jest
niedopuszczalna skarga kasacyjna, nie ma podstaw do wniesienia skargi o wznowienie
postępowania i innych środków prawnych.
W piśmiennictwie i orzecznictwie zostało wyjaśnione, że przytoczenie podstaw
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i ich
uzasadnienia polega nie tylko na ogólnym wytknięciu naruszeń prawa materialnego lub
przepisów postępowania i wskazaniu przepisów, które zostały naruszone (z podaniem
numeru, artykułu, paragrafu lub ustępu), ale także na wyjaśnieniu, na czym to
naruszenie polegało. Należy też pamiętać, że w wypadku omawianej skargi wytykane w
ramach podstaw naruszenia prawa muszą stanowić przyczynę niezgodności z prawem
zaskarżonego orzeczenia. Nie wystarczy więc przytoczenie samych naruszeń;
konieczne jest również wykazanie normalnego związku przyczynowego między nimi a
niezgodnością orzeczenia z prawem (por. postanowienie Sąd Najwyższego z dnia 29
listopada 2006 r., II CNP 65/06, niepubl.).
Skarga powoda – w zakresie przytoczenia podstawy i jej uzasadnienia – nie
odpowiada przedstawionym wyżej wymaganiom. Wymaganie przewidziane w art. 4255
§
1 pkt. 2 k.p.c. zostało ograniczone do ogólnego wytknięcia naruszenia przepisów prawa
4
materialnego, bez wskazania naruszonych przepisów. Nie ma też wywodu dotyczącego
wykazania związku przyczynowego między naruszeniami prawa a niezgodnością
orzeczenia z prawem.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 4248
§ 1 k.p.c.).