Postanowienie SN z 15 grudnia 2010, sygn. III CNP 51/10
Data orzeczenia
15 grudnia 2010
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 15 grudnia 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
w sprawie z powództwa Gminy Miejskiej K.
przeciwko H. J., M. B. i A. J.
o eksmisję,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2010 r.,
skargi pozwanej H. J.
o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II
Ca (…),
odrzuca skargę, oddala wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej
udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
W związku ze skargą pozwanej H. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 listopada 2009 r. należy
zważyć, co następuje.
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna
zawierać: 1) oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on
zaskarżony w całości lub w części, 2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, 3)
wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, 4)
uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego
skarga dotyczy, 5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych
2
środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono stosując
art. 4241
§ 2 – że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, 6)
wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem.
Skarga nie spełnia wymagań określonych w art. 4245
§ 1 pkt 4 i 5 k.p.c.
Uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku,
którego skarga dotyczy polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu
przekonującego, że szkoda została wyrządzona oraz określającego czas jej powstania,
postać i związek przyczynowy z wydaniem wyroku niezgodnego z prawem (por.:
postanowienie SN z dnia 11 sierpnia 2005 r., sygn. akt III CNP 4/05, OSNC z 2006 r., nr
1, poz. 16; postanowienie SN z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt III CNP 5/05, nie publ.;
postanowienie SN z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt I CNP 19/05, nie publ.;
postanowienie SN z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt IV CNP 38/05, OSNC z 2006 r., nr
7 – 8, poz. 141). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego ten kreatywny
wymóg skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia obliguje
skarżącą do złożenia oświadczenia, że szkoda wystąpiła, jak również do wskazania jej
rodzaju i rozmiaru, a ponadto do powołania lub przedstawienia dowodów lub innych
środków uwiarygodniających jej twierdzenie. Przesłanka uprawdopodobnienia szkody,
uregulowana w art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c., zostaje spełniona, jeżeli skarżący powoła
w skardze nie tylko wszystkie znane mu fakty, które wskazują na związek między
zaskarżonym wyrokiem a doznanymi wskutek jego wydania stratami lub utraconymi
korzyściami, ale ponadto powoła dowody lub co najmniej ich surogaty, które uczynią
twierdzenie o wyrządzeniu szkody wiarygodnym (tak m.in.: postanowienie SN z dnia 23
marca 2006 r., IV CNP 23/06, teza opublikowana w Biuletynie SN z 2006 r., nr 6, s. 8;
postanowienie SN z dnia 25 lipca 2006 r., III CNP 40/06 nie publ.). Tak rozumianego
obowiązku skarżąca nie spełniła. Skarżąca może powoływać się tylko na taką szkodę,
która została już wyrządzona na skutek wydania zaskarżonego wyroku, a nie na szkodę,
która może powstać dopiero w przyszłości. W chwili wniesienia skargi szkoda musi już
istnieć, a więc nie wystarcza zagrożenie jej wystąpienia (postanowienie SN z dnia 14
kwietnia 2008 r., sygn. akt II BP 1/08, nie publ.; postanowienie SN z dnia 30 września
2008 r., l CNP 63/08, nie publ.). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27
października 2005 r. (sygn. akt V CNP 28/05, nie publ.), skarga o stwierdzenie
niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem nie służy zapobieganiu wyrządzenia
szkody, mogącej powstać wskutek wydania orzeczenia sądowego, lecz jest środkiem
prawnym, który w razie jego uwzględnienia stanowi podstawę wystąpienia z powództwem
3
przeciwko Skarbowi Państwa o naprawienie szkody wyrządzonej orzeczeniem sądowym
(por. także: postanowienie SN z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt IV CNP 7/05, nie publ.;
postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt V CNP 102/06, nie publ.;
postanowienie SN z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II CNP 51/07, nie publ.). Nie jest
zrozumiałe dlaczego skarżąca, podając hipotetyczną wartość rynkową nieruchomości
zlokalizowanych w K., upatruje jej szkodę w konieczności nabycia prawa własności dwóch
nieruchomości, podczas gdy była ona jedynie najemcą lokalu, z którego nakazano jej
eksmisję oraz przyznano jej prawo do lokalu socjalnego i wstrzymano wykonanie eksmisji
do momentu zaoferowania zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Zgodnie z art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c. skarżącą obciąża obowiązek przedstawienia
analizy prawnej przepisów dotyczących środków zaskarżenia, których zastosowanie jest
niedopuszczalne lub z innych przyczyn na pewno nie mogłoby odnieść skutku. Skarżąca
powinna wykazać, że od zaskarżonego wyroku nie przysługuje środek prawny, przy
pomocy którego mogłoby nastąpić wzruszenie zaskarżonego orzeczenia (postanowienie
SN z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I CNP 108/08, nie publ.). Oznacza to obowiązek
przeprowadzenia analizy przepisów dotyczących środków prawnych, których
zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogły odnieść skutku.
Skarżąca musi „wykazać”, a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy „uwiarygodnić”,
że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie
jest możliwe. Wykazanie w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych
środków prawnych nie było i nie jest możliwe polega na ujawnieniu i przedstawieniu tej
okoliczności w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości oraz na dowiedzeniu jej
istnienia i przekonującym uzasadnieniu (postanowienie SN z dnia 27 stycznia 2006 r.,
sygn. akt III CNP 23/05, OSNC z 2006 r., nr 7 - 8, poz. 140). Nie chodzi tylko o skargę
kasacyjną czy skargę o wznowienie postępowania, ale także o inne środki prawne
pozwalające na zmianę lub uchylenie orzeczenia, ewentualnie służące pozbawieniu lub
ograniczeniu wykonalności (zob. postanowienie SN z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt I
CNP 50/08, nie publ.). Natomiast trzyzdaniowa wzmianka, zawarta w uzasadnieniu skargi,
na temat niemożliwości zaskarżenia kwestionowanego wyroku w drodze skargi kasacyjnej
i skargi o wznowienie postępowania nie może być uznana za wypełnienie obowiązku
wynikającego z art. 4245
§ 1 pkt 5 k.p.c. (por.: postanowienie SN z dnia 23 stycznia 2009
r., sygn. akt I CNP 111/08, nie publ.).
4
Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art.
4248
§ 1 k.p.c.
Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy zauważyć, że skoro rozpoznawana skarga o
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wniesiona przez
pełnomocnika ustanowionego przez sąd podlega odrzuceniu, to brak jest uzasadnienia
dla przyznania mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (zob.
postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CZ 69/07, OSNC z 2008 r., nr
3, poz. 41, postanowienie SN z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV CSK 332/10, nie
publ.).