Postanowienie SN z 20 maja 2010, sygn. II CNP 23/10
Data orzeczenia
20 maja 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Dariusz Dończyk
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 20 maja 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Dariusz Dończyk
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 maja 2010 r.,
skargi M. Ż.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
postanowienia Sądu Okręgowego w S.
z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt II Cz (...)
wydanego w sprawie ze skargi dłużnika M. Ż.
na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.
z dnia 14 sierpnia 2007r., sygn. akt I Km (...),
przy udziale wierzyciela J. S.,
odrzuca skargę.
Uzasadnienie
M. Ż. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II Cz (...) - w
części obejmującej punkt pierwszy o odrzuceniu zażalenia M. Ż. na zarządzenie Sądu
Rejonowego z dnia 29 października 2008 r. o zwrocie uiszczonego wpisu w kwocie 100 zł –
oraz poprzedzającego to postanowienie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 29
października 2008 r., sygn. akt XV Co (...) zarzucając, że są one niezgodne z art. 16 ust. 7
obowiązującej wówczas ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w
sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88) w związku z rozporządzeniem Ministra
2
Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie wysokości wpisów w sprawach
cywilnych (Dz. U. Nr 154, poz. 753).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem m.in. postanowienia Sądu
Rejonowego w S. z dnia 29 października 2008 r. poprzedzającego postanowienie Sądu
Okręgowego w S. z dnia 18 czerwca 2009 r. Skarga nie dość jasno określa czy
przedmiotem zaskarżenia jest całe postanowienie Sądu Rejonowego czy też tylko jego
część zawierająca zarządzenie o zwrocie wpisu w kwocie 100 zł. Niezależnie od tego w
jakim zakresie postanowienie Sądu Rejonowego zostało zaskarżone skargą o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest ona w tym zakresie
niedopuszczalna. Według art. 4241
§ 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji
kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z
dnia 1 kwietnia 2008 r. SK 77/06 (Dz. U. z 2008 r. Nr 59, poz. 367) art. 4241
§ 1 i 2 k.p.c. w
części obejmującej słowa „kończącego postępowanie w sprawie”, jest niezgodny
Konstytucją. Przedmiotem skargi może być także orzeczenie sądu pierwszej instancji. Jak
stanowi art. 4241
§ 2 k.p.c. w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika
z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo
praw człowieka i obywatela, skarga przysługuje także od prawomocnego orzeczenia
kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez sąd pierwszej instancji lub drugiej
instancji, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych. W takim
przypadku, według art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c., skarga powinna zawierać wykazanie, że
wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest
możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono stosując art. 4241
§ 2 k.p.c. - że występuje
wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi. Brak powyższego elementu
konstrukcyjnego skargi skutkuje koniecznością jej odrzucenia bez wzywania do jej
uzupełnienia. W odniesieniu do postanowienia Sądu Rejonowego w S. skarga nie spełnia
wymagania określonego w art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c., co skutkuje koniecznością jej
odrzucenia w tym zakresie. Ponadto w postanowieniu tym zawarte są aż trzy
rozstrzygnięcia: o odrzuceniu skargi na czynności komornika, o stwierdzeniu braku podstaw
do wydania zarządzeń w trybie art. 759 § 2 k.p.c. oraz o zwrocie uiszczonego wpisu
w kwocie 100 zł. W stosunku do dwóch z tych rozstrzygnięć: o odrzuceniu skargi na
czynność komornika oraz o zwrocie wpisu dłużnik wniósł zażalenie, które zostało
merytorycznie rozpoznane przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 18 czerwca 2009
3
r., co wyłącza te orzeczenia z możliwości ich zaskarżenia skargą o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a w konsekwencji uzasadnia
odrzucenie skargi w tej części na podstawie art. 4248
§ 1 k.p.c.
Również w pozostałym zakresie - dotyczącym postanowienia Sądu Okręgowego w
S. z dnia 18 czerwca 2009 r. - skarga podlegała odrzuceniu. Skarga dotyczy punktu
pierwszego postanowienia, jak to określono w skardze, w części odrzucającej zażalenie
dłużnika na zarządzenie Sądu Rejonowego o zwrocie uiszczonego wpisu w kwocie 100 zł.
Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 18 czerwca 2009 r. nie zawiera takiego
rozstrzygnięcia, bowiem odrzucenie zażalenia nastąpiło w części dotyczącej pkt 2
postanowienia Sądu Rejonowego, w którym Sąd ten stwierdził brak podstaw do wydania
zarządzeń w trybie art. 759 § 2 k.p.c. W pozostałym zakresie, w tym dotyczącym zwrotu
wpisu, zażalenie zostało merytorycznie rozstrzygnięte przez Sąd Okręgowy przez jego
oddalenie.
Według art. 4241
§ 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia przysługuje wówczas, gdy przez jego wydanie stronie została
wyrządzona szkoda. Z uwagi na ten wymóg w skardze, zgodnie z art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c.,
należy uprawdopodobnić wyrządzenie szkody, spowodowanej przez wydanie
orzeczenia, którego skarga dotyczy. We wniesionej skardze wskazano, że na skutek
wydania zaskarżonego skargą orzeczenia skarżący poniósł szkodę, gdyż został
pozbawiony możliwości wykazania, że komornik pobrał od niego kwotę znacznie wyższą
niż kwota należna. W skardze, wbrew wymaganiom zawartym w art. 4245
§ 1 pkt 4
k.p.c., nie uprawdopodobniono należycie faktu wystąpienia szkody albowiem powołano
się ogólnie, że taka szkoda wystąpiła nie precyzując nawet jej wysokości.
Należy mieć także na uwadze, że postanowienie Sądu Okręgowego, w części
dotyczącej zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, zostało wydane w następstwie
wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia
28 października 2008 r., którym Sąd ten w punkcie pierwszym odrzucił skargę dłużnika
M. Ż. wniesioną na czynność komornika przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia 14 sierpnia
2007 r., sygn. akt I Km (...). Brak merytorycznego rozpoznania skargi wniesionej przez
dłużnika na czynność komornika, z czym skarżący wiąże doznaną szkodę, był więc
następstwem orzeczenia dotyczącego odrzucenia skargi dłużnika na czynności
komornika, a nie orzeczenia dotyczącego zwrotu wpisu sądowego uiszczonego od tej
skargi. Odrzucenie wniesionej przez dłużnika skargi na czynność komornika było
konsekwencją nieuiszczenia wpisu w terminie, a zwrot uiszczonego wpisu po terminie
4
był następstwem odrzucenia skargi dłużnika na czynność komornika. Brak jest więc
adekwatnego związku przyczynowego, o którym stanowi art. 361 § 1 k.c., pomiędzy
doznaną przez skarżącego szkodą majątkową a postanowieniem Sądu Okręgowego w
części obejmującej rozstrzygnięcie dotyczące wpisu sądowego, zaskarżonym skargą. Z
tej przyczyny skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
jest niedopuszczalna, gdyż warunkiem jej dopuszczalności jest to, aby szkoda została
wyrządzona przez wydanie zaskarżonego orzeczenia.
W tej sytuacji skarga nie spełnia wymagania określonego w art. 4245
§ 1 pkt 4
k.p.c., co uzasadniało jej odrzuceniu na podstawie art. 4248
§ 1 k.p.c.