Wyrok z 21 marca 2017, sygn. X C 1117/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 marca 2017 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny, w składzie następującym:

Przewodniczący:	SSR Maria Żuchowska
Protokolant:	st. sekr. sądowy Elżbieta Jakubowska

po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. w Toruniu

sprawy z powództwa J. R. i M. R.

przeciwko J. M. i Gminie L.

o ustalenie

I Ustala, że umowa sprzedaży nieruchomości zawarta pomiędzy pozwanymi w dniu 21 maja 2012r., mocą której pozwany J. M. nabył prawo własności działki o numerze ewidencyjnym (...) położonej w Z., Gmina L., KW nr (...), jest nieważna,

II zasądza od pozwanych J. M. i Gminy L. na rzecz powodów J. R. i M. R. kwotę 2117 zł (dwa tysiące sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

X C 1117/14

UZASADNIENIE

Powodowie J. R. oraz M. R. wnieśli do tutejszego Sądu o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy pozwanymi w dniu 21 maja 2012 r., mocą której pozwany J. M. nabył prawo własności działki o numerze ewidencyjnym (...) położonej w Z. w Gminie L. (KW nr (...)) ze względu na sprzeczność tej czynności z art. 7 i 10 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115). Strona powodowa wniosła również o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że na mocy umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 21 maja 2012 r. Gmina L. sprzedała J. M. działkę gruntu oznaczoną numerem 125/34. Zdaniem powodów, przedmiotowa umowa jest nieważna z mocy prawa, a działka będąca przedmiotem sprzedaży jest drogą publiczną o kategorii drogi gminnej i jako taka nie może stanowić przedmiotu sprzedaży. Jednocześnie powodowie stwierdzili, że działania Gminy L. w zakresie pozbawienia działki (...) – części działki ul. (...) w Z. statusu drogi gminnej były bezskuteczne. Powodowie dodali, że na mocy uchwalonego przez Radę Gminy L. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zmieniono przeznaczenie części działki (...) w ten sposób, że część ulicy (...) przeznaczona została na cele budowlane. Zdaniem powodów, przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie pozostawiają wątpliwości, co do tego, że wyłączenie drogi gminnej z użytkowania możliwe jest jedynie w drodze uchwały Rady Gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. W ocenie powodów, błędne jest stanowisko Wójta Gminy L., że wyłączenie drogi gminnej z użytkowania możliwe jest w drodze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo powodowie uznali, że dotknięta wadą nieważności jest decyzja Wójta Gminy L. z dnia 19 czerwca 2009 r. zatwierdzająca podział działki (...) na działkę (...) o powierzchni 427 mkw. i działkę (...) o powierzchni 2041 mkw. i uznanie, że działka (...) przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne.

W odpowiedzi na pozew, pozwana Gmina wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany wskazał, że w sprawie Wójt Gminy L. (podmiot oznaczony w pozwie) nie posiada zdolności sądowej i procesowej w związku z czym należy odrzucić pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. W konsekwencji pozwany uznał, że Wójt Gminy L. nie ma zdolności do występowania w procesie jako strona. Z ostrożności procesowej, w sytuacji merytorycznego rozpoznania sprawy, pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany wskazał też, że twierdzenie, iż działka (...) jest drogą publiczną pozostaje w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Pozwany wyjaśnił, że zgodnie z miejscowym planem podziału zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Gminy L. nr XXV/270/08 z dnia 03 listopada 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi Z. i części wsi G., działka o nr (...) jest położona na terenie objętym oznaczeniem 6U/MN, tj. na terenie zabudowy usługowej i/lub zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Taki stan rzeczy oznacza według pozwanego, że sporna działka oznaczona wspomnianym numerem mogła być przedmiotem obrotu. Pozwany oświadczył także, że działając na podstawie przepisów prawa, uchwałą Rady Gminy L. nr XII (...) z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie zbycia nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości Z., została wyrażona zgoda na zbycie m. in. spornej działki nr (...) na mocy art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r., Nr 102, poz. 651 z póżn. zm.). W konsekwencji w dniu 21 maja 2012 r. zawarto umowę sprzedaży i ustanowienia służebności przesyłu. Ponadto w treści uzasadnienia odpowiedzi na pozew pozwany przedstawił i odniósł się do historii ulicy (...), tj. sporu co do nazwy drogi. Zdaniem pozwanego, nastąpiło omyłkowe nazwanie jednostki planistycznej 306 (...) ulicą (...) (obecnie działka nr (...) stanowi część jednostki planistycznej 306 (...)), podczas gdy stan faktyczny i prawny wskazywał, że ulica (...) to działka oznaczona numerem (...).

Dalej w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazano, że powodowie błędnie odczytywali treść uchwały nr VI/97/03 Rady Gminy L. z dnia 28 kwietnia 2003 r. uznając, że jednostkę planistyczną nr 306 (...) (obecnie m. in. działka nr (...)) zaliczono do kategorii dróg, podczas gdy w rzeczywistości do kategorii dróg zaliczono działkę nr (...). Pozwany odwołał się również do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 06 kwietnia 2012 r., zgodnie z którym w obecnym stanie prawnym sporna działka nr (...) nie posiada statusu drogi publicznej. Pozwany dodał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało też, że powtarzająca się nazwa ulicy (...) jest jedynie oczywistą omyłką i nie można takiej omyłce przeciwstawiać konkretnych uregulowań prawnych. Ponadto pozwany podkreślił, że powodowie nie przedstawili żadnego dowodu na potwierdzenie, że działka będąca przedmiotem obrotu, tj. działka nr (...) ma status drogi publicznej. Zdaniem pozwanej Gminy, z dowodów przedłożonych przez powodów wynika natomiast, że działka nr (...) przeznaczona była pod zabudowę. W ocenie pozwanego, powodowie z faktu omyłkowo powtarzającej się nazwy ulicy (...) w uchwale Nr X/151/99 Rady Gminy L. z dnia 23 kwietnia 1999 r. oraz uchwale Nr VII/97/03 Rady Gminy L. z dnia 28 kwietnia 2003 r. wywodzili okoliczności dla nich korzystne nie mające potwierdzenia w rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym. Ostatecznie pozwany podkreślił, że z powołanych przez niego faktów i dowodów wynika wprost, że ulica (...) będąca drogą publiczną to działka nr (...), a nie działka nr (...) oraz oświadczył, że powodowie nie posiadali interesu prawnego.

Na rozprawie i w dalszych pismach procesowych strony podtrzymały swoje stanowiska, powodowie sprecyzowali nazwę pozwanej jako Gminę L. reprezentowaną przez Wójta Gminy L.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy strony podtrzymały swoje stanowiska.

W toku postępowania pozwany J. M. nie złożył żadnego pisma procesowego oraz nie stawił się na żadne posiedzenie wyznaczone na rozprawę.

Sąd ustalił, co następuje:

Powodowie J. R. oraz M. R. są właścicielami nieruchomości oznaczonej w katastrze numerem działki (...) w obrębie ewidencyjnym Z..

(okoliczność bezsporna).

Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 1997 r. nastąpiło zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości stanowiącej działki nr (...) położone w Z.. Na skutek tego podziału nastąpiło wydzielenie m. in. działki nr (...) o powierzchni 2468 m. kw. z przeznaczeniem pod nowotworzone ulice oraz działki nr (...) o powierzchni 739 m. kw. z przeznaczeniem pod nowotworzone ulice. Podział nieruchomości, w wyniku którego powstały działki gruntu nr (...) nastąpił na wniosek ówczesnego właściciela K. D. i dokonany został pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 z późn. zm.). Zgodnie z art. 10 ust. 5 powołanej ustawy, grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem, przeszły na własność Gminy L.. Wspomniane nieruchomości gruntowe zostały przejęte przez Gminę za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości.

Bezsporne oraz dowody:

- decyzja z dnia 11 grudnia 1997 r., k. 24-25 akt;

Uchwałą Rady Gminy L. nr X/151/99 z dnia 23 kwietnia 1999 r. w sprawie nadania nazwy dla ulicy w miejscowości Z., działce numer (...) (tj. 125/2) nadano nazwę ulica (...).

Okoliczność bezsporna oraz dowód:

- Mapa z 1992r. planu zagospodarowania przestrzennego - k. 107

Na mocy uchwały Nr VII/97/03 Rady Gminy L. z dnia 28 kwietnia 2003 r. ulica (...) o numerze (...) zaliczona została do kategorii dróg gminnych. Długość ulicy (...) wskazano w załączniku jako 0,17km, mimo że była dłuższa. Zarząd Powiatu (...) pozytywnie zaopiniował projekt uchwały Gminy. Następnie w miejsce numeru ulicy (...) Zarząd Województwa nadał nowy numer (...).

Dowody: uchwała Nr VII/97/03 Rady Gminy L. z dnia 28 kwietnia 2003 r. wraz z wykazem ulic i opinią Zarządu Powiatu (...), k. 15-19,110-113 akt;

- mapa z oznaczeniami, k. 109 akt;

W decyzji o warunkach zabudowy z dnia 17.01.2007r. dotyczącej inwestycji na działce należącej do J. M. nr 125/3 wskazano, że działka położona jest „przy ul. (...)” oraz, że „ linia zabudowy musi znajdować się m.in. 5,0 m od ulicy (...) (działka (...))”. Działka (...) widniała w dokumentacji Starostwa Powiatowego w T. jako droga do co najmniej lipca 2007r.

Dowód: wypis z rejestru gruntów z 2007r. – k.12

- decyzja o warunkach zabudowy z dnia 17.01.2007 – k. 26-27

- mapa z załącznikiem – k. 28, 29

Zgodnie z miejscowym planem podziału zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Nr XXV/270/08 Rady Gminy L. z dnia 03 listopada 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części wsi Z. i części wsi G., działka o nr (...) jest położona na terenie objętym oznaczeniem 6U/MN, tj. na terenie zabudowy usługowej i/lub zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Dowody: mapa z oznaczeniami, k. 79, 101-103 akt;

- uchwała Rady Gminy L. z dnia 03 listopada 2008 r., k. 80-100 akt.

Decyzją z dnia 19 czerwca 2009 r. zatwierdzono podział działek nr (...) (oznaczonej w wykazie zmian gruntowych jako „dr” (droga)) oraz 125/4 (również oznaczone w wykazie jako „dr” (droga). Na skutek podziału powstały działki gruntu oznaczone nr:

a)  125/34 o powierzchni 427 m. kw. z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne ( oznaczone w wykazie jako Bp - w wyniku podziału działki nr (...)),

b)  125/35 o powierzchni 2041 m. kw. z przeznaczeniem pod drogę publiczną – gminną (oznaczone w wykazie jako dr - w wyniku podziału działki nr (...)),

c)  125/32 o powierzchni 31 m. kw. z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne (oznaczone w wykazie jako Bp),

d)  125/33 o powierzchni 708 m. kw. z przeznaczeniem pod drogę publiczną – gminną (oznaczone w wykazie jako dr) .

Na mapach działka nr (...) figurowała jako ulica (...), a działka nr (...) jako część ulicy (...).

Dowody : decyzja z dnia 19 czerwca 2009 r. wraz z projektem podziału nieruchomości, k. 20-23 akt;

: akt notarialny Repertorium A numer (...), k. 71-76 akt;

: mapa z oznaczeniami, k. 109 akt;

: załącznik nr 1 do uchwały Nr XIX/199/2011 Rady Gminy L. z dnia 29 grudnia 2011 r., 125 akt.

Uchwałą Nr XII/120/2011 z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie zbycia nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości Z., Rada Gminy L. wyraziła zgodę na zbycie spornych działek (...) na rzecz pozwanego J. M., będącego właścicielem przylegającej do niej działki nr (...) dla poprawienia warunków zagospodarowania tej nieruchomości.

Dowód: uchwała Rady Gminy z 29.07.2011r. – k. 77-78,

Rada Gminy L. w dniu 29 grudnia 2011 r. podjęła uchwałę Nr XIX/199/2011 „w sprawie zmiany nazwy ulicy w miejscowości Z.” o nadaniu działce nr (...) nazwy ulica (...) i jednocześnie uchyliła uchwałę Nr X/151/99 z dnia 23 kwietnia 1999 r.

dowód : pismo Kierownika Zarządu Dróg, (...) mieszkaniowej i (...) z dnia 29 grudnia 2010 r., k. 115 akt;

: uchwała Nr XIX/199/2011 Rady Gminy L. z dnia 29 grudnia 2011 r. wraz z załącznikiem nr 1, k. 124-125 akt.

- wypis z rejestru gruntów z grudnia 2011 – k.108,-109

Na mocy aktu notarialnego z dnia 21 maja 2012 r. Gmina L. dokonała sprzedaży i ustanowienia służebności przesyłu działki nr (...) o powierzchni 0,0031 ha oraz działki nr (...) o powierzchni 0,0427 ha na rzecz J. M..

Dowód : akt notarialny Repertorium A numer (...), k. 71-76 akt.

W latach 2012-2015 toczyło się postępowanie administracyjne, również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, którego przedmiotem była skarga małżonków R. na decyzję odmawiającą im podziału posiadanej działki (...), z uwagi na brak dostępu do drogi publicznej. Przedmiotem sporu był charakter prawny działki (...).

Dowód: akta administracyjne (...) SA Bd 288/15, I OSK 233/13 - załączone do akt

- wyrok NSA w sprawie I OSK 233/13 – k. 242-349,

- wyrok WSA w sprawie (...) SA/Bd 288/15 – k.350-358,

Gmina L. w podjęła w dniu 27.11.2015r. uchwałę w sprawie pozbawienia drogi nr(...) ( (...)) oznaczonej symbolem 306 (...) jako ulica (...) w Z. kategorii drogi gminnej i wyłączenia jej z użytkowania. Uchwałą z tego samego dnia uchylono punkt 77 załącznika do uchwały z dnia 28.04.2003r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg do kategorii dróg gminnych.

Dowód: uchwały Rady Gminy z 27.11.2015r. – k.327, 334,

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne i niekwestionowane oraz dowód z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy.

Sąd w pełni dał wiarę dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu, ponieważ były one jasne oraz tworzyły dokładny stan faktyczny sprawy. W ocenie Sądu, ich prawdziwość nie budziła jakichkolwiek wątpliwości, tym bardziej, że zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez występujących w sprawie profesjonalnych pełnomocników. Co więcej, prawdziwość przedłożonych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Strona powodowa domagała się stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości dokonanej w formie aktu notarialnego, czego ustalenie stanowiło istotę sporu. Aby rozpoznać tę kwestię należało jednak ustalić czy działki o nr (...) mogły być przedmiotem umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego, czy też stanowiły drogę publiczną i nie podlegały sprzedaży w taki sposób.

Zdaniem Sądu, powództwo zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wystąpiły przesłanki uzasadniające uznanie za nieważną umowy z dnia 21.05.2012r., na podstawie której pozwany J. M. nabył od Gminy L. działkę o numerze ewidencyjnym (...). Aby w sposób właściwy rozpoznać kwestię sporną powstałą w niniejszej sprawie należało jednak najpierw odwołać się do charakteru sprzedanych działek o nr (...).

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd nie miał wątpliwości, że działka nr (...), będąca przedmiotem umowy sprzedaży stanowiła drogę publiczną i nie podlegała zbyciu w dokonanej formie, co zostanie uzasadnione poniżej.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że działka o numerze (...) została wywłaszczona przez gminę L. pod nowotworzone drogi w 1997r. Tej samej działce następnie nadano status drogi gminnej (widoczne w planie zagospodarowania z 1992 – k.107 jako jednostka 306 (...)), a następnie nadano jej nazwę ulica (...) (uchwałą z 1999r.). uchwała z 1999r. wyraźnie wskazuje, że nazwę ulica świerkowa nadaje się jednostce 306 (...), którą była działka (...), a nie 130/8. Zaznaczyć przy tym należy, że bez względu na nazwę ulicy, działka o nr (...) była drogą gminną. Gmina w żaden sposób nie odniosła się do tej kwestii, wskazując jedynie na błędną nazwę ulicy. Działka (...) widniała jeszcze w 2007r. w rejestrze gruntów jako droga (k.12). Dodatkowo w decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla J. M. z dnia 17.01.2007r. wskazywano, że jego działka położona jest „przy ul. (...)”, a zabudowania mają się znajdować „5,0m od ulicy (...) (działka (...))” – k. 26 i 191. W decyzji tej podano również oprócz nazwy ul. (...) i numeru działki (...) numer drogi nadany przez Zarząd Województwa – (...). Niezrozumiałe jest zatem tłumaczenie, że chodziło wyłącznie o błędną nazwę ulicy, skoro nawet w decyzji dla J. M. gmina wiedziała, że drogą publiczną jest działka (...). Nie było przy tym mowy o działce (...) (bez względu na nazwę), bowiem działka ta nie graniczyła z działką J. M., więc nie była ujęta w decyzji (mapka – k. 109). Dodatkowo warto w tym miejscu zwrócić uwagę na przepisy art.10ust.6 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym numeracje nadaje się wyłącznie drogom publicznym, mostom i tunelom. A zatem, nadanie działce (...) numeru (...) potwierdza jednoznacznie, że działka (...) musiała być drogą publiczną. Potwierdza to też uchwała Rady Gminy L. z 27.11.2015r., o czym szerzej niżej.

Również zachowanie Gminy L., która w uchwale z 29.12.2011r. nadaje nazwę ulica (...) działce (...), a uchyla uchwałę z 23.04.1999r. w sprawie nadania nazwy dla ulicy w miejscowości Z., wskazuje, że nie była to omyłka w nazwie ulic. Takie zachowanie potwierdza, że dopiero od grudnia 2011r. działka (...) była uważana przez Gminę za ulicę (...). Wcześniej, zgodnie wszelkimi dokumentami ulicą (...) i drogą publiczną była działka (...). Dlatego też, zdaniem Sądu, uchylenie uchwały z 1999r. miało na celu nieudolne „sanowanie” błędnej decyzji o zmianie przeznaczenia działki (...) dokonanej przez Gminę niezgodnie z przepisami w 2009r.

Jedyną wątpliwością może być fakt określenia długości ulicy numer (...). ul. (...) w decyzji z 2003r., bowiem wskazano, że wynosi ona 0,17km, a w rzeczywistości była to dłuższa ulica. Jednak zdaniem Sądu, należy tu mówić o omyłce pisarskiej, wynikającej z tych samych długości ulic wymienianych w załączniku obok ulicy (...) i powielenia tej samej długości. Tym bardziej, że nie przedłożono załącznika graficznego zawierającego szczegółowy wykaz tych ulic i ich przebieg, który stanowił podstawę do wydania decyzji z 2003r. , aby móc zweryfikować tę długość.

Również przy podziale działki (...) wskazywano, że jest to droga (na mapce z k.109 wyraźnie widać też jej kształt) , którą podzielono na dwie części 125/34 i tu wbrew przepisom zmieniono jej przeznaczenie na działkę budowlaną i 125/35, która nadal pozostała drogą gminną. Uznać należało, że decyzja z 19.06.2009r. zatwierdzająca podział działki (...), która stanowiła drogę na dwie mniejsze 125/34 i 125/35 przy zmianie przeznaczenia działki (...) bez zachowania wymogów art. 7 ust.2 i 10 ust.2 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych było bezskuteczne. Dalsze więc działania, w tym sprzedaż działki były również nieprawidłowe. Należało najpierw w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii powiatu pozbawić statusu drogi publicznej działki (...), aby móc skutecznie dokonać jej podziału z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe (co też gmina uczyniła, ale dopiero w 2015r.). Na uwagę zasługuje też fakt, że po podziale drogi- działki (...) na działki (...) działka (...) pozostała nadal i jest do tej pory drogą publiczną, a skoro nazwanie działki (...) ulicą (...) miało być tylko omyłką, gdyż ulicą (...) była działka (...) to niezrozumiałym było, w jaki inny sposób działka (...) miałaby stać się drogą publiczną. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że działka (...) była drogą gminną tylko i wyłącznie z tego powodu, że wcześniejsza działka (...) również tą drogą była.

Należy też zwrócić uwagę na fakt, że Gmina L., mając zamiar użycia wywłaszczonej nieruchomości, tj. działki nr (...) (stanowiących uprzednio własność K. D.) lub jej części na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu (Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia 11 grudnia 1997 r.), powinna poprzez właściwy organ zawiadomić poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców o tym zamiarze, informując jednocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Zmiana przeznaczenia wyżej wymienionych działek poprzez ich sprzedaż osobie prywatnej, celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej (oznaczonej numerem działki (...)) nie została przez Gminę poprzedzona spełnieniem obowiązku poinformowania o tym fakcie ich uprzedniej właścicielki, K. D. bądź jej spadkobierców.

W ocenie Sądu, zebrane w sprawie dowody potwierdzają, że działka o numerze ewidencyjnym (...) w momencie sprzedaży J. M. była drogą publiczną o charakterze drogi gminnej i jako taka nie mogła stanowić przedmiotu sprzedaży osobie prywatnej.

Zgodnie z treścią art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.), drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Nie ulega wątpliwości, że drogi te nie podlegają swobodnemu obrotowi gospodarczemu, a ich własność może być przenoszona wyłącznie pomiędzy Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego. Zgodnie z kolei z art. 10ust.2 w zw. z art. 7 ust.2 cytowanej ustawy wyłączenie drogi gminnej z użytkowania możliwe jest jedynie w drodze uchwały Rady Gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu

Zgodnie z art. 58 § 1 k.c., czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.

Sporna działka stanowiła drogę gminną, tak więc nie można było jej sprzedać w dokonanej formie. Na skutek nieważności zawarta umowa „zobowiązująca do przeniesienia własności" nie rodziła zamierzonego przez strony skutku prawnego.

W przedmiotowej sprawie postępowanie było zawieszone od 13.11.2014r. do 28.06.2016r. z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne, które wprawdzie dotyczyło projektu podziału działki należącej do powodów, ale badano też w nim status prawny działki oznaczonej numerem (...). Sąd podzielił argumentację Naczelnego Sąd Administracyjnego rozstrzygającego w sprawie o sygnaturze I OSK 233/13, że bezsporne było, że w 1997r. działka (...) została przejęta na własność Gminy z przeznaczeniem na drogę publiczną, a w uchwale z 23.04.1999r. nadano nazwę ulicy świerkowej działce oznaczonej 306 (...), a więc działce z której wydzielono działkę (...), a zatem nie można twierdzić, że uchwała ta dotyczyła działki (...). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził też, nazwę ulica (...) działce (...) nadano dopiero uchwałą 29.12.2011r. W uzasadnieniu stwierdzono również „w odniesieniu do działki nr (...), iż nie było prawidłowe rozumienie Sądu I instancji i organów, iż działka ta nie może stanowić drogi publicznej, bowiem w wyniku umowy sprzedaży stanowi aktualnie własność prywatną, a droga publiczna może stanowić własność jedynie określonej jednostki samorządu terytorialnego. Sama sprzedaż działki gruntu stanowiącej drogę publiczną osobie fizycznej nie pozbawia jej charakteru drogi publicznej”.

Niezależnie od powyższej argumentacji, jeśli droga została zaliczona do kategorii dróg publicznych, to zachowuje taki charakter dopóki nie nastąpiło prawne jej wyłączenie z danej kategorii drogi. Gmina nie przedłożyła dokumentów potwierdzających takie wyłączenie na dzień zawarcia umowy sprzedaży, wobec należy uznać, że w przedmiotowej sprawie do takiego wyłączenia nie doszło. Już z tego powodu umowa sprzedaży zawierała wadę nieważności i nie mogła wywoływać skutków prawnych.

Na marginesie zaznaczyć należy, iż Gmina L. w podjęła w dniu 27.11.2015r. uchwałę w sprawie pozbawienia drogi nr(...) ( (...)) oznaczonej symbolem 306 (...) jako ulica (...) w Z. kategorii drogi gminnej i wyłączenia jej z użytkowania. Uchwała ta wskazuje jednoznacznie, że ulica wskazana w załączniku do uchwały z 2003r. o numerze (...) zwana ulicą (...) to działka (...) , a nie jak Gmina twierdziła przez ostatnie lata działka (...). Uchwała ta wprawdzie powoduje obecnie, że teraz działka (...) może być przedmiotem obrotu, ale jednocześnie potwierdza, że przed listopadem 2015r. działka ta stanowiła drogę publiczną wyłączoną spod obrotu. Uchwała ta nie zmienia jednak faktu, że w 2012r. działka ta stanowiła drogę publiczną i wówczas sprzedana być nie mogła. Dodatkowo uznać należało, że gmina podejmując uchwałę przyznała, że wobec braku wcześniejszej uchwały, działała jej były niezgodnie z przepisami, co skutkowało nieważnością podejmowanych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c., należało ustalić, że umowa sprzedaży nieruchomości zawarta pomiędzy pozwanymi w dniu 21 maja 2012r., mocą której pozwany J. M. nabył prawo własności działki o numerze ewidencyjnym (...) położonej w Z. jest nieważna, o czym Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji orzeczenia. Umowa była sprzeczna z przepisami art. 7 i 10 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych. Wyrok objął również pozwanego J. M., mimo, że nie brał on udziału w procesie, gdyż pomiędzy pozwanymi zachodziło współuczestnictwo jednolite.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1-3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w myśl zasady odpowiedzialności strony za wynik procesu, zasądzając je od pozwanej Gminy L. i J. M. na rzecz powodów J. R. oraz M. R.. Na koszty procesu składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1200 zł za pierwszą instancję, 600 zł za drugą instancję, 17 zł opłata od pełnomocnictwa oraz kwota 300 zł tytułem opłaty od pozwu.