Postanowienie SN z 29 października 2008, sygn. IV CK 6/08
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
umorzono postępowanie
Przedmiot
o zapłatę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tryb
posiedzenie niejawne
Data orzeczenia
29 października 2008
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Mirosława Wysocka
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa E. B. i L. B.
przeciwko „P.(…)” Spółce z o.o. w upadłości w G. (poprzednio "R.(...)" Spółka z o.o. w
G.)
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2008 r.,
na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 października
1999 r., sygn. akt I ACa (…),
1) podejmuje postępowanie
2) uchyla wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 29 października 1999 r. oraz wyrok
Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 marca 1999 r. w punktach I (pierwszym) i III
(trzecim) i w tym zakresie umarza postępowanie w sprawie
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa E. i L. małż. B. przeciwko R.(...) Spółka
z o.o. w G. o zapłatę, po rozpoznaniu apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego
w G. z dnia 9 marca 1999 r., wyrokiem z dnia 29 października 1999 r. oddalił apelację,
rozstrzygając o kosztach procesu jak w sentencji.
Od powyższego wyroku pozwany, występujący już pod firmą P.(…) Spółka z o.o.
w G. w dniu 20 stycznia 2000 r. wniósł kasację. Zarzucając sądowi drugiej instancji
obrazę przepisów prawa materialnego i prawa procesowego wniósł o uchylenie
2
zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi Apelacyjnemu., ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie
powództwa.
Postanowieniem z dnia 13 marca 2000 r. Sąd Rejonowy w G. ogłosił upadłość
pozwanego Przedsiębiorstwa Specjalistycznego Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w G. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia
28 sierpnia 2000 r. zawiesił postępowanie w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W okresie zawieszenia postępowania weszła w życie ustawa z dnia 22 grudnia
2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o
ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), która w miejsce
dotychczasowej kasacji wprowadziła do Kodeksu postępowania cywilnego skargę
kasacyjną, nadzwyczajny środek zaskarżenia, przysługujący od prawomocnych
orzeczeń sądów drugiej instancji. W przepisach intertemporalnych ustawodawca określił
skutki wejścia w życie nowej regulacji dla toczącego się postępowania przyjmując jako
regułę zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej, jednocześnie dopuszczając od
niej wyjątek, w myśl którego do złożenia i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a także do odmowy przyjęcia jej do
rozpoznania, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 3 powołanej ustawy).
Dlatego w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie m.in. przepis art. 39316
k.p.c., obowiązujący do dnia wejścia w życie powołanej ustawy, tj. do dnia 6 lutego 2005
r., na podstawie którego Sąd Najwyższy, w wypadku gdy pozew ulega odrzuceniu albo
istnieje podstawa do umorzenia postępowania, uchyla wydane w sprawie wyroki oraz
odrzuca pozew lub umarza postępowanie. Z redakcji tego przepisu wynika, że
umorzeniu podlega całe nie zakończone jeszcze postępowanie, nie zaś tylko pewien
jego etap np. postępowanie kasacyjne.
Z uwagi na fakt ogłoszenia upadłości pozwanego, w niniejszej sprawie znajdzie
zastosowanie art. 1821
§ 1 zdanie pierwsze k.p.c. , który stanowi podstawę umorzenia
postępowania z tego powodu. Przepis ten dodany został ustawą z dnia 16 listopada
2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), która weszła w życie dnia 20 marca 2007 r. Regulując
kwestie intertemporalne ustawodawca przyjął – w odniesieniu do art. 1821
k.p.c. -
zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej, stanowiąc, że przepis ten stosuje się z
dniem wejścia w życie ustawy (art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej).
3
Według art. 1821
§ 1 k.p.c., postępowanie w sprawie winno zostać umorzone,
jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku pozwanego, a postępowanie
dotyczy masy upadłości. Wprawdzie powołany przepis traktuje o upadłości obejmującej
likwidację majątku pozwanego, zaś przedmiotowe postępowanie upadłościowe zostało
wszczęte i toczy się w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia
24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz.
512 ze zm.; zob. art. 540 Prawa upadłościowego i naprawczego z 2003 r.), które nie
wyróżniały takiej kategorii postępowania upadłościowego, niemniej jednak, nie ulega
wątpliwości, że art. 1821
§ 1 k.p.c. znajduje również zastosowanie do postępowań
upadłościowych toczących się na podstawie Prawa upadłościowego z 1934 r. Jak trafnie
wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 października 2007 r.
(sygn. akt I CK 4/07 nie publ.), postępowanie upadłościowe, które toczyło się na
podstawie przepisów rozporządzenia ukierunkowane było, co do zasady na likwidację
majątku upadłego a ponadto w art. 543 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) wyrażono regułę
interpretacyjną, zgodnie z którą ilekroć w przepisach odrębnych była mowa
o „postępowaniu upadłościowym”, rozumieć przez to należało postępowanie
upadłościowe obejmujące likwidację majątku upadłego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie a
następnie na podstawie art. 39316
k.p.c. w zw. z art. 1821
§ 1 k.p.c. rozstrzygnął jak w
sentencji. i naprawczego z 2003 r.), które nie
wyróżniały takiej kategorii postępowania upadłościowego, niemniej jednak, nie ulega
wątpliwości, że art. 1821
§ 1 k.p.c. znajduje również zastosowanie do postępowań
upadłościowych toczących się na podstawie Prawa upadłościowego z 1934 r. Jak trafnie
wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 października 2007 r.
(sygn. akt I CK 4/07 nie publ.), postępowanie upadłościowe, które toczyło się na
podstawie przepisów rozporządzenia ukierunkowane było, co do zasady na likwidację
majątku upadłego a ponadto w art. 543 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) wyrażono regułę
interpretacyjną, zgodnie z którą ilekroć w przepisach odrębnych była mowa
o „postępowaniu upadłościowym”, rozumieć przez to należało postępowanie
upadłościowe obejmujące likwidację majątku upadłego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie a
następnie na podstawie art. 39316
k.p.c. w zw. z art. 1821
§ 1 k.p.c. rozstrzygnął jak w
sentencji.