Wyrok z 1 sierpnia 2023, sygn. IV P 201/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 sierpnia 2023r.

Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Maja Snopczyńska

Protokolant: Alicja Gibas

po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2023r. w Świdnicy

sprawy z powództwa M. L.

przeciwko Syndykowi masy upadłości (...) S.A. w W. w upadłości

o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy

powództwo oddala;

nie obciąża powódki kosztami procesu.

UZASADNIENIE

W pozwie skierowanym przeciwko (...) SA w upadłości w W. powódka M. L. domagała się przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach i zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy pod warunkiem podjęcia pracy oraz zasądzenie od strony pozwanej kosztów postępowania. W uzasadnieniu powódka wskazała, że była zatrudniona u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, ostatnio jako kierownik robót; w 2021 roku powódka urodziła pierwsze dziecko, następnie od 3 lipca 2022 roku przebywała na urlopie macierzyńskim, 4 lipca otrzymała wypowiedzenie z powodu likwidacji stanowiska pracy w związku z redukcją zatrudnienia i sytuacji ekonomicznej, do 25 września 2022 powódka miała wykorzystać urlop wypoczynkowy, a potem została zwolniona z obowiązku świadczenia pracy; 27 października 2022 roku powódka dowiedziała się, że jest w drugiej ciąży, poinformowała o tym pracodawcę z prośbą o przywrócenie do pracy; otrzymała w odpowiedzi świadectwo pracy; pracodawca odmówił przywrócenia do pracy lub zmiany świadectwa pracy na upadłość pracodawcy.

W odpowiedzi na pozew Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości ewentualnie z ostrożności procesowej wniósł o niewydawanie orzeczenia o odszkodowaniu, jako że odszkodowanie stanowi wierzytelność pieniężną, która powinna zostać rozpoznana na liście wierzytelności. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z 16 września 2022 roku ogłoszono upadłość spółki; na dzień ogłoszenia upadłości spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, syndyk dokonał wypowiedzenia praktycznie wszystkich umów o pracę, syndyk odpowiedział na pismo powódki wskazując, że nie ma możliwości przywrócenia powódki do pracy. Ponadto podniósł, że powódka po otrzymaniu wypowiedzenia nie kwestionowała go i dopiero jak dowiedziała się o ciąży zakwestionowała wypowiedzenie umowy; syndyk nie miał możliwości cofnięcia oświadczenia pracodawcy, jedyna możliwości było ponowne zatrudnienie powódki, syndyk takiej możliwości nie posiada, nastąpiła trwała i faktyczna likwidacja miejsc pracy; ponadto wobec ogłoszenia upadłości ochrona trwałości stosunku pracy kobiet w ciąży ulega ograniczeniu.

W toku postępowania Sąd ustalił

następujący stan faktyczny:

Powódka była zatrudniona w (...) S.A. w W. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony ostatnio jako Kierownik Robót.

Powódka po urodzeniu pierwszego syna była na urlopie macierzyńskim, a potem rodzicielskim. Po powrocie z tego urlopu powódka w dniu 8 lipca 2022 roku otrzymała pismo z 4 lipca 2022 roku wypowiadające umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynie w dniu 31 października 2022 roku. Jako przyczynę wskazano likwidację stanowiska pracy związaną z redukcją zatrudnienia w Spółce wynikającą z sytuacji ekonomicznej spółki.

Powódka w okresie wypowiedzenia wykorzystała urlop wypoczynkowy, a następnie została zwolniona od obowiązku świadczenia pracy. W dniu 27 października 2022 roku powódka dowiedziała się, że jest w drugiej ciąży. Następnego dnia zwróciła się do pracodawcy o przywrócenie do pracy z uwagi na ciąże, przesyłając zaświadczenie lekarskie. Syndyk masy upadłości udzielił informacji, że przywrócenie powódki do pracy nie jest możliwe wskazując na ogłoszenie upadłości i trwałą likwidację miejsc pracy.

Dowód: akta osobowe powódki (w załączeniu)

Zaświadczenie lekarskie k. 7

Pisma powódki k. 8, 33, 36

Pisma syndyka k. 31, 34, 38

Zeznania powódki k. 100-101, płyta CD k. 103

Stan zatrudnienia (...) S.A. w W. zmniejsza się – w lipcu 2022 roku były zatrudnione 32 osoby, w listopadzie 2022 roku – 14 osób, zaś od lutego 2023 roku dwie osoby – księgowa i magazynier.

Dowód: zestawienie pracowników k 80-90

Postanowieniem z dnia 16 września 2022 roku ogłoszono upadłość (...) S.A. w upadłości w W..

Dowód: obwieszczenie postanowienia k. 30

Wynagrodzenie powódki liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosi(...) zł brutto.

Dowód: zaświadczenie k. 23

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył:

Powództwo jest bezzasadne.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o zeznania powódki, jak również dokumenty zgromadzone w aktach sprawy.

Powódka zatrudniona była u (...) S.A. w W. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, pismem z dnia 4 lipca 2022 roku rozwiązano umowę o pracę z zachowaniem trzymiesięcznego wypowiedzenia.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu strony pozwanej, że odwołanie powódki jest złożone po upływie 21 dniowego terminu od otrzymania pisma rozwiązującego umowę o pracę. Wskazać należy, że powódka nie odwołała się od wypowiedzenia od razu po jego otrzymaniu, lecz dopiero po otrzymaniu informacji o drugiej ciąży. Zgodzić się należy w tym zakresie ze stanowiskiem powódki, że termin 21 dniowy liczony powinien być od dnia dowiedzenia się o ciąży, a nie od dnia otrzymania pisma wypowiadającego umowę. O ciąży powódka dowiedziała się od lekarza w dniu (...) roku, zaś pozew został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 17 listopada 2022 roku. Tym samym 21 dniowy termin został zachowany.

Zgodnie z treścią art. 33 kp każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem; zaś okres wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy (art. 36 kp). Zgodnie z art. 45 § 1 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Zgodnie z art. 57 kp pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc.

Zgodnie z art. 177 kp pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Zakaz rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę w okresie ciąży pracownicy dotyczy wypowiedzenia (w tym również wypowiedzenia zmieniającego) oraz rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownicę (art. 53 kp), zarówno wówczas, gdy oświadczenie to zostało złożone jej w okresie przed zajściem w ciążę, a pracownica zaszła w ciążę w czasie biegu wypowiedzenia, jak i wówczas, gdy oświadczenie zostało złożone w okresie, gdy była już ona w ciąży, lecz o tym fakcie nie wiedziała (tak w szczególności wyrok Sądu Najwyższego z 29 marca 2001 r., I PKN 330/00, OSNP 2003 nr 1, poz. 11, w którym uznano, że pracownica, która początkowo nie kwestionowała wypowiedzenia jej umowy o pracę, może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną, gdy po dokonaniu wypowiedzenia okazało się, że jest w ciąży lub gdy w okresie wypowiedzenia zaszła w ciążę), a nawet wówczas, gdy pracownica zaszła w ciążę a następnie poroniła przed upływem okresu wypowiedzenia. Ochrona kobiety w ciąży przed rozwiązaniem z nią umowy o pracę jest jedną z najdalej sięgających w systemie prawa pracy.

Chociaż przepis art. 177 § 1 k.p. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, to jednak nie ma zastosowania w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 177 §4 kp).

Z zebranego materiału dowodowego (w szczególności akt osobowych i zeznań powódki) wnika, że powódka otrzymała pismo wypowiadające umowę o pracę w dniu 8 lipca 2022 roku i wtedy nie kwestionowała przyczyn i zasadności wypowiedzenia stosunku pracy, zaczęła szukać nowej pracy; następnie w dniu 27 października 2022 roku powódka podczas wizyty u lekarza dowiedziała się, że jest w drugiej wczesnej ciąży (potwierdza to zaświadczenie lekarskie); po otrzymaniu takiej informacji powódka pisemnie zwróciła się do pracodawcy o przywrócenie do pracy, dołączając zaświadczenie o ciąży; odpowiedzi udzielił syndyk masy upadłości wskazując, że brak jest podstaw do przywrócenia powódki do pracy.

Wskazać należy, że w niniejszej sprawie istotna jest kolejność poszczególnych wydarzeń:

- 8 lipca 2022 roku powódka otrzymuje wypowiedzenie umowy o pracę

- 16 września 2022 roku ogłoszono upadłość pracodawcy

- (...)roku powódka otrzymuje informację o wczesnej ciąży

- (...) powódka informuje pracodawcę o ciąży i wnosi o przywrócenie do pracy.

Podkreślić należy, że w dniu wręczania powódce pisma wypowiadającego umowę o pracę rozwiązanie umowy było prawidłowe i powódka go nie kwestionowała. Także fakt ogłoszenia upadłości potwierdza, że przyczyny wskazane w piśmie z dnia 4 lipca 2022 roku były rzeczywiste. Okoliczności które wg. powódki uzasadniały żądanie pojawiły się dopiero pod koniec okresu wypowiedzenia, kiedy powódka otrzymała informację o tym, że jest w ciąży. Natomiast podkreślić należy, że zgodnie z art. 177 §4 kp ochrona trwałości stosunku pracy kobiet w ciąży zostaje uchylona z chwilą ogłoszenia upadłości i w takim wypadku umowa o pracę może zostać rozwiązana. Wskazać należy, że sformułowanie o możliwości rozwiązania umowy wskazuje na to, że dotyczy to także umów, które zostały wypowiedziane wcześniej, zaś jedynie rozwiązanie umowy przypada już po ogłoszeniu upadłości. Tym samym skoro w dniu 16 września 2022 roku ogłoszono upadłość pracodawcy i w tym dniu powódka nie była w ciąży (bo okoliczności tej powódka nie wykazała, do czego na podstawie art. 6 kc była zobowiązana) to brak jest podstaw do uwzględnienia żądania przywrócenia powódki do pracy i zasądzenia wynagrodzenia, gdyż także w chwili ogłoszenia upadłości rozwiązanie umowy z powódką było zgodne z prawem. Ponadto powódka podniosła, że w dniu wręczania wypowiedzenia nie było jeszcze upadłości co zdaniem powódki wyklucza zastosowanie art. 177 §4 kp. Jednak umknęło powódce, że w tym dniu powódka jeszcze nie była w ciąży i nie podlegała ochronie, gdyż nie była w ciąży. Tym samym należy zastosować te same reguły interpretacji przepisu art. 177 kp.

Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych przepisów powództwo oddalono.

Na podstawie art. 102 kpc nie obciążono powódki kosztami procesu, uznając, że fakt, że powódka pozostaje bez pracy, urodziła dziecko i nie przysługuje jej zasiłek jako okolicznością szczególną o której mowa w tym przepisie.