sygn. II CZ 31/09 18 czerwca 2009 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 18 czerwca 2009, sygn. II CZ 31/09

Data orzeczenia 18 czerwca 2009
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący SSN Iwona Koper
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt II CZ 31/09
POSTANOWIENIE
Dnia 18 czerwca 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Iwona Koper (przewodniczący)
SSN Zbigniew Kwaśniewski
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi W.G.
przy udziale B. Spółki Akcyjnej
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego z dnia 28 lutego 2008r., sygn. akt [...],
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 czerwca 2009 r.,
zażalenia skarżącego
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt [...],
oddala zażalenie.
2
Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem zaocznym z dnia 19 lutego 2004 r. Sąd Okręgowy
zasądził od R.G. na rzecz B. SA kwotę 135 269, 50 zł z tytułu poręczenia
wekslowego kredytu udzielonego I.C. W dniu 31 maja 2004 r. R.G. podarował
przysługujące mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu synowi, W.G.
Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy uznał tę darowiznę za
bezskuteczną w stosunku do powodowego B. SA w odniesieniu do wierzytelności
zasądzonej na rzecz tego banku wyrokiem zaocznym z dnia 19 lutego 2004 r. od
R.G. Apelacja pozwanego W.G. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 16 kwietnia
2007 r. została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 28 lutego 2008 r.
W.G. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 lutego 2008 r. W skardze tej
powołał się na to, że: - R.G. udzielił poręczenia jedynie do kwoty 30 000 zł; - I.C.
została skazana za podrobienie podpisów innego poręczyciela; - R.G. wniósł
o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem
zaocznym z dnia 19 lutego 2004 r. Skarżący złożył przy tym wniosek
o dopuszczenie dowodu z akt sprawy zakończonej wspomnianym wyrokiem
zaocznym oraz z akt sprawy karnej prowadzonej przeciwko I.C. i zeznań R.G.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił tę
skargę na podstawie art. 410 §1 k.p.c. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przytoczone
w skardze okoliczności faktyczne i środki dowodowe, w ocenie skarżącego „nowe”
w znaczeniu art. 403 §2 k.p.c., w rzeczywistości były mu znane już co najmniej na
etapie postępowania apelacyjnego. Ponadto nie mogły one wywrzeć wpływu na
rozstrzygnięcie sprawy, której dotyczy skarga. Dopiero wzruszenie prawomocnego
wyroku zaocznego z dnia 19 lutego 2004 r. mogłoby ewentualnie doprowadzić do
wznowienia postępowania objętego skargą.
W obszernie umotywowanym zażaleniu W.G. wniósł o uchylenie
postanowienia Sądu Apelacyjnego odrzucającego jego skargę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3
Konieczną przesłanką skargi pauliańskiej (art. 527 i nast. k.c.) jest
przysługiwanie wnoszącemu ją zaskarżalnej wierzytelności pieniężnej przeciwko
osobie, która dokonała czynności prawnej objętej żądaniem ubezskutecznienia.
Może to być oczywiście także wierzytelność wynikająca z udzielenia poręczenia,
zarówno cywilnego, jak wekslowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja
2003 r., I CKN 103/01, „Prawo Bankowe” 2003, nr 10, s. 23). Ciężar dowodu tej
przesłanki spoczywa, zgodnie z art. 6 k.c., na osobie występującej z żądaniem
ubezskutecznienia czynności prawnej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia
11 października 1995 r., III CZP 139/95, OSNC 1996, nr 1, poz. 17, oraz wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008, nr A,
poz. 20).
B. SA w celu wykazania przysługiwania mu w stosunku do R.G.
wierzytelności w wysokości 135 269, 50 zł. powołał się na prawomocny wyrok
zaoczny z dnia 19 lutego 2004 r. Skarżący przytaczając nowe w jego ocenie
okoliczności faktyczne i środki dowodowe, mające wskazywać na nieprzysługiwanie
powodowemu bankowi tej wierzytelności - jeżeli nie w całości, to w każdym razie co
do kwoty przekraczającej 30 000 zł – kwestionuje więc w istocie rozstrzygnięcie
zawarte w wymienionym wyroku. Zgodnie jednak z art. 365 § 1 k.p.c., prawomocne
orzeczenie wiąże strony i sąd, który je wydał, inne sądy oraz inne organy
państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie
przewidzianych także inne osoby. Dopóki zatem prawomocny wyrok zaoczny z dnia
19 lutego 2004 r. nie zostanie wzruszony w odpowiednim trybie, wszystkie osoby
i instytucje wymienione w przytoczonym przepisie – a więc także Sądy orzekające
w niniejszej sprawie – muszę przyjmować, gdy ma to tylko w danej sytuacji
znaczenie, że stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z tego wyroku,
a zatem, iż powodowemu bankowi przysługuje względem R.G. wierzytelność
pieniężna w kwocie 135 269, 50 zł.
Podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 lutego 2008 r. z powodu
wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mających
wskazywać na nieistnienie, w całości lub określonej części, wierzytelności
chronionej wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 16 kwietnia 2007 r. mogłyby zatem
4
istnieć – tak jak przyjął Sąd Apelacyjny – o tyle tylko, o ile doszłoby do wzruszenia
prawomocnego wyroku zaocznego z dnia 19 lutego 2004 r. w wyniku wznowienia
postępowania, w którym wyrok ten został wydany. Gdyby jednak już wzruszenie
wyroku zaocznego z dnia 19 lutego 2004 r. nastąpiło, wznowienie postępowania
w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia
28 lutego 2008 r. nie byłoby w istocie potrzebne do udzielenia ochrony skarżącemu.
Dostateczną ochronę nie tylko R.G., ale i skarżącemu zapewniałoby wówczas już
samo wzruszenie wyroku zaocznego z dnia 19 lutego 2004 r. W następstwie
uwzględnienia skargi pauliańskiej, wierzyciel może z pierwszeństwem przed
wierzycielami osoby trzeciej dochodzić zaspokojenia z przedmiotów majątkowych,
które wskutek czynności uznanej za bezskuteczną wyszły z majątku dłużnika albo
do niego nie weszły (art. 533 k.c.). Wykonanie wyroku uwzględniającego skargę
pauliańską zakłada zatem dysponowanie przez wierzyciela tytułem wykonawczym
przeciwko dłużnikowi, w razie zaś uchylenia wyroku zaocznego z dnia 19 lutego
2004 r. wymaganie to nie mogłoby być spełnione przez powodowy bank.
Już tylko z tych, omówionych wyżej przyczyn, zażalenie nie mogło być
uwzględnione, co mając na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c.).