Postanowienie SN z 15 kwietnia 2010, sygn. II CZ 118/09
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
o zapłatę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Kwota główna
60 000 000 zł · zadośćuczynienie z ustawy lutowej zasądzone
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
zadośćuczynienie
dobra osobiste
Role w sprawie
powód
Skarb Państwa
Data orzeczenia
15 kwietnia 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Dariusz Zawistowski
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 15 kwietnia 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)
SSN Bogumiła Ustjanicz
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa D. J.
przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w P.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 15 kwietnia 2010 r.,
zażalenia pełnomocnika powoda
na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt I ACa (…),
odrzuca zażalenie.
Uzasadnienie
Powód, D. J., w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi
Aresztu Śledczego w P. wniósł o zasądzenie kwoty 60 000 000 zł tytułem
zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych oraz
pogwałceniem art. 102 pkt 9 k.k.w.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r. oddalił powództwo, a ponadto
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. T.-G. kwotę 8 784 zł tytułem zwrotu
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.
2
Także apelacja powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 kwietnia 2009 r.
została oddalona, wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 września 2009 r.
Jednocześnie Sąd Apelacyjny postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 17 września
2009 r. przyznał adwokat A. T.-G. od Skarbu Państwa tytułem nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej powodowi z urzędu kwotę 659 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, że kwota
ta stanowi 10% stawki minimalnej właściwej opłaty, należnej adwokatowi. Jako
podstawę zasądzenia tej kwoty Sąd Apelacyjny podał § 2 w związku z § 6 pkt 5 oraz §
13 ust. 1 pkt 2 i § 2 ust. 3 oraz § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28
września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez
Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr
163, poz. 1348 ze zm.).
A. T.-G. wniosła zażalenie na to postanowienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Artykuł 3941
§ 1 pkt 2 k.p.c., dodany przez ustawę z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U.
Nr 69, poz. 592), rozszerza krąg wyjątków od zasady niedopuszczalności zażalenia do
Sądu Najwyższego na postanowienia sądu drugiej instancji niekończące postępowania
w sprawie. Zgodnie z tym przepisem, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje
również na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były
przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie sądu o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie
z urzędu nie jest jednak orzeczeniem co do kosztów procesu. W razie przegrania przez
stronę korzystającą z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z
urzędu powstaje subsydiarny, publicznoprawny obowiązek Skarbu Państwa wypłacenia
temu adwokatowi wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną (art. 29 ust.1 ustawy z
dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, jedn. tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz.
1188 ze zm. i §§ 19-21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za
czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu). Obowiązek ten ma na względzie interes
publiczny, służy realizacji zasady równości w postępowaniu cywilnym oraz
urzeczywistnieniu prawa do sądu.
W związku z tym, że rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej stronie z urzędu nie jest orzeczeniem co do kosztów procesu, nie ma do
niego zastosowania nie tylko art. 102 k.p.c., ale i art. 3941
§ 1 pkt 2 k.p.c. W rezultacie
także na gruncie przewidzianej w tym przepisie nowej regulacji niedopuszczalne jest
3
zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do
przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie
z urzędu w postępowaniu apelacyjnym (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 17
listopada 2009 r., III CZ 53/09, Biul. SN 2010, nr 2, s. 11, i z dnia 25 czerwca 2009 r., III
CZP 36/09, OSNC 2010, nr 2, poz. 24).
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941
§ 3 w
związku z art. 39821
i art. 373 k.p.c. orzekł jak w sentencji.. orzekł jak w sentencji.