Wyrok z 10 maja 2023, sygn. IV P 85/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Ś., dnia 24 marca 2023 r.

Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: SSR Maja Snopczyńska

po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs ² ustawy z 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

sprawy z powództwa I. U.

przeciwko (...) Sp. z o.o. w W. i S. R.

o zadośćuczynienie i ustalenie

I.  zasądza solidarnie od strony pozwanej (...) Sp. z o.o. w W. i pozwanego S. R. na rzecz powódki I. U. kwotę 5.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 2 lutego 2020 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia;

II.  dalej idące powództwo oddala;

III.  koszty procesu wzajemnie znosi;

IV.  nakazuje stronom pozwanym uiścić solidarnie na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy (...) kwotę 250,00 zł tytułem częściowej opłaty od pozwu, od której powódka była ustawowo zwolniona praz 138,00 zł tytułem części kosztów opinii biegłej, poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Powódka I. U. wniosła o zasądzenie od pozwanych (...) sp. z o.o. w W., S. R. i M. A. solidarnie kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty i ustalenia odpowiedzialności solidarnej pozwanych za wszystkie skutki jakie ujawnią się w przyszłości na zdrowiu powódki będące następstwem choroby zawodowej oraz zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu podniosła, że w czasie zatrudnienia u pozwanych pracowała na stanowisku szwaczki, u powódki stwierdzono chorobę zawodową i schorzenie to wywołało u powódki krzywdę.

W toku postępowania powódka cofnęła pozew wobec M. A..

W odpowiedzi na pozew strona pozwana (...) Sp. z o.o. w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzeczstrony pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że w czasie zatrudnienia powódka nigdy nie korzystała ze zwolnienia lekarskiego związanego z dolegliwościami choroby zawodowej, oraz że roszczenie względem niej się przedawniło; zaprzeczyła aby warunki pracy u strony pozwanej umożliwiły zachorowanie na chorobę zawodową.

Pozwany S. R. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że powódka oświadczyła przy przyjmowaniu do pracy, iż ostatnie dwa lata nie pracowała i pozwany nie ma relacji jakie czynności i jaką prace wykonywała przed zatrudnieniem w firmie pozwanego. Powódka przez cały czas pracy u pozwanego nigdy nie skarżyła się na jakiekolwiek dolegliwości, które można by zakwalifikować jako zespół cieśni oraz że roszczenie względem niego się przedawniło

W toku postępowania Sąd ustalił

następujący stan faktyczny:

Powódka była pracownikiem strony pozwanej (...) Sp. z o.o. w W. od 3 września 1984 roku do 30 czerwca 2004 roku, a pozwanego S. R. ( Fabryka (...)) od 13 listopada 2006 roku do 10 sierpnia 2015 roku, u pozwanego M. A. od 26 sierpnia 2015 roku do 18 lipca 2017 roku. Zatrudniona była jako (...)

Bezsporne, ponadto wynikające ze świadectw pracy k. 5-8

U powódki orzeczeniem lekarskim nr (...) z 21 grudnia 2017 roku stwierdzono chorobę zawodową zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego.

Decyzją nr (...) z dnia 1 marca 2018 roku stwierdzono u powódki chorobę zawodową - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego oraz ustalono, że powódka pracowała w narażeniu na sposób wykonywania pracy w okresach od 3 września 1984 roku do 30 czerwca 2004 roku (...) Sp. z o.o. w W., od 13 listopada 2006 roku do 10 maja 2015 roku w Fabryce (...) w W. oraz od 26 sierpnia 2015 roku do 18 lipca 2017 roku w Zakładzie Produkcji (...). W uzasadnieniu wskazano, że powódka przez 30 lat pracy zawodowej obciążała monotypowo kończyny górne poprzez wielokrotne powtarzanie tych samych czynności – w związku z tym przyjęto z wysokim prawdopodobieństwem zawodową etiologię choroby zawodowej.

Dowód: dokumentacja związana z ustaleniem choroby zawodowej k. 9-14

W trakcie pracy zawodowej powódka wykonywała czynności takie jak obsługa maszyn(...). Podczas pracy u strony pozwanej (...) Sp. z o.o. w W. powódka szyła(...)a u pozwanego S. R. lekką.

Praca była wykonywana w pozycji siedzącej nie wymagała skomplikowanych czynności manualnych, ruch związany był z pracą łokcia i nadgarstka.

Dowód: zeznania powódki I. U. k. 131 -134

zeznania K. S. (za stronę pozwaną (...) sp. z o.o.) k. 136 - 138

zeznania pozwanego S. R. k. 124- 126

Objawy zespołu cieśni nadgarstka rozpoczęły się u powódki w styczniu 2013 roku drętwieniem kończyn górnych.

Monotypia ruchów oraz praca w wymuszonej pozycji ciała jest istotnym zawodowym czynnikiem ryzyka chorób obwodowego układu nerwowego.

Stopień zaawansowania zespołu cieśni nadgarstka prawego był na etapie objawów wczesnych, leczenie operacyjne zostało podjęte w tym czasie i przyniosło efekt oczekiwany – przywrócenie funkcji uciśniętego nerwu pośrodkowego prawego. Nie doszło do pogorszenia stanu neurologicznego po przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka i powódka mogła powrócić do pracy po zakończeniu leczenia.

Rokowanie na przyszłość dobre. Stwierdzona choroba zawodowa powódki w postaci zespołu cieśni nadgarstka prawego pozostaje bez uszczerbku na zdrowiu i rozstroju zdrowia. Leczenie operacyjne przebiegło bez komplikacji i przyniosło efekt w postaci wyzdrowienia. W związku z chorobą zawodową brak uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia.

Dowód: opinia biegłego neurologa k. 170-174

Opinia uzupełniająca k.196

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył:

Powództwo było częściowo zasadne.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o zeznania stron, jak również o opinie biegłej oraz dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Sąd dał wiarę powyższym dowodom w takim zakresie, w jakim każdy z nich stanowił podstawę dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Natomiast nie stanowiły postawy ustalenia stanu faktycznego zeznania świadków K. W. i B. J., gdyż dotyczyły okresu zatrudnienia powódki w firmie (...), co do którego powódka cofnęła pozew. Wobec umorzenia postępowania co do pozwanego M. A. poniższe rozważania dotyczą jedynie pozwanych (...) Sp. z o.o. w W. i S. R..

Powódka wniosła o zasądzenie od pozwanych solidarnie zadośćuczynienia za krzywdę doznaną na skutek choroby zawodowej. Pozwani w odpowiedzi na pozew nie kwestionowali faktu, że u powódki stwierdzono chorobę zawodową, lecz podnieśli, że do jej ustalenia doszło już w czasie, gdy powódka pracowała u innego pracodawcy.

Pozwani podnieśli zarzut przedawnienia, wskazując, że roszczenia przedawniły się z upływem 3 lat od ustania stosunku pracy. Zgodnie z art. 291 §1 kp roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, datę od której rozpoczyna się bieg przedawnienia, stanowi data, kiedy poszkodowany w oparciu o miarodajne i autorytatywne orzeczenie kompetentnej placówki medycznej dowiaduje się o swojej szkodzie, powiązaniu z warunkami pracy, a w konsekwencji o osobie zobowiązanej do naprawienia szkody. Niewątpliwie o chorobie zawodowej i pracodawcach u których powódka pracowała w narażeniu na powstawanie tej choroby powódka dowiedziała się z decyzji o ustaleniu choroby zawodowej z 1 marca 2018 roku. Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w dniu 15 grudnia 2020 roku, a więc przed upływem terminu przedawnienia.

Zgodnie z treścią art. 415 kc kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Naprawienie szkody obejmuje zaś straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono (art. 361 §2 kc). Powyższe przepisy znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z treścią art. 300 kp. Dodatkowo powołać należy art. 207 §1 kp zgodnie z którym pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Jest on obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki; w szczególności pracodawca jest obowiązany: organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy; zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 207 §2 pkt. 1 i 2 kp). Zgodnie zaś z art. 207 §3 kp pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać, w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

W niniejszej sprawie spornym było czy praca u pozwanych miała wpływ na wystąpienie choroby zawodowej u powódki. Zeznający za stronę pozwaną (...) Sp. z o.o. K. S. (prezes zarządu) zeznał, że prace wykonywane przez powódkę były związane z pracą łokcia i nadgarstka, zginaniem i prostowaniem nadgarstków, w pozycji siedzącej wymuszonej. Pozwany S. R. zeznał, że praca jaką powódka wykonywała w jego zakładzie nie była ciężka i nie wymagała skomplikowanych czynności manualnych, podniósł również, że w czasie pracy powódka nie skarżyła się na jakiekolwiek dolegliwości związane z chorobą zawodową, korzystała ze zwolnień lekarskich, jednakże z innych przyczyn. Powódka zeznała, że w trakcie pracy u pozwanej W. (...) szyła odzież ciężką, natomiast u późniejszych pracodawców lekką, całe życie zawodowe wykonywała powtarzalne czynności.

Wskazać należy, że decyzje Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są wprawdzie wiążące dla sądu w postępowaniu sądowym dotyczącym cywilnoprawnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za skutki choroby zawodowej, jednak dotyczy to jedynie tego, że stwierdzenie choroby zawodowej automatycznie nie powoduje odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy. Nie znaczy to natomiast, że sąd nie jest związany faktem ustalenia choroby zawodowej, czy okresem i miejscem narażenia. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r. (I PK 260/15, cyt. za LEX nr 2191443) - „Decyzja inspektora sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową nie ma charakteru wiążącego w postępowaniu sądowym dotyczącym cywilnoprawnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za zachorowanie pracownika na chorobę zawodową. (…) Decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego jest dokumentem urzędowym (w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c.) tylko w zakresie dotyczącym stwierdzenia istnienia lub nieistnienia choroby zawodowej, a nie w zakresie ustalenia osoby odpowiedzialnej cywilnoprawnie za następstwa tej choroby.” W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, że „Błędny jest również pogląd Sądu Apelacyjnego, że to na pozwanym pracodawcy spoczywała inicjatywa (dowodowa) wykazania w postępowaniu cywilnym, że nie ponosi odpowiedzialności za chorobę zawodową powoda stwierdzoną w decyzji administracyjnej wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Wprost przeciwnie, to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności cywilnej strony pozwanej, w tym przesłanek zastosowania art. 435 § 1 k.c., rozmiaru szkody oraz adekwatnego związku przyczynowego między ustalonym rozmiarem szkody i ruchem przedsiębiorstwa prowadzonego przez stronę pozwaną. Niekwestionowanie przez stronę pozwaną decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) z 18 lipca 2013 r., stwierdzającej u powoda chorobę zawodową, nie może być traktowane jako uznanie (przyznanie) przez pozwanego swojej odpowiedzialności cywilnoprawnej za powstanie u powoda choroby zawodowej i jej skutki. Ze względu na ostateczność tej decyzji nie może być kwestionowany tylko sam fakt wystąpienia choroby zawodowej, a nie to, kto i w jakim zakresie ponosi cywilnoprawną odpowiedzialność odszkodowawcza za powstanie tej choroby i jej następstwa. Decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) z 18 lipca 2013 r. nie obejmuje (nie dotyczy) bowiem tego, kto jest odpowiedzialny według prawa cywilnego za powstanie i skutki tej choroby i w jakim zakresie.” Z poglądem takim należy się zgodzić. Jednak ustalenia w niniejszej sprawie należy oprzeć także na zeznaniach stron oraz opinii biegłej (opisanej poniżej).

Podstawą żądania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest zaś art. 445 §1 kc w zw. z art. 300 kp. Stanowi on, że w razie uszkodzenia ciała lub wywoływania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Przepis art. 444§1 k.c. stanowi, iż w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. W wypadkach przewidzianych w przepisie art. 444 kc Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (przepis art. 445§1 k.c.).

Powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Ustawodawca zaniechał wskazania w przepisie art. 445 §1 k.c. kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i przez posłużenie się klauzulą generalną („suma odpowiednia”) pozostawił je uznaniu sądów. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że zadośćuczynienie powinno być środkiem pomocy dla poszkodowanego, wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności istotnych dla określenia rozmiaru doznanej krzywdy i winno pozostawać w odpowiednim stosunku do rozmiarów krzywdy i szkody niemajątkowej. Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia podstawowe znaczenie ma stopień natężenia krzywdy, a więc cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych. Decyduje więc rodzaj, charakter i długotrwałość cierpień fizycznych doznanych przez poszkodowanego wskutek uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia, nieodwracalność (trwałość) następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (kalectwo, oszpecenie), szanse na przyszłość, wiek poszkodowanego, utrata korzystania z rozrywek i inne czynniki podobnej natury (zob. wyrok SN z dnia 18 grudnia 1975 roku, sygn. I CR 862/75, LEX nr 7781 oraz wyrok SN z dnia 09 listopada 2007 roku, sygn. akt V CSK 245/07, Biul. SN 2008/4/11). Nie bez znaczenia dla określania wysokości zadośćuczynienia jest także stopień winy sprawcy, przyczynienia się pokrzywdzonego do szkody, czy wiek pokrzywdzonego (por. w tym zakresie m. in. wyrok SN z dnia 22 sierpnia 1977 r. sygn. II CR 266/77, LEX nr 7980). Krzywda, o której mówi art. 445 §1 kc, jest ujmowana jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości), cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia w postaci zeszpecenia, niemożności uprawiania działalności artystycznej, naukowej, wyłączenia z normalnego życia). Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Obejmuje ono wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości.

W celu ustalenia wpływu warunków pracy u pozwanych na chorobę zawodową powódki oraz rozstroju zdrowia, jakiego doznała powódka wskutek choroby zawodowej i aktualnej oceny stanu zdrowia powódki niezbędne były wiadomości specjalne, stąd na wniosek powódki dopuszczono dowód z opinii biegłej z zakresu neurologii, która to opinia wraz z opinią uzasadniającą była podstawą ustaleń poczynionych przez Sąd. Przedmiotowa opinia jest logiczna, spójna i nie budzi wątpliwości Sądu; biegła sporządziła ją po przebadaniu powódki i po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną dołączoną do akt sprawy. Z opinii tej wynika, że brak jest uszczerbku na zdrowiu spowodowanym chorobą zawodową. Biegła wskazała, że nie stwierdzono ubytków czucia, niedowładów i zaników mięśniowych oraz zmian troficznych skóry w zakresie unerwienia nerwu pośrodkowego prawego; nie stwierdzono również objawów wynikających z uszkodzenia włókien układu autonomicznego – trudnego do opanowania rozlanego bólu, który nie poddaje się leczeniu ogólnodostępnymi lekami przeciwbólowymi; zgłaszane w wywiadzie skargi subiektywne w postaci drętwienia palców I-III ręki prawej nie wpływają w sposób istotny klinicznie na funkcję ruchową kończyny górnej, a wykonane badanie wykazało prawidłowe wartości przewodzenia w nerwie pośrodkowym prawym. Biegła wskazała, że stopień zaawansowania zespołu cieśni nadgarstka prawego był na etapie objawów wczesnych, leczenie operacyjne zostało podjęte w tym czasie i przyniosło efekt oczekiwany – przywrócenie funkcji uciśniętego nerwu pośrodkowego prawego; nnie doszło do pogorszenia stanu neurologicznego po przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka i powódka mogła powrócić do pracy po zakończeniu leczenia. Rokowanie na przyszłość dobre. Stwierdzona choroba zawodowa powódki w postaci zespołu cieśni nadgarstka prawego pozostaje bez uszczerbku na zdrowiu i rozstroju zdrowia.

Biegła odpowiadając na pytanie czy warunki pracy wykonywanej u pozwanych przez powódkę przyczyniły się do postania choroby zawodowej wskazała, że zespół cieśni nadgarstka jest najczęstszą neuropatią z ucisku, a monotypia ruchów oraz praca w wymuszonej pozycji ciała jest istotnym zawodowym czynnikiem ryzyka chorób obwodowego układu nerwowego. Ponadto biegła wskazała, że zgodnie z decyzją (...) wykluczono poza zawodowe przyczyny zespołu cieśni nadgarstka.

Powódka wniosła zarzuty do powyższej opinii i w opinii uzupełniającej biegła podtrzymała dotychczasowe stanowisko co do braku uszczerbku na zdrowiu powódki.

Mając na uwadze opinię biegłej, która potwierdza że monotypiczna praca wykonywana przez powódkę jest istotnym czynnikiem ryzyka choroby rozpoznanej u powódki, nie można pomijać wniosków wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż co prawda nie jest to dokument przesądzający o odpowiedzialności pozwanych za skutki choroby zawodowej, lecz sąd jest związany ustaleniami co do faktów wynikających z tej decyzji – nie tylko istnienia choroby zawodowej, ale także okresu narażenia w konkretnego pracodawcy. Zaś z decyzji tej wynika, że powódka przez cały okres zatrudnienia u obu pozwanych wykonywała czynności w narażeniu zawodowym na sposób wykonywania pracy monotypowo obciążający nadgarstki. Wskazać należy, że okoliczność, że skutki chrobry zawodowej i ustalenie choroby nastąpiło po okresie zatrudnienia u pozwanych nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o odpowiedzialności pozwanych, z uwagi na treść decyzji (...) oraz opinie biegłej neurolog.

Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że dokumentacja związana z ustaleniem choroby zawodowej oraz opinia biegłej neurolog potwierdzają, że pozwani ponoszą odpowiedzialność za skutki choroby zawodowej, co skutkowało zasądzeniem zadośćuczynienia.

Analizując zebrany materiał dowodowy, a w szczególności zeznania powódki i opinię biegłej Sąd stwierdził, że zadośćuczynienie w kwocie 5.000 zł jest adekwatne do zaistniałej krzywdy. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z opinią biegłej u powódki nie występuje uszczerbek zdrowiu, leczenie operacyjne zostało podjęte w tym czasie i przyniosło efekt oczekiwany, zaś rokowania na przyszłość są dobre. Natomiast z zeznań powódki wynika, że obecnie odczuwa drętwienie rąk i dolegliwości bólowe. Ustalając rozmiar krzywdy należało także mieć na uwadze, że powódka przeszła leczenie operacyjne i było ono skuteczne. W związku z powyższym należało zasadzić od pozwanych na rzecz powódki kwotę 5.000 zł, zaś dalej idące powództwo w zakresie zadośćuczynienia oddalić jako bezzasadne.

Za zwłokę w zapłacie należności zgodnie z treścią art. 481 kc wierzycielowi przysługują odsetki za opóźnienie w wysokości ustawowej liczone od daty wymagalności. Jeżeli zaś termin świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być wykonane niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. 455 kc).

Problem daty wymagalności zadośćuczynienia był wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego. Początkowo Sąd Najwyższy stał na stanowisku, że odsetki od zadośćuczynienia należą się od dnia wyrokowania1, podkreślając min. waloryzacyjny charakter odsetek, zapobieganie podwójnemu odszkodowaniu oraz zapobieganie podwyższaniu rzeczywistej sumy zadośćuczynienia. W późniejszych orzeczeniach Sąd Najwyższy odchodząc od wcześniejszego stanowiska wskazał, że odsetki takie należą się od dnia zgłoszenia roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia 2, wskazując, min. że orzeczenie sądu przyznające zadośćuczynienie ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. W wyroku z dnia 18 II 2011r Sąd Najwyższy ponownie wskazał, że wyrok zasądzający zadośćuczynienie nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratywny, jednak podkreślił, że „wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczania za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia, może się kształtować różnie w zależności od okoliczności sprawy. Terminem od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc, w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania”3 wskazując w uzasadnieniu, że żadne z wcześniejszych rozwiązań wynikających z orzecznictwa SN nie może być uznane za wyłącznie właściwe.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z 18 II 2011r, że sytuacja odsetek od zadośćuczynienia jest złożona i odsetki mogą należeć się powodowi w zależności od okoliczności sprawy od różnych dat – jeżeli sąd ustali, że zadośćuczynienie należy się powodowi dopiero od dnia wyrokowania, to odsetki należą się także dopiero od dnia wyrokowania, jeżeli zaś sąd ustali, że zadośćuczynienie należy się od innej daty, to ta data jest datą wymagalności roszczenia. „Jeżeli więc powód żąda od pozwanego zapłaty określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od danego dnia, poprzedzającego dzień wyrokowania, odsetki te powinny być (…) zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu, o ile tylko w toku postępowania zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście się powodowi należała tytułem zadośćuczynienia od wskazanego przez niego dnia”4. Tak więc zgodnie z powyższym oraz treścią art. 6 kc to na powódce spoczywał ciężar wykazania, że kwota zadośćuczynienia w żądanej wysokości należała się powódce – zgodnie z żądaniem - w dniu doręczenia pozwu. Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności opinia biegłej oraz zeznania powódki, nakazuje uznać, że powódce odsetki należą się od dnia doręczenia pozwu, gdyż już w dacie wniesienia pozwu powódka był po leczeniu i jej stan zdrowia w toku postępowania nie uległ pogorszeniu.

Powódka wniosła także o ustalenie, że pozwani ponoszą odpowiedzialność względem powódki za mogące powstać w przyszłości skutki choroby zawodowej. Zgodnie z treścią art. 189 kpc powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia stosunku prawnego lub prawa gdy ma w tym interes prawny. O istnieniu interesu prawnego po stronie osoby domagającej się ustalenia odpowiedzialność za skutki wypadku na przyszłość przesądził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 2010 r. IV CSK 410/09 wskazując, że „Pod rządem art. 442 ¹ § 3 k.c. powód dochodzący naprawienia szkody na osobie może mieć interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości”, zaś w uzasadnieniu – że ustalenie odpowiedzialności na przyszłość zwalnia poszkodowanego z obowiązku udowodnienia w następnym procesie, który może toczyć się po latach - istnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności podmiotu na którym ta odpowiedzialności ciąży, a więc po stronie powódki – poszkodowanej istnieje interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego na przyszłość.

Zebrany materiał dowodowy w postaci opisanej powyżej opinii biegłej neurolog, z której to opinii wynika, że leczenie operacyjne zostało podjęte w tym czasie i przyniosło efekt oczekiwany – przywrócenie funkcji uciśniętego nerwu pośrodkowego prawego, nie doszło do pogorszenia stanu neurologicznego po przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka i powódka mogła powrócić do pracy po zakończeniu leczenia, zaś rokowanie na przyszłość dobre, należało uznać, że nie istnieją podstawy do przyjęcia, że z upływem czasu mogą ujawnić się kolejne skutki choroby zawodowej, za które pozwani ponoszą odpowiedzialność, co skutkowało oddaleniem powództwa w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 435 kc w zw. z art. 446 § 4 kc w zw. z art. 300 kp zasądzono na rzecz powódki kwotę 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 2 lutego 2020 roku do dnia zapłaty, zaś dalej idące powództwo oddalono.

O wzajemnym zniesieniu kosztów procesu orzeczono na podstawie art.100 kpc, mając na względzie wynik procesu.

O obowiązku zwrotu kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Na zasądzone koszty składa się kwota 138 zł części kosztów opinii biegłej poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa oraz kwota 250 zł częściowej opłaty od której powódka była ustawowo zwolniona, mając na względzie wynik procesu (w części w której pozwani proces przegrali).

1 Tak SN w wyroku z 30 X 2003r, IV CK 130/02, cyt. za LEX 82273, z 29 I 1997r, I CKU 60/96, 9 I 1998r, III CKN 301/97, cyt. za LEX 477596, z 8 XII 1997r I CKN 361/97, cyt. za LEX 477638, 4 IX 1998r. II CKN 875/97, cyt. za LEX 477579

2 Tak SN w wyroku z 22 II 2007r, I CSK 433/06, cyt. za LEX 2742209, z 18 II 2010r II CSK 434/09, cyt. za LEX 602683, z 14 I 2011r. I PK 145/10, cyt. za LEX 794777

3 I CSK 243/10 cyt. za LEX 848109

4 Uzasadnienie wyroku SN z 18 II 2011r, powołanego w przypisie 3