Wyrok z 28 listopada 2016, sygn. VI RC 339/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 listopada 2016 roku

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy Wydział VI Rodzinny i Nieletnich w składzie:

Przewodniczący SSR Anita Morwińska-Sobiecka

Protokolant sekretarz sądowy Błażej Jurkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 roku w Bydgoszczy

na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego P. K.

reprezentowanego przez matkę A. R.

przeciwko T. K.

o alimenty

1.  zasądza od pozwanego T. K. na rzecz małoletniego powoda P. K. alimenty w kwocie po 700 zł (siedemset złotych) miesięcznie, płatne z góry do dnia 10- tego każdego miesiąca do rąk matki małoletniego powoda A. R. wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat począwszy od dnia 1 maja 2016 roku, z zaliczeniem kwot wyegzekwowanych na podstawie postanowienia zabezpieczającego z dnia 27 maja 2016 roku,

2.  oddala powództwo w pozostałej części,

3.  zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – przez Oddział (...) Sądu Rejonowego w Bydgoszczy kwotę 210 zł (dwieście dziesięć złotych) tytułem ½ opłaty sądowej, od których małoletni powód jest zwolniony,

4.  zasądza od pozwanego T. K. na rzecz małoletniego powoda P. K. działającego przez matkę A. R. kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego,

5.  wyrokowi w punkcie pierwszym nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt VI RC 339/16

UZASADNIENIE

Małoletni powód P. K. reprezentowany przez matkę A. R. wniósł do tutejszego Sądu o zasądzenie na jego rzecz alimentów w kwocie 900 zł miesięcznie, płatnych do rąk matki powoda A. R., do 10-go dnia każdego miesiąca, poczynając od dnia wniesienia pozwu. W pozwie zamieszczono również wniosek o zabezpieczenie przedmiotowego roszczenia poprzez zasądzenie od pozwanego T. K. na rzecz małoletniego dziecka kwoty 900 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu matka powołała się, iż pozwany jest ojcem małoletniego. Wskazała na jego dochody na poziomie kwoty 3.800 zł brutto. Matka podała, iż osiąga dochód w wysokości 1.644,85 zł. Opłaty mieszkaniowe oscylują w granicach 930 zł, a na utrzymanie syna wydaje 2000 zł (k.2-3).

Postanowieniem z dnia 27 maja 2016 roku udzielono zabezpieczenia, w ten sposób, że na czas trwania postępowania, zobowiązano pozwanego T. K. do łożenia na rzecz małoletniego powoda P. K. alimentów w kwocie 600 zł miesięcznie, płatnych z góry do 10-go dnia każdego dnia miesiąca do rąk przedstawicielki ustawowej A. R., z ustawowymi odsetkami w wypadku opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat, poczynając od dnia 1 maja 2016 roku (k. 14-16).

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pozwany domagając się zmniejszenia kwoty zabezpieczenia do 500 zł miesięcznie (k.23-25). Sąd Okręgowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2016 roku oddalił zażalenie pozwanego w całości (k. 94-96).

Na rozprawie w dniu 17 października 2016 roku pełnomocnik strony powodowej oświadczył, iż jest w stanie zaakceptować kwotę 700 zł alimentów w ramach ugody, na co pozwany nie wyraził zgody.

Po przeprowadzeniu postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska., choć pozwany oświadczył, iż jest w stanie zaakceptować kwotę zabezpieczonych alimentów na poziomie kwoty 600 zł.

Sąd ustalił, co następuje:

Małoletni P. K. urodzony (...) pochodzi z nieformalnego związku (...).

Rodzice małoletniego rozstali się 1 marca 2016 r. pozwany wyprowadził się z domu rodzinnego. Początkowo zobowiązał się do łożenia na utrzymanie syna kwotę 700 zł. Pozwany jednak zapowiedział, iż kwoty te będzie obniżał.

dowód: odpis aktu urodzenia dziecka k. 5;, potwierdzenie wpłat na małoletniego ze strony ojca k. 7-9,

Matka małoletniego powoda A. R. jest zatrudniona w(...) B. na stanowisku inspektora technicznego na umowę o pracę z dochodem ok. 1.900 zł netto. Raz w roku ma premię i otrzymuje wtedy ok. 2.260 zł netto. We wcześniejszych latach zarabiała średnio ok. 1.600 zł netto miesięcznie.

Przedstawicielka małoletniego mieszka wraz z synem w mieszkaniu, którego jest współwłaścicielem w ½ części. Drugim współwłaścicielem jest pozwany. Mieszkanie jest obciążone kredytem hipotecznym. Matka powoda płaci połowę raty, która wynosi 260 zł. Drugą część płaci pozwany.

Na stałe wydatki matki małoletniego powoda składają się: czynsz 550 zł, prąd około 70 zł miesięcznie, telewizja i Internet 85 zł. Woda jest wliczona w czynszu. Innych obciążeń nie ma.

dowód: zeznania matki małoletniego powoda A. R. k. 142v-143, zaświadczenie o wynagrodzeniu k.6, k. 77; potwierdzenie przelewów za kredyt mieszkaniowy k. 49-62, PIT 37 z dochodem za 2013 r. k. 78-81;

Małoletni powód P. K. chodzi do przedszkola, tam korzysta z wyżywienia. W ramach przedszkola uczęszcza również na zajęcia taneczne.

Dziecko dużo choruje. Ponadto jest leczony laryngologicznie, ma problemy z uszami, ale jest na etapie diagnostyki. Obecnie matka korzysta z opieki lekarskiej w ramach NFZ.

Sąd kierując się zeznaniami matki małoletniego powoda, wiekiem dziecka, powszechną znajomością cen oraz zasadami współżycia społecznego, ustalił, iż usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego oscylują wokół kwoty 1400 zł. Na koszty te składają się: przedszkole ok. 450 zł miesięcznie ( w tym czesne, wyżywienie i zajęcia taneczne), wyżywienie ok. 400 zł, środki higieniczno- kosmetyczne ok. 50 zł, odzież i obuwie kwota ok. 120 zł, organizacja czasu wolnego i zabawki edukacyjne ok. 100 zł, leczenie i suplementacja ok. 50 zł, część kosztów mieszkaniowych przypadająca na małoletniego ok. 250 zł. Do kosztów tych należałoby doliczyć również koszty wypoczynku, na który to wypoczynek środki otrzymuje pozwany z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

dowód: zeznania matki małoletniego powoda A. R. k. 142v., częściowo zestawienie kosztów utrzymania małoletniego powoda k. 10-13, k.82-85, zaświadczenie z przedszkola k. 102.;

Pozwany T. K. jest kierowcą w (...)w B.. W okresie od stycznia do czerwca zarobił średnio ok. 2.750 zł. Ma możliwość zarobić więcej, gdyby pracował na nocnej zmianie lub w systemie przerywanym, jednak nie rozmawiał w tej kwestii z pracodawcą. Obecnie, z uwagi na zapis w umowie może pracować tylko jako kierowca dzienny. Dodatkowo pozwany otrzymuje tzw. „świadczenie pod gruszą”. W bieżącym roku była to kwota 847 zł. Otrzymał tez ulgę podatkową na dziecko w wysokości 1.100 zł, którą ostatecznie przekazał matce dziecka. Pozwany w roku 2015 osiągnął dochód, po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu w kwocie 47.049,48 zł (3920 zł miesięcznie).

T. K. w przeszłości podejmował się pracy dodatkowej w firmie (...), pracę podejmował w trakcie swojego urlopu i zarobił kwotę ok. 1.000 zł rocznie.

Na stałe wydatki pozwanego składają się: wynajem mieszkania 700 zł plus czynsz 316 zł, prąd 40 zł miesięcznie, gaz 15 zł miesięcznie, Telewizja i Internet 60 zł, spłata ½ raty kredytu hipotecznego – 260 zł, rata pożyczki zaciągniętej na sprzęt do mieszkania -89,60 zł ( pożyczkę będzie spłacał do lutego 2017 r.). Łącznie wydatki te zamykają się kwotą ok. 1481 zł.

Pozwany pozostaje w związku partnerskim z M. P., która jest z nim w ciąży. Pozwany zaprzecza by razem mieszkali, jak podaje tylko czasami nocuje ona u pozwanego, czasami u swoich rodziców (...) M. P. osiąga wynagrodzenie w wysokości ok. 1.500 zł. Obecnie jest na zasiłku chorobowym w związku z ciążą. Ponadto uczy się nadal ( teraz przerwała).

Na konto bankowe pozwanego wpływają środki na rzecz M. P. jak również wpłacane przez M. P. ( np. świadczenie opiekuńcze dla jego partnerki w kwocie 153 zł, czy wpłaty opatrzone tytułem oszczędności). Jak wyniki z historii rachunku bankowego pozwanego oboje dokonują również transakcji na koncie pozwanego, zarówno wpłat, wypłat jak i transakcji bezgotówkowych.

P. K. z synem widzi się rzadko. Małoletni nie lubi jego obecnej partnerki. Poza alimentami pozwany nie przekazuje żadnych innych kwot na syna.

dowód: zeznania pozwanego P. K. k. 143-144, zeznania matki małoletniego powoda A. R. k. 142v-143;.umowa najmu lokalu mieszkalnego k. 26-29; pokwitowanie zapłaty za wynajem mieszkania k. 30-31; potwierdzenie opłat mieszkaniowych k. 32-34; k. 38, k. 39-45, odcinki spłat rat pożyczki k. 35-37; potwierdzenie przelewów za kredyt mieszkaniowy k. 49-62; częściowo zestawienie dochodów i wydatków k.86; zaświadczenie o zarobkach od pracodawcy k. 87-88; zaświadczenie z urzędu Skarbowego k. 89, wyciąg z rachunku k. k. 103-104, 109-119, k. 126-141v;

Sąd poddał analizie zeznania przesłuchanych w sprawie stron procesu i kierując się swobodną aczkolwiek nie dowolną oceną tych dowodów doszedł do przekonania, iż należy przyznać walor wiarygodności zeznaniom matki małoletniego powoda, które są logiczne i spójne, co do istoty sprawy tj. w zakresie podawanych faktów związanych ze swoimi dochodami i wydatkami. Sąd jednak uznał, że przedstawiane przez nią koszty utrzymania syna na poziomie 2.000 zł miesięcznie są zbyt wygórowane i mają raczej życzeniowy charakter niż znajdują potwierdzenie w możliwościach zarobkowych osób zobowiązanych do alimentacji. Jak wskazano wyżej zdaniem sądu kwota usprawiedliwionych potrzeb małoletniego oscyluje wokół kwoty 1300 zł.

Sąd przyznał wiarygodności zeznaniom pozwanego jedynie w części. Pozwany wskazał na swoje wydatki i przedstawił na to stosowne faktury oraz wydruki z konta i w tej kwestii jego zeznania nie budzą wątpliwości. W ocenie jednak Sądu możliwości pozwanego są na wyższym poziomie niż deklarowana przez niego kwota ok. 2.500 zł, i możliwości te kształtują się na poziomie ok. 2.600-3.200 zł. miesięcznie, co wynika z zaświadczenia od pracodawcy, informacji z Urzędu Skarbowego i transakcjach na koncie bankowym. Pozwany stanowczo stał na stanowisku, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z panią M. P., jednak postępowanie dowodowe doprowadziło do zupełnie przeciwnego wniosku. M. P. jest z pozwanym w ciąży. W mieszkaniu pozwanego znajdują się jej rzeczy osobiste, środki kosmetyczne i higieniczne. Była ona również widziana w mieszkaniu pozwanego przez A. R., jak i przez małoletniego powoda. Ponadto, pozwany wraz z konkubiną wspólnie dokonują transakcji na koncie bankowym pozwanego, gromadzą na nim oszczędności. Na konto T. K. wpływa świadczenia dla jego partnerki. Zdaniem sądu trudno również uwierzyć, iż partnerka pozwanego pracując i studiując w B. dojeżdżała codziennie ze Ś., zamiast mieszkać u pozwanego. To, że pozwany twierdzi, iż sam ponosi koszty mieszkaniowe jest to tylko jego wybór, dlatego, że powinien je dzielić z partnerką.

Za bardzo przydatny Sąd uznał także pozostały materiał dowodowy w postaci dołączonych do akt dokumentów, które pozwoliły na ustalenie tak dochodów jak i wydatków stron. Wartość dowodowa dokumentów zaliczonych w poczet dowodów zdaniem Sądu nie budzi żadnych wątpliwości szczególnie ze względu na ich urzędowe pochodzenie. Również żadna ze stron nie kwestionowała ich wiarygodności.

Sąd pominął dowód z przesłuchania świadka M. P. z uwagi na niemożność przeprowadzenia tego dowodu. Z zaświadczenia lekarskiego (k. 100) wynika, że świadek przed dniem 11 marca 2017 roku nie będzie mogła stawić się w sądzie.

Sąd pominął dowód z paragonów na k. 46-47 albowiem nie stanowią one dowodu przez kogo i na rzecz kogo zostały zakupione towary się na nich znajdujące.

Sąd zważył, co następuje:

Po analizie przeprowadzonych w sprawie dowodów, Sąd kierując się swobodną ich oceną, doszedł do przekonania, iż strony są zgodne co do istnienia obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego powoda, jednak stoją na odmiennym stanowisku, co do wysokości świadczenia, które powinien płacić pozwany. Strona powodowa wnosiła o zasądzenie kwoty alimentów w wysokości 900 zł miesięcznie. Na rozprawie w dniu 17 października 2016 roku strona powodowa oświadczyła, że jest w stanie zawrzeć ugodę na kwotę 700 zł miesięcznie. Pozwany z kolei w na rozprawie w dniu 17 października 2016 roku oświadczył, iż jest w stanie zaakceptować kwotę alimentów na poziomie 600 zł, tak jak w postanowieniu o zabezpieczeniu ( choć wcześniej uznał powództwo do kwoty 500 zł).

Jednym z podstawowych założeń prawa rodzinnego jest obowiązek wzajemnego wspierania się członków rodziny, skonkretyzowany w przepisach regulujących obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka. Sam zaś obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w razie potrzeby także wychowania. Zakres tych potrzeb, które winny być przez rodziców zaspakajane, wyznacza treść art. 96 k.r.o., według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dzieci i przygotowywać je należycie - odpowiednio do ich uzdolnień - do życia w społeczeństwie. Stosownie do tej dyrektywy, rodzice obowiązani są zapewnić dzieciom nie tylko środki na zakup żywności, czy odzieży, ale także na zaspokojenie ich potrzeb kulturalnych i wypoczynku.

Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci wynika z treści art. 133 § 1 kro, który stanowi, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymywać się samodzielnie, chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Obowiązek alimentacyjny jest konsekwencją obowiązku troski o prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy dziecka.

Zważyć nadto należy, że zgodnie z treścią art. 135 § 1 k.r.o., zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Z przepisu tego wypływa wniosek, iż wysokość rat alimentacyjnych jest wypadkową pomiędzy usprawiedliwionymi potrzebami uprawnionego z jednej strony, z drugiej zaś - majątkowymi i zarobkowymi możliwościami zobowiązanego do alimentacji. Zawsze jednak każde dziecko musi mieć podstawowe warunki egzystencji w postaci wyżywienia zapewniającego jego prawidłowy rozwój fizyczny, stosowną do wieku odzież, środki na ochronę zdrowia, kształcenie podstawowe i zawodowe oraz ochronę jego osoby i majątku. Wyjście poza wymienione potrzeby zależy już tylko od osobistych cech dziecka oraz od zamożności i przyjętego przez zobowiązanego modelu konsumpcji.

Sąd, orzekając o obowiązku alimentacyjnym wziął pod uwagę w niniejszej sprawie, że pomiędzy rodzicami małoletniego powoda jest dysproporcja w zarobkach. Matka małoletniego uzyskuje dochód ok. 1.900 zł netto miesięcznie. Ma na utrzymaniu syna. Nie jest z nikim w związku. Mieszka tylko z synem, co zwiększa jej obciążenie kosztami mieszkaniowymi. Ponadto swój obowiązek alimentacyjny spełnia poprzez osobiste starania o wychowanie dziecka, czego nie można powiedzieć o pozwanym, który nieco zaniedbał kontakty z synem.

Pozwany prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z nową partnerką, która również ma dochód. Pozwany, co prawda będzie miał niebawem drugie dziecko na utrzymaniu, jednak decydując się na założenie nowej rodziny musiał ocenić swoje możliwości i wziąć odpowiedzialność za to, że poza powodem będzie musiał utrzymać kolejne dziecko. Małoletni nie może być pokrzywdzony wskutek decyzji życiowych swojego ojca. Ponadto pozwany w lutym zakończy spłacać kredyt z ratą 89 zł, co będzie dla niego odciążeniem budżetu. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem strony powodowej, że ojciec powoda może i powinien dorabiać. Pozwany ma ograniczenia wynikające z prawa o ruchu drogowym, ponadto on również ma prawo do wypoczynku, zwłaszcza, iż wykonuje pracę obarczoną dużą odpowiedzialnością.

Jak wskazano wyżej usprawiedliwione koszty utrzymania powoda sąd określił kwotą ok. 1400 zł miesięcznie, na która składają się przedszkole ok. 450 zł miesięcznie ( w tym czesne, wyżywienie i zajęcia taneczne), wyżywienie ok. 400 zł, środki higieniczno- kosmetyczne ok. 50 zł, odzież i obuwie kwota ok. 120 zł, organizacja czasu wolnego i zabawki edukacyjne ok. 100 zł, leczenie i suplementacja ok. 50 zł, część kosztów mieszkaniowych przypadająca na małoletniego ok. 250 zł. Do kosztów tych należałoby doliczyć również koszty wypoczynku, na który to wypoczynek środki otrzymuje pozwany z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Zatem kwota zaproponowana przez pozwanego na poziomie kwoty 500 zł czy nawet 600 zł nie stanowi nawet połowy tych kosztów. Sąd nie znalazł żadnych powodów dla których miałby obciążyć w wyższym stopniu kosztami utrzymania małoletniego matkę, która swój obowiązek alimentacyjny wypełnia także osobistymi staraniami. Dochód powoda oscylujący wokół kwoty 2600 zł do 3200 zł ( w roku 2015 był to dochód miesięczny ok. 3900 zł) w zestawieniu z jego stałymi wydatkami na poziomie kwoty ok. 1400 zł, nawet gdy dodamy koszty wyżywienia na poziomie kwoty ok. 500 zł -600 zł, pozwoli pozwanemu na sprostanie zasądzonej kwocie alimentów. Ponadto jak wskazano już wyżej, pozwany winien dzielić koszty mieszkaniowe z partnerką co pozwoliłoby mu na zamknięcie swojego budżetu.

Mając na uwadze powyższe sąd doszedł do przekonania, iż zasądzenie na podstawie art. 133 kro od pozwanego na rzecz małoletniego powoda kwoty 700 zł miesięcznie będzie kwotą adekwatną zarówno do potrzeb małoletniego jak i możliwości zarobkowych pozwanego.

W pozostałym zakresie, sąd oddalił powództwo. Sąd oddalając powództwo ponad kwotę 700 zł uznał, iż obowiązek alimentacyjny rodziców nie oznacza konieczności opłacania wszelkich potrzeb dziecka a jedynie te uzasadnione w danych okolicznościach jak również usprawiedliwionych pod względem możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców. Sąd uwzględnił, iż na obojgu rodzicach ciąży kredyt hipoteczny co obniża ich możliwości majątkowe. Ponadto nie bez znaczenia jest też fakt, iż pozwany spodziewa się kolejnego dziecka. Co prawda zakładając rodzinę winien się liczyć z istnieniem już obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego powoda to jednak w świetle prawa dzieci są równe i na pozwanym będzie ciążył tożsamy obowiązek wobec dziecka, które przyjdzie niebawem na świat.

Z uwagi na konieczność spłaty względem małoletniego powoda zaległych świadczeń alimentacyjnych, jak również bieżącego obowiązku alimentacyjnego sąd obciążył pozwanego na rzecz Skarbu Państwa opłatą sądową jedynie w 1/2 części, zasądzając od niego kwotę 210 zł. Ponadto kierując się art. 102 kpc, na zasadzie słuszności sąd od pozwanego, jako strony przegrywającej, zasądził na rzecz strony powodowej kwotę 1200 zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego. Powód domagał się bowiem zasądzenia alimentów wysokości 900 zł miesięcznie. Pozwany łożył na syna kwotę 500 zł, ponadto uznał tą wysokość przy pierwszej czynności procesowej ( zażalenie), a więc Sąd uznał, że wartość przedmiotu sporu stanowi kwota 4.800 zł. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie stawką minimalną przy wartości przedmiotu sporu 4.800 zł jest kwota 1.200 zł i tą kwotą postanowiono obciążyć pozwanego.

Na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c wyrokowi w punkcie pierwszym nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

SSR Anita Morwińska-Sobiecka