Postanowienie SN z 16 listopada 2010, sygn. IV CNP 71/10
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
odrzucono środek zaskarżenia
Przedmiot
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Data orzeczenia
16 listopada 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Jan Górowski
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 16 listopada 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski
w sprawie ze skargi dłużnika
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu
Okręgowego w B. z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt II Cz (…),
w sprawie z wniosku wierzyciela Banku (...) w W. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.
przy uczestnictwie dłużnika Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo - Handlowego
K.(...) Spółki Jawnej z siedzibą w S.
o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 listopada 2010 r.,
odrzuca skargę i odstępuje od obciążenia dłużnika kosztami postępowania
skargowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. Sąd Rejonowy w B. nadał klauzulę
wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (…)/2009 z dnia 20 marca 2009 r.
wystawionemu przez Bank (...) w W. S.A. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno
Usługowo Handlowemu „K.(...)” spółce jawnej w S. z ograniczeniem odpowiedzialności
dłużnika do kwoty 800 000 zł.
Zażalenie dłużnika na to postanowienie Sąd Okręgowy w B. oddalił
postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r.
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem tego prawomocnego
postanowienia Sądu Okręgowego dłużnik zarzucił w pierwszej kolejności naruszenie art.
7862
k.p.c. w zw. z art. 96 ust. 2 i 97 ust. 1 prawa bankowego przez zastosowanie i
2
przyjęcie, że wierzyciel dokonał w sposób prawidłowy oznaczenia czynności bankowej,
której dotyczy dochodzone roszczenie, w tym także, że może ono wynikać z powołanej
umowy ramowej. Dłużnik powołał się między innymi na wykładnię wskazanych
przepisów prawa bankowego zawartych w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 marca
2010 r., III CZP 6/10 (OSNC 2010, nr 9. poz. 120).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o
zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz
ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. 2010 r. Nr 155, poz. 1037). Nie
zawiera ona przepisów przejściowych i z tego względu zgodnie z ogólnie
obowiązującymi zasadami prawa międzyczasowego jej przepisy procesowe należy
stosować od dnia jej wejścia w życie (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej).
Według obecnego stanu prawnego można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie,
jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie
tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest
możliwe. Skarga tymczasem dotyczy postanowienia nie do istoty sprawy.
Dodany przez art. 2 pkt 5 powołanej noweli art. 4241b
k.p.c. stanowi, że w
wypadkach prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje,
odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia
niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia
niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie
skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Obecnie zatem uzyskanie takiego
orzeczenia w wypadku orzeczenia dotyczącego klauzuli wykonalności jest zbędne.
Pomijając, że kwestia dopuszczalności skargi w sprawach egzekucyjnych była
wątpliwa także w poprzednim stanie prawnym, należy podnieść, że według stanowiska
dłużnika szkoda miałaby powstać w wyniku zbędnego poniesienia kosztów
egzekucyjnych. Zawarte w art. 4241
§ 1 k.p.c. sformułowanie „przez wydanie
zaskarżonego postanowienia” oznacza, że pomiędzy szkodą a wydaniem zaskarżonego
orzeczenia musi zachodzić normalny, bezpośredni związek przyczynowy. „Stracone”
koszty egzekucyjne bezpośrednio wynikały z innych orzeczeń – a na postanowienia
komornika w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych skarga nie przysługuje (por.
np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2005 r., III CZP 90/04,
OSNC 2006, nr 2, poz. 20). W judykaturze przyjmowano także że skarga jest
3
niedopuszczalna na orzeczenie sądu w przedmiocie kosztów (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/96, OSNC 1997, nr 3, poz.34).
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 4248
§ 1 k.p.c.) przez zastosowanie i
2
przyjęcie, że wierzyciel dokonał w sposób prawidłowy oznaczenia czynności bankowej,
której dotyczy dochodzone roszczenie, w tym także, że może ono wynikać z powołanej
umowy ramowej. Dłużnik powołał się między innymi na wykładnię wskazanych
przepisów prawa bankowego zawartych w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 marca
2010 r., III CZP 6/10 (OSNC 2010, nr 9. poz. 120).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W dniu 25 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o
zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz
ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. 2010 r. Nr 155, poz. 1037). Nie
zawiera ona przepisów przejściowych i z tego względu zgodnie z ogólnie
obowiązującymi zasadami prawa międzyczasowego jej przepisy procesowe należy
stosować od dnia jej wejścia w życie (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej).
Według obecnego stanu prawnego można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie,
jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie
tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest
możliwe. Skarga tymczasem dotyczy postanowienia nie do istoty sprawy.
Dodany przez art. 2 pkt 5 powołanej noweli art. 4241b
k.p.c. stanowi, że w
wypadkach prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje,
odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia
niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia
niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie
skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Obecnie zatem uzyskanie takiego
orzeczenia w wypadku orzeczenia dotyczącego klauzuli wykonalności jest zbędne.
Pomijając, że kwestia dopuszczalności skargi w sprawach egzekucyjnych była
wątpliwa także w poprzednim stanie prawnym, należy podnieść, że według stanowiska
dłużnika szkoda miałaby powstać w wyniku zbędnego poniesienia kosztów
egzekucyjnych. Zawarte w art. 4241
§ 1 k.p.c. sformułowanie „przez wydanie
zaskarżonego postanowienia” oznacza, że pomiędzy szkodą a wydaniem zaskarżonego
orzeczenia musi zachodzić normalny, bezpośredni związek przyczynowy. „Stracone”
koszty egzekucyjne bezpośrednio wynikały z innych orzeczeń – a na postanowienia
komornika w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych skarga nie przysługuje (por.
np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2005 r., III CZP 90/04,
OSNC 2006, nr 2, poz. 20). W judykaturze przyjmowano także że skarga jest
3
niedopuszczalna na orzeczenie sądu w przedmiocie kosztów (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 20 grudnia 1996 r., I CZ 30/96, OSNC 1997, nr 3, poz.34).
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 4248
§ 1 k.p.c.)