Postanowienie SN z 2 lutego 2010, sygn. IV CNP 101/09
Data orzeczenia
2 lutego 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
Prezes SN Tadeusz Ereciński
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 2 lutego 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
Prezes SN Tadeusz Ereciński
w sprawie ze skargi pozwanej
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Okręgowego w O.
z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt I C (…),
w sprawie z powództwa Banku A.(…) SA w W.
przeciwko M. P.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 2 lutego 2010 r.,
odrzuca skargę
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 maja 2007 r. Sąd Okręgowy w O. częściowo uwzględnił
powództwo Banku A.(…) S.A.
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
pozwana wnosiła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4241
§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej
instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została
wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących
2
stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od wskazanej zasady
przewidziano w art. 4241
§ 2 k.p.c. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z
przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od
kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz
występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z
naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności
albo praw człowieka i obywatela.
W przedmiotowej sprawie taki wyjątkowy wypadek nie występuje. Strona
skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła wyrok
Sądu Okręgowego apelacją, która z powodu nieopłacenia została odrzucona.
Niezaskarżenie wyroku nastąpiło więc nie na skutek wyjątkowych okoliczności lecz w
wyniku nieprawidłowego działania pełnomocnika. W postanowieniu Sądu Najwyższego
z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06 (niepubl.) stwierdzono, że nie jest rzeczą Sądu
Najwyższego, przedstawianie bliżej konkretnych okoliczności, które mogłyby
przemawiać za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powyższego
przepisu, niemniej jednak można przykładowo wskazać, że istnienie takiego
wyjątkowego wypadku może wchodzić w rachubę w sytuacji, gdy strona nie
skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby,
katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu.
Strona skarżąca jakiejkolwiek tego typu okoliczności nie wskazała.
Nie została spełniona również druga przesłanka przewidziana w art. 4241
§ 2
k.p.c. W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku
prawnego konieczne jest bowiem wykazanie, że dana zasada istnieje i ma
podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie w jaki
sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia. Gdy zaś
skarżący powołuje się na naruszenie konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i
obywatela niezbędne jest oprócz wskazania danej zasady, powołanie przepisu
Konstytucji, z którego zasada wynika oraz dokładne określenie sposobu jej naruszenia.
Powołanie się przez stronę skarżącą na naruszenie przez prawomocne orzeczenie
zasady swobody działalności gospodarczej, zasady praw podmiotowych oraz
konstytucyjnego prawa obywateli do zaskarżenia wyroku sądu wydanego w pierwszej
instancji jest ogólnikowe i przez to nie może być skuteczne.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego,
że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie
3
niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej
instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (postanowienia z dnia 9
lutego 2006 r., IV CNP 41/05, z dnia 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06, z dnia 18
grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z dnia 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06, niepubl.).
Skarga podlegała odrzuceniu również z innych przyczyn. W art. 4245
k.p.c.
określone zostały wymagania, którym powinna odpowiadać skarga o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Każde z nich jest indywidualne i
niezależne, a zatem każde powinno być wyraźnie wyodrębnione i spełnione. Do
omawianych wymagań skargi zaliczają się, między innymi, przytoczenie podstaw
skargi oraz ich uzasadnienie (art. 4245
§ 1 pkt 2 k.p.c.) i wskazanie przepisu prawa, z
którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (art. 4245
§ 1 pkt 3 k.p.c.). Przepis
wyraźnie odróżnia podstawy skargi (sprecyzowane w art. 4244
k.p.c.) od wskazania
przepisu prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne. Nie może więc budzić
wątpliwości, że skarga musi zawierać każdy z tych elementów, odrębnie
przedstawiony.
Przytoczenie podstaw skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia i ich uzasadnienia polega nie tylko na ogólnym wytknięciu
naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania i wskazaniu przepisów,
które zostały naruszone (z podaniem numeru, artykułu, paragrafu lub ustępu), ale
także na wyjaśnieniu, na czym to naruszenie polegało. Należy też pamiętać, że w
wypadku omawianej skargi wytykane w ramach podstaw naruszenia prawa muszą
stanowić przyczynę niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Nie wystarczy
więc przytoczenie samych naruszeń; konieczne jest również wykazanie normalnego
związku przyczynowego między nimi a niezgodnością orzeczenia z prawem. Skarga
strony pozwanej nie czyni zadość istotnemu wymaganiu przewidzianemu w art. 4245
§
1 pkt 2 k.p.c., powołano wprawdzie przepisy, z którymi ma być niezgodne zaskarżone
orzeczenie, nie uzasadniono natomiast, w sposób odpowiadający powyższym
wymaganiom, na czym polegało naruszenie tych przepisów.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 4248
§ 2
k.p.c.).