Postanowienie SN z 23 września 2008, sygn. V CNP 52/08
Data orzeczenia
23 września 2008
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Lech Walentynowicz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Lech Walentynowicz
w sprawie ze skarg Przedsiębiorstwa Komunikacyjno-Spedycyjnego T. Sp. z o.o. w T.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych postanowień Sądu Okręgowego w
K. z dnia 12 września 2006 r. sygn. akt XIX S (…) oraz 1 grudnia 2006 r. sygn. akt XIX S
(…) w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Komunikacyjno-Spedycyjnego T. Sp. z o.o.
w T.
przeciwko P. L.
o stwierdzenie przewlekłości postępowania,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 września 2008 r.,
odrzuca obie skargi.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 września 2006 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę
na przewlekłość postępowania, a postanowieniem z dnia 1 grudnia 2006 r. oddalił skargę
na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt VI GC (…) zawisłej przed Sądem
Rejonowym w T.
Skarżące Przedsiębiorstwo Komunikacyjno-Spedycyjne T. Sp. z o.o. w T. wniosło
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyżej wskazanych prawomocnych
orzeczeń, zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci art. 12 ust. 3 ustawy z
dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) - poprzez
pominięcie, a także art. 12 ust. 4 ustawy - poprzez nietrafne zastosowanie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2
Zgodnie z art. 4241
§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej
instancji. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r. SK 77/06 (Dz.
U. 2008 r. Nr 59, poz. 367) art. 4241
§ 1 k.p.c. w części obejmującej słowa „kończącego
postępowanie w sprawie", został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2
Konstytucji RP. W ten sposób powstała możliwość kwestionowania w drodze skargi o
stwierdzenie niezgodności z prawem także orzeczeń, które nie kończą postępowania w
sprawie. Możliwość kwestionowania w drodze skargi o stwierdzenie niezgodności z
prawem prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji nie oznacza jednak, że skarga o
stwierdzenie niezgodności z prawem zmieniła swój charakter prawny - nadal pozostaje
nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Charakter tego środka zaskarżenia uzasadnia
restryktywną wykładnię co do wymagań, jakie muszą być spełnione przy wniesieniu
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało wyjaśnione, że postępowanie
wywołane wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania jest postępowaniem
incydentalnym, wpadkowym. Postanowienie rozstrzygające skargę na przewlekłość
postępowania nie zamyka bowiem drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Skarga ta
ma na celu wywołanie szybkiej reakcji sądu właściwego do rozpoznania sprawy głównej
na zawarty w skardze zarzut, że postępowanie w sprawie jest przewlekłe. Przewlekłość
postępowania ma zatem jedynie charakter wtórny wobec postępowania zasadniczego
toczącego się w konkretnym sporze (por. np. postanowienie z dnia 17 sierpnia 2005 r., l
CNP 3/05, OSNC 2006, nr 2, poz. 39, postanowienie z dnia 27 stycznia 2006 r., II CNP
9/06, Lex nr 191245). Postanowienia wydane po rozpoznaniu skargi na przewlekłość
postępowania nie mają więc charakteru postanowień kończących postępowanie w
sprawie, gdyż rozstrzygają jedynie kwestię incydentalną.
Należy wskazać, że także w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego
został potwierdzony pogląd o wpadkowym charakterze postępowania wywołanego
wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania. Z tego względu Trybunał
Konstytucyjny stwierdził, że Konstytucja nie nakazuje, aby ustawodawca stworzył skargę
o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia oddalającego skargę na
przewlekłość postępowania.
Wobec powyższego obie skargi, jako niedopuszczalne, należało odrzucić (art.
4248
§ 1 k.p.c.).