Wyrok z 23 marca 2022, sygn. VI P 232/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 marca 2022 roku

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: sędzia Iwona Krawczyk

Protokolant: Dominik Piotrowski

po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 roku w Warszawie na rozprawie

sprawy z powództwa P. S.

przeciwko (...) S.A. Oddział (...) z siedzibą w W.

o wynagrodzenie

I.  zasądza na rzecz powoda P. S. od pozwanego (...) S.A. Oddział (...) z siedzibą w W. kwotę 72.008,70 zł (słownie: siedemdziesiąt dwa tysiące osiem złotych 70/100) tytułem dodatku funkcyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot:

1)  1.932,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa, 00/100) od dnia 11 czerwca 2018 roku do dnia zapłaty,

2)  1.932,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa, 00/100) od dnia 11 lipca 2018 roku do dnia zapłaty,

3)  1.932,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa, 00/100) od dnia 11 sierpnia 2018 roku do dnia zapłaty,

4)  1.932,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa, 00/100) od dnia 11 września 2018 roku do dnia zapłaty,

5)  1.932,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa, 00/100) od dnia 11 października 2018 roku do dnia zapłaty,

6)  1.932,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa, 00/100) od dnia 11 listopada 2018 roku do dnia zapłaty,

7)  1.932,00 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa, 00/100) od dnia 11 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty,

8)  2.004,00 zł (dwa tysiące cztery, 00/100) od dnia 11 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty,

9)  1.870,40 zł (jeden tysiąc osiemset siedemdziesiąt, 40/100) od dnia 11 lutego 2019 roku do dnia zapłaty,

10)  1.870,40 zł (jeden tysiąc osiemset siedemdziesiąt, 40/100) od dnia 11 marca 2019 roku do dnia zapłaty,

11)  2.004,00 zł (dwa tysiące cztery, 00/100) od dnia 11 kwietnia 2019 roku do dnia zapłaty,

12)  2.004,00 zł (dwa tysiące cztery, 00/100) od dnia 11 maja 2019 roku do dnia zapłaty,

13)  2.004,00 zł (dwa tysiące cztery, 00/100) od dnia 11 czerwca 2019 roku do dnia zapłaty,

14)  2.004,00 zł (dwa tysiące cztery, 00/100) od dnia 11 lipca 2019 roku do dnia zapłaty,

15)  2.004,00 zł (dwa tysiące cztery, 00/100) od dnia 11 sierpnia 2019 roku do dnia zapłaty,

16)  2.025,00 zł (dwa tysiące dwadzieścia pięć, 00/100) od dnia 11 września 2019 roku do dnia zapłaty,

17)  2.025,00 zł (dwa tysiące dwadzieścia pięć, 00/100) od dnia 11 października 2019 roku do dnia zapłaty,

18)  2.025,00 zł (dwa tysiące dwadzieścia pięć, 00/100) od dnia 11 listopada 2019 roku do dnia zapłaty,

19)  2.025,00 zł (dwa tysiące dwadzieścia pięć, 00/100) od dnia 11 grudnia 2019 roku do dnia zapłaty,

20)  1.957,50 zł (jeden tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt siedem, 50/100) od dnia 11 stycznia 2020 roku do dnia zapłaty,

21)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 lutego 2020 roku do dnia zapłaty,

22)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 marca 2020 roku do dnia zapłaty,

23)  1.591,60 zł (jeden tysiąc pięćset dziewięćdziesiąt jeden, 60/100) od dnia 11 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty,

24)  1.314,80 zł (jeden tysiąc trzysta czternaście, 80/100) od dnia 11 maja 2020 roku do dnia zapłaty,

25)  1.730,00 zł (jeden tysiąc siedemset trzydzieści, 00/100) od dnia 11 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty,

26)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 lipca 2020 roku do dnia zapłaty,

27)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty,

28)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 września 2020 roku do dnia zapłaty,

29)  1.799,20 zł (jeden tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt dziewięć, 20/100) od dnia 11 października 2020 roku do dnia zapłaty,

30)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 listopada 2020 roku do dnia zapłaty,

31)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty,

32)  1.591,60 zł (jeden tysiąc pięćset dziewięćdziesiąt jeden, 60/100) od dnia 11 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

33)  1.799,20 zł (jeden tysiąc siedemset dziewięćdziesiąt dziewięć, 20/100) od dnia 11 lutego 2021 roku do dnia zapłaty,

34)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 marca 2021 roku do dnia zapłaty,

35)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty,

36)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 maja 2021 roku do dnia zapłaty,

37)  2.076,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt sześć, 00/100) od dnia 11 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza na rzecz powoda P. S. od pozwanego (...) S.A. Oddział (...) z siedzibą w W. kwotę 7.799,00 zł (siedem tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt dziewięć, 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

IV.  nadaje wyrokowi w punkcie I. rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 8.695,81 zł (osiem tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt pięć, 81/100).

Sygn. akt VI P 232/21

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 9 czerwca 2021 roku (data prezentaty) powód P. S. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej (...) S.A. Oddział (...) z siedzibą w W. kwoty 74.973,00 zł wraz z odpowiednio liczonymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie tytułem dodatku funkcyjnego.

W uzasadnieniu pozwu powód podał, że nie otrzymywał od pracodawcy dodatku funkcyjnego według załącznika nr 13 do ZUZP, pomimo że dodatek ten był przewidziany dla stanowiska głównego specjalisty, a zgodnie z art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych wynagrodzenie powoda powinno być nie niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy.

(pozew – k. 1 – 2 verte)

Nakazem zapłaty z dnia 16 czerwca 2021 roku wydanym w postępowaniu upominawczym Sąd nakazał pozwanemu, aby wypłacił na rzecz powoda żądane przez niego kwoty w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zapłaty, albo w tym terminie wniósł sprzeciw do Sądu.

(nakaz zapłaty – k. 25 – 25 verte)

Pozwany wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości, jednocześnie wniósł też o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany zaprzeczył, aby w okresie zatrudnienia powoda przepisy wewnętrzne przewidywały dodatek funkcyjny dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Pozwany podał, że od dnia 1 marca 2014 roku w jego strukturze organizacyjnej przestało istnieć stanowisko głównego specjalisty, jednocześnie na miejsce tego stanowiska nie utworzono żadnego nowego stanowiska pracy. Pozwany podniósł też, że brak w jego strukturze organizacyjnej jakiegokolwiek innego stanowiska równorzędnego stanowisku głównego specjalisty. Pozwany dodał, że nawet przy uznaniu roszczenia powoda za zasadne co do zasady, to jest ono zawyżone co do konkretnych wyliczeń, gdyż powód nie wziął pod uwagę swoich nieobecności w pracy ze względu na zwolnienia lekarskie.

( sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 28 – 50)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód P. S. był zatrudniony w pozwanej (...) S.A. Oddział (...) z siedzibą w W. na stanowisku radcy prawnego w okresie od 1 marca 2017 roku do 31 maja 2021 roku, na pełen etat. Wynagrodzenie miesięczne za pracę powoda składało się z wynagrodzenia zasadniczego, premii uznaniowej w wysokości do 20% wynagrodzenia zasadniczego, dodatku stażowego oraz dodatku szkodliwego. Wynagrodzenie zasadnicze powoda wynosiło:

- w okresie od 1 marca 2017 roku do 30 września 2017 roku – 6.000,00 zł brutto,

- w okresie od 1 października 2017 roku do 28 lutego 2018 roku – 6.300,00 zł brutto,

- w okresie od 1 marca 2018 roku do 30 listopada 2018 roku – 6.440,00 zł brutto,

- w okresie od 1 grudnia 2018 roku do 31 lipca 2019 roku – 6.680,00 zł brutto,

- w okresie od 1 sierpnia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku – 6.750,00 zł brutto,

- w okresie od 1 stycznia 2020 roku do 31 maja 2021 roku – 6.920,00 zł brutto.

Średnie miesięczne wynagrodzenie powoda liczone jak ekwiwalent za urlop wynosi 8.695,81 zł brutto.

(dowód: świadectwo pracy – k. 3 – 3 verte i k. 136 – 137, odcinki płacowe powoda – k. 16 – 17, umowy o pracę i porozumienia – k. 18 – 21 i k. 89 – 91 i k. 98 i k. 100 i k. 121, zaświadczenie o wynagrodzeniu – k. 223)

Powód w okresie swego zatrudnienia w pozwanym otrzymywał wynagrodzenie według VII kategorii zaszeregowania. Zgodnie z Zakładowym Układem Zbiorowym Pracy z dnia 7 października 2010 roku (dalej też jako: ZUZP) funkcjonującym w pozwanym w kategorii VII wynagrodzenie otrzymywali pracownicy zatrudnieni na stanowiskach radcy prawnego oraz kierownika wydziału. Współczynnik wysokości wynagrodzenia w tej kategorii wynosił od 2,3 do 8,0 minimalnego wynagrodzenia w kraju. Z kolei stanowisko głównego specjalisty było zakwalifikowane w ZUZP do IX kategorii zaszeregowania, w której współczynnik wysokości wynagrodzenia wynosił od 3,5 do 10,0 minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ZUZP pracownikowi przysługuje dodatek funkcyjny z tytułu pełnienia funkcji kierowniczej według załącznika nr 13. Zgodnie z tym załącznikiem głównemu specjaliście przysługiwał dodatek funkcyjny w wysokości 35% wynagrodzenia, zaś kierownikowi wydziału dodatek w wysokości 30% wynagrodzenia.

Protokołem dodatkowym nr 5 z dnia 23 stycznia 2014 roku zostały wprowadzone zmiany do ZUZP. W wyniku tych zmian w załączniku dotyczącym kategorii zaszeregowania wykreślono z kategorii IX stanowiska główny specjalista oraz pełnomocnik, a zamiast tych stanowisk wprowadzono stanowisko zastępca dyrektora, w kategorii VII pozostawiono dalej stanowiska kierownik wydziału i radca prawny. Z kolei w załączniku nr 13 do ZUZP wykreślono stanowisko głównego specjalisty. Jednocześnie w tym załączniku nr 13 określono nowe brzmienie §4, zgodnie z którym w przypadku powołania pracownika przez pracodawcę do pełnienia obowiązków zastępcy dyrektora lub zastępcy kierownika, poziom dodatku funkcyjnego w tym przypadku określa się o 1 pozycję niżej od poziomu dodatku dyrektora lub kierownika, któremu pracownik podlega. Nowe brzmienie ZUZP obowiązuje od dnia 1 marca 2014 roku.

Powyższe zmiany do treści ZUZP były spowodowane likwidacją w strukturze organizacyjnej pozwanego stanowiska głównego specjalisty. Jednocześnie pracodawca zaproponował osobom zatrudnionym dotychczas na stanowisku głównego specjalisty nowe stanowiska w nowej strukturze organizacyjnej zakładu pracy.

(dowód: ZUZP – k. 4 – 15 verte i k. 161 – 208, protokół dodatkowy nr 5 – k. 213 – 216, zeznania świadka L. T. – protokół rozprawy z dnia 19.01.2022r. od 00:08:18 do 00:39:56)

Powód przez cały okres zatrudnienia nie otrzymywał dodatku funkcyjnego z tytułu pełnienia funkcji kierowniczej, który był określony w treści załącznika nr 13 do ZUZP. Powód nie zwracał się do pracodawcy o ten dodatek, by nie pogarszać swojej sytuacji z pracodawcą.

(bezsporne, a nadto paski placowe powoda – k. 16 – 17, karta wynagrodzeń powoda – k. 217 – 222, zeznania powoda P. S. – protokół rozprawy z dnia 19.01.2022r. od 00:44:47 do 01:02:13)

Pismem z dnia 31 maja 2021 roku powód wezwał pozwanego pracodawcę do zapłaty kwoty 74.973,00 zł wraz ze stosownymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma, tytułem niewypłaconego dodatku funkcyjnego w wysokości 30% wynagrodzenia zasadniczego za okres od maja 2018 roku do maja 2021 roku.

(dowód: wezwanie do zapłaty – k. 22)

Powód w okresie swojego zatrudnienia w pozwanym przebywał na zwolnieniach lekarskich w okresach: od 10 do 11 stycznia 2019 roku, od 18 do 19 lutego 2019 roku, 27 grudnia 2019 roku, od 16 do 20 marca 2020 roku, od 30 do 31 marca 2020 roku, od 1 do 3 kwietnia 2020 roku, od 14 do 17 kwietnia 2020 roku, od 27 do 30 kwietnia 2020 roku, od 11 do 15 maja 2020 roku, od 25 do 28 września 2020 roku, od 17 do 23 grudnia 2020 roku oraz od 26 do 29 stycznia 2021 roku.

(bezsporne, a nadto: świadectwo pracy – k. 136 – 137)

W przypadku korzystania ze zwolnień chorobowych, sprawowania opieki nad dzieckiem wynagrodzenie zasadnicze i dodatek funkcyjny lub stażowy był pomniejszony zgodnie z przepisami.

(dowód: zeznania świadka L. T. – protokół rozprawy z dnia 19.01.2022r. od 00:08:18 do 00:39:56, zeznania dyrektora pozwanego S. S. – protokół rozprawy z dnia 19.01.2022r. od 01:02:13 do 01:32:43)

Powód w toku swego zatrudnienia najpierw podlegał koordynatorowi Sekcji Prawnej M. R., a później Dyrektorowi Wydziału Organizacyjno – (...), a merytorycznie – w zakresie pomocy prawnej – bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu Oddziału.

(dowód: zakresy obowiązków powoda – k. 87 – 88 i k. 110 – 111)

Zgodnie z §9 regulaminu organizacyjnego z dnia 25 lipca 2014 roku Oddziałem kieruje Dyrektor Generalny Oddziału przy pomocy podległego mu bezpośrednio w relacjach służbowych Zastępcy, Dyrektorów Departamentów oraz Dyrektorów i Kierowników Wydziałów, a także osób na stanowiskach samodzielnych. Wydziałami podległymi bezpośrednio Dyrektorowi Generalnemu Oddziału kierują osoby w randze Dyrektora/Kierownika, natomiast pozostałymi jednostkami organizacyjnymi, w których zatrudnionych jest co najmniej dwóch pracowników, kierują osoby w randze Kierownika.

Zgonie z regulaminem organizacyjnym z 24 marca 2015 roku dyrektorzy stoją na czele: Wydziału Organizacyjno – (...) (§40 regulaminu), Wydziału Kadr (§47 regulaminu), Centralnej (...) (§64 regulaminu), Departamentu (...) (§71 regulaminu), Departamentu Eksploatacji i (...) (§85 regulaminu), Rejonów (...) (§111 regulaminu), Departamentu Usług (...) (§114 regulaminu), Departamentu (...) (§134 regulaminu), Departamentu Logistyki (§146 regulaminu). Stanowiska te są bezpośrednio podległe Dyrektorowi Generalnemu Oddziału, oprócz Dyrektorów Departamentu Usług (...), Departamentu (...) i Departamentu (...), którzy są bezpośrednio podlegli zastępcy dyrektora generalnego.

Z kolei w nowym regulaminie organizacyjnym z 1 stycznia 2021 roku Dyrektorzy również stoją na czele Wydziału Organizacyjnego pkt 6.6.1.1. regulaminu), Wydziału Kadr (pkt 6.6.2.1. regulaminu), Centralnej (...) (pkt 6.6.7.1. regulaminu), Departamentu (...) (pkt 6.6.8.1. regulaminu), Departamentu Eksploatacji i (...) (pkt 6.6.9.1. regulaminu), Rejonów (...) (pkt 6.6.10.1. regulaminu), Departamentu Usług (...) (pkt 6.7.1.1. regulaminu), Departamentu (...) (pkt 6.7.2.1. regulaminu), Departamentu (...) (pkt 6.7.3.1. regulaminu). Stanowiska te są nadal bezpośrednio podległe Dyrektorowi Generalnemu Oddziału, oprócz Dyrektorów Departamentu Usług (...), Departamentu (...) i Departamentu Logistyki, którzy są nadal bezpośrednio podlegli zastępcy dyrektora generalnego.

(dowód: regulamin organizacyjny z dnia 24 marca 2015 roku i regulamin organizacyjny z dnia 1 stycznia 2021 roku)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów, których wiarygodność nie została skutecznie zakwestionowana przez strony w toku postępowania. Sąd oparł się również na zeznaniach świadka i stron, jednak mając na uwadze, że zeznania te mają jedynie pomocnicze znaczenie, bowiem najistotniejsze kwestie dla jej rozstrzygnięcia wynikają z dokumentów i analizy prawnej zapisów ustawy o radcach prawnych. Sąd uznał jednocześnie za wiarygodne w całości zeznania stron i świadka L. T.. Co do zeznań świadka L. T. i zeznań dyrektora pozwanego S. S. Sąd pragnie zauważyć, że świadkowie ci starali się wykazać, że powód nie zarządzał żadną grupą osób, stąd nie jest mu należny dodatek, którego dochodzi. Jednak kwestia przysługiwania tego dodatku zależy w rzeczywistości od interpretacji zapisów ZUZP i ustawy o radcach prawnych, a nie od wymogu zarządzania podległymi powodowi osobami, zresztą sam art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych wprost wskazuje, że jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego. Sąd miał również na uwadze, że zarówno świadek L. T. jak i dyrektor pozwanego S. S. w swych zeznaniach podali, że nie zostało stworzone stanowisko równorzędne zlikwidowanemu stanowisku głównego specjalisty w strukturze organizacyjnej. Należy jednak podkreślić, że to Sąd samodzielnie dokonuje w tym przedmiocie oceny, czy w strukturze jest takie stanowisko równorzędne, czy też nie, analizując zapisy ZUZP i pozostałych dokumentów zgromadzonych w sprawie.

Z kolei odnośnie zeznań samego powoda Sąd miał na uwadze, że powód potwierdził, że w toku zatrudnienia był nieobecny w pracy z powodu zwolnień lekarskich, jednocześnie na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 roku oświadczył, że nie kwestionuje wyliczenia wskazanego w sprzeciwie uwzględniającego obniżenie dodatku przy uwzględnieniu okresów zasiłkowych w spornym okresie, wobec tego Sąd uznał te wyliczenia za bezsporne.

W toku postępowania strona pozwana wnosiła również o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją RP art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Sąd miał jednak na uwadze, że taki wniosek jest niezasadny i prowadziłby jedynie do przedłużenia postępowania. Po przeanalizowaniu całej argumentacji strony pozwanej Sąd doszedł do wniosku, że nie jest ona przekonująca co do rzekomej niezgodności z Konstytucją RP podanej regulacji, nie rodzi ona wątpliwości konstytucyjnych, których rozstrzygnięcie wymagałoby zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego, a jej zgodność z Konstytucją może zostać oceniona w niniejszym postępowaniu przez sam Sąd orzekający w tej sprawie. Wobec powyższego wniosek powyższy został przez Sąd oddalony.

Odnośnie dokumentów z k. 279 – 388 akt sprawy Sąd nie oparł się na nich, mając na uwadze, że pozwany powołał te dokumenty na okoliczność, że wynagrodzenie powoda bez dodatku funkcyjnego przewyższało wynagrodzenie dwóch innych pracowników pozwanego zatrudnionych na stanowiskach kierowników wydziałów. Sąd pragnie jednak zauważyć, że sam fakt, że wynagrodzenie powoda bez dodatku funkcyjnego było wyższe niż wynagrodzenie wybranych pracowników na stanowiska kierowniczych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wskazano niżej w dalszej części uzasadnienia istotna w niniejszej sprawie nie jest wysokość wynagrodzenia po zliczeniu wszystkich jego składników, ale samo przysługiwanie takich samych składników wynagrodzenia powodowi, jak osobom zatrudnionym na stanowisku głównego specjalisty bądź stanowisku równorzędnym.

Sąd zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest roszczenie powoda o zasądzenie na jego rzecz odpowiedniej kwoty tytułem dodatku funkcyjnego. Powód argumentował, że zajmując stanowisko radcy prawnego należał mu się dodatek funkcyjny w wysokości odpowiadającej takiemu dodatkowi wypłacanemu pracownikowi na stanowisku głównego specjalisty, która to wysokość wynika z odpowiednich zapisów ZUZP.

Podstawą materialnoprawną dla roszczenia powoda jest regulacja z art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którą radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego.

Z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie wynika, że powód był w okresie od 1 marca 2017 roku do 31 maja 2021 roku zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pozwanym oddziale i wykonywał pracę na stanowisku radcy prawnego. Spełniona jest więc przesłanka ze zdania pierwszego podanej wyżej regulacji ustawowej. Tym samym powód miał prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej go zatrudniającej. W pozwanym oddziale obowiązywał ZUZP, a więc z powyższego wynika, że powód miał prawo w okresie swego zatrudnienia do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy.

Analizując dalej przepis z art. 22 ^{( 4)} ust. 1 ustawy o radcach prawnych mówi on, że powodowi w takiej sytuacji przysługuje wynagrodzenie, które nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. W ZUZP funkcjonującym w pozwanym oddziale spółki zostało przewidziane stanowisko pracy głównego specjalisty. Jednak stanowisko to zostało usunięte jeszcze przed zatrudnieniem powoda. W tej sytuacji należy przeanalizować strukturę organizacyjną pozwanego oddziału oraz aktualne w okresie zatrudnienia powoda brzmienie ZUZP, aby ustalić, czy istnieje inne stanowisko pracy, które jest równorzędne stanowisku głównego specjalisty.

W ocenie Sądu, aby zidentyfikować stanowisko równorzędne stanowisku głównego specjalisty należy przeanalizować regulacje ZUZP w jego brzmieniu z dnia 7 października 2010 roku oraz w jego brzmieniu po zmianach z marca 2014 roku, czyli po likwidacji stanowiska głównego specjalisty. Z pierwotnego brzmienia ZUZP wynika, że stanowisko głównego specjalisty zostało zakwalifikowane do IX kategorii zaszeregowania razem ze stanowiskiem pełnomocnika. Jest to kategoria wyższa niż ta, do której zakwalifikowano stanowiska kierownika wydziału (kategoria VII), radcy prawnego (kategoria VII), doradcy (kategoria VIII), koordynatora (kategoria VIII), a jednocześnie niższa niż ta, do której zakwalifikowano stanowisko dyrektora rejonu (...) (kategoria X) i dyrektora (kategoria X). Zakwalifikowanie do określonej kategorii zaszeregowania odzwierciedla istotność danego stanowiska w strukturze organizacyjnej zakładu pracy i ważność tego stanowiska dla pracodawcy. Pracodawca bowiem dając wyższe wynagrodzenie docenia wkład pracy i zakres obowiązków i odpowiedzialności na danym stanowisku. Z analizy kategorii zaszeregowania wynika więc, że analogicznym jak stanowisko głównego specjalisty było stanowisko pełnomocnika. Jednocześnie stanowisko głównego specjalisty było wyżej cenione przez pracodawcę niż stanowisko kierownika wydziału, a niżej niż stanowisko dyrektora. Każe to uznać wysoki poziom samodzielności stanowiska głównego specjalisty oraz pokazuje jego wysoką rangę w hierarchii zakładu pracy.

Sąd przeanalizował również zapisy ZUZP pod kątem wysokości dodatku funkcyjnego przyznawanego poszczególnym pracownikom. Z treści załącznika nr 13 w jego pierwotnym brzmieniu wynika, że główny specjalista został tak samo jak dyrektor zakwalifikowany do najwyższego poziomu dodatku funkcyjnego – 35%. Niższy poziom dodatku funkcyjnego miał kierownik wydziału oraz kierownik (...) i kierownik (...) było to 30% wynagrodzenia zasadniczego. Z treści tego załącznika również wynika, że stanowisko głównego specjalisty było wyżej w hierarchii stanowisk niż stanowisko kierownika wydziału.

Biorąc pod uwagę kategorie zaszeregowania i tabelę z załącznika nr 13 należy uznać, że wśród najważniejszych stanowisk w pozwanym można wyróżnić dwie grupy. Do pierwszej należą stanowiska głównego specjalisty i dyrektora, zakwalifikowane do wysokich kategorii zaszeregowania (odpowiednio kategoria IX i X) oraz do najwyższego poziomu dodatku funkcyjnego (35%). Do drugiej grupy należą stanowiska kierownicze (kierowników wydziałów, czy kierowników zespołów, a także kierownika (...) i (...)), którzy plasują się w niższych kategoriach zaszeregowania (kategorie VI, VII) i przyznany jest im niższy poziom dodatku funkcyjnego (30% i 25%).

Zmianami z marca 2014 usunięto z ZUZP i ze schematu organizacyjnego pozwanego stanowisko głównego specjalisty. Wobec tego należy zauważyć, jakie stanowiska pojawiły się w IX i X kategorii zaszeregowania, a także jakie stanowisko otrzymało prawo do 35% dodatku funkcyjnego i 30% tego dodatku. Z protokołu dodatkowego nr 5 zmieniającego ZUZP wynika, że w kategorii zaszeregowania IX znalazło się jedynie stanowisko zastępcy dyrektora, a w kategorii X stanowisko dyrektora. Z kolei jeśli chodzi o dodatek funkcyjny to prawo do tego dodatku w wysokości 35% wynagrodzenia zasadniczego zostało zarezerwowane jedynie dla dyrektora, zaś prawo do dodatku w wysokości 30% wynagrodzenia zasadniczego ma kierownik wydziału oraz dwa stanowiska dodane zmianami z lutego 2012 roku – kierownik oddziałowego centrum dyspozytorskiego i kierownik obszarowego centrum dyspozytorskiego. Z powyższego porównania wynika, że najbardziej zbliżonym do stanowiska głównego specjalisty pozostało jedynie stanowisko dyrektora, zachował on bowiem wyższe zaszeregowanie i najwyższy dodatek funkcyjny. Jednocześnie z treści regulaminu organizacyjnego z 2015 roku wynika, że w pozwanym jest szereg stanowisk dyrektorów, na czele poszczególnych komórek organizacyjnych pozwanego stoją bowiem albo dyrektorzy, albo kierownicy. I tak dyrektor stoi na czele Wydziału Organizacyjno – (...) (§40 regulaminu i pkt 6.6.1.1. regulaminu w nowym brzmieniu od dnia 1 stycznia 2021 roku – nazwa jednostki zmieniona na Wydział Organizacyjny), Wydziału Kadr (§47 i pkt 6.6.2.1. nowego regulaminu), Centralnej (...) (§64 i pkt 6.6.7.1. nowego regulaminu), Departamentu (...) (§71 i pkt 6.6.8.1. nowego regulaminu), Departamentu Eksploatacji i (...) (§85 i pkt 6.6.9.1. nowego regulaminu), Rejonów (...) (§111 i pkt 6.6.10.1. nowego regulaminu), Departamentu Usług (...) (§114 i pkt 6.7.1.1. nowego regulaminu), Departamentu (...) (§134 i pkt 6.7.2.1. nowego regulaminu), czy Departamentu (...) (§146 i pkt 6.7.3.1. nowego regulaminu). Stanowiska te charakteryzuje bezpośrednia podległość dyrektorowi generalnemu pozwanego oddziału (lub w przypadku Departamentu Usług (...), Departamentu (...) i Departamentu Logistyki – zastępcy dyrektora generalnego), widać więc, że są to stanowiska stojące najwyżej w hierarchii. Z kolei stanowiska kierownicze zwykle podlegają właśnie dyrektorom poszczególnych komórek organizacyjnych, są więc stanowiskami niższymi. Skoro w poprzednim stanie prawnym, czyli w ZUZP według jego brzmienia z 2010 roku, przed zmianami z marca 2014 roku, stanowisko głównego specjalisty zostało zrównane pod kątem dodatku funkcyjnego ze stanowiskiem dyrektorskim, a postawione pod kątem tego dodatku, jak i pod kątem kategorii zaszeregowania, wyżej niż stanowiska kierowników wydziałów, to należy z tego wywnioskować, że w nowej strukturze organizacyjnej stanowiskiem równorzędnym ze stanowiskiem głównego specjalisty jest właśnie stanowisko dyrektora. Z akt sprawy wynika również, że pracownicy pracujący przed zmianami z marca 2014 roku na stanowiskach głównego specjalisty nie zostali zwolnieni, ale zostało im wręczone wypowiedzenie zmieniające, doszło w ich przypadku do zmiany stanowiska. W toku postępowania nie został przedstawiony żaden konkretny wykaz, na jakie stanowisko pracy zostały zmienione stanowiska poszczególnych pracowników, jednak strona powodowa podała nazwiska takich pracowników, pozwana zaś nie zaprzeczyła wyraźnie, aby pracownicy ci nie zajmowali wcześniej stanowisk głównego specjalisty. Są to nazwiska wymienione w pkt 6 pisma z k. 229 verte akt sprawy. Wśród nich znajdują się właśnie aktualni dyrektorzy departamentów i wydziałów, chociaż są tam również i kierownicy wydziałów.

Sąd miał również na uwadze, że w orzecznictwie pochylono się nad analizą sytuacji, w której w zakładzie pracy brak jest stanowiska głównego specjalisty i trzeba znaleźć inne równorzędne stanowisko dla określenia wynagrodzenia radcy prawnego w zgodzie z normą z art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych. W uchwale SN z dnia 17 września 1992 roku, sygn. akt I PZP 47/92, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na fakt, że radca prawny powinien być podporządkowany bezpośrednio kierownikowi zakładu pracy. Tym samym stanowiska równorzędnego stanowisku głównego specjalisty, które ma stanowić odnośnik dla wynagrodzenia radcy prawnego należy szukać wśród takich stanowisk, które podlegają bezpośrednio kierownikowi danego zakładu pracy. W niniejszej sprawie takim kierownikiem zakładu pracy jest dyrektor generalny pozwanego oddziału. Z przeanalizowanej struktury organizacyjnej wynika zaś, że bezpośrednio jemu podlegają dyrektorzy, o których była mowa wyżej. Oznacza to, że istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest właśnie stanowisko dyrektora i przyporządkowana do niego wysokość dodatku funkcyjnego, czyli 35% wynagrodzenia zasadniczego.

Reasumując, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonej powyżej analizy, Sąd uznał, że stanowiskiem równorzędnym ze stanowiskiem głównego specjalisty jest stanowisko dyrektora. Na tym stanowisku pracownikom przysługuje dodatek funkcyjny w wysokości 35% wynagrodzenia zasadniczego. Powód zaś wnosił w niniejszej sprawie o przyznanie mu dodatku funkcyjnego w wysokości 30% wynagrodzenia zasadniczego, a więc nawet niższej niż ta, która by mu przysługiwała. W tej sytuacji Sąd uznał zasadność powództwa. Co do samych wyliczeń Sąd miał na uwadze, że w toku postępowania strona pozwana słusznie wskazała na fakt przebywania przez powoda na zwolnieniach lekarskich, czy na opiekę nad dzieckiem, które pomniejszyły jego wynagrodzenie zasadnicze za poszczególne miesiące. Jednocześnie pozwana przedstawiła wyliczenie należnego dodatku funkcyjnego w kwocie 30% wynagrodzenia za te miesiące (k. 39 akt sprawy). Powód z kolei nie kwestionował tych wyliczeń pozwanej. Wobec powyższego Sąd zasądził na rzecz powoda ostatecznie kwoty wskazane przez niego w pozwie z tym, że w przypadku wskazanych konkretnie przez pozwanego miesięcy, w których wynagrodzenie zasadnicze powoda było obniżone ze względu na jego nieobecność Sąd oparł się na wyliczeniach pozwanego. Wobec tego Sąd oddalił powództwo w zakresie przewyższającym wyliczenia pozwanego co do zakwestionowanych miesięcy. Odnośnie odsetek Sąd miał na uwadze, że zostały one prawidłowo określone przez powoda co do daty początkowej, jest to bowiem każdorazowo dzień następny po dniu wymagalności roszczenia o wynagrodzenie za pracę za dany miesiąc.

W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji podniesionej przez stronę pozwaną. Pozwany wskazywał bowiem na fakt, iż wynagrodzenie powoda nawet bez dodatku funkcyjnego było i tak wyższe niż wynagrodzenie niektórych pracowników zajmujących stanowiska kierownika wydziału z doliczeniem dodatku funkcyjnego. Pozwany powołał się przy tym na wyrok SN z dnia 18 sierpnia 2009 roku, sygn. akt I PK 28/09, zgodnie z którym roszczenie radcy prawnego ogranicza się, w świetle art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy, do żądania wynagrodzenia na poziomie najniższego wynagrodzenia przewidzianego dla głównego specjalisty. Pozwany jednak zdaje się pomijać fakt, że powód nie wnosi o ukształtowanie jego wynagrodzenia zasadniczego w kwocie przewyższającej minimalne wynagrodzenie zasadnicze osób zatrudnionych na stanowisku kierownika wydziału. Powód wnosi o przyznanie mu dodatku funkcyjnego, a więc elementu wynagrodzenia, którego został pozbawiony. W ocenie Sądu zaś art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych ma na celu ukształtowanie wynagrodzenia radcy prawnego w sposób nie gorszy niż wynagrodzenie głównego specjalisty, bądź osoby zajmującej równorzędne stanowisko. Dla rozpoznania niniejszej sprawy nie ma więc znaczenia wysokość wynagrodzenia zasadniczego powoda i innych pracowników pozwanego, ale sam fakt, że powód był pozbawiony jednego z elementów wynagrodzenia, jakim jest oprócz wynagrodzenia zasadniczego dodatek funkcyjny. Powód powinien taki dodatek otrzymać. Wysokość takiego dodatku została zaś wprost określona stawkami procentowymi. Gdyby wysokość tego dodatku została pozostawiona do negocjacji z pracodawcą i określana w każdej konkretnej umowie pracownika, wówczas faktycznie dodatek ten mógłby zostać powodowi przyznany w wysokości nie wyższej niż minimalny dodatek funkcyjny przyznany pracownikom na stanowisku głównego specjalisty lub równorzędnym. Jednak skoro dodatek funkcyjny został określony konkretnymi stawkami procentowymi, to przysługuje on w wysokości procentowej nie niższej niż dla pracowników zajmujących w pozwanym stanowiska równorzędne ze stanowiskiem głównego specjalisty. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w orzecznictwie SN, a konkretnie w wyroku SN z dnia 13 stycznia 2009 roku, sygn. akt I PK 131/08, w którym Sąd wskazał, że wykładnia przepisów gwarantujących radcom prawnym odpowiedni poziom ich wynagrodzenia jest utrwalona w orzecznictwie SN, w którym odnosi się wynagrodzenie radcy prawnego do wynagrodzenia głównego specjalisty według zasad jego kształtowania, a nie według konkretnego wynagrodzenia w wysokości wypłacanej. Jak wynika z powyższego, chodzi tu więc o zasady kształtowania wynagrodzenia, a wśród tych zasad funkcjonujących w pozwanym zakładzie pracy istniało dodanie do wynagrodzenia zasadniczego dodatku funkcyjnego. Powód zachowuje więc prawo do tego dodatku, bez względu na wysokość jego wynagrodzenia zasadniczego w porównaniu do innych pracowników.

Sąd miał również na uwadze, że pozwany podniósł zarzut nadużycia prawa podmiotowego. Zgodnie z art. 8 KP nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. W ocenie Sądu argumentacja pozwanego, który powołuje się na art. 8 KP, nie może się ostać. Pozwany przywołuje tutaj lojalność stron stosunku pracy, jednak Sąd miał na uwadze, że sam brak upominania się przez pracownika o należny mu dodatek nie może dyskwalifikować na podstawie art. 8 KP późniejszego domagania się wypłacenia tego dodatku. Pracownik bowiem zachowuje prawo do niego na podstawie przepisów prawa, to od jego decyzji zależy, kiedy będzie się o ten dodatek upominał. Pracodawca z kolei powinien mieć na uwadze, że pracownikowi taki dodatek przysługuje i odpowiednio wyliczyć mu wynagrodzenie, aby uwzględnić ten dodatek. Nie jest skuteczne tez powoływanie się na brak kierowniczej funkcji powoda, wobec treści art. 22 ⁴ ust. 1 zd. 3 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego. Nieskuteczne jest więc powoływanie się na ekwiwalentność wynagrodzenia, bowiem to sam ustawodawca zdecydował, że w przypadku radcy prawnego taką ekwiwalentność można osiągnąć dopiero po przyznaniu mu wynagrodzenia i innych świadczeń na poziomie odpowiadającym temu, który został przypisany do stanowiska głównego specjalisty albo stanowiska równorzędnego. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowana zasadności powództwa na podstawie art. 8 KP.

Nie jest też zasadny zarzut niekonstytucyjności przepisu art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych w zakresie, w jakim przepis ten wyłącza wymóg kierowania zespołem pracowników jako przesłankę nabycia prawa do dodatku funkcyjnego przez radcę prawnego zatrudnionego w ramach stosunku pracy. Pozwany powoływał się na art. 2 Konstytucji RP, jak również na zasadę równości wobec prawa z art. 32 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP. Dalej pozwany argumentuje tez, że regulacja ta prowadzi do dyskryminacji pozytywnej grupy pracowników radców prawnych. Argumenty pozwanego nie są w ocenie Sądu trafne. Sąd miał bowiem na uwadze, że ustawodawca przyznając radcom prawnym przywileje w zakresie wynagrodzenia, o których mowa w art. 22 ⁴ ustawy o radcach prawnych miał na celu pewne docenienie wagi stanowiska radcy prawnego. Jednocześnie ustawodawca zwraca uwagę na samodzielność radcy prawnego, czemu służy porównanie go do głównego specjalisty. Regulacja z art. 22 ⁴ ustawy o radcach prawnych spełnia więc pewne zadania gwarancyjne, a jej charakter ma na celu wskazanie na wysoką rangę stanowiska radcy prawnego, który nawet, jeśli nie kieruje zespołem innych radców prawnych, co nie byłoby efektywnie możliwe ze względu na samodzielność radcy prawnego i jego bezpośrednią podległość kierownikowi jednostki organizacyjnej (art. 9 ust. 1 ustawy o radcach prawnych) to i tak zachowuje prawo do dodatku, jaki przysługuje głównemu specjaliście lub stanowisku równorzędnemu, za kierowanie zespołem pracowników.

Pozwany dalej podał również w uzasadnieniu swego wniosku o wystąpienie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, że regulacja z art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych narusza także art. 20 i 22 Konstytucji RP, gdyż narusza bez ważnego interesu publicznego zasadę wolności działalności gospodarczej ograniczając swobodę pracodawcy będącego przedsiębiorcą co do poziomu ustalenia wysokości wynagrodzenia za pracę radcy prawnego zatrudnionego w ramach stosunku pracy. Również jednak i ta argumentacja nie znajduje uznania w oczach Sądu. Jak już wyżej wskazano, ustawodawca pragnął dostrzec wagę zawodu radcy prawnego i istotność jego stanowiska pracy, gwarantując mu pewne standardy wynagrodzenia poprzez powiązanie jego wynagrodzenia przez analogię z wynagrodzeniem głównego specjalisty lub stanowiska równorzędnego. Jednocześnie ustawodawca nie zakreślił pewnego kwotowego, czy procentowego poziomu wynagrodzenia, które ma przysługiwać radcy pranemu. Pozostawiona jest więc swoboda co do ukształtowania wysokości wynagrodzenia radcy prawnego, jak również i głównego specjalisty bądź stanowiska równorzędnego. To pracodawca sam decyduje jaki będzie poziom wynagrodzenia tych stanowisk. W ostateczności pracodawca może również zrezygnować z zatrudniania radcy prawnego na umowę o pracę i dokonać outsourcingu usług prawniczych zlecając je kancelarii zewnętrznej. W sytuacji zaś, gdy w ocenie pracodawcy lepsze wykorzystanie pomocy prawnej w postaci radcy prawnego będzie w przypadku jego zatrudnienia na etacie, musi on się liczyć z takim ukształtowaniem jego wynagrodzenia, aby było on zgodne z art. 22 ⁴ ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Sąd nie dopatrzył się jednak w istnieniu takiej regulacji zagrożenia zasady wolności działalności gospodarczej.

Reasumując, w ocenie Sądu zastrzeżenia co do konstytucyjnej zgodności tego przepisu nie są uzasadnione, Sąd nie dopatrzył się naruszenia jakiejkolwiek zasady konstytucyjnej w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

W kwestii kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 KPC oraz §9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. - Dz. U. z 2018r., poz. 265). Sąd miał na uwadze, że powód domagał się zasądzenia na jego rzecz łącznie kwoty 74.973,00 zł, zaś ostatecznie Sąd zasądził kwotę 72.008,70 zł. Oznacza to, że powód wygrał w 96%. Wobec tego Sąd uznał, że zgodnie z art. 100 KPC należy włożyć w takiej sytuacji na pozwanego obowiązek zwrotu powodowi całości poniesionych przez niego kosztów procesu. Na koszty te składa się opłata od pozwu w kwocie 3.749,00 zł (k. 24 akt sprawy) oraz kwota 4.050,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Łącznie więc Sąd zasądził na rzecz powoda od pozwanej kwotę 7.799,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sąd nadał również wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 8.695,81 zł, wynikającej z zaświadczenia o wynagrodzeniu z k. 223 akt sprawy, zgodnie z art. 477 ² § 1 KPC.

(...)