Postanowienie z 9 lutego 2023, sygn. I Ns 181/22

POSTANOWIENIE

Dnia 9 lutego 2023 r.

Sąd Rejonowy w Zambrowie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący – Sędzia Karolina Malinowska – Krutul

Protokolant - Pamela Trześniewska

po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 26 stycznia 2023 r. w Z.

sprawy z wniosku R. W.

z udziałem B. Ł., A. N., K. N.

o zasiedzenie

I.  stwierdza, że R. W. nabył z dniem 16 marca 2020 roku przez zasiedzenie udział w wysokości 1/3 własności w nieruchomościach: oznaczonej w ewidencji gruntów numerem (...)położonej w R. o pow. 0,5400 ha oraz zabudowanej oznaczonej w ewidencji gruntów numerem (...)położonej w R. przy ul. (...) o pow. 0,2180 ha; położonych w gminie R., powiat (...), województwo (...);

II.  nakazuje pobrać od wnioskodawcy R. W. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1000 (jednego tysiąca) złotych tytułem nieuiszczonej opłaty od wniosku, odstępując od obciążania go opłatą w pozostałym zakresie.

Sygn. akt I Ns 181/22

UZASADNIENIE

Wnioskodawca R. W. wniósł o stwierdzenie, że z dniem 16 marca 2020 r. nabył przez zasiedzenie udział w wysokości 1/3 we własności nieruchomości zabudowanych oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: (...)położonych w miejscowości R. przy ul. (...), gmina R., powiat (...).

Wniósł o obciążenie kosztami postępowania K. N. i nieobciążanie kosztami pozostałych uczestników z uwagi na postawę procesową w/w uczestniczki .

Uczestnicy B. Ł. i A. N. uznali wniosek.

Uczestniczka K. N. pozostawiła wniosek do rozpoznania przez Sądu.

Sąd Rejonowy w Zambrowie ustalił i zważył, co następuje:

Aktem Własności Ziemi z dnia 29 marca 1971 r. W. W. (1) i W. W. (2) nabyli własność działek oznaczonych numerami (...) o powierzchni 0,7830 ha położonych w miejscowości R. przy ul. (...).

Działki aktualnie oznaczone są numerami geodezyjnymi (...). Działka oznaczona numerem (...) o powierzchni 0,5400 ha to grunty orne, a działka (...) o powierzchni 0,218 ha to grunty rolne zabudowane. Na działce (...) posadowiony jest dom oraz budynek gospodarczy.

W. W. (2) zmarła w dniu (...)r. w Z.. Mocą postanowienia Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 10 czerwca 1980 r. w sprawie (...) spadek po niej na podstawie ustawy nabyli: mąż W. W. (1) oraz synowie K. W. (1) i R. W. w udziałach po 1/3 każdy z nich. Gospodarstwo rolne odziedziczył mąż W. W. (1) w całości.

W. W. (1) zmarł w dniu (...)r. w R., a spadek po nim na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 8 grudnia 2021 r. w sprawie (...) nabyła żona K. W. (2) oraz synowie K. W. (1) i R. W. w udziałach po 1/3 części każde z nich.

K. W. (2) zmarła w dniu (...) r. w Ł. i na mocy tego samego postanowienia spadek po niej nabyła wnuczka B. Ł. w 2/4 części oraz prawnuczkowie K. N. i A. N. w udziałach po 1/4 części.

W dniu (...) r. zmarł K. W. (1) i spadek po nim na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 8 września 2015 r. w sprawie(...)nabył brat R. W..

W 1984 roku przed Sądem Rejonowym w Zambrowie toczyła się sprawa z powództwa W. W. (1) przeciwko K. W. (2) o rozwód sygn. akt (...). Jak wynika z pozwu i załączników W. W. (3) zawarł związek małżeński z K. W. (2) w 1980 roku, mając 70 lat. Jak wynika z akt tejże sprawy K. W. (2) opuściła na stałe W. W. (1) już w październiku 1982 r., a wcześniej często wyjeżdżała od niego na długie okresy. Małżonkowie nie wrócili już do siebie, W. W. żądał rozwodu z wyłącznej winy małżonki. K. W. (2) wyraziła zgodę na rozwód bez orzekania o winie, doszło do zawieszenia postępowania, a następnie umorzenia postepowania rozwodowego.

K. W. (2) na przedmiotowej nieruchomości mieszkała krótko. Od opuszczenia nieruchomości w 1982 r. K. W. (2) nie zgłaszała roszczeń co do nieruchomości, nie przejawiała zainteresowania nieruchomością, nie zajmowała się nią i nie ponosiła na nią wydatków. Aż do swojej śmierci zamieszkiwała w Ł..

R. W. zamieszkał na przedmiotowej nieruchomości na stałe od początku lat 80-tych XX wieku. Zamieszkał tam ze swoją żoną i dziećmi. Jego ojciec W. W. (1) w związku ze złym stanem zdrowia , koniecznością zapewnienia sobie opieki w 1985 r. przekazał swemu synowi zarząd przedmiotowymi nieruchomościami.

R. W. na stałe zajmował się swoim ojcem, swoim bratem K. W. (1) (który również również chorował), zarządzał nieruchomościami, które należały do ojca.

Działkę oznaczoną numerem (...) R. W. użytkował rolniczo, siał na niej głównie zboże i sadził ziemniaki. Na działce siedliskowej oprócz domu i budynków gospodarczych miał założony ogród i sad. R. W. zlecał prace porządkowe i rolnicze na nieruchomości i ponosił koszty z tym związane.

Po śmierci ojca R. W. objął całe nieruchomości w posiadanie samoistne. Czynił na nieruchomościach remonty, nakłady na budynek mieszkalny i inne zabudowania posadowione na działce, w tym: 3 krotnie remontował dach, wymienił rynny, wymieniał okna, zlikwidował schody do piwnicy, wybetonował strop, wymieniał piec ogrzewania, wymienił komin, utwardził i wybetonował podjazd do nieruchomości. Na posesji kosi trawę, ma ogródek, uprawia warzywa. Opłaca za nieruchomości podatki.

R. W. jest zameldowany na stałe na przedmiotowej nieruchomości, tj. przy ul. (...) w R. od 10 czerwca 1983 r.

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o: akt własności ziemi (k. 12), wypis z rejestru gruntów (k. 13), wypis z kartoteki budynków (k. 13v), postanowienie Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 10 czerwca 1980 r. sygn. akt (...) (k. 14), postanowienie Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt (...) (k. 14 v), postanowienie Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt (...) (k. 15), dowód wpłaty (k. 17), dokument wydania (k. 18), faktury (k. 19-20), zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach (k. 21-22), wydruk map z G. (k. 73-74), zaświadczenie Wójta Gminy R. o zameldowaniu (k. 132), zeznania świadków: J. P. (k. 68-68 v), J. G. (1) (k. 68 v), W. W. (5) (k. 68 v – 69), Z. K. (k. 69), J. G. (2) (k. 69 – 69 v), A. W. (k. 69 v), wyjaśnienia R. W. (k. 129-130), akta sprawy Sądu Rejonowego w Zambrowie sygn. akt (...) z powództwa W. W. (1) przeciwko K. W. (2) o rozwód.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd uznał roszczenie wnioskodawcy za uzasadnione. Sąd uznał po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, że R. W. był samoistnym posiadaczem spornych nieruchomości i z upływem 30 lat nabył prawo ich własności.

Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony, a także zeznań świadków zawnioskowanych przez wnioskodawcę jak i wyjaśnień samego wnioskodawcy. Sąd dał wiarę wszystkim tym dowodom. I dowody z dokumentów i dowody z zeznań świadków wzajemnie uzupełniały się. W ocenie Sądu zeznania świadków są prawdziwe i wiarygodne. J. P., J. G. (1), W. W. (5), Z. K., J. G. (2) są wieloletnimi mieszkańcami R., najbliższymi sąsiadami i doskonale znany im jest stan władania przedmiotowymi nieruchomości przez wnioskodawcę. Ich zeznania były w ocenie Sądu szczere. Świadkowie nie są osobami zainteresowanymi w sprawie. Uczestniczka nie przedstawiła dowodów które podważałyby wiarygodność zeznań w/w świadków.

Stosownie do art. 172 § 1 k.c. Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Zgodnie z § 2 tego artykułu Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

Przesłankami zasiedzenia są zatem władanie nieruchomością jak posiadacz samoistny i upływ czasu.

W orzecznictwie ugruntowane jest rozumienie posiadania samoistnego jako stanu, w którym posiadacz zarówno faktycznie włada rzeczą ( corpus), jak i przejawia wolę posiadania jej jak właściciel ( animus rem sibi habendi). Zauważa się przy tym, że nie musi posiadacz wykonywać w stosunku do rzeczy określonych czynności, wystarczające bowiem jest, iż ma taką nieskrępowaną możliwość.

Z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika, że wnioskodawca R. W. co najmniej od 16 marca 1990 r. był posiadaczem samoistnym przedmiotowych działek. Od tego czasu Sąd przyjął, iż rozpoczął się bieg terminu zasiedzenia. Chociaż prawdą jest, iż wolę władania jak właściciel działkami objętymi wnioskiem manifestował nawet już dużo wcześniej. Na datę 16 marca 2020 roku K. W. (2) jeszcze żyła. Zatem to wobec niej wnioskodawca winien był manifestować wolę władania gruntami jak właściciel. I tak też było w realiach tej sprawy. K. W. (2) opuściła na stałe W. W. (1) w 1982 roku. Nie wracała na te ziemie, nie upominała się o nie, nie uregulowała tej kwestii za życia. Wnioskodawca odwiedzał K. W. (2), (jak podał 2 lub 4 –krotnie) bywał u niej z żoną (k. 67 odwr.). Zaznaczał - wskazując na siebie - kto jest właścicielem działek objętych wnioskiem. Podkreślał to już wtedy zanim się jeszcze sprowadził ze swoją rodziną na przedmiotowe nieruchomości.

R. W. zamieszkał na przedmiotowych nieruchomościach na stałe od początku lat 80-tych XX wieku, sprowadził się tu po kilkuletnim pobycie w W. wraz ze swoją żoną i dziećmi. W tym czasie opiekował się schorowanym ojcem, który przekazał mu zarząd przedmiotowymi nieruchomościami. Działkę o numerze (...) wnioskodawca użytkował rolniczo, siejąc głownie zboże i sadząc ziemniaki, z kolei na działce siedliskowej oprócz domu i budynków gospodarczych miał założony ogród i sad.

To wnioskodawca zlecał prace porządkowe i rolnicze. Fakt samoistności posiadania zgodnie potwierdzili świadkowie: J. P. (k. 68-68 v), J. G. (1) (k. 68 v), W. W. (5) (k. 68 v – 69), Z. K. (k. 69), J. G. (2) (k. 69 – 69 v), A. W. (k. 69 v), z zeznań których to wynika, że wnioskodawca zachowywał się jak właściciel działek, jego też powszechnie uważano za właściciela spornych nieruchomości. Na przedmiotowej nieruchomości wnioskodawca żył, mieszkał ze swoją rodziną, ojcem, bratem. Wnioskodawca do chwili obecnej uprawia działkę, ma tam ogródek, kosi trawę, mieszkańcy R. byli przekonani, że przysługuje mu prawo własności.

Wnioskodawca dokonywał także szeregu remontów i nakładów na budynek mieszkalny i inne zabudowania posadowione na przedmiotowej działce, między innymi remontował dach, wymienił rynny, wymieniał okna, zlikwidował schody do piwnicy, wymienił piec do ogrzewania nieruchomości, wykonywał prace remontowo – wykończeniowe, wymienił komin. Opłacał podatki i inne zobowiązania publicznoprawne.

Fakt, że wnioskodawca po zakończeniu postępowania spadkowego po K. W. (2) i W. W., kontaktował się ze spadkobiercami K. W. (2) aby wykupić ich udziały we wspólnych nieruchomościach nie zmienił charakteru jego posiadania. Nadal tak samo korzystał z nieruchomości, w takim samym zakresie jakby był właścicielem.

Judykatura wskazuje również, iż kwestia świadomości posiadacza co do tego, że nie jest właścicielem rzeczy, nie ma znaczenia dla oceny charakteru posiadania jako samoistnego - wpływa jedynie na ocenę jego dobrej lub złej wiary. Z tej przyczyny nawet złożenie przez posiadacza właścicielowi oferty nabycia rzeczy, nie może być uznane za okoliczność świadczącą o braku posiadania samoistnego.

Jak wyżej wskazano wiedza i świadomość posiadacza, że nie jest właścicielem rzeczy nie pozbawia posiadania samoistności. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 lutego 2002 r. III CKN 891/00 stwierdził, że przymiot samoistnego posiadacza posiada nawet osoba, która wie, że włada cudzą rzeczą ale chce się utrzymać w posiadaniu i czyni to w taki sposób jakby była właścicielem. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2014 r., III CSK 336/13 , wskazując, że „posiadanie samoistne może wchodzić w grę nie tylko wtedy, gdy posiadacz jest przekonany o swoich uprawnieniach właściciela, lecz także wtedy gdy wie, że nie jest właścicielem, ale chce posiadać rzecz i posiada ją tak jakby był jej właścicielem. Może więc nabyć własność rzeczy przez zasiedzenie, choćby przez cały czas posiadania był świadomy tego, że wykonywane prawo mu nie przysługuje. Nawet w sytuacji, w której samoistny posiadacz w złej wierze zwraca się do właściciela lub innej osoby, którą uważa za właściciela, z ofertą nabycia własności posiadanej rzeczy w drodze umowy, jego posiadanie nie traci przymiotu samoistności, chyba że z innych okoliczności wynika, że rezygnuje z samodzielnego i niezależnego od woli innej osoby władania rzeczą.”

Sąd jedynie na marginesie zauważa, iż uczestnicy postępowania, spadkobiercy K. W. (2) o nieruchomościach spadkowych dowiedzieli się stosunkowo niedawno.

W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia.

O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II sentencji postanowienia, stosownie do treści art. 520 § 1 kpc. Jedyny wydatek to opłata od wniosku. Sąd obciążył nią wnioskodawcę, jednakże jedynie w połowie, uznając iż obciążanie w całości będzie dla niego zbyt dużym obciążeniem, zważywszy na fakt, iż jest on emerytem.