Wyrok z 29 kwietnia 2021, sygn. I C 120/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 kwietnia 2021 r.

Sąd Rejonowy w Zambrowie, I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Jarosław Dłużniewski

Protokolant: Kinga Dzieniszewska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2021 roku w Zambrowie

sprawy z powództwa M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...)

przeciwko D. S.

o zapłatę

1.  Oddala powództwo.

2.  Zasądza od powoda M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) na rzecz pozwanego D. S. kwotę 1.817 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

3.  Pozostałymi kosztami procesu obciąża w całości powoda pozostawiając szczegółowe ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Sygn. akt I C 120/19

UZASADNIENIE

Powód M. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) reprezentowany przez pełnomocnika kwalifikowanego w pozwie z dnia 26 kwietnia 2019 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego D. S. kwoty 8.550 złotych z odsetkami od dnia 15 listopada 2018 r. do dnia zapłaty.

Uzasadniając swoje powództwo wskazał, że zawarł z pozwanym umowę wykonania stolarki budowlanej wraz z montażem oraz dostarczeniem i montażem drzwi technicznych na posesji pozwanego przy ul. (...) w Z. w oparciu o zamówienie pozwanego (k.10). Powód wyjaśnił, że pozwany D. S. uiścił tytułem zaliczki kwotę 3.000 złotych, jednak całość zamówienia została oszacowana na kwoty 1.400 złotych oraz 10.150 złotych (wystawiono w tym przedmiocie dwie faktury k.11 i k.12), dlatego też dochodzi od pozwanego brakującej kwoty.

W sprzeciwie od wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. (...) nakazu zapłaty z dnia 30 kwietnia 2019 r. (k.18) pozwany D. S., reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika kwalifikowanego wniósł o oddalenie powództwa (k.22-25). Uzasadniając swoje stanowisko pozwany przyznał, że przyjął ofertę pozwanego złożoną przez przedstawiciela handlowego. Wykonanie, dostawa i montaż stolarki drzwiowej miała natomiast dotyczyć nieruchomości pozwanego w (...). Jeśli chodzi o wysokość ceny zamówienia to została ona ustalona na kwotę 10.500 złotych, ponieważ pozwany miał otrzymać odpowiedni rabat. Pozwany D. S. w uzasadnieniu sprzeciwu przyznał, że powód po około dwóch miesiącach tj. w czerwcu 2018 r. dokonał montażu drzwi w jego domu, jednak nastąpiło to w sposób wadliwy i prace zostały przerwane. W związku z powyższym już w lipcu 2018 r. pozwany zdecydował się złożyć reklamację. W trakcie montażu przez powoda okazało się, że osoba odpowiedzialna ze strony powoda za dokonanie pomiarów otworów drzwiowych zrobiła to w sposób nieprawidłowy. W konsekwencji błędu powoda koniecznym było powiększenie części otworów drzwiowych przez pozwanego i na jego koszt. Po ukończeniu prac pozwany zgłosił reklamację i zażądał usunięcia wad i usterek (drzwi się nie zamykały, uszkodzenia oraz zarysowania okleiny, krzywo docięte uszczelki, pozostające szczeliny nad drzwiami, zarysowanie ościeżnic drzwi technicznych oraz obklejenia ich pianką montażową, braku klucza do jednego z zamków, niezgodność towaru z zamówieniem w postaci brązowych innych niż zamówione klamek w antracytowych drzwiach). Na skutek interwencji pozwanego powód miał uznać swoją odpowiedzialność za wady, jednakże dokonane przez powoda czynności nie spowodowały ich usunięcia. Dodatkowo powód wskutek montażu drzwi miał dokonywać czynności podjętych na skutek zgłoszonej reklamacji powodując liczne szkody (uszkodzenie i obicie ściany korytarza oraz sufitu, oderwanie listwy przypodłogowej w domu pozwanego). Z uwagi na nieusunięcie przez powoda zgłoszonych wcześniej wad, pozwany w dniu 31 stycznia 2019 r. złożył pisemną reklamację wyszczególniając w niej m.in. niekompletność zamówionego towaru (k.62). W piśmie z dnia 4 lutego 2019 r. powód odmówił uwzględnienia reklamacji (k.65), a dzień później wystosował do pozwanego wezwanie do zapłaty dwóch faktur. Powód po skierowaniu do niego raz jeszcze wezwania do wymiany rzeczy na nową – odmówił uznania reklamacji (k.66). Pozwany D. S. w piśmie z dnia 9 maja 2019 r. złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy wraz z wezwaniem do zapłaty (k.70).

Strona powodowa w piśmie z dnia 4 czerwca 2019 r. wyjaśniła, że po zapoznaniu się z zarzutami podniesionymi w sprzeciwie nie kwestionuje procesu reklamacyjnego, jednak w ocenie powoda wszystkie zastrzeżenia pozwanego zostały zrealizowane w ramach reklamacji. Pełnomocnik powoda zarzucił natomiast, że pozwany nie miał prawa do odstąpienia od umowy, ponieważ gdyby nawet przyjąć, że wady występują, to z całą pewnością nie mają one charakteru wad, które uniemożliwiają korzystanie z przedmiotu umowy, a co za tym idzie nie dają podstawy do odstąpienia od umowy. Tylko wady istotne pozwalają w ocenie powoda na złożenie oświadczenia na podstawie art. 560 § 4 k.c. Dodatkowo powód zarzucił, że skoro pozwany był obecny przy montażu, reklamacjach, to na tym etapie usterki nie miały miejsca, ponieważ pozwany ich nie zgłaszał na etapie zakończenia prac montażowych. Powód odmówić miał uznania reklamacji w zakresie wykonanie obróbki wstawionej stolarki, ponieważ w ramach umowy był zobowiązany jedynie do dostawy i montażu stolarki drzwiowej bez wykończenia i obróbki.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 15 kwietnia 2018 r. D. S. złożył zamówienie u pozwanego M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) na zakup stolarki drzwiowej do jego domu w (...), umowa przewidywała montaż drzwi w stanie surowym szczegółowo opisanych na karcie zamówienia (k.10) Cena zamówienia została ustalona na kwotę 11.550 złotych i w tym przedmiocie zamawiający D. S. uiścił zaliczkę w wysokości 3.000 złotych (k. 29).

Na podstawie wyjaśnień informacyjnych pozwanego D. S. (k.174-175) oraz zeznań pracownicy powoda W. M. (k.176-177) Sąd ustalił, że po upływie dwóch miesięcy od złożenia zamówienia u pozwanego w domu przyjechał do niego montażysta, który zamontował dwie pary drzwi, po czym opuścił budowę. Fakt ten został zgłoszony pracownicy powoda W. K.-M.. Pozwany uzyskał wtedy informację, że prace wykonywał podwykonawca zewnętrzny. Następnie na budowę przyjeżdżały dwie kolejne ekipy, które również nie były w stanie zamontować stolarki. Wreszcie stwierdzono, że pomiary zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy przez przedstawiciela handlowego powoda i w konsekwencji nie jest możliwym zamontowanie drzwi (k.174v). Powód wobec zgłaszanych problemów zmieniał ekipy swoich pracowników, które kolejno przyjeżdżały do pozwanego, aby zamontować drzwi. W wyniku prób zamontowania przed nich drzwi doszło do ich uszkodzenia oraz ościeżnic, doszło również do innych uszkodzeń m. in. sufitu, ściany, listew przypodłogowych. Świadek W. M. w swoich zeznaniach przyznała, że pozwany zgłaszał jej usterki, potwierdziła również, że doszło przy montażu do delikatnego uszkodzenia na drzwiach, w niektórych miejscach były ubytki oklein. Świadek zeznała, że zaproponowano pozwanemu rabat w kwocie pomiędzy 1500-1800 złotych, jednak pozwany w rozmowie z właścicielem firmy oczekiwał rabatu w wysokości 5.000 złotych (k.176). Z zeznań świadka również wynika, że pomimo podejmowanych wielu prób naprawy usterek ostatecznie strony umowy nie doszły do porozumienia. Świadek wskazała, że z wiedzy którą posiada, to otwory nie do końca zostały dopasowane i ościeżnica się nie zamknęła (k.176v).

Z zeznań K. C. pracownika powoda również wynika, że pozwany zgłaszał reklamacje do salonu sprzedaży. Wskazywano wówczas, że ościeżnice które były zamówione podczas pomiaru są w jednych drzwiach za niskie, otwór był nieodpowiednio wykonany. Świadek potwierdził, że został wysłany do domu pozwanego, aby stwierdzić reklamację i jak wynika z jego zeznań, to na jednych drzwiach opaska nie kryła wysokości otworu. Według świadka otwór od strony pomieszczenia był za mało obrobiony.

Na okoliczność podejmowanych przez powoda prac celem załatwienia reklamacji zeznawała żona pozwanego P. S.. Zeznała ona, że składano dużo reklamacji, a ekip, które przyjeżdżały od powoda do napraw było z siedem czy osiem (k.177). Każda zaś kolejna ekpia powodowała przy okazji dalsze uszkodzenia, dlatego jej mąż ostatecznie nie widząc sensu w tego typu działaniach zdecydował się odstąpić od umowy.

Zeznania świadka R. W. (k.177) Sąd wziął pod uwagę na okoliczność naprawiania szkód przez pozwanego, które były spowodowane przez ekipy montażowe i naprawcze powoda.

Na okoliczność ustalenia zakresu wad stolarki drzwiowej wbudowanej przez powoda w domu pozwanego oraz zakresu tych wad i ich charakteru – zostały w sprawie dopuszczone dwie opinie tj. biegłego J. S. (k.194-200) oraz A. Z. (k.279-290).

Ze sporządzonych opinii wynika, że o ile biegli nie stwierdzili wad obciążających producenta stolarki drzwiowej, to w przypadku montażu doszło do szeregu błędów i niedokładności, które zrodziły negatywne konsekwencje (k.195). Biegły J. S. wskazał, że obmiarów dokonano przed ułożeniem oblicowania ścian płytkami glazurowanymi, nie przestrzegano zasad montażu tj. układania elementów na czystej powierzchni, która nie spowoduje zarysowań okleiny, nie zachowano liniowości konstrukcji oraz identyczności wymiarów na każdej wysokości w świetle ościeżnicy, nie we wszystkich drzwiach sprawdzono przyleganie do ościeżnicy, piankę wstrzyknięto nie tylko na wysokości rozpórek, we wszystkich drzwiach nie zabezpieczono silikonem przestrzeni między podłogą a ościeżnicą w celu ochrony przed zamoczeniem lub zawilgoceniem ościeżnicy wykonanej z MDF, nie w pełni wykonano regulację na zawiasach, w drzwiach technicznych nie usunięto z dolnej części progów montażowych. Biegły A. Z. w swojej opinii dodał, że zgodnie z pomiarami geometrycznymi dokonanymi przez biegłego wskazują, że ościeżnice poszczególnych drzwi nie zachowują pionowości, są wybrzuszone w płaszczyźnie skrzydeł drzwiowych (k.282); drzwi techniczne są jednocześnie wychylone od pionu w kierunku prostopadłym do płaszczyzny drzwi. Biegły Z. również jak i biegły S. kategorycznie stwierdził, że wykonawca montażu drzwi nie zachował wymogów montażu, co spowodowało brak równoległości pionowych ościeżnic, części z ościeżnic pionowych jest zbyt krótka i co spowodowało powstanie szczeliny pomiędzy ościeżą i posadzką oraz uszkodzeń i wgnieceń, a także braku pełnej izolacji poziomej styku ościeżnic z posadzką. Wady te według biegłego w przyszłości mogą skutkować pogorszeniem się warunków pracy drzwi (k.283).

Sąd zważył, co następuje:

Wobec złożonych w pismach procesowych stanowisk stron postępowania i przyznaniu przez powoda, że pozwany składał szereg reklamacji, co do wykonania montażu stolarki - należało w sprawie uznać, że spór sądowy sprowadzał się do ustalenia, czy wady, których nie usunął powód mogły stać się podstawą do skutecznego złożenia przez pozwanego oświadczenia o odstąpienia od umowy sprzedaży i montażu stolarki.

Zanim Sąd odniesie się do oceny przesłanek, które zadecydowały o oddaleniu wywiedzionego powództwa należy wskazać, że pozwany w piśmie z dnia 9 maja 2019 r. określając się jako konsument powołał się na złożoną przez siebie reklamację pisemną z dnia 31 stycznia 2019 r. a także fakt, że wady i usterki zamontowanej przez pozwanego stolarki drzwiowej nie zostały przez niego usunięte, zaś towar nie został wymieniony na nowy – ostatecznie postanowił o złożeniu oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

Zgodnie z przepisem art. 560 § 1 k.c. jeżeli rzecz sprzedana ma wady, kupujący może od umowy odstąpić albo żądać obniżenia ceny. Jednak kupujący nie może od umowy odstąpić, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzeczy wadliwe na rzecz wolną od wad albo niezwłocznie wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona przez sprzedawcę lub naprawiana, chyba że wady są nieistotne.

Zgodnie z ustaleniami faktycznymi pozwany zgłosił powodowi istnienie szeregu usterek, które powstały przy montażu stolarki drzwiowej i jak wskazują w tym względzie zeznania pracowników powoda, jak również treść pism samego powoda udzielanych w ramach odpowiedzi na reklamacje pozwanego – powód uznawał do pewnego czasu zasadność reklamacji. Świadczą o tym prace naprawcze dokonywane przez kolejne ekipy pracowników wysyłanych przez powoda do domu pozwanego. Z ustaleń Sądu poczynionych w szczególności w oparciu o sporządzone w sprawie opinie biegłych sądowych wynika, że pomimo kilkukrotnych napraw usterek nie udało się powodowi ich naprawić i na dzień złożenia przez pozwanego odstąpienia od umowy – nadal one występowały. W tym stanie rzeczy nie można było uznać, że przyjmujący zamówienie dokonał niezwłocznej wymiany rzeczy lub niezwłocznego usunięcia wady, ponieważ powyższemu obowiązkowi nie sprostał. Tym samym należało uznać, że sprzedawca z powodu nienaprawienia wad stracił swoje uprawnienie blokujące i nie mógł skutecznie przeciwdziałać odstąpieniu przez kupującego od umowy. W kontekście praw do odstąpienia, za ograniczenie swobody kupującego należało także rozważyć posłużenie się przez ustawodawcę kategorią „wady nieistotnej” (art. 560 § 1 zd. 3 k.c.). Generalnie możliwość skorzystania z uprawnień wynikających z rękojmi za wady fizyczne, w szczególności z odstąpienia od umowy, nie jest uzależniona od tego czy wady są istotne. Okoliczność, czy wady są istotne czy nieistotne, ma jednak znaczenie wówczas, gdy rzecz była już wymieniona lub naprawiana, a wady występują nadal. Chodzi tu naturalnie o stan rzeczy na chwilę pierwotnego stwierdzenia istnienia wady. Nie ma natomiast znaczenia fakt, że rzecz pierwotnie dotknięta wadą istotną została następnie naprawiona częściowo (tak że pozostała w niej wada jest już wadą nieistotną) lub też że została wymieniona na inną rzecz dotkniętą wadą nieistotną. Sprzedawca nie może na taką okoliczność się powoływać, gdyż jego podstawowym obowiązkiem z tytułu art. 560 § 1 zd. 2 k.c. jest wymiana rzeczy wadliwej na rzecz całkowicie wolną od wad albo też całkowite usunięcie wady. Odmienne stanowisko stałoby w sprzeczności z zasadą jednorazowego charakteru kontruprawnienia sprzedawcy i istotnie naruszałoby bezpieczeństwo prawne kupującego, który musiałby się liczyć z praktyką np. wielokrotnych napraw rzeczy sprzedanej. Mając na uwadze powyższe Sąd nie uznał za uzasadnioną argumentację pełnomocnika powoda przedstawioną na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2021 r., że wskutek dokonywanych licznych kolejnych napraw przez powoda udało się usunąć wszystkie wady istotne, a te które jeszcze zostały nie mają żadnego obiektywnego już znaczenia w zakresie estetyki i funkcjonowania drzwi.

W ocenie Sądu wady opisane przez biegłych, które istniały w chwili dokonywania przez nich oględzin – już po dokonaniu licznych napraw wskazują, że miały one charakter istotny już w momencie składania przez pozwanego reklamacji. Należy zauważyć, że dla stwierdzenia czy wada spełnia przesłankę istotności podstawowe znaczenie mają przede wszystkim odpowiednie oczekiwania nabywcy rzeczy związane z jej funkcjonowaniem, a nie tylko zobiektywizowany stan techniczny. Innymi słowy, zamawiający w tym wypadku pozwany mógł oczekiwać nie tylko ogólnej sprawności technicznej drzwi, ale także zachowania europejskich standardów wykonania montażu stolarki, które wiążą się z podjęciem profesjonalnych działań zapobiegających różnego rodzaju uszkodzeniom. Wady szczegółowo opisane przez biegłych w opiniach - w ocenie Sądu są istotne i w sposób rażący negatywnie wpływają na estetykę drzwi oraz ich właściwe, niezakłócone funkcjonowanie nie tylko w teraźniejszości, ale także w przyszłości.

Mając na uwadze skutecznie złożone oświadczenie przez pozwanego o odstąpieniu od umowy – Sąd uznał, że wywiedzione powództwo o zapłatę nieuiszczonej ceny wynikającej z zawartej umowy sprzedaży oraz montażu nie zasługuje na uwzględnienie i podlegało oddaleniu.

W przedmiocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął w wyroku jedynie co do zgłoszonego przez stronę pozwaną wniosku o zwrot kosztów zastępstwa prawnego i w tym względzie zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.817 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty. Wysokość stawki została ustalona na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 z póź. zm.). Z uwagi na złożony wniosek przez biegłego sadowego o przyznaniu mu wynagrodzenia za opinię – po zamknięciu rozprawy Sąd zdecydował, aby pozostałe koszty postępowania zostały rozliczone przez Referendarza sądowego na podstawie 108 § 1 k.p.c., określając przy tym, że kosztami procesu Sąd postanowił obciążyć w całości powoda, jako stronę która w całości przegrała sprawę (art. 98 k.p.c.).

SSR Jarosław Dłużniewski