Postanowienie z 16 lutego 2023, sygn. III Nsm 1133/21

POSTANOWIENIE

Dnia 16 lutego 2023 roku

Sąd Rejonowy w Opolu III Wydział Rodzinny i Nieletnich

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Kulpa

Protokolant: Sara Dussa

po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2023 roku w Opolu

na rozprawie

sprawy z wniosku M. H. (1)

z udziałem S. H.

o zmianę wyroku rozwodowego w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej

oraz

z urzędu

z udziałem S. H. oraz M. H. (1)

o ograniczenie władzy rodzicielskiej M. H. (1) nad małoletnim M. H. (2)

postanawia:

I.  zmienić pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 maja 2015 roku w sprawie sygn. akt I RC 232/14 w ten sposób, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. H. (2) urodzonym (...) w S., synem M. i S. powierzyć ojcu małoletniego M. H. (1) PESEL (...), ograniczając władzę rodzicielską matki małoletniego S. H. PESEL (...) do współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach życiowych małoletniego, w szczególności związanych ze zdrowiem, sposobem leczenia oraz podejmowaniem decyzji związanych z edukacją oraz uprawniając S. H. do utrzymywania kontaktów z małoletnim M. H. (2) wyłącznie w formie telefonicznej i za pośrednictwem wiadomości tekstowych SMS;

II.  w pozostałej części wniosek oddalić;

III.  stwierdzić brak podstaw do ograniczenia wnioskodawcy M. H. (1) władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. H. (2);

IV.  koszty opinii (...) w O. ustalić na kwotę 914,37 zł i zasądzić na rzecz Skarbu Państwa (kasa tut. Sądu) tytułem zwrotu kosztów sporządzonej w sprawie opinii od M. H. (1) kwotę 457,19 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych 19/100 groszy), a od S. H. kwotę 457,18 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych 18/100 groszy);

V.  w pozostałej części kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę oraz uczestniczkę postępowania w zakresie w jakim je ponieśli.

Sygn. akt III Nsm 1133/21

UZASADNIENIE

Postanowienia z dnia 16 lutego 2023 r.

Wnioskiem z dnia 24.11.2021 r. wnioskodawca M. H. (1) wniósł o powierzenie mu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem M. H. (2), ustalenie miejsca pobytu małoletniego przy ojcu oraz ograniczenie wykonywania władzy rodzicielskiej uczestniczce postępowania S. H. poprzez zakazanie jej kontaktowania się z małoletnim synem stron. Ponadto wnioskodawca wniósł o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez powierzenie pieczy nad małoletnim synem stron ojcu - M. H. (1).

W odpowiedzi na wniosek z dnia 23.02.2022 r. uczestniczka postępowania S. H. wniosła o oddalenie wniosku w całości i oddalenie wniosku o zabezpieczenie. Ponadto wniosła o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez ustalenie, iż uczestniczka postępowania będzie miała prawo do osobistych spotkań z synem, bez obecności wnioskodawcy bądź dziadków ojczystych z synem w terminach :

- pierwszy i trzeci weekend miesiąca, od piątku od odebrania przez uczestniczkę postepowania małoletniego z placówki edukacyjnej do niedzieli do godz. 19.00;

- w każdy wtorek i czwartek od odebrania przez uczestniczkę postepowania małoletniego z placówki edukacyjnej do 19.00;

Jednocześnie wniosła o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Postanowieniem z dnia 03.03.2022 r. Sąd Rejonowy w Opolu w pkt I postanowienia udzielił zabezpieczenia w ten sposób, że na czas trwania postępowania pieczę nad małoletnim M. H. (2) powierzył wnioskodawcy M. H., ustalając jednocześnie, że miejsce zamieszkania małoletniego będzie aktualne miejsce zamieszkania wnioskodawcy i w tym zakresie zmieniając pkt II wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt I RC 232/14. W pkt II postanowienia Sąd w ramach udzielonego zabezpieczenia ustalił kontakty uczestniczki postępowania na czas trwania postępowania kontakty z małoletnim synem w pierwszy i trzeci weekend miesiąca w soboty i niedziele w godzinach od 11.00 do 19.00 z zastrzeżeniem, że kontakty będą odbywały się poza miejscem zamieszkania małoletniego, bez obecności jego ojca oraz dziadków ojczystych małoletniego, a także z zastrzeżeniem, że uczestniczka postępowania każdorazowo odbierze małoletniego z jego miejsca zamieszkania przed rozpoczęciem kontaktu, a po zakończonym kontakcie małoletni odebrany zostanie z miejsca zamieszkania matki przez wnioskodawcę. W pozostałym zakresie wniosek uczestniczki postepowania o udzielenie zabezpieczenia Sąd oddalił.

Na rozprawie w dniu 05 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy w Opolu postanowił na podstawie art. 570 k.p.c. wszcząć z urzędu postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej wnioskodawcy M. H. (1) nad małoletnim M. H. (2).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Małoletni M. urodzony w dniu (...) w S. jest dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego wnioskodawcy M. H. (1) i uczestniczki postepowania S. H..

Wyrokiem wydanym w dniu 20.05.2018 r. Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie o sygn. akt I RC 323/14 rozwiązał małżeństwo uczestników postępowania przez rozwój bez orzekania o winie i powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. H. (2) matce – S. H., zastrzegając dla ojca prawo do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dziecka oraz prawo do kontaktowania się.

Sąd Rejonowy w Opolu postanowieniem wydanym w dniu 11.12.2018 r. w sprawie o sygn. akt III Nsm 929/17 zmienił kontakty wnioskodawcy z małoletnim w ten sposób, że wnioskodawca będzie miał prawo do spotkań z synem w I i III weekend miesiąca od piątku od godz. 16.00 do niedzieli do godz. 18.00, w każdy wtorek od godz. 16.00 do godz. 18.30, w II piątek każdego miesiąca od godz. 16.00 do godz. 19.00 oraz określił sposób kontaktów w okresie świąt i ferii oraz wakacji, przy czym zezwolił ojcu małoletniego zabierać syna poza jego miejsce zamieszkania.

Dowód:

- akta sprawy SO w Opolu sygn. akt I RC 323/14;

- akta sprawy SR w Opolu sygn. akt III Nsm 929/17;

- przesłuchanie uczestniczki postepowania S. H. protokół rozprawy z dnia 03.11.2022 r. – k. 125- 127

- przesłuchanie wnioskodawcy M. H. (1) protokół rozprawy z dnia 03.11.2022 r. – k. 125- 127

Małoletni M. H. (2), ma 12 lat. Chłopiec uczęszcza do piątek klasy Szkoły Podstawowej w S.. Małoletni po rozstaniu rodziców pozostawał pod bezpośrednią opieka matki. Do 23 listopada 2021 r. zamieszkiwał wraz z uczestniczką postępowania i jej partnerem życiowym - M. K. w domu rodzinnym u rodziców uczestniczki. Małoletni uczęszczał wówczas na pozaszkolne zajęcia piłki nożnej i j. angielskiego. Kontakty małoletniego z ojcem odbywały się dotychczas zgodnie z orzeczeniem Sądu.

Małoletni M. H. (2) w miejscu zamieszkania ojca posiad oddzielny pokój, umeblowany dostosowany do potrzeb małoletniego. W pokoju tym posiada miejsce do nauki i wypoczynku oraz oddzielne miejsce do spania. Od momentu pozostawania pod opieka ojca małoletni początkowo nie uczęszczał na zajęcia pozaszkolne, zdarzało się również , że opuszczał lekcje w szkole i otrzymywał gorsze oceny. Obecnie oceny te uległy poprawie , i małoletnie systematycznie uczęszcza do szkoły.

W dniu 23 listopada 2021 r. między małoletnim M. H. (2) a uczestniczką postępowania doszło do kłótni podczas której matka dziecka kazała małoletniemu posprzątać pokój i odstawić laptopa, na którym małoletni wówczas grał w gry. Chłopiec nie chciał słuchać matki i stosować się do zasad wyniku czego doszło do awantury, podczas której zadzwonił do ojca skarżąc się, że matka chciała odebrać mu laptopa prosząc ojca by ten zabrał go do siebie. Na powyższe ojciec polecił synowi zadzwonić na policję. następnie małoletni wyzwał matkę od idiotek i wybiegł z domu. Po chwili ojciec małoletniego przyjechał samochodem i zabrał syna. Od tego momentu małoletni M. H. (2) przebywa u ojca. W następnym dniu po awanturze matka małoletniego przyjechała do miejsca zamieszkania wnioskodawcy by odebrać syna, jednak zarówno ojciec małoletniego jak i dziadkowie odmówili uczestniczce postepowania wydania syna. Od momentu przejęcia opieki nad synem przez wnioskodawcę uczestniczka, pomimo podjętych prób nie miała kontaktu osobistego z synem. Podczas rozmów telefonicznych z małoletnim zdarzało się, iż połączenie było przerywane.

Obecnie małoletni nie wyraża zgody na kontakty z matką i opuszczenie z matką domu ojca, co uzasadnia przeszłym znęcaniem się matki nad nim. Po przejęciu opieki nad synem ojciec małoletniego w związku z uskarżaniem się małoletniego na stosowana wobec niego przemoc fizyczną przez matkę i jej partnera i złe warunki mieszkaniowe w miejscu jej zamieszkania, pojechał z synem do szpitala na obdukcją a następnie na policję.

Na skutek zawiadomienia złożonego przez wnioskodawcę Komisariat Policji w O. wszczął przeciwko uczestnice postępowania S. H. postępowanie w sprawie znęcania się przez nią nad małoletnim M. H. (2) tj. o czyn z art. 207 § 1 k.k. pod sygn. akt L. dz. (...) .560.483.2021. W toku przeprowadzonego postępowania zebrany materiał dowodowy nie dał podstaw do postawienia zarzutów i wniesienia aktu oskarżenia przeciwko matce małoletniego, w związku z czym sprawę przekazano do Prokuratury Rejonowej w Opolu do sprawy (...)-4 Ds. 496.2021 w celu jej umorzenia.

Małoletni z inicjatywy podjętej przez ojca został poddanym badaniom psychologicznym, które wykazały, iż małoletni pod opieka matki czuł się osamotniony, niezrozumiany, niezaopiekowania. We wnioskach prywatnej opinii psychologicznej ujawniono, iż wobec matki chłopiec ujawniał emocje ambiwalentne - z jednej strony miał do niej wiele żalu, złości i niechęci za przykre doświadczenia a z drugiej ujawnia naturalną potrzebę dobrych relacji z matka i oczekuje jej bezwarunkowej akceptacji.

Małoletni nie wyraża woli spotkań z matką, wyraża stanowczą chęć pozostawania pod stałą opieką ojca. Według małoletniego ojciec mówił małoletniemu by dał szanse mamie oraz żeby utrzymywał z nią kontakty. Małoletni nie chce obecnie rozmawiać z uczestniczką postepowania oraz na chwilę obecną nie chce poprawy relacji z matką; odmawia także kontaktów osobistych z matką.

Dowód:

- dokumenty zawarte w aktach sprawy SR w Opolu sygn. akt III Nsm 466/22;

- pismo Komisariatu Policji w O. z dnia 13 lutego 2022 r. i z dnia 22.07.2022 R. – K. 3,97;

- historia choroby oddziału ratunkowego – k. 7;

- opinia psychologiczna – k. 12-15 v. ;

- wywiad kuratora z dnia 26.04.2022 r. – k. 63-64;

- zeznania świadków A. H. (1) i A. H. (2) protokół rozprawy z dnia 22 marca 2022 r. – k. 55-57

- przesłuchanie uczestniczki postępowania protokół z dnia 03 marca 2022 r. – k. 45-46;

- przesłuchanie wnioskodawcy M. H. protokół z dnia 03.03.2022 r. – k.45-46v.;

- wywiad kuratora z dnia 22.02.2022 r. – k. 37-37 v.;

- zeznania świadków A. H. (1) i A. H. (2) protokół rozprawy z dnia 22 marca 2022 r. – k. 55-57;

- przesłuchanie wnioskodawcy M. H. protokół z dnia 03.03.2022 r. – k.45-46v.;

- przesłuchanie uczestniczki postepowania S. H. protokół rozprawy z dnia 03.11.2022 r. – k. 125- 127;

- przesłuchanie wnioskodawcy M. H. (1) protokół rozprawy z dnia 03.11.2022 r. – k. 125- 127;

Wnioskodawca M. H. (1) , ma 40 lat. Mieszka wraz z synem i swoimi rodzicami w domu jednorodzinnym. Rodzice wnioskodawcy mieszkają na parterze, a wnioskodawca ma swoje mieszkanie na piętrze budynku, a wszyscy korzystają wspólnie z całego domu. Wszystkie pomieszczenia są umeblowane zgodnie z przeznaczeniem, czyste i zadbane. W domu znajduje się sprzęt gospodarstwa domowego i RTV. Wnioskodawca od 4 lat jest zatrudniony na stanowisku montażu stolarskiego w firmie (...) łachów na umowę na czas nieokreślony. Swoją prace wykonuje w stałych godzinach od godz. 6-14.

Zdaniem biegłych (...) ojciec małoletniego dotychczas w sposób prawidłowy zaspokajał potrzeby materialne syna, w tym systematycznie realizował obowiązek alimentacyjny, wykazywał zaangażowanie w odejmowanie systematycznych kontaktów z M., skupiając się w głównej mierze na zaspokajaniu jego potrzeb rekreacyjnych, starał się wpływać na zainteresowania chłopca. Natomiast w zakresie realizowania potrzeb rozwojowych i zdrowotnych dziecka wnioskodawca uczestniczył w sposób ograniczony, posiada powierzchowna wiedzę w tym zakresie, podejmował także działania bez porozumienia z pierwszoplanowym opiekunem, którego przez większość życia dziecka stanowiła matka. Wnioskodawca nie jest skory do nawiązania współpracy rodzicielskiej, jego deklarowana chęć komunikacji z matką jawi się jako pozorna, bowiem nie przekłada się na realne zachowanie wnioskodawcy. Ojciec małoletniego ujawnia skłonność do rywalizacji z matką, podważa jej autorytet, od lat w sposób krytyczny odnosi się do jej funkcjonowania rodzicielskiego, co miało miejsce niejednokrotnie w obecności dziecka. Ujawnia skłonność do odejmowania działań radykalnych, bez podjęcia adekwatnej refleksji, bazując wyłącznie na narracji dziecka, zaburzając tym samym jego poczucie bezpieczeństwa. Skupiony jest głównie na własnych potrzebach, nie potrafi wyznaczać jasnych granic w relacji z małoletnim, traktując go w sposób partnerski, zgadzając się na wszelkie żądania syna, wyręcza go i nie stawia adekwatnych dla wieku wymagań. Wnioskodawca wykazuje niska samodzielność rodzicielską, podejmowane przez niego decyzje niejednokrotnie zdaniem innych osób, głównie jego matki. Jednocześnie jawi się jako nadopiekuńczy, nie wyznaczający przestrzeni dla budowania oddzielnej tożsamości dziecka, co wpływa na silne utożsamianie się chłopca z postawą ojca. Wnioskodawca nie chroni małoletniego przed eskalującym konfliktem z matką, w większym stopniu niż uczestniczka postepowania, włącza M. w spór, narażając go na doświadczenie informacji nadmiernie go obciążających, działając niekorzystnie na jego więź z matką. Wnioskodawca w związku z powyższym wykazuje niski wzgląd na potrzeby emocjonalno- społeczne dziecka, a jego kompetencje opiekuńczo-wychowawcze oceniamy jako znacznie obniżone.

Dowód:

- wywiad kuratora z dnia 22.02.2022 r. – k. 37-37 v.;

- opinia (...) z dnia 105-115;

Uczestniczka postępowania S. H. , ma 37 lat. Posiada wykształcenie wyższe, zatrudniona jest na stanowisku księgowej na umowie na czas niekreślony. Obecnie zamieszkuje wraz ze swoim partnerem M. K. i rodzicami w domu jednorodzinnym, w którym zajmuje mieszkanie na piętrze korzystając z 3 pokoi.

Uczestniczka postępowania w czasie trwania małżeństwa z wnioskodawcą po czterech latach od urodzenia małoletniego M. H. (2), uciekła wraz z małoletnim z wspólnego domu, w którym zamieszkiwała w czasie trwania małżeństwa z wnioskodawcą i jego rodzicami. Przyczyną były nieustanne nieporozumienia między uczestniczką postępowania a matką wnioskodawcy A. H. (1). Podczas jednego ze spacerów z małoletnim uczestniczka postępowania nie powróciła do domu, pozostają wówczas w miejscu zamieszkania swoich rodziców z zamiarem stałego zamieszkania w domu rodzinnym.

Matka małoletniego oraz jej partner zaprzeczają wszystkim oskarżeniom dotyczącym, stosowania przemocy czy tez zaniedbywania małoletniego. W czasie sprawowania opieki nad małoletnim matka małoletniego poświęcała małoletniemu czas, podczas odrabianie lekcji przez syna, organizowała wyjazdy na wczasy i wycieczki. Matka małoletniego zawsze była zorientowana w kwestii edukacji syna , w dalszym ciągu pozostaje w kontakcie ze szkołą, sprawdza postępowy syna w nauce korzystając przy tym z e- dziennika.

Z relacji matki wynika, że M. w dzieciństwie miewał ataki histerii, matka diagnozując to otrzymała informację, że prawdopodobnie jest to reakcja małoletniego na rozwód rodziców, iż ę z czasem to przejdzie. Małoletni również w obecności partnera jak i innych członków rodziny matki miał ataki złości podczas, których wyzywał uczestniczkę krzyczał i przejawiał wobec niej agresję. Zdarzało się, iż małoletni będąc pod opieka matki bez powodu wpadał w szał.

Według biegłych (...) matka małoletniego dotychczas w prawidłowy sposób realizowała potrzeby materialno-bytowe, rozwojowe i zdrowotne dziecka, jest w tym zakresie w pełni zorientowana. Posiada wystarczającą wiedzę pedagogiczna potrafi stawiać dziecku granice, wymagania i kształtować jego samodzielność. W większym stopniu niż ojciec pojmuje potrzeby emocjonalno – społeczne małoletniego, poddaje pod refleksje wpływ konfliktu oraz postaw rodziców na ocenę zachowania dziecka, jest bardziej elastyczna i wykazuje większą skłonność do modyfikacji sprawowanej nad M. opieki, rozważając różne czynniki, w tym dobro samego dziecka. Natomiast z uwagi na trwający konflikt rodzicielski, nasilające się problemy wychowawcze z małoletnim, uczestniczka postepowania destabilizuje się, ulegając bezradności, bezsilności, reagując w sposób nieprzemyślany, motywowany emocjonalnie. Uczestniczka postępowania będąc zaangażowana w konflikt z wnioskodawcą, również nie potrafi nawiązać porozumienia i komunikacji, nie zawsze informowała ojca o sprawach dziecka. Matka nie chroniła dotąd dostatecznie małoletniego przed doświadczaniem konfliktu, włączając w niego osoby postronne (rodzinę, partnera) np. podczas realizowanych kontaktów, co przyczyniało się do eskalacji i na dalszy plan znosiło sam sens spotkań z dzieckiem. W związku z powyższym zespól biegłych (...) uznał, iż kompetencje rodzicielskie matki są obniżone, jednakże pełniejsze niż w przypadku ojca dziecka.

Dowód:

- wywiad kuratora z dnia 26.04.2022 r. – k. 63-64;

- dokumentacja zdjęciowa – k. 54;

- opinia (...) z dnia 105-115;

- wydruki z e – dziennika – k. 123-124;

- opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej w O. – k. 134-135;

- zeznania świadków J. T., M. K. protokół z dnia 05.05.2022 r. oraz B. A. i T. A. protokół z dnia 05.07.2022 r. – k. 67-69,86-88;

- przesłuchanie uczestniczki postępowania S. H. protokół z dnia 03 marca 2022 r. – k. 45-46;

Obecnie kontakty małoletniego z uczestniczką postępowania nie odbywają się zgodnie z orzeczeniem sądu. Ojciec małoletniego podczas ustalonych sądownie terminów kontaktów stoi z małoletnim przed domem, przy czym nie zostawia małoletniego pod opieką matki, również matka wnioskodawcy uczestniczy przy spotkaniach małoletniego z uczestniczką postępowania. W trakcie podjętych przez matkę małoletniego prób skontaktowania się synem, małoletni odmawia spotkań bez obecności ojca i poza miejscem zamieszkania prowadząc z matką rozmowę na odległość. Podczas spotkań dochodzi również do przykrej wymiany zdań miedzy uczestniczką postępowania wnioskodawca i babcia ojczystą małoletniego.

Między uczestnikami postępowania przed tut. Sądem toczy się postepowanie pod sygn. akt III Nsm 466/22 o wykonanie kontaktów uczestniczki postepowania z małoletnim M. H. (2). Uczestnicy postepowania wraz z małoletnim M. H. (2) w ramach toczącego się postepowania zostali skierowani na terapię rodzinna jednak z uwagi na brak zgody małoletniego terapia się nie odbyła.

Dowód:

- dokumenty zawarte w aktach sprawy SR w Opolu sygn. akt III Nsm 466/22;

- wydruki zdjęć - k. 77, 84;

- stenogram z przebiegu rozmowy – k. 78-81;

- nagranie na plyie CD – k. 82;

- oświadczenie małoletniego – k. 85;

Według biegłych (...) oboje rodzice posiadają ograniczone właściwości osobiste i predyspozycje opiekuńczo- wychowawcze, nie mniej w przypadku matki są one pełniejsze, niż w przypadku ojca i to matka daje lepsze gwarancje zapewnienia małoletniemu prawidłowych warunków wychowawczych. W odniesieniu do poziomu kompetencji opiekuńczo-wychowawczych ojca, jak również biorąc pod uwagę dotychczasowe zachowanie wnioskodawcy w kwestii sprawowania pieczy, opieki i wychowania nad małoletnim M. H. (2) zespół specjalistów widzi potrzebę ingerencji sądu w wykonywanie przez niego władzy rodzicielskiej poprzez jej poddanie nadzorowi kuratora.

Pomimo lepszych kompetencji rodzicielskich matki, biorąc pod uwagę jednoznaczną postawę małoletniego dokonującego stanowczego wyboru ojca jako opiekuna pierwszoplanowego, w ocenie zespołu diagnozującego, powierzenie na obecnym etapie codziennej pieczy nad dzieckiem matce może prowadzić do wystąpienia u małoletniego zachowań buntowniczych i zaburzeń w zachowaniu i utrwalić jego negatywne postawy względem matki.

M. jest związany emocjonalnie z obojgiem rodziców, nie mniej w przypadku zarówno matki, jak i ojca, więzi te są poważnie zakłócone. Małoletniego łączą również więzi uczuciowe z dziadkami ojczystymi. Wzajemne relacje pomiędzy rodzicami małoletniego M. są wysoce nieprawidłowe, co wynika z ich przeszłych doświadczeń w relacjach partnerskich oraz utrwalonych negatywnych wzajemnych postaw. Opiniowani nie współpracują ze sobą w sprawach dziecka, ujawniając względem siebie krytyczne postawy, co w sposób niekorzystny rzutuje na sytuacje opiekuńczo-wychowawczą małoletniego i jego rozwój i wymaga bezwzględnego wprowadzenia modyfikacji funkcjonowania rodziców. W związku z tym, iż dotychczas zalecane formy pracy z rodziną (udział w psychoedukacji) okazały się mało skutecznymi, widzimy potrzebę podjęcia przez badanych głębszej formy pracy nad ich funkcjonowaniem w ramach konfliktu (np. przez udział w terapii rodzinnej), co docelowo pozwoli również na odbudowanie prawidłowych relacji małoletniego M. z matką, co widzimy jako konieczne.

Według biegłych (...) konflikt między rodzicami daje możliwość manipulacji przez dziecko. M. podczas badania przez biegłych (...) mówił, że był obecny podczas rozmów ojca z dziadkami na temat postępowania sądowego. Informacje z którymi małoletni miał styczność nie są adekwatne do jego wieku. Zmiana postawy M. jest związana ze zmianą relacji między rodzicami. Konflikt małoletniego M. z uczestniczką postępowania rozpoczął się przed zdarzeniem. Zachowanie małoletniego nie jest adekwatne do zdarzenia . Zdaniem biegłych (...) musiał zaistnieć czynnik zewnętrzny prawdopodobnie w osobie ojca. M. przyjmuje postawę nadmiernej dojrzałości. W kontaktach dziecka z matką biegli nie dostrzegają potrzeby uczestniczenia kuratora, uznając, iż to mogłoby jedynie przyczynić się do zakłócenia przebiegu kontaktów.

Dowód:

- opinia (...) z dnia 105-115;

- przesłuchanie świadków K. W. i M. Ł. protokół rozprawy z dnia 136-137;

Sąd rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Wniosek M. H. (1) w zakresie dotyczącym zmiany pkt II orzeczenia Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt I RC 232/14 poprzez powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. H. (3) wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy oraz akt rozwodowych Sądu Okręgowego w Opolu sygn. akt I RC 232/14 oraz sprawy sądu Rejonowego w Opolu I. N. 466/22 oraz w oparciu i treść Opinii (...) z dnia 15.09.2022 r., a także na podstawie zeznań świadków: A. H. (1), A. H. (2), J. T., M. K., B. A., T. A., oraz przesłuchania wnioskodawcy M. H. (1) i uczestniczki postępowania S. H.. Sąd podejmując ostateczną decyzję w sprawie wziął także pod uwagę stanowisko małoletniego wyrażone przez niego podczas wysłuchania w sprawie sygn. akt III Nsm 466/22.

Powyższym dowodom Sąd dał wiarę w zakresie w jakim dowody te były spójne i ze sobą korespondowały.

Zgodnie z art. 106 k.r.o. jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka.

Art. 107 § 1 stanowi, że jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. W myśl § 2 tego przepisu w braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Okolicznością bezsporną w niniejszym postepowaniu pozostawał fakt, iż na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt I RC 232/14 władza rodzicielska nad małoletnim M. H. (2) została powierzona matce małoletniego – uczestniczce postepowania S. H. oraz, że małoletni w dniu 23 listopada 2021 r. uciekł z domu i od tego momentu pozostaje pod opieką ojca.

W niniejszym postępowaniu Sąd dokonał wszechstronnej analizy zebranego w prawie materiału dowodowego, która wykazała, iż kierując się dobrem małoletniego M. H. (2) koniecznym pozostaje zmiana orzeczenia rozwodowego w zakresie dotyczącym powierzenia władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem uczestników postepowania. Jak wynika z akt sprawy małoletni w wyniku kłótni i eskalacji podczas jednego z konfliktów z matką uciekł z domu , na skutek czego ojciec przejął opiekę nad synem. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika , iż małoletni przyjął obecnie negatywna postawę wobec matki zarzucając jej stosowanie przemocy oraz nieadekwatnych kar. Małoletni wskazywał na szereg sytuacji, za które odpowiedzialnością obarczał matkę. W sposób negatywny wyrażał się o matce oraz jej środowisku opiekuńczym zwierzając się ojcu oraz dziadkom ojczystym z traumatycznych przeżyć. Chłopiec również podczas przeprowadzonych badań przez biegłych (...) jak i w trakcie przeprowadzonego dowodu z wysłuchania małoletniego przez Sąd w toku postępowania sygn. akt III Nsm 466/22, w dalszym ciągu wykazywał niechęć do poprawy relacji z matką, negując całkowicie chęci realizowania osobistych spotkań z nią, przy czym małoletni stanowczo wyrażał wolę pozostawania pod stałą opieką ojca.

Sąd dokonując oceny zasadności zmiany orzeczenia w zakresie powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim wziął pod uwagę stanowisko wyrażone w sporządzonej na potrzeby niniejszego postepowania Opinii (...), w której to biegli stwierdzili, że na obecnym etapie pozostawanie małoletniego pod stałą opieka matki może prowadzić do wystąpienia u małoletniego zachowań buntowniczych i zaburzeń w zachowaniu oraz utrwalić negatywne postawy względem matki.

Zdaniem Sądu pozostawienie małoletniego wbrew jego woli pod opieka matki stanowi poważne zagrożenie dla dobra małoletniego, skutkowałoby jedynie zaostrzeniem konfliktu miedzy małoletnim a jego matką bądź utrwaleniem buntowniczej postawy małoletniego względem matki. To z kolei miałoby negatywny wpływ na możliwość odbudowy relacji pomiędzy uczestniczką postępowania a synem.

Wskazania w tym miejscu wymaga, iż Sąd po dokonanej analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego nie podzielił ostatecznie stanowiska uczestniczki postępowania, zgodnie z którym matka małoletniego wskazywała, iż postawa syna wynikała z okoliczności, że małoletni jest dzieckiem krnąbrnym czy też sprawiającym ponadprzeciętne trudności wychowawcze. Nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie uczestniczki postępowania by to ojciec umacniał i utwierdzał syna w negatywnych postawach wobec matki oraz swoim zachowaniem udaremniał podjęte przez matkę dziecka starania o kontakty z synem i doprowadzał do alienacji małoletniego. Sąd w tym zakresie również nie podzielił stanowiska wyrażonego w opinii biegłych (...), który wskazywali że małoletni jest uwikłany w konflikt rodziców, co w znacznym stopniu miałoby wynikać z podjętych działań przez ojca.

Przeprowadzone w toku postępowania I. N. 466/22 wysłuchanie małoletniego oraz analiza zachowania małoletniego w toku całego postępowania sądowego, pozwoliło sądowi wykluczyć powyższe wnioski. Zdaniem Sądu małoletni M. H. (2) przyjął konsekwentną i stanowczą postawę, w której nie wyraża gotowości na pozostawanie pod opieką matki oraz realizację osobistych z nią kontaktów; przy czym uzasadniając swoja decyzję podawał zarówno Sądowi jak i biegłym sądowym konkretne powody oraz z dużą precyzją opisywał traumatyczne dla siebie przeżycia, które wywarły wpływ na spostrzeganie jego relacji z matką.

Zdaniem Sądu postawa małoletniego wynika z jego własnych przeżyć, spostrzeżeń i odczuć, które doznał w okresie pozostawania pod opieką matki. Przy czym w ocenie Sądu zachowanie uczestniczki postępowania podczas sprawowania bezpośredniej opieki nad synem nie były na tyle rażące by miały uzasadniać przyjęta przez małoletniego postawę. Niemniej jednak obecna postawa małoletniego w ocenie Sądu nie daje możliwości ustalenia jego osobistych kontaktów z matką w jakiejkolwiek formie. Sąd na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził, by inne osoby z bezpośredniego środowiska małoletniego M. H. (2), w szczególności ojciec dziecka miały zaburzający wpływ na jego zachowanie, rozwój oraz prezentowaną postawę w kwestii utrzymywania kontaktów osobistych z matką. Nie bez znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie miała zatem jednoznaczna i kategoryczna postawa małoletniego prezentowania przez niego nie tylko wobec rodziców i Sądu, ale także wobec specjalistów badających rodzinę w (...) w O. oraz wobec psychologa, do którego w związku z zobowiązaniem sformułowanym przez Sąd, rodzice wraz z małoletnim zgłosili się w celu rozpoczęcia terapii. Jednoznaczna postawa małoletniego w tej kwestii nie jest w ocenie Sądu wynikiem manipulacji dzieckiem i nakłanianiem go do prezentowania takiej postawy i podejmowanie decyzji o osobistych kontaktach małoletniego z matką wbrew jego woli, „na siłę”, nie byłoby zgodne z dobrem małoletniego

Biorąc zatem pod uwagę częściowo stanowisko wyrażone przez biegłych (...) oraz przede wszystkim stanowisko małoletniego, w którym stanowczo odmawia podjęcia kontaktów osobistych z matką bez obecności ojca jak i podjęcie działań zmierzających na poprawę relacji z matka Sąd uznał, iż podjęcie działań w tym zakresie wbrew woli małoletniego będzie sprzeczne z dobrem małoletniego.

Reasumując powyższe rozważania i płynące z materiału dowodowego wnioski, mając przede wszystkim na względzie konieczność ustabilizowania sytuacji opiekuńczo-wychowawczej małoletniego i kierując się naczelną zasadą szeroko rozumianego dobra małoletniego Sąd uznał, iż zasadnym pozostaje zmienić rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku rozwodowego poprzez powierzenie władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. H. (2) jego ojcu- M. H. (1), z jednoczesnym ograniczeniem władzy rodzicielskiej matce małoletniego do współdecydowania o wszystkich istotnych sprawach życiowych małoletniego, w szczególności związanych ze zdrowiem, sposobem leczenia oraz podejmowaniem decyzji związanych z edukacją oraz uprawniając S. H. do utrzymywania kontaktów z małoletnim M. H. (2) w formie telefonicznej i za pośrednictwem wiadomości SMS.

W pozostałym zakresie Sąd oddalił wniosek uznając, iż brak jest podstaw do ograniczenia uczestniczce postepowania władzy rodzicielskiej nad małoletnim na podstawie art. 109 k.r.o. oraz orzeczenia zakazu kontaktowania się.

Zgodnie z art. 113 ³ k.r.o. Jeżeli utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza sąd zakaże ich utrzymywania.

W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy nie dają podstaw do uznania by, kontakty wnioskodawczyni z małoletnim M. H. (2) zagrażały jego dobru. Sąd też Sąd w tym zakresie oddalił wniosek.

Uzasadniając z kolei rozstrzygnięcie zawarte w pkt III postanowienia Sąd nie znalazł podstaw do uznania by zachodziły okoliczności uzasadniające ograniczenie władzy rodzicielskiej wnioskodawcy M. H. (1) w trybie art 109 .k.r.o.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 109 § 1 k.r.o. jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia. Sąd opiekuńczy może w szczególności:

1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;

2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;

3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;

4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;

5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala Sądowi na uznanie, by sposób wykonywania przez niego władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. H. (3) zagrażał jego dobru. Wskazania wymaga, iż Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego w opinii (...) , w którym wskazano, iż to działania wnioskodawcy skutkują negatywna postawa syna wobec matki. Sąd może jedynie ponownie wskazać, iż przeprowadzone w toku postępowania dowody jak i ocena zachowania małoletniego oraz przyjęta przez niego konsekwentna postawa, a nadto wyrażona przez niego argumentacja uzasadniająca jego zachowanie wobec uczestniczki postepowania, pozwala sądowi przyjąć , iż nie wynika ona z oddziaływań ojca małoletniego na syna. Sąd ponadto nie dostrzegł w pozostałym zakresie zagrożenia ze strony ojca w stosunku do dobra małoletniego, gdyż małoletni pozostając pod opieka ojca prawidłowo realizuje obowiązek szkolny, osiąga dobre wyniki w nauce i uczestniczy w dalszym ciągu w zajęciach dodatkowych. Ponadto jak sam małoletni podczas wysłuchania przez Sąd wskazał, iż obecnie warunki opiekuńczo wychowawcze u ojca odpowiadają małoletniemu w pełni.

Stąd brak jest podstaw uzasadniających ograniczenie wnioskodawcy władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. H. (2).

W niniejszym postępowaniu – celem jego właściwego rozpoznania i rozstrzygnięcia – przeprowadzono dowód z opinii Opiniodawczego Zespołu (...) w Sądzie Okręgowym w Opolu, którego koszt w kwocie 914,37 zł, zgodnie z przedłożonym rachunkiem i powołanymi przepisami, Sąd uznał za racjonalny i odpowiadający nakładowi pracy, zatem w punkcie IV postanowienia na tę kwotę ustalił koszt jej sporządzenia.

Sąd w punkcie V postanowienia obciążył uczestników postępowania kosztami w zakresie w jakim je ponieśli (art. 520 § 1 k.p.c.), a w pozostałym zakresie obciążył nimi Skarb Państwa.

ZARZĄDZENIE

- odnotować w rep.

- odpis post. z uzasadnieniem doręczyć pełnom. uczest. post. bez poucz.,

- kal. 14 dni.