Wyrok z 4 października 2016, sygn. IV K 596/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 października 2016 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie IV Wydział Karny

w składzie:

Przewodniczący SSR Jakub Wiliński

Protokolant Joanna Marczyńska

w obecności prokuratora Anety Aloksy-Majewskiej

po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r., 15 marca 2016 r., 2 czerwca 2016 r. i 4 października 2016 r.

sprawy K. F. urodzonego (...) M., syna F. i A. z domu P.,

oskarżonego o to, że:

dniu 27 maja 2010 r. w S., działając wspólnie i w porozumieniu z nieustaloną osobą w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ze z góry powziętym zamiarem, usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 26.500 PLN (...) im. (...) z K. z siedzibą w S. w ten sposób, ze celem uzyskania pożyczki gotówkowej w w/w banku przedłożył uprzednio podrobione przez nieustaloną osobę podrobione zaświadczenie o swoim rzekomym zatrudnieniu w firmie (...), M., nie mając zamiaru ani możliwości spłaty pożyczki, czym działał na szkodę (...),

to jest o czyn z art. 297 § 1 kk w zb. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

I.  uznaje K. F. za winnego tego, że w dniu 27 maja 2010 r. w S., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 26.500 zł (...) im. (...) z siedzibą w G. w ten sposób, ze celem uzyskania pożyczki gotówkowej w ww. Kasie przedłożył uprzednio podrobione przez nieustaloną osobę zaświadczenie o swoim rzekomym zatrudnieniu w firmie (...), M., próbując w ten sposób wprowadzić pracowników pokrzywdzonej Kasy w błąd co do swej zdolności kredytowej, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na weryfikację przedłożonego zaświadczenia i odmowę udzielenia pożyczki, czym działał na szkodę (...) im. (...) z siedzibą w G., to jest czynu z art. 297 § 1 kk w zb. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za występek ten na podstawie art. 14 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk oraz art. 33 § 2 kk wymierza oskarżonemu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę 100 (stu) stawek dziennych określając wysokość stawki na 20 (dwadzieścia) złotych,

II.  na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 pkt 1 kk przy zastosowaniu art. 4 § 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonemu na okres próby 2 (dwóch) lat,

III.  na podstawie art. 627 kpk i art. 2 ust. 1 pkt. 3 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach karnych zasądza od oskarżonego w całości na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym i opłatę karną w kwocie 580 (pięciuset osiemdziesięciu) złotych.

sygn. akt IV K 596/15

UZASADNIENIE

Oskarżony K. F. od stycznia 2019 r. zatrudniony był na podstawie umowy o dzieło w firmie (...). Umowa rozwiązana została w dniu 28 maja 2010 r. w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez oskarżonego na szkodę firmy (...).

Dowody:

- zeznania świadka M. P., k. 24.

W dniu 27 maja 2010 r. oskarżony udał się do placówki (...) im. (...) z siedzibą w G., mieszczącej się w S. przy ul. (...). Oskarżony podszedł do stanowiska obsługiwanego przez pracownika Kasy, M. W. i oświadczył, że chciałby uzyskać pożyczkę gotówkową w kwocie 26.500 zł. Przedłożył też swój dowód osobisty oraz wypełnione przez nieustaloną osobę zaświadczenie o swoim rzekomym zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę w firmie (...) i osiąganych z tego tytułu dochodach w kwocie 2.800 zł brutto. Wówczas M. W. przygotowała wniosek o przyznanie pożyczki/kredytu wypełniając go komputerowo danymi przedstawionymi przez oskarżonego. Następnie wniosek ten wydrukowała i przedłożyła oskarżonemu. Oskarżony wniosek podpisał.

Wniosek oskarżonego, w formie elektronicznej, przesłany został do działu weryfikacji (...) im. (...) z siedzibą w G.. Tam ustalono, że oskarżony nie jest osobą zgłoszoną do ubezpieczenia w ZUS. Wobec tego odmówiono udzielenia pożyczki oskarżonemu.

Dowody:

- zeznania świadka M. W., k. 327,

- zeznania świadka M. D. (uprzednio (...)), k. 4-6, 347,

- zeznania biegłej W. K., k. 327v,

- zaświadczenie o zatrudnieniu, k. 7,

- wniosek o przyznanie pożyczki/kredytu, k. 7b-7f,

- kserokopia dowodu osobistego, k. 7g,

- pismo ZUS, k. 22,

- opinia z zakresu badania pisma ręcznego, k. 251-256,

- pismo (...), k. 351.

Oskarżony K. F. ma 55 lat. Jest żonaty. Dzieci na utrzymaniu nie posiada. Na stałe zamieszkuje w N., gdzie pracuje osiągając miesięcznie dochód około 1.100-1.200 euro. Oskarżony nie był karany sądownie.

Dowody:

- wyjaśnienia oskarżonego, k. 199-200,

- dane o karalności, k. 29.

Oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu. Zaprzeczył, by kiedykolwiek starał się o pożyczkę w (...). Wyjaśnił też, że pracował „na czarno” u M. P. do maja 2010 r. Był tam kierowcą. Nigdy nie utracił dowodu osobistego, choć swe dokumenty czasem zostawiał w samochodzie służbowym lub w samochodzie prywatnym. W trakcie okazywania mu zabezpieczonych kopii dokumentów potwierdził podobieństwo swego podpisu z podpisem pod wnioskiem do (...). Wykluczył, by od M. P. uzyskać miał zaświadczenie o zatrudnieniu.

Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego w tej mierze, gdzie kwestionował on podjęcie starań o uzyskanie pożyczki w (...) i przedłożenie przez siebie w tej palcówce okazanego mu zaświadczenia o zatrudnieniu. Stanowisku oskarżonego przeczyły tu fakty wynikające z zestawionych ze sobą zeznań M. W., M. D., opinii z zakresu badania pisma ręcznego oraz dołączonych do akt kserokopii dokumentacji złożonej w (...). W ocenie sądu oskarżony poprzez negowanie swego sprawstwa pragnął uniknąć grożącej mu odpowiedzialności karnej. Stąd zdecydował się na zaprzeczanie faktom dla niego niekorzystnym, które jednakże w sposób oczywisty wskazywały na jego udział w zarzuconym mu czynie. Sąd dał natomiast wiarę tej części wyjaśnień oskarżonego, gdzie wskazał on na świadczenie usług kierowcy w firmie (...) bez umowy o pracę oraz, że nie uzyskał od M. P. zaświadczenia o zatrudnieniu. Wyjaśnienia te stały tu w zgodzie z zeznaniami M. P. oraz w zgodzie z informacją z ZUS. Dając wiarę oskarżonemu – jak i zeznaniom M. P., sąd nie badał i nie oceniał kwestii tego, czy oskarżony pracował tam „na czarno”, czy też na umowę o dzieło. Dla przedmiotu niniejszej sprawy było to bowiem nieistotne.

Sąd dał wiarę zeznaniom pracowników (...) (uprzednio (...)). Obie zeznawały logicznie, spójnie oraz rzeczowo. Informacje przez nie przedstawione wzajemnie ze sobą korespondowały. Zeznania M. W. jawiły się przy tym jako szczere i przekonującej, już choćby z tego względu, iż świadek nie kryła, że przy odbieraniu od klienta dowodu osobistego do skserowania nie weryfikuje się w zasadzie wizerunku osoby z dowodu osobistego z wizerunkiem samego klienta. Z kolei zeznania M. D. korespondowały z dołączoną do akt sprawy dokumentacją Kasy.

Za wiarygodną uznano opinię biegłej z zakresu badania pisma ręcznego, oraz złożone przez biegłą na rozprawie zeznania. Opinia sporządzona została rzetelnie, na temat i przez osobę posiadającą w tym zakresie odpowiednią wiedzę fachową. Stanowisko biegłej było przy tym przejrzyste i plastycznie odwzorowane. Biegła w sposób przekonujący i zrozumiały wyjaśnił na czym oparła swe stanowisko i jakimi metodami posługiwała się przy ustalaniu stwierdzonych ostatecznie wniosków. Na rozprawie biegła dodatkowo przekonała o swym profesjonalizmie i obiektywizmie wskazując, iż przedmiotem jej badania nie było, czy oskarżony faktycznie umieścił swój podpis na badanej kopii wniosku o przyznanie pożyczki/kredytu, a jedynie, czy podpis, jaki biegłej przyszło badać, jest podpisem naniesionym ręką oskarżonego.

Z uwagi na urzędowy charakter i spójność z zeznaniami świadków, sąd dał wiarę dowodom z pozostałych dokumentów, wyżej przywołanych.

Tak przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdziło sprawstwo oskarżonego w zakresie zrealizowania przez niego czynu kwalifikowanego z art. 297 § 1 kk w zb. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Na wstępie wskazać należy, iż sąd – wbrew stanowisku oskarżonego – bez żadnych wątpliwości przyjął, iż to oskarżony w dniu 27 maja 2010 r. stawił się w placówce (...) im. (...) z siedzibą w G., przy ul. (...) w S. i to on złożył podrobione przez nieustaloną osobę zaświadczenie o swym rzekomym zatrudnieniu w firmie (...), jak też wystąpił z wnioskiem o pożyczkę gotówkową i wniosek ten podpisał. Faktem jest, że sąd w sprawie nie dysponował ani oryginałem wniosku o pożyczkę ani też oryginałem podrobionego zaświadczenia o zatrudnieniu. Z zeznań M. W. wynikało jednak, że wniosek o pożyczkę nie mógł być wypełniony gdzie indziej, jak w placówce (...) i to przez jej pracownika, a z opinii biegłej wynikało, że zarówno na kserokopii wniosku jak i na kserokopii zaświadczenia o zatrudnieniu podpis o treści (...) pochodził od ręki samego oskarżonego. Skoro więc złożenie podpisu na wniosku mogło powstać wyłącznie w oddziale placówki w obecności pracownika, a obraz tego podpisu jednoznacznie wskazywał na autorstwo oskarżonego, to podpis ten musiał zostać nakreślony osobiście przez oskarżonego. Sugestie obrońcy oskarżonego odnośnie rzekomego użycia podpisu oskarżonego (nakreślonego w innych okolicznościach) – i bez jego udziału – dla uzyskania kserokopii dokumentu z autentycznym, ale sztucznie naniesionym, podpisem oskarżonego, nie wchodziły tu w rachubę. Z zeznań świadków wynikało bowiem, że to w placówce Kasy powstał oryginał tego dokumentu, a dla jego powstania potrzebny był udział samego klienta. Oskarżony musiał więc być w (...) oddziale (...) i to on osobiście musiał złożyć podpis pod takim wnioskiem. Dodatkowym potwierdzeniem osobistego udziału oskarżonego przy czynności starań o pożyczkę był też fakt wykonania przez pracownika Kasy kserokopii autentycznego dowodu osobistego oskarżonego, którego – jak wynikało z wyjaśnień oskarżonego – nigdy on nie utracił. Fakt zaś, iż dla celów procesowych nie udało się do dziś pozyskać oryginału zaświadczenia o zatrudnieniu oraz oryginału wniosku o przyznanie pożyczki/kredytu (pozostały jedynie ich kserokopie), w świetle powyższych ustaleń nie miał już żadnego wpływu na ocenę tego, kto w dniu 27 maja 2010 r. przyszedł do wskazanej Kasy po uzyskanie pożyczki gotówkowej.

Oskarżony posłużył się podrobionym zaświadczeniem o zatrudnieniu. Jak ustalono nie było on zatrudniony na umowę o pracę w firmie (...). Wskazane zaświadczenie – co wynikało z wyjaśnień oskarżonego i M. P. – nie zostało też wystawione przez tą ostatnią, choć jednak to jej rzekomy podpis złożono na tym zaświadczeniu. Zaświadczenie to więc było dokumentem podrobionym. Użycie zaś takiego dokumentu w placówce bankowej, w celu uzyskania pożyczki pieniężnej, stanowiło realizację znamion czynu z art. 297 § 1 kk. Nadto celem działania oskarżonego było uzyskanie korzyści majątkowej. Zmierzał on bowiem do tego, by Kasa przekazała mu w formie pożyczki gotówkę w kwocie 26.500 zł. W tej mierze, dla wytworzenia przekonania o posiadaniu przez siebie zdolności kredytowej, oskarżony próbował wprowadzić pracowników Kasy w błąd, iż posiada stałe zajęcie zarobkowe, gwarantujące możliwość pewnej i systematycznej spłaty pożyczki. Ostatecznie jednak oskarżony celu swego nie osiągnął, gdyż pracownicy Kasy ujawnili, że zatrudnienie oskarżonego na umowę o pracę w firmie (...) jest fikcją – i odmówili przyznania oskarżonemu pożyczki. Zachowanie oskarżonego stanowiło więc tu także realizację znamion usiłowania oszustwa w rozumieniu art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk.

Stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego ocenić należało na znaczny. Z jednej strony przedstawione przez niego fałszywe okoliczności były proste do zweryfikowania i w efekcie do wyłudzenia pożyczki nie doszło. Z drugiej jednak oskarżony zamierzał wyłudzić pożyczkę o dostrzegalnie wysokiej wartości, a przy tym składał podrobiony dokument o swym rzekomym zatrudnieniu.

Sąd nie stwierdził istnienia okoliczności wykluczających, czy też ograniczających winę oskarżonego. Ustalenie powyższego dało sądowi podstawę do przypisania oskarżonemu winy, co do wskazanego wyżej czynu.

Przy wymiarze kary, na niekorzyść oskarżonego uwzględniono motywację działania oskarżonego (cel wzbogacenia się kosztem innego podmiotu). Oskarżony działał, aby kosztem placówki bankowej zdobyć pieniądze, a więc dobro, które mógłby posiadać dzięki swojej pracy, a nie przestępstwu.

Za łagodniejszym zaś potraktowaniem oskarżonego przemawiał fakt jego dotychczasowej niekaralności.

Uwzględniając wszystkie powyższe przesłanki zasadnym było wymierzyć oskarżonemu karę pozbawienia wolności powyżej – choć nieznacznie – dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Fakt zaś, że czyn oskarżonego zrealizowany był w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w pełni uzasadniał także wymierzenie oskarżonemu akcesoryjnej grzywny. Tak ukształtowany rozmiar sankcji pozostawał adekwatny do znacznego stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, pełnego stopnia jego zawinienia, jak też uwzględniając sytuację życiową oskarżonego i jego zasobność finansową, czynił zadość indywidualnemu oddziaływaniu kary na oskarżonego, ale też oddziaływaniu ogólnospołecznemu.

Wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono oskarżonemu na dwuletni okres próby. Oskarżony nie był uprzednio karany. Uwzględniając zaś ustabilizowany tryb życia oskarżonego założyć należy pozytywną prognozę kryminologiczną na przyszłość. Probację wobec oskarżonego zastosowano przy tym z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 4 § 1 kk. Stosowanie ustawy karnej obowiązującej do 30 czerwca 2015 r. było bowiem uzasadnione tym, że w nowej ustawie przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności obligatoryjnym jest nałożenie na oskarżonego co najmniej jednego obowiązku wskazanego w art. 72 § 1 kk.

Oskarżonego obciążono nadto kosztami sądowymi, w tym i wynikającą z przepisów opłatą karną.