Postanowienie SN z 15 kwietnia 2009, sygn. V CK 1/09
Data orzeczenia
15 kwietnia 2009
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Barbara Myszka
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 15 kwietnia 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Barbara Myszka
w sprawie z wniosku A.S.
przy uczestnictwie J.N., [...]
o wpis prawa własności,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2009 r.,
na skutek kasacji uczestnika J.N.
od postanowienia Sądu Okręgowego w B.
z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt [...],
odrzuca kasację i oddala wniosek pełnomocnika skarżącego
o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej
udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2004 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił
apelację uczestnika J.N. od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż., którym Sąd ten
utrzymał w mocy wpisy prawa własności dokonane przez referendarza sądowego w
księgach wieczystych:
- KW nr […], prowadzonej dla nieruchomości położonej w O., obejmującej działki
nr 2080 i nr 2171 o łącznym obszarze 0.20.62 ha, na rzecz M.B. w 2/3 i A.M. w
1/3 części – na podstawie aktu własności ziemi z dnia 18 maja 1973 r. Nr […]
oraz
- KW nr […], prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działki nr
2043, 2044, 2046, 2058, 2099, 2129 i 2158 o łącznym obszarze 19.35.13 ha,
na rzecz M.B. w 5/36, A.M. w 1/36, J.S. w 1/6, S.T. w 1/6, R. i M. małż. G. w
ustawowej wspólności w 2/6, A.S. w 1/12 i A.D. w 1/12 części – na podstawie
aktu własności ziemi z dnia 26 maja 1973 r.
- Uczestnik J.N. zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego kasacją, w
której – powołując się na podstawę określoną w art. 3931
pkt 2 k.p.c. – wnosił o
jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji
i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W ramach
powołanej podstawy kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 233 § 1, art. 328 §
2 w związku z art. 361 oraz art. 6268
§ 2 k.p.c. przez brak oceny zebranych
dowodów oraz brak właściwego i zgodnego z przepisami prawa uzasadnienia
określającego podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Skarżący
stwierdził, że postanowienia Sądów obu instancji „oczywiście naruszają
prawo”.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 2 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks
postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), sprawy wszczęte przed dniem 6 lutego 2005 r.
toczą się od tego dnia według przepisów tej ustawy, z tym że do złożenia
i rozpoznania kasacji od orzeczenia wydanego przed dniem 6 lutego 2005 r.,
a także do odmowy przyjęcia jej do rozpoznania, stosuje się przepisy
dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszej sprawie do złożenia i rozpoznania
3
kasacji oraz do przedsądu stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego
w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 lutego 2005 r.
Zgodnie z art. 3933
§ 1 k.p.c., kasacja – obok oznaczenia zaskarżonego
orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia
z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany – powinna zawierać
przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Jak niejednokrotnie
wyjaśniał Sąd Najwyższy, wymaganie przedstawienia okoliczności uzasadniających
rozpoznanie kasacji jest wymaganiem odrębnym od obowiązku przytoczenia
podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Łączy się ono ściśle z instytucją
przedsądu, w ramach której Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do
rozpoznania (art. 393 § 1 i 3937
§ 1 k.p.c.). Z tej przyczyny spełnienie wymagania
przewidzianego w art. 3933
§ 1 pkt 3 k.p.c. nie może polegać na samym odwołaniu
się do uzasadnienia podstaw kasacyjnych, lecz powinno przybrać formę
wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące
w sprawie okoliczności pozwalają zakwalifikować kasację do rozpoznania
i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi
przesłanek usprawiedliwiających przyjęcie kasacji, określonych w art. 393 § 1 pkt 1
i 2 oraz § 2 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2000
r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 30 maja 2001 r., III CZ 36/01,
OSNC 2002, nr 2, poz. 22 czy z dnia 17 października 2001 r., III CZ 98/01, OSNC
2002, nr 5, poz. 71, a w szczególności uchwałę połączonych Izb: Izby
Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej Sądu
Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, OSNC 2003, nr 7-8,
poz. 92).
W złożonej kasacji skarżący nadmienił, że orzeczenia Sądów obu instancji
oczywiście naruszają prawo. Stwierdzenie to nawiązuje wprawdzie do przesłanki
wskazanej w art. 393 § 2 in principio k.p.c., lecz nie oznacza, że wymaganie
przewidziane w art. 3933
§ 1 pkt 3 k.p.c. zostało spełnione. Jak wielokrotnie
podkreślał Sąd Najwyższy, nie jest spełnieniem wymagania przewidzianego
w art. 3933
§ 1 pkt 3 k.p.c. jedynie powtórzenie przez skarżącego przesłanek
określonych w treści art. 393 k.p.c., okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji
4
powinny być bowiem przedstawione w formie profesjonalnego, jurydycznie
poprawnego wywodu, nadającego się do merytorycznej oceny i zajęcia stanowiska
(zob. powoływaną uchwałę z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, OSNC 2003,
nr 7-8, poz. 92). W razie powołania się na przesłankę wskazaną w art. 393 § 2
in principio k.p.c., skarżący powinien przytoczyć argumenty świadczące o tym, że
naruszenie prawa nosi znamiona oczywistości.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nieprzedstawienie w kasacji
okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie powoduje odrzucenie kasacji bez
wzywania do uzupełnienia tego braku (zob. uchwałę połączonych Izb: Izby
Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej Sądu
Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02).
Konkludując trzeba stwierdzić, że złożona kasacja ulegała odrzuceniu przez
sąd drugiej instancji z powodu nie przedstawienia okoliczności uzasadniających jej
rozpoznanie (art. 3935
k.p.c.). Skoro Sąd Okręgowy nie odrzucił wniesionej kasacji,
uczynił to Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 7
§ 2 k.p.c. z tym, że ze względu na
odrzucenie kasacji oddalił wniosek pełnomocnika o przyznanie mu kosztów pomocy
prawnej udzielonej z urzędu ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, nr 6, poz. 123).