Uzasadnienie z 24 stycznia 2023, sygn. I C 374/22

UZASADNIENIE

Powódka E. B. wystąpiła przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ś. z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ś. dla nieruchomości położonej w Ś. przy ul. (...) z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości poprzez wykreślenie z działu IV tej księgi hipoteki przymusowej opiewającej na kwotę 220.544,40 zł z tytułu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 rok. Nadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powódka wyjaśniła, iż ujawniona jest jako właścicielka nieruchomości w dziale II księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ś. dla nieruchomości gruntowej położonej w Ś. przy ul. (...), podczas gdy w dziale IV tejże księgi wieczystej wpisana jest hipoteka przymusowa zwykła w kwocie 220.544,40 zł na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w Ś.. W świetle natomiast załączonego do pozwu uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 22 września 2021 roku, sygn. akt I SA/Sz 379/21 zapadłego w sprawie przedmiotowej nieruchomości, jak również w świetle dominującej linii orzeczniczej przedmiotowe zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok podatkowy 1994, stanowiące podstawę ustanowienia hipoteki, uległo przedawnieniu. Wynika to zdaniem powódki, w szczególności ze stanowiska wyrażonego przez Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wydanego sprawie dotyczącej powódki, w którym wskazano, że reprezentowane przez organy podatkowe rozumienie art. 70§8 Ordynacji podatkowej pomija regułę interpretacyjną wykładni w zgodzie z Konstytucją, gdyż – uwzględniając treść i motywy wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie o sygn. akt SK 40/12 – prowadzi do stosowania normy, której walor konstytucyjności Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie zakwestionował. Powódka podkreśliła, iż zgodnie z zasadami ogólnymi oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W konsekwencji powyższego uznać należy, że zobowiązanie podatkowe stanowiące podstawę wpisu hipoteki przymusowej uległo przedawnieniu, bowiem pięcioletni termin upłynął, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku za 1994 rok, a przesłanki wskazane w art. 70 §2 -7 Ordynacji podatkowej nie zaistniały. Wobec powyższego, istnieje niezgodność między stanem prawnym przedmiotowej nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym, jako że wskazane zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką wygasło z mocy prawa jako przedawnione.

W odpowiedzi na pozew (k. 40- 44) pozwany Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podniósł, że powództwo winno zostać oddalone jako bezzasadne. Pozwany stanął na stanowisku, że spór między stronami przedmiotowego postępowania jest w istocie sporem o charakterze prawnym, dotyczącym kwestii oceny prawa materialnego, a mianowicie treści art. 70§ 8 w zw. z art. 59§ 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej oraz kwestii związanych z wyrokiem Trybunały Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 roku, sygn. akt SK 40/12. Pozwany wyjaśnił, iż wpis ujawnionej w księdze wieczystej nr (...) na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w Ś. hipoteki nastąpił na podstawie wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 21 grudnia 2000 roku. Początkowo wniosek odnosił się do kwoty 416.943,30 zł i dotyczył zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 rok, w związku z decyzją nr (...) z dnia 15 grudnia 2000 roku określającą wysokość zobowiązania. Wobec jednak decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. uchylającej rzeczoną decyzję w części i określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 rok w kwocie 220.544,40 zł, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. zwrócił się wnioskiem z dnia 14 lutego 2003 roku do Sądu Rejonowego w Ś. Wydziału Ksiąg Wieczystych o ograniczenie wpisu hipoteki przymusowej do kwoty 220.544,40 zł. Wpis został dokonany zawiadomieniem z dnia 16 marca 2004 roku. Pozwany zaprzeczył jakoby treść księgi wieczystej nr (...) była niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, podnosząc, że skoro nadal istnieją zobowiązania Skarbu Państwa obciążające podatnika K. B. (1), to nie nastąpiło wygaśnięcie hipoteki. Stosownie do treści art. 70§ 8 Ordynacji podatkowej, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowy, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Pozwany zwrócił uwagę na regulacje ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którymi wpis hipoteki do księgi wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o jego dokonanie. Skoro zatem wniosek w analizowanym stanie faktycznym wpłynął do Sądu w dniu 27 grudnia 2000 roku, to niezależnie do tego, że wpis dokonany został dopiero w dniu 16 marca 2004 roku uznać należy, że zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 rok została skutecznie zabezpieczona poprzez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości. Na skutek zaś dokonanych czynności prawnych, dłużnikiem rzeczowym stała się powódka E. B.. Pozwany wskazał, iż wedle posiadanej przez niego ewidencji, na dzień udzielania odpowiedzi na pozew nadal istnieje zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 rok, w wysokości 192.346,40 zł wraz z odsetkami, które zostało zabezpieczone hipoteką wpisaną na nieruchomości, a co za tym idzie hipoteka nie utraciła bytu prawnego. Warunkiem utraty przez hipotekę bytu prawnego jest bowiem wygaśnięcie zabezpieczonych wpisem wierzytelności, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Pozwany podkreślił, iż w wyroku z dnia 8 października 2013 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności art. 70 §6 Ordynacji podatkowej, podczas gdy przepis art. 70 §8 Ordynacji podatkowej, choć został uznany za „wtórnie” niekonstytucyjny, to jednak wiąż obowiązuje w systemie prawnym. W konsekwencji powyższego przyjąć należy, że wierzytelności z tytułu nieuregulowanych zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipotecznie nie wygasają mimo upływu terminu przedawnienia zakreślonego w art. 70§1 Ordynacji podatkowej. Pozwany podkreślił przy tym, że dopóki Trybunał Konstytucyjny nie stwierdzi niezgodności art. 70 §8 Ordynacji podatkowej z Konstytucją RP, dopóty pozwany jako organ podatkowy ma ustawowy obowiązek respektowania zasady domniemania jego konstytucyjności i co za tym idzie stosowania go we wszystkich stanach faktycznych.

W toku postępowania strony podtrzymały prezentowane przez siebie stanowiska w niezmienionym kształcie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Sąd Rejonowy w Ś. prowadzi dla nieruchomości położonej w Ś. przy ul. (...), stanowiącą zabudowane działki gruntu nr (...), księgę wieczystą nr (...). W dziale II tej księgi jako właścicielka nieruchomości ujawniona jest E. B.. W dziale IV wpisana jest hipoteka przymusowa zwykła w kwocie 220.544,40 zł na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w Ś.. Rzeczona hipoteka przymusowa ujawniona została na skutek wniosku złożonego w dniu 27 grudnia 2000 roku.

(dowód: wydruk treści księgi wieczystej – k. 9-10,

wniosek o dokonanie wpisu z dnia 21.12.2000 r. – k. 47,

wiosek o ograniczenie wysokości wpisu – k. 48-49,

zawiadomienie z dnia 16.03.2004 r. – k. 50,

odpis zwykły księgi wieczystej – k. 93-94)

Sąd zważył, co następuje:

Zgłoszone na gruncie niniejszej sprawy powództwo jest zasadne i zasługiwało na uwzględnienie.

Żądanie pozwu oparto na treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2022 r., poz. 1728), zgodnie z którym w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.

Rzeczone powództwo jest swego rodzaju powództwem o ustalenie (art. 189 kpc), od którego odróżnia je wprawdzie odmienność podstawy prawnej i funkcji, ale jednocześnie upodabnia przesłanka interesu prawnego w ustaleniu rzeczywistego stanu prawnego. Choć tak w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym wyrażane są różne zapatrywania co do charakteru tego powództwa, to stwierdzić należy, iż niezależnie od wyjaśnienia jego charakteru przy rozpoznaniu tego typu sprawy przedmiotem postępowania dowodowego jest ustalenie, czy istotnie zachodzi niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, uzasadniająca jej usunięcie przez dokonanie prawidłowych wpisów. Nie sposób nie zważyć i na to, że powództwo oparte na art. 10 przywołanej powyżej ustawy służy jednocześnie obaleniu domniemania ustanowionego w art. 3 tej ustawy, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym a prawo wykreślone nie istnieje. Ciężar udowodnienia, że rzeczywisty stan prawny nieruchomości jest odmienny od ujawnionego w księdze wieczystej spoczywa zatem na stronie powodowej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 roku sygn. akt IV CSK 309/11).

Wątpliwości Sądu, co również nie było przedmiotem sporu, że powódce przysługiwała czynna legitymacja procesowa w niniejszej sprawie. Powódka jest bowiem wpisana w dziale II księgi wieczystej jako właścicielka nieruchomości, a jej prawo jest obciążone wpisem hipoteki przymusowej na rzecz pozwanego. Bez znaczenia w sprawie było przy tym to, że zgodnie z treścią działu IV księgi wieczystej sporna hipoteka wpisana jest na „udziale E. i K. B. (2)”. Z działu II księgi wieczystej nie wynika, aby K. B. (2) był współwłaścicielem nieruchomości.

Zdaniem Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, iż treść działu IV księgi wieczystej nr (...) jest w chwili obecnej niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był pomiędzy stronami właściwie bezsporny i z ustaleń tych w sposób jednoznaczny wynika, że hipoteka przymusowa zwykła wpisana została na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w Ś. na podstawie wniosku z dnia 27 grudnia 2000 roku (data wpływu wniosku do sądu wieczystoksięgowego) i dotyczyła zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 rok.

Spór stron ogniskował się natomiast wokół tego czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, w konsekwencji czego rzeczone zobowiązanie podatkowe wygasło, a co z kolei winno doprowadzić do wykreślenia ujawnionej w dziale IV księgi wieczystej nr (...) hipoteki przymusowej, skoro zgodnie z unormowaniami ustawy o księgach wieczystych i hipotece wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki.

O ile bowiem w ocenie powódki zobowiązanie podatkowe przedawniło się, o tyle pozwany stał konsekwentnie na stanowisku, zgodnie z którym stosownie do treści art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540) zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Przystępując do merytorycznego rozpoznania wniesionego powództwa warto pierwszorzędnie wskazać iż sąd powszechny w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej uprawniony jest do badania stanu prawnego księgi wieczystej, w tym stanu wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Hipoteka stanowi prawo akcesoryjne, którego istnienie zależy od istnienia zobowiązania, które hipoteka zabezpiecza. W konsekwencji powyższego sąd cywilny w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej może – a wręcz obowiązany jest - zbadać czy istnieje hipoteka, w tym czy istnieje zobowiązanie, które hipoteka zabezpiecza. W zakresie tego badania leży – poza badaniem dokumentów obejmujących najczęściej decyzje o charakterze administracyjnym tudzież administracyjnych tytułów stanowiących podstawę wpisu hipoteki - badanie stanu prawnego wynikającego z mocy samego prawa. Do stanu takiego należy przedawnienie, w tym przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zgodnie zaś z treścią art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Oznacza to, że po upływie terminu przedawnienia wierzyciel podatkowy nie może skutecznie się domagać od dłużnika podatkowego zachowania wynikającego z treści tego zobowiązania.

Z przytoczonych względów w sprawie niniejszej Sąd uprawniony był przejść do oceny czy faktycznie zobowiązanie podatkowe stanowiące podstawę wpisu zakwestionowanej hipoteki obciążającej nieruchomość powódki wygasło na skutek przedawnienia.

Stosownie do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z art. 70 § 4 bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, zaś po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego.

Zaznaczyć przy tym należy, iż przy podatkach określanych mianem „samoobliczalnych” – a zatem takich, których wysokość zobowiązania podatkowego deklaruje podatnik, a do których to podatków zalicza się między innymi podatek dochodowy od osób fizycznych - regułą jest, że termin płatności upływa wraz z terminem złożenia deklaracji podatkowej lub zeznania podatkowego. W przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych termin ten upływa wraz z dniem 30 kwietnia następnego roku podatkowego po roku podatkowym, którego dotyczy zeznanie, co oznacza, że pięcioletni okres liczy się od końca tego następnego roku. Skoro zatem zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie dotyczyło należności za 1994 rok, to termin płatności podatku upływał z dniem 30 kwietnia 1995 roku. W konsekwencji powyższego zobowiązanie podatkowe przedawniało się z końcem roku 2000, tj. w dniu 1 stycznia 2001 roku było już przedawnione. Wprawdzie wniosek o wpis hipoteki przymusowej złożony został w dniu 27 grudnia 2000 roku, a zatem przed upływem terminu przedawnienia, jednakże w okresie późniejszym organ podatkowy nie przedsięwziął już żadnych działań, a przynajmniej nie wykazał tego na gruncie niniejszego postępowania. W szczególności nie wykazano, ażeby doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. W tym kontekście godzi się zważyć, że wpis hipoteki przymusowej pozostaje bez wpływu na bieg terminów przedawnienia, które – jak już wskazano powyżej – biegną na zasadach ogólnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 16 kwietnia 2019 roku, sygn. akt I SA/Gl 1344/18).

Jednocześnie zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej – na którego obowiązywanie powoływał się pozwany w niniejszej sprawie - nie stoi na przeszkodzie przyjęciu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepis ten stanowi, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Co należy podkreślić, regulacja ta wprowadzona do ustawy Ordynacja podatkowa z dniem 1 stycznia 2003 roku ma identyczne brzmienie jak wcześniej obowiązujący przepis art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, który został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 roku, sygn. akt SK 40/12.

Strona pozwana w toku postępowania podkreślała, że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją jedynie przepis art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej a zatem skutek wyroku Trybunału odnosi się wyłącznie do hipotek ustanawianych w latach 1998-2002, w konsekwencji czego pozostaje obojętny z punktu widzenia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Jak dotąd bowiem nie zakwestionowano konstytucyjności przepisu art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, co oznacza, iż nadal on obowiązuje.

Stanowisko strony pozwanej z całą stanowczością nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym kontekście podkreślić należy, że sam Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt SK 40/12 wskazał, że: „choć zakwestionowany przepis od 1 stycznia 2003 roku nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, to zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania, lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku. Z punktu widzenia Konstytucji RP, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 ordynacji podatkowej z przyczyn wskazanych wyżej”. Trybunał Konstytucyjny zwrócił zatem uwagę, że przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej niesie w sobie tę samą, niezgodną z Konstytucją, treść normatywną.

Jednocześnie nie sposób nie zważyć na to, że choć przywołane powyżej stanowisko Trybunału Konstytucyjnego nie zostało dotąd uwzględnione przez ustawodawcę, to jednak dostrzeżone – i co więcej zaaprobowane - zostało w orzecznictwie. Przywołać należy w tym miejscu stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 17 marca 2016 roku, sygn. akt V CSK 377/15, w którym wskazano, że „jeżeli Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność określonego przepisu ustawy z Konstytucją, to sąd może odmówić zastosowania w rozpoznawanej sprawie identycznie brzmiącego przepisu tej ustawy”. Jednocześnie Sąd Najwyższy podkreślił, że niezgodność z Konstytucją dotyczy określonej normy prawnej, którą przepis wyraża, a nie jednostek redakcyjnych, pełniących wyłącznie rolę porządkującą wewnątrz aktu prawnego, w którym się znajduje. Powinnością prawodawcy jest zatem przepis ten z ustawy usunąć wraz z ogłoszeniem wyroku Trybunału, bowiem w przeciwnym wypadku doszłoby się do karkołomnego wniosku o możliwości dowolnego zmieniania numeracji przepisów w ustawach – chociażby w razie tworzenia tekstu jednolitego - i nie wykonywania w ten sposób wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Za zbędną powinno się uznać potrzebę powtórnego rozpatrywania przez Trybunał zgodności, tym razem art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. z Konstytucją, skoro przepis ten, co do kwestii, z powodu której orzeczona została jego niekonstytucyjność, się nie zmienił.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w powołanym powyżej wyroku Sądu Najwyższego, w konsekwencji czego przyjmuje, że oczywistość niezgodności art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej z Konstytucją RP wraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania tegoż przepisu.

Ustalenia w sprawie Sąd poczynił na podstawie treści księgi wieczystej oraz przedłożonych przez strony w poczet materiału dowodowego dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron, jak również nie budziła wątpliwości Sądu.

Z tych też względów Sąd przyjął, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowiącego podstawę ujawnienia hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nr (...), zaś wygaśnięcie zobowiązania podatkowego oznacza, że upada hipoteka, które to zobowiązanie zabezpiecza. Tym samym powództwo wniesione przez E. B. należało uznać za zasadne, co z kolei nakazywało orzec jak w pkt. I sentencji niniejszego wyroku.

O kosztach procesu w punkcie II. sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc i art. 109 kpc zgodnie z ogólną zasadą, że strona która przegrywa proces powinna zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu. Powództwo zostało uwzględnione, więc to pozwany powinien zwrócić powódce poniesione przez nią koszty procesu. Tymi kosztami była opłata sądowa od pozwu w kwocie 2.000 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powódki w kwocie 5.400 zł określone w wysokości stawki minimalnej na podstawie § 5 pkt 8 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265 z późn. zm.) od wysokości kwestionowanej hipoteki. Koszty procesu zasądzone zostały z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku. Zgodnie bowiem z art. 98 § 1 ¹ kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty

SSR Mariusz Grobelny