Postanowienie SN z 29 października 2008, sygn. IV CK 4/08
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Przedmiot
o zapłatę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
odsetki ustawowe
Data orzeczenia
29 października 2008
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Mirosława Wysocka
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa I. S. i L. S.
przeciwko „P.(…)” Spółce z o.o. w upadłości w G. (poprzednio „R.(...)” Spółka z o.o. w
G.)
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2008 r.,
na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 stycznia
1999 r., sygn. akt III Ca (…),
1) podejmuje postępowanie
2) uchyla wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 21 stycznia 1999 r w punkcie I
(pierwszym) w części uwzględniającej powództwo co do kwoty 12.858,29
(dwanaście tysięcy osiemset pięćdziesiąt osiem złotych i dwadzieścia
dziewięć groszy) złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 9 grudnia 1997 r
do dnia zapłaty oraz co do kosztów postępowania a także uchyla wyrok
Sądu Rejonowego w G. z dnia 8 maja 1998 r w części oddalającej
powództwo co do tej kwoty oraz co do kosztów postępowania i w tym
zakresie umarza postępowanie w sprawie
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w G. w sprawie z powództwa I. i L. S. przeciwko R.(...) Spółka z
o.o. w G. o zapłatę, po rozpoznaniu apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w
G. z dnia 8 maja 1998 r., wyrokiem z dnia 21 stycznia 1999 r. zmienił zaskarżone
2
orzeczenie w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 14.871 zł
42 gr. z odsetkami ustawowymi od dnia 9 grudnia 1997 r. do dnia zapłaty, w pozostałej
części powództwo oddalił, w pozostałej części oddalił również apelację, rozstrzygając
o kosztach procesu jak w sentencji.
Od powyższego wyroku pozwany w dniu 18 maja 1999 r. wniósł kasację.
Zarzucając sądowi drugiej instancji obrazę przepisów prawa materialnego i prawa
procesowego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G., ewentualnie o zmianę
zaskarżonego wyroku przez oddalenie apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego
w G. z dnia 8 maja I C (…).
Postanowieniem z dnia 13 marca 2000 r. Sąd Rejonowy w G. ogłosił upadłość
pozwanego Przedsiębiorstwa Specjalistycznego Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w G. [poprzednio R.(...) Spółka z o.o. w G.]. Z uwagi na powyższe
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2000 r. zawiesił postępowanie w
sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W okresie zawieszenia postępowania weszła w życie ustawa z dnia 22 grudnia
2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), która w miejsce
dotychczasowej kasacji wprowadziła do Kodeksu postępowania cywilnego skargę
kasacyjną, nadzwyczajny środek zaskarżenia, przysługujący od prawomocnych
orzeczeń sądów drugiej instancji. W przepisach intertemporalnych ustawodawca określił
skutki wejścia w życie nowej regulacji dla toczącego się postępowania przyjmując jako
regułę zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej, jednocześnie dopuszczając od
niej wyjątek, w myśl którego do złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a także do odmowy przyjęcia jej do
rozpoznania, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 3 powołanej ustawy).
Dlatego w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie m.in. przepis art. 39316
k.p.c., obowiązujący do dnia wejścia w życie powołanej ustawy, tj. do dnia 6 lutego 2005
r., na podstawie którego Sąd Najwyższy, w wypadku gdy pozew ulega odrzuceniu albo
istnieje podstawa do umorzenia postępowania, uchyla wydane w sprawie wyroki oraz
odrzuca pozew lub umarza postępowanie. Z redakcji tego przepisu wynika, że
umorzeniu podlega całe nie zakończone jeszcze postępowanie, nie zaś tylko pewien
jego etap np. postępowanie kasacyjne.
3
Z uwagi na fakt ogłoszenia upadłości pozwanego, w niniejszej sprawie znajdzie
zastosowanie art. 1821
§ 1 zdanie pierwsze k.p.c., który stanowi podstawę umorzenia
postępowania z tego powodu. Przepis ten dodany został ustawą z dnia 16 listopada
2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), która weszła w życie dnia 20 marca 2007 r. Regulując
kwestie intertemporalne ustawodawca przyjął – w odniesieniu do art. 1821
k.p.c. -
zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej, stanowiąc, że przepis ten stosuje się z
dniem wejścia w życie ustawy (art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej).
Według art. 1821
§ 1 k.p.c., postępowanie w sprawie winno zostać umorzone,
jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku pozwanego, a postępowanie
dotyczy masy upadłości. Wprawdzie powołany przepis traktuje o upadłości obejmującej
likwidację majątku pozwanego, zaś przedmiotowe postępowanie upadłościowe zostało
wszczęte i toczy się w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia
24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz.
512 ze zm.; zob. art. 540 Prawa upadłościowego i naprawczego z 2003 r.), które nie
wyróżniały takiej kategorii postępowania upadłościowego, niemniej jednak, nie ulega
wątpliwości, że art. 1821
§ 1 k.p.c. znajduje również zastosowanie do postępowań
upadłościowych toczących się na podstawie Prawa upadłościowego z 1934 r. Jak trafnie
wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 października 2007 r.
(sygn. akt I CK 4/07, nie publ.), postępowanie upadłościowe, które toczyło się na
podstawie przepisów rozporządzenia ukierunkowane było, co do zasady, na likwidację
majątku upadłego a ponadto w art. 543 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) wyrażono regułę
interpretacyjną, zgodnie z którą ilekroć w przepisach odrębnych była mowa o
„postępowaniu upadłościowym”, rozumieć przez to należało postępowanie upadłościowe
obejmujące likwidację majątku upadłego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie a
następnie na podstawie art. 39316
k.p.c. w zw. z art. 1821
§ 1 k.p.c. rozstrzygnął jak w
sentencji. i naprawczego z 2003 r.), które nie
wyróżniały takiej kategorii postępowania upadłościowego, niemniej jednak, nie ulega
wątpliwości, że art. 1821
§ 1 k.p.c. znajduje również zastosowanie do postępowań
upadłościowych toczących się na podstawie Prawa upadłościowego z 1934 r. Jak trafnie
wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 października 2007 r.
(sygn. akt I CK 4/07, nie publ.), postępowanie upadłościowe, które toczyło się na
podstawie przepisów rozporządzenia ukierunkowane było, co do zasady, na likwidację
majątku upadłego a ponadto w art. 543 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) wyrażono regułę
interpretacyjną, zgodnie z którą ilekroć w przepisach odrębnych była mowa o
„postępowaniu upadłościowym”, rozumieć przez to należało postępowanie upadłościowe
obejmujące likwidację majątku upadłego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie a
następnie na podstawie art. 39316
k.p.c. w zw. z art. 1821
§ 1 k.p.c. rozstrzygnął jak w
sentencji.