Wyrok z 6 listopada 2023, sygn. I C 354/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Pleszew, dnia 6 listopada 2023 r.

Sąd Rejonowy w Pleszewie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Zielińska

Protokolant: Aneta Biskup

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 październiika 2023 r. w Pleszewie

sprawy z powództwa E. N.

przeciwko F. C.

przy udziale interwenienta ubocznego (...) sp. z o.o. z siedzibą w G.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego F. C. na rzecz powoda E. N. kwotę 7.621,50 zł (siedem tysięcy sześćset dwadzieścia jeden złotych 50/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie obliczanymi od dnia 22 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty,

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,

3.  zasądza od powoda E. N. na rzecz interwenienta ubocznego (...) sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 188,38 zł (sto osiemdziesiąt osiem złotych 38/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie obliczanymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,

4.  nakazuje pobranie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Pleszewie kwoty 60,00 zł (sześćdziesiąt złotych 00/100) tytułem nieuiszczonych kosztów postępowania,

5.  nakazuje pobranie od interwenienta ubocznego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Pleszewie kwoty 45,27 zł (czterdzieści pięć złotych 27/100) tytułem nieuiszczonych kosztów postępowania.

Anna Zielińska

Sygn. akt: I C 354/21

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 28 czerwca 2021 r. powód E. N. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zasądzenie od pozwanego F. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) F. C. kwoty 17.553,75 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 29 czerwca 2019 r. zakupił u pozwanego kostkę brukową w ilości i asortymencie wskazanym w fakturze nr (...) skorygowanej fakturą nr (...) z dnia 23 lutego 2021 r. kostka brukowa w kolorze antracyt utraciła pierwotnie jednolity kolor, który posiadała w chwili sprzedaży. Mimo iż towar został zakupiony jako towar pierwszej klasy kostka przybrała kolor szary o różnym nasyceniu co powoduje, iż cała wybrukowana tą kostką powierzchnia jest nieestetyczna. Można bowiem odnieść wrażenie, iż na utwardzonej powierzchni są „plamy” z uwagi na powstała różnice w kolorze kostki. Zmiana w kolorze kostki dotyczy wyłącznie kostki w kolorze antracyt. Powyższe nie dotyczy kostki w kolorze czerwonym również zakupionej wówczas u pozwanego. Z uwagi na stwierdzone wady powód pismem z dnia 2 marca 2021 r. złożył pozwanemu reklamację wadliwego towaru wnosząc o wymianę wadliwej kostki na inna wolną od wad. Pozwany odebrał pismo 8 marca 221 r. W odpowiedzi z dnia 11 marca 2021 r. poinformował powoda, że nie prowadzi już działalności w tym zakresie i wskazał na potrzebę kontaktu z producentem kostki.

Pismem z dnia 24 marca 2021 r. powód ponownie podtrzymał swoje stanowisko wzywając raz jeszcze pozwanego do wymiany towaru wyjaśniając, iż jako sprzedawca to on jest odpowiedzialny wobec kupującego z tytułu rękojmi za wady sprzedanego towaru. Pismem z dnia 26 marca 2021 r. pozwany odrzucił reklamację powołując się na nieobowiązujący przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej sugerując, iż powód nie zawiadomił sprzedawcy o wadzie w terminie 2 miesięcy od jej wykrycia.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. powód wskazał pozwanemu na fakt, iż odrzucenie przez niego reklamacji jest bezpodstawne ponieważ ustawa nie obowiązuje. W następstwie powyższego pozwany uznał roszczenie do wysokości 10.000 zł proponując zapłatę odszkodowania na co powód się zgodził. Wycofał się jednak z uwagi na to, że producent odmawia mu refundacji tej kwoty.

Powód zwrócił się do rzeczoznawcy z branży budowlanej I. Ś. (1) celem sporządzenia opinii w zakresie stanu technicznego kostki brukowej, przyczyn powstania wad oraz kosztów związanych z wymianą wadliwego towaru na nowy wolny od wad.

W dniu 11 maja 2021 r. biegły przy udziale powoda, przedstawiciela pozwanego oraz producenta kostki brukowej – (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. dokonał oględzin kostki brukowej położonej na nieruchomości powoda. Fakt, że kostka nie odpowiada kolorowi antracyt zakupionemu od pozwanego został potwierdzony przez uczestników oględzin, w tym przedstawiciela pozwanego w pisemnym protokole stanowiącym załącznik do opinii biegłego.

Opinia stwierdza w zakresie przyczyny wadliwości towaru iż „wina może leżeć w reżimie produkcyjnym a przede wszystkim w barwniku, który na skutek działania warunków atmosferycznych w okresie półtorarocznym uległ degradacji – utlenieniu”. powyższe potwierdza, że wada powstała z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w chwili sprzedaży. Jednocześnie biegły wyliczył kwotę kosztów usunięcia wadliwego towaru i wymiany go na nowy na kwotę 17.400,00 zł która obejmuje

- 6.621,50 zł wartość kostki brukowej,

- 9.932,25 zł koszt wymiany kostki wraz z piaskiem i wywozem gruzu,

- 1.005, - 5% tytułem wzrostu cen.

Opinia została wysłana pozwanemu wraz z wezwaniem do zapłaty z dnia 22 maja 2021 r.

Pismem z dnia 16 czerwca 2021 r. działając przez swojego pełnomocnika powód złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży kostki brukowej w kolorze antracyt zakupionej u pozwanego. Oświadczenie zostało pozwanemu doręczone w dniu 18 czerwca 2021 r.

Na dochodzoną należność składa się:

- cena zakupionej kostki 6.621,50 zł,

- koszt demontażu i ponownego montażu kostki brukowej wolnej od wad 9.932,25 zł,

- koszty opinii biegłego 1.000,00 zł.

Pozwany F. C. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości, zawiadomienie w trybie art. 84§1 kpc o toczącym się procesie i wezwanie do wzięcia w nim udziału (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu.

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2021 r. Sąd zawiadomił o toczącym się postepowania i wezwał do udziału w sprawie (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G..

(...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł interwencję uboczną wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz interwenienta ubocznego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.

Interwenient zaprzeczył, by przyjął na siebie odpowiedzialność i uznał, że kostka była wadliwa.

Sąd ustalił następujące fakty:

W dniu 29 czerwca 2019 r. powód E. N. zakupił w hurtowni budowlanej pozwanego F. C., który wówczas prowadził działalność gospodarczą pod firmą Zakład (...) F. C. kostkę brukową prostokątną antracyt 6 cm firmy (...) za kwotę 6.621,48 zł oraz prostokątną czerwoną 6 cm firmy (...) za kwotę 315,31 zł. Wystawiona w dniu sprzedaży faktura nr (...) została skorygowana fakturą nr (...) z dnia 23 lutego 2021 r. z uwagi na pomyłkę w kolorze kostki. Pierwotnie wpisano że kostka ma kolor grafit, korektą zmieniono go na antracyt.

(dowód: wydruk z CEIDG k. 11, faktura VAT k. 12, 52 korekta faktury VAT k. 13-13v)

Kostka brukowa została położona na posesji pozwanego w lipcu 2019 r. w ten sposób, że antracytową kostką wybrukowano wyjazd wzdłuż domu i plac za domem i przed garażem o łącznej powierzchni około 200 m2. W ciemno szarą powierzchnię kostki wkomponowano pojedyncze ozdobne elementy w kształcie karo koloru czerwonego. Ponadto wykonano czerwony pasek okalający wybrukowaną powierzchnię.

Po około dwóch miesiącach powód zaczął dostrzegać różnice kolorystyczne na kostce antracytowej, zaczęły pojawiać się też wykwity wapienne. Powód zwrócił uwagę na to wykonawcy I. K., który początkowo uspokajał, ze wykwity wapienne na produktach betonowych są typowe. Ponieważ w ciągu kolejnych miesięcy stan kostki się pogarszał wykonawca zwrócił się do producenta kostki. W grudniu 2020 r. miały miejsce oględziny na posesji powoda z udziałem przedstawiciela producenta. Producent przesłał wykonawcy opinię, z której wynika że białe naloty (wykwity) są zjawiskiem naturalnym i przejściowym, bez negatywnego wpływu na właściwości techniczne wyrobów oraz na jakość nawierzchni brukowych z nich wykonanych. N. N., kierownik działu kontroli jakości, która sporządziła opinię nigdy nie była na nieruchomości powoda.

Po roku wykwity wapienne zniknęły z wybrukowanej powierzchni, ale kostka w kolorze antracyt utraciła pierwotnie jednolity kolor, który posiadała w chwili sprzedaży. Mimo iż towar został zakupiony jako towar pierwszej klasy kostka przybrała kolor szary o różnym nasyceniu. Wygląda to nieestetycznie. Ponadto po deszczu kostka wysycha bardzo nierównomiernie.

(dowód: dokumentacja fotograficzna k. 14-16, 64-70, opinia C. k. 50-50v, zeznania N. N. k. 149-149v, nagranie z dnia 1 lutego 2023 r. od 00:33:34-01:06:15, przesłuchanie powoda k. 150-150v, nagranie z dnia 1 lutego 2022 r. od 01:50:58-02:36:25, oględziny kostki na posesji powoda – protokół k. 216-218v, załącznik koperta k. 221)

Z uwagi na stwierdzone wady powód pismem z dnia 2 marca 2021 r. złożył pozwanemu reklamację wadliwego towaru wnosząc o wymianę wadliwej kostki na inna wolną od wad. Pozwany odebrał pismo 8 marca 221 r. W odpowiedzi z dnia 11 marca 2021 r. poinformował powoda, że nie prowadzi już działalności w tym zakresie i wskazał na potrzebę kontaktu z producentem kostki.

(dowód: reklamacja k. 17, potwierdzenie odbioru k. 17v, pismo pozwanego k. 18,

Pismem z dnia 24 marca 2021 r. powód ponownie podtrzymał swoje stanowisko wzywając raz jeszcze pozwanego do wymiany towaru wyjaśniając, iż jako sprzedawca to on jest odpowiedzialny wobec kupującego z tytułu rękojmi za wady sprzedanego towaru. Pismem z dnia 26 marca 2021 r. pozwany odrzucił reklamację powołując się na nieobowiązujący przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej sugerując, iż powód nie zawiadomił sprzedawcy o wadzie w terminie 2 miesięcy od jej wykrycia.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. powód wskazał pozwanemu na fakt, iż odrzucenie przez niego reklamacji jest bezpodstawne ponieważ ustawa nie obowiązuje. W następstwie powyższego pozwany uznał roszczenie do wysokości 10.000 zł proponując zapłatę odszkodowania na co powód się zgodził. Wycofał się jednak z uwagi na to, że producent odmawia mu refundacji tej kwoty.

(dowód: pismo powoda k. 19, 21, potwierdzenie odbioru k. 19v, 21v, pismo pozwanego k. 20)

Powód jeszcze przed zgłoszeniem reklamacji zwrócił się do rzeczoznawcy z branży budowlanej I. Ś. (1) celem sporządzenia opinii w zakresie stanu technicznego kostki brukowej, przyczyn powstania wad oraz kosztów związanych z wymianą wadliwego towaru na nowy wolny od wad. I. Ś. (1) w imieniu powoda w lutym 2021 r. kontaktował się z producentem kostki brukowej celem ustalenia, czy na towar została udzielona gwarancja.

W dniu 17 maja 2021 r. biegły przy udziale powoda E. N., przedstawiciela sprzedawcy oraz przedstawiciela producenta kostki brukowej – (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. I. S. dokonał oględzin kostki brukowej położonej na nieruchomości powoda. Obecni stwierdzili, że kostka nie odpowiada kolorowi antracyt, występują przebarwienia o różnym nasileniu widoczne na fotografiach, przyczyna nie jest znana. Jedną z nich może być barwnik, który uległ neutralizacji na skutek działania warunków atmosferycznych lub reżim produkcyjny.

Protokół z oględzin kostki został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w tej czynności, w tym przez przedstawicieli sprzedawcy i producenta. Na jego podstawie I. Ś. (2) sporządził opinię w o stanie technicznym kostki brukowej prostokątnej koloru antracyt o grubości 6 cm na posesji położonej w (...) należącej do E. N.. Z uwaleń wynika, ze nie odpowiada kolorowi antracyt. Przybrała kolor szary o różnym nieregularnym nasyceniu, co całkowicie zniekształciło jej pierwotny wygląd i architekturę całego utwardzenia. Opinia stwierdza w zakresie przyczyny wadliwości towaru iż „wina może leżeć w reżimie produkcyjnym a przede wszystkim w barwniku, który na skutek działania warunków atmosferycznych w okresie półtorarocznym uległ degradacji – utlenieniu”. Jednocześnie biegły wyliczył kwotę kosztów usunięcia wadliwego towaru i wymiany go na nowy na kwotę 17.400,00 zł która obejmuje

- 6.621,50 zł wartość kostki brukowej,

- 9.932,25 zł koszt wymiany kostki wraz z piaskiem i wywozem gruzu,

- 1.005, - 5% tytułem wzrostu cen.

Opinia została wysłana pozwanemu wraz z wezwaniem do zapłaty z dnia 22 maja 2021 r. Za sporządzenie opinii powód został obciążony przez biegłego kwotą 1.000,00 zł. I. Ś. (2) nie stwierdził żadnych śladów nieprawidłowego użytkowania kostki.

(dowód: opinia o stanie technicznym kostki brukowej k. 22-25, protokół z oględzin k. 27-27v, pismo powoda k. 28, potwierdzenie odbioru k. 28v, rachunek k. 31, pismo biegłego k. 51, 53, pełnomocnictwo k. 51v, zeznania świadka I. Ś. (2) k. 148v, nagranie z dnia 1 lutego 2022 r. od 00:06:55-00:33:05, zeznania świadka I. S. k. 149v-150, nagranie z dnia 1 lutego 2023 r. od 01:10:11-01:50:49, przesłuchanie powoda k. 150-150v, nagranie z dnia 1 lutego 2022 r. od 01:50:58-02:36:25)

Pismem z dnia 16 czerwca 2021 r. działając przez swojego pełnomocnika powód złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży kostki brukowej w kolorze antracyt zakupionej u pozwanego. Oświadczenie zostało pozwanemu doręczone w dniu 18 czerwca 2021 r. (...) Sp. z o.o. pismem z dnia 21 czerwca 2021 r. poinformowała pozwanego o podtrzymaniu stanowiska co do konieczności odrzucenia reklamacji.

(dowód: pismo pełnomocnika powoda k. 29-29v, potwierdzenie odbioru k. 30-30v, pismo C. k. 54-55, dokumenty na płycie CD koperta karta k. 56, przesłuchanie powoda k. 150-150v, nagranie z dnia 1 lutego 2022 r. od 01:50:58-02:36:25)

Na nawierzchni z zakupionej przez powoda kostki betonowej antracytowej występują przebarwienia. Kostki betonowe I gatunku powinny mieć jednolitą kolorystykę w ramach jednej partii. Delikatne przebarwienia mogą być widoczne jedynie na pojedynczych elementach. Poszczególne partie mogą się różnić odcieniami, ponieważ kostka powstaje z naturalnych surowców. Utrata jednorodnego koloru antracytowego może być uzależniona od wielu przyczyn:

- składników użytych do produkcji,

- reżimu technologicznego,

- materiału użytego podczas układania kostki betonowej,

- prawidłowej eksploatacji nawierzchni.

Kostka czerwona w żadnym miejscu nie wykazuje przebarwień.

Przy wymianie kostki betonowej antracytowej należy dokonać rozebrania nawierzchni, wyrównania podbudowy z ściśnięciem wypukłości i zasypaniem zagłębień i ułożyć nową nawierzchnię. Wartość tych robót wynosi 21.596,28 zł brutto.

(dowód: opinia biegłego k. 160-173, oświadczenie biegłego k. 298, opinia ustna uzupełniająca k. 308v, nagranie z dnia 10 października 2023 r. od 00:12:19-00:49:42, oględziny kostki na posesji powoda – protokół k. 216-218v)

W niniejszej sprawie sporne i istotne są dwie kwestie, które wymagały ustalenia: czy zakupiony produkt, tj. kostka brukowa ma wadę i jaka jest przyczyna tej wady.

Według powoda wadą jest utrata koloru i przyjęcie niejednolitej barwy na całej powierzchni wyłożonej kostką antracytową.

Podkreślenia wymaga, że w tym postępowaniu powód kwestionuje wyłącznie kolor kostki, a nie jakiekolwiek inne jej właściwości. Kolor ten w ocenie powoda jest niezgodny z umową. Powód dokonał zakupu kostki w kolorze antracyt, taki kolor został wpisany na fakturze VAT, po jej skorygowaniu. Z materiału dowodowego wynika, że interwenient ma taki kolor w swojej ofercie. Z zeznań świadka N. N. wynika ponadto, że firma (...) sprzedaje też produkty w kolorze mix, który zawiera kilka odcieni z tego samego koloru. Kostka, którą zakupił powód nie miała koloru typu mix. Oznaczenie produktu wskazuje na jednolity kolor.

W błędzie pozostaje pełnomocnik interwenienta, która w pytaniach do biegłego i mowie końcowej kilkakrotnie wspomniała o kolorze lub efekcie melanż, wyjaśniając że prawidłowe mieszanie kostki z różnych palet przy jej układaniu pozwoliłoby taki efekt osiągnąć. Według elektronicznej wersji Słownika Języka Polskiego PWN melanż to 1. «pomieszanie różnych rzeczy, stylów lub cech» 2. «połączenie kilku nitek o różnych barwach; też: przędza o takim połączeniu nitek lub dzianina z takiej przędzy». Efekt melanżu zakłada więc mieszkanie różnych barw. Powód nigdy nie miał zamiaru osiągnąć takiego efektu. Zakupił kostkę o jednolitej barwie. Z faktury i całego spójnego w tym zakresie materiału dowodowego wynika, że powód kupił towar w kolorze antracyt. Brak dodatkowych oznaczeń na towarze i dokumencie sprzedaży typu mix, czy melanż wskazuje, że chodzi o jednolity kolor. Jeżeli pełnomocnik, czy biegły obecnie twierdzą, że kostka wyłożona na posesji powoda mogłaby przy odpowiednim ułożeniu dać efekt melanżu to w zasadzie przyznają, że towar jest niezgodny z umową, bo strony na taki efekt się nie umawiały.

Z opinii biegłego wynika wprost, że na nawierzchni z kostki betonowej antracytowej występują przebarwienia i że jest to bezsporne. Także dalsze stwierdzenia zawarte w opinii o „utracie jednolitego koloru” wskazują, że reklamowany produkt nie posiada już jednolitej koloru w jakim został zakupiony. Słowo „utrata” ma jednoznaczny wydźwięk i nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Należy się więc zgodzić, że w przypadku gdy zakupiona rzecz traci posiadaną wcześniej cechę i to cechę istotną, a mianowicie kolor to jest to wada o której mowa w art. 556 kc i n.

Strony tego sporu w zasadzie nie kwestionowały istnienia samej wady. Twierdzenie o efekcie melanż pełnomocnik interwenienta powiązała wyłącznie z wadliwym ułożeniem kostki, o czym będzie jeszcze mowa. Strony skoncentrowały się natomiast na przyczynach powstania wady.

Według opinii biegłego E. N. utrata jednorodnego koloru antracytowego może być uzależniona od wielu przyczyn, tj. od:

- składników użytych do produkcji,

- reżimu technologicznego,

- materiału użytego podczas układania kostki betonowej,

- prawidłowej eksploatacji nawierzchni,

Biegły zwrócił też uwagę na jeszcze jedną istotną kwestię; mianowicie wskazał, że brak jest w aktach sprawy daty produkcji kostki betonowej. Data produkcji jest ważnym elementem jakości, ponieważ pod względem technicznym najlepiej jest ułożyć kostkę do 6 miesięcy od daty wyprodukowania – kostka nie powinna zbyt długo przebywać w zafoliowanych paletach bez swobodnego dostępu powietrza do każdej warstwy.

Biegły E. N. zwrócił uwagę na skład kostki betonowej i proces produkcji, wyjaśnił, że nieprawidłowe proporcje powodują, że kostki mogą być podatne na przebarwienia. Cement dostarczany jest w różnych partiach i posiada różne barwy. Piasek dostarczany ma różne barwy i odcienie, które są dostarczane z wykopu różnych poziomów uwarstwień. Ponadto nie wiadomo jaki skład miał piasek, czy miał glinki, margiel. Woda – dawkowanie ilości wody też wpływa na uzyskanie koloru. Barwniki do betonu, suchy barwnik może być wygodnie łączony z pozostałymi składnikami jeszcze przed dodaniem wody. Równomiernie się rozpuszcza i tworzy z betonem jednolitą kolorystycznie masę. Zły barwnik lub źle wymieszany może powodować odbarwienia kostek.

Inną przyczyną przebarwień i to po czasie po ułożeniu może być nieprawidłowy piasek zastosowany podczas układania. Do wypełnienia spoin powinno być użyte kruszywo łamane, zazwyczaj w postaci piasku granitowego o frakcji 0-2 mm. Dopuszcza się stosowanie płukanego piasku kwarcowego o frakcji 0-2 mm.

Przyczyną przebarwień może być nieprawidłowa eksploatacja. Według informacji z akt sprawy woda deszczowa rozlewa się na nawierzchnię z kostki. Oprócz występowania kwaśne deszcze mogą powodować reakcję chemiczną ze składnikami użytymi do produkcji kostek betonowych, co może powodować przebarwienia kostek. Także inne związki płynące z wodą deszczową także mogą wpłynąć na przebarwienia.

Według biegłego E. N. nie można jednoznacznie określić co jest przyczyną przebarwień bez szczegółowych badań laboratoryjnych. Przyczyny te mogą być nie tylko po stronie producenta ale i po stronie układającego kostkę i powoda. Biegły nie potrafił jednoznacznie wskazać, która z przyczyn miała miejsce w przypadku towaru zakupionego przez powoda.

Wobec wyżej przytoczonych i niejednoznacznych wniosków opinii, a także wniosku powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego Sąd zwrócił się do Akademii (...) o wstępne oszacowanie kosztu nowej opinii. Okazało się że może on sięgnąć nawet 7.500 zł netto i to bez samych badań laboratoryjnych (o ile okażą się konieczne). Żadna ze stron nie wniosła o wydanie opinii przez (...), a powód przez swojego pełnomocnika jasno zadeklarował że jest to dla niego za drogie. W ocenie Sądu ta decyzja jest całkowicie zrozumiała, zresztą ustawodawca w sprawach toczących się w trybie uproszczonym przewiduje możliwość zrezygnowania z dowodu z opinii biegłego w sytuacji, kiedy jego koszt przekracza wartość przedmiotu sporu. Zgodnie z art. 505 ^{( 7 )}§ 2 kpc opinii biegłego nie zasięga się, jeżeli jej przewidywany koszt miałby przekroczyć wartość przedmiotu sporu, chyba że uzasadniają to wyjątkowe okoliczności. Decyzja w kwestii tego, czy w danym stanie faktycznym prawidłowe rozstrzygnięcie sporu wymaga bezwzględnie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, czy też własna ocena sądu jest wystarczająca, należy do sądu. Nie może jednak w tym zakresie istnieć dowolność. Ocena sądu powinna być poparta wnioskami wynikającymi z już zebranego materiału dowodowego, gdy przy zastosowaniu reguł wnioskowania z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością można przesądzić o zasadności bądź bezzasadności podstawy odpowiedzialności pozwanego, jak również o wysokości dochodzonego świadczenia. Ocena sędziego nie może opierać się wyłącznie na własnym przekonaniu, ale musi wynikać z zebranego w sprawie materiału procesowego, co skutkuje uznaniem, że przed podjęciem decyzji, o jakiej mowa w komentowanym przepisie, konieczne jest zebranie wystarczającego materiału dowodowego (tak M. Manowska [w:] A. Adamczuk, P. Pruś, M. Radwan, M. Sieńko, E. Stefańska, M. Manowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 478-1217 , LEX/el. 2022, art. 505(7)

Postawienie konsumenta w sytuacji takiej, że w procesie reklamacyjnym pozostaje mu wyłącznie dowód z badań instytutu, w tym badan laboratoryjnych, których koszt przekracza wartość zakupionej kostki brukowej jest niedopuszczalne i w istocie stanowiłoby faktyczne ograniczenie prawa do sądu.

W tej sytuacji Sąd uznał, że opinia biegłego E. N. choć nie daje oczywistych odpowiedzi w spornym zakresie, jest wystarczająca do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pogłębiona analiza i ocena opinii winna się jednak dokonać przez weryfikację jej wniosków innymi dowodami. Pomocy okazał się w tej sprawie dowód z oględzin na nieruchomości powoda. Z istoty postępowania uproszczonego i art. 505 ⁶ § 2 k.p.c. wynika, że wyjątek przewidziany w art. 505 ⁷ k.p.c. powinien być wykładany restryktywnie. Dlatego też, jeżeli uciekanie się do wiadomości specjalnych nie jest bezwzględnie konieczne, sędzia może rozstrzygnąć sprawę drobną i prostą bez angażowania biegłego. Sędzia może samodzielnie - na podstawie oględzin, bez pomocy biegłego - ocenić np., czy rzecz ma wady albo czy nadaje się do normalnego użytku ( por. wyrok SN z 26.07.2017 r., III CNP 27/16, LEX nr 2434420).

Biegły E. N. w swojej opinii wskazał kilka przyczyn utraty koloru. Opinia pisemna została wydana bez oględzin wybrukowanej powierzchni. Oględziny, które odbyły się po wydaniu opinii pisemnej pozwoliły zweryfikować stanowiska stron i wnioski opinii. Przede wszystkim wyłożona kostką powierzchnia faktycznie jest nieestetyczna. Przebarwienia występują nie tylko na większych powierzchniach, ale gołym okiem widać np. pojedynczą kostkę w szarym kolorze otoczoną kostkami o innej szarości. Brak estetyki tym bardziej rzuca się w oczy w zestawieniu z kostką ułożoną na chodniku przed posesją powoda, stanowiącym już część drogi publicznej.

Wynik oględzin przeprowadzonych przed sądem jest zbieżny z wynikiem oględzin wykonanych w toku postępowania reklamacyjnego z udziałem biegłego I. Ś. (1). I. Ś. (1) wskazał wyłącznie na dwie możliwe przyczyny odbarwienia kostek. Jedną z nich może być barwnik, który uległ neutralizacji na skutek działania warunków atmosferycznych drugą - reżim produkcyjny.

Skorzystanie z wniosków opinii prywatnej I. Ś. (1) jest dopuszczalne także w świetle art. 505 ^{( 7)} §3 kpc. Przepis ten przewiduje kolejne ułatwienie związane z rozpoznawaniem spraw w postępowaniu uproszczonym poprzez dopuszczenie, aby osoba, która składała zeznania w charakterze świadka, mogła sporządzić opinię jako biegły, także co do faktów, o których zeznała jako świadek, i nawet jeżeli uprzednio sporządziła opinię na zlecenie podmiotu innego niż sąd. Przepis normuje zatem sytuacje, w których strony przed przystąpieniem do procesu wystąpiły do osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną o sporządzenie opinii prywatnej, która następnie była przedstawiana w procesie. Stosownie do omawianej regulacji brak jest przeszkód, aby osoba, która sporządziła opinię prywatną, występowała następnie w procesie jako biegły powołany na tę samą okoliczność, której dotyczyła sporządzona wcześniej opinia prywatna. W praktyce najczęściej sytuacja taka miała miejsce w przypadku konieczności uzyskania wiadomości specjalnych niezbędnych do oceny zasadności roszczenia, tj. w sprawach konsumenckich sporządzona na zlecenie konsumenta celem rozpoznania zgłoszenia w ramach rękojmi za wady fizyczne zakupionego przedmiotu (tak O. M. Piaskowska [w:] M. Kuchnio, A. Majchrowska, K. Panfil, J. Parafianowicz, A. Partyk, A. Rutkowska, D. Rutkowski, A. Turczyn, O. M. Piaskowska, Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie procesowe. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 505(7)).

Sąd co prawda w tej sprawie nie dopuścił dowodu z opinii biegłego I. Ś. (1), natomiast w świetle omawianej regulacji w toku oceny dowodów weryfikacja wniosków jednej opinii za pomocą ustaleń innej – prywatnej jest dopuszczalna.

Protokół z oględzin kostki przy udziale I. Ś. (1) został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w tej czynności, w tym przez przedstawicieli sprzedawcy i producenta. Opinia I. Ś. (1) stwierdza w zakresie przyczyny wadliwości towaru iż „wina może leżeć w reżimie produkcyjnym a przede wszystkim w barwniku, który na skutek działania warunków atmosferycznych w okresie półtorarocznym uległ degradacji – utlenieniu”.

Podobne wnioski sformułował biegły E. N., wskazując że przyczyny mogą leżeć po stronie producenta kostki, względnie też sprzedawcy, który zbyt długo przetrzymywał towar zafoliowany. Biegły E. N. poszerzył jednak możliwe przyczyny odbarwienia także na przyczyny leżące po stronie wykonawcy i właściciela kostki, tj. niewłaściwe ułożenie kostki przez brak mieszkania kostek z różnych palet i niewłaściwe użytkowanie kostki brukowej.

Te wnioski opinii które odpowiedzialność za odbarwienia przerzucają na kupującego były popierane przez interwenienta. Spółka (...) wprost zarzucała powodowi, że kostka jest brudna. Świadek N. N. zeznała, że w dniu oględzin kostka faktycznie nie miała koloru antracyt bo była zabrudzona i zakurzona. Z protokołu oględzin nie wynika tymczasem, by ktokolwiek miał zastrzeżenia co do stanu utrzymania kostki. W ocenie Sądu zarzut ten nie więc jest przekonujący. Powód zakupił od pozwanego kostkę w dwóch kolorach, antracytowym i czerwonym. Oba kolory zostały ułożone w jednym czasie na tym samym podłożu. Kosta czerwona jest w bardzo dobrym stanie i ma ładny, jednolity kolor. Jedynie kostka antracytowa jest problematyczna i uległa odbarwieniom. Ważne że romby z kostki czerwonej występują odstępach, ale na całej wybrukowanej powierzchni. Zatem jakiekolwiek postępowanie powoda co do powierzchni wyłożonej kostką antracytową musi oddziaływać także na powierzchnię wybrukowaną na czerwono. Pamiętać należy że mowa o wjeździe do garażu, po którym poruszają się nie tylko ludzie ale także pojazdy mechaniczne. Gdyby podwód niewłaściwie użytkował kostkę to musiałoby być to widoczne także na kostce czerwonej.

Przede wszystkim należy też podkreślić to, że forsowane przez interwenienta ubocznego i wskazywane przez biegłego jako możliwe przyczyny pojawienia się odbarwień wykluczają się wzajemnie.

Z przedstawionych dowodów nie wynika, by kostka zaraz po ułożeniu miała widoczne różnice kolorystyczne. Wręcz przeciwnie powód zeznał, że dopiero po jakimś czasie po ułożeniu kostki zaczął dostrzegać pewne różnice. Żaden z dowodów nie wskazuje że kostka zaraz po ułożeniu cechowała się różnymi odcieniami. W toku postępowania konsekwentnie używano zwrotów „odbarwienie” i „utrata koloru” co w obu przypadkach oznacza procesy zachodzące w czasie. Ani interwenient ani pozwany tego nie kwestionowali.

W związku z tym zarzut złego ułożenia kostki pozostał gołosłowny. Gdyby przebarwienia pojawiły się wyłącznie na skutek złego utrzymania kostki, to jakie znaczenia miałoby mieszanie kostek pochodzących z różnych palet. Biegły który zarzucił wykonawcy „niechlujne” ułożenie kostki, jednocześnie w ustnej opinii stwierdził, że kostki innego koloru mogły być ułożone w pasie mniej widocznym. Zatem biegły sam dostrzega, że niektóre kostki tak odbiegają kolorem od reszty, że powinny znajdować się w miejscu mniej widocznym.

W opinii uzupełniającej ustnej biegły E. N. im bardziej próbował przerzucić odpowiedzialność za wadę towaru na powoda tym popadał w coraz większy absurd. Biegły wskazał przykładowo, że piasek użyty jako zasypka nie był piaskiem płukanym, a kopanym i że zaobserwował to podczas oględzin. Natomiast w opinii pisemnej twierdził, że w tym zakresie niezbędne są badania laboratoryjne. Wskazywał, że kostkę w innym kolorze należało położyć w mniej widocznym pasie np. w pasie okalającym który nie rzucałby się w oczy. Z drugiej strony twierdził, że kostka sama w sobie po pół roku zmienia kolor. Nie jest możliwe, by wykonawca przewidział które kostki ulegną odbarwieniu i ułożył je w mniej widocznym miejscu.

Wypada przy tym podkreślić, że powód zakupił dość typową kostkę, taką która występuje w przestrzeni publicznej na chodnikach, placach i innych miejscach użytku publicznego. Jest to produkt który musi być odporny nie tylko na obciążenia, ale także na różne warunki atmosferyczne z założeniem trwałości na długie lata. Zdaniem biegłego, by właściwie dbać o taką kostkę należy ją myć np. po każdym deszczu, a także po opadach liści. Przy czym biegły przyznał, że jeszcze nie widział by w przestrzeni publicznej takie działania odpowiednich służb miały miejsce. W ocenie Sądu oczekiwanie by wybrukowaną przed domem powierzchnię myć po każdym opadzie deszczu jest zwyczajnie nieżyciowe. Opinia w tym zakresie okazała się niewiarygodna.

Biegły E. N. wskazał na możliwe przyczyny różnic kolorystycznych, ale nie wszystkie potrafił przekonująco uzasadnić. Jeszcze raz należy podkreślić, że gdyby odbarwienie kostki związane było z jej nieprawidłowym ułożeniem, poprzez zastosowanie nieprawidłowej podsypki, czy spoiwa, lub z niewłaściwym dbaniem o kostkę to byłoby to widoczne także na kostce koloru czerwonego. Jej idealny wręcz stan to wyklucza. W tej sytuacji udowodnione pozostają przyczyny odbarwienia, które leżą po stronie producenta i sprzedawcy.

Sąd zważył, co następuje:

W świetle materiału dowodowego sprawy nie budzi wątpliwości, że powoda z pozwanym łączyła umowa sprzedaży uregulowana w art. 535 i n. k.c.

W przypadku wady rzeczy sprzedanej ustawa przyznaje kupującemu uprawnienie do złożenia oświadczenia woli o obniżeniu ceny sprzedaży rzeczy albo o odstąpieniu od umowy sprzedaży (art. 560 § 1 k.c.). Wykonanie przez kupującego tych uprawnień następuje poprzez dokonanie jednostronnej czynności prawnej, której adresatem jest sprzedawca. Uprawnienia te powstają jednocześnie wskutek pojawienia się wady rzeczy sprzedanej. Jednak wykonanie przez kupującego jednego z nich powoduje wygaśnięcie drugiego. Ustawa przyznaje bowiem wskazane uprawnienia przy zastosowaniu w treści art. 560 § 1 k.c. alternatywy rozłącznej (poprzez użycie słowa „albo”). Wydaje się, że wykonanie jednego z przysługujących kupującemu uprawnień kształtujących powoduje również wygaśnięcie przysługujących mu roszczeń o wymianę rzeczy lub usunięcie jej wady. Odstąpienie od umowy sprzedaży wywołuje bowiem skutek ex tunc i prowadzi do powstania po stronie kupującego i sprzedawcy roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (tak D. Bierecki [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. J. Ciszewski, P. Nazaruk, LEX/el. 2023, art. 560).

Kupujący może odstąpić od umowy wyłącznie wówczas, gdy wada jest istotna. Istotny charakter wady należy wiązać z zakłóceniem możliwości normalnego korzystania z rzeczy w zakresie jej podstawowych właściwości funkcjonalnych zgodnie z jej przeznaczeniem i oczekiwaniami kupującego . Przy ocenie, czy wada ma charakter istotny, bierze się pod uwagę subiektywne oczekiwania kupującego, a nie obiektywną możliwość korzystania z rzeczy w określony sposób . Wada ma ponadto charakter istotny, gdy wcześniejsza wiedza kupującego o wystąpieniu wady w rzeczy w zasadniczy sposób wpłynęłaby na decyzję kupującego co do zawarcia umowy sprzedaży, a nie jedynie spowodowałaby zmniejszenie wysokości ceny, jaką kupujący byłby skłonny zapłacić za rzecz z tą wadą. Chodzi zatem o wadę, która – gdyby została ujawniona przed zawarciem umowy sprzedaży – wpłynęłaby na sferę motywacyjną kupującego i stanowiła o zmianie pierwotnej decyzji kupującego co do zawarcia umowy. Jeżeli jakaś cecha rzeczy została indywidualnie uzgodniona przez strony, wada dotycząca tej cechy może, ale nie musi, być traktowana jako istotna. W podobny sposób, jako wpływające na decyzję konsumenta co do zawarcia umowy, definiowane jest wprowadzenie w błąd konsumenta stanowiące nieuczciwą praktykę rynkową. Istotną wadą może być ubytek o charakterze estetycznym, jeśli w podstawowym lub jednym z głównych wymiarów rzecz pełni funkcje ozdobne. Możliwość złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy nie jest uwarunkowana wcześniejszym żądaniem usunięcia wady rzeczy lub wymiany jej na nową.

W niniejszej sprawie powód E. N. skutecznie odstąpił od umowy sprzedaży. Wykazał, że zakupiona przez niego kostka brukowa w kolorze antracyt miała wadę o charakterze istotnym. W przypadku odstąpienia strona, która odstępuje może żądać zwrotu tego co sama świadczyła, a podstawę prawną roszczenia stanowi art. 494§1 kc. W tej sytuacji powód może zasadnie realizować roszczenie o zwrot ceny zakupu. Cena zakupionej kostki wynosi 6.621,50 zł i jest to kwota która mieści się w należności zasądzonej w pkt 1 wyroku. Sąd w pkt 1 zasądził też poniesione przez powoda koszty opinii biegłego w wysokości 1.000,00 zł. Wysokość kosztów opinii oraz fakt poniesienia tych kosztów nie były przez pozwanego kwestionowane. Interwenient uboczny wskazał jednak na to, że koszt ten był niecelowy. Wykonanie ekspertyzy zdaniem Sądu było uzasadnione, albowiem powód nie mógł w inny sposób udokumentować pozwanemu i producentowi kostki zasadności zgłoszonych roszczeń. ( tak też Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18.05.2004 r. III CZP 24/04, publ. OSNC 2004/7-8/117).

Wykonanie przez kupującego uprawnień z art. 560 § 1 k.c. nie wyłącza możliwości dochodzenia naprawienia szkody na zasadach ogólnych.

Zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, że nabywcy wadliwej rzeczy przysługuje wybór co do sposobu uzyskania rekompensaty od sprzedawcy. Oprócz rękojmi i gwarancji możliwe jest dochodzenie roszczeń na zasadach ogólnych, tj. według reguł art. 471 i nast.k.c. i to zarówno obok jednoczesnego korzystania z instytucji szczególnych (art. 566 § 1 k.c.), jak i bez korzystania z tych instytucji (por. wyrok sądu Najwyższego z 25 sierpnia 2004 r., IV CK 601/03, Lex nr 470034 oraz z 8 grudnia 2005 r., II CK 291/05, Lex nr 188457, a także A. S., Uwagi w sprawie wykładni art. 568 k.c. Teza nr 3, Przegląd Prawa Handlowego 1997/5/1). Sąd Najwyższy wyraził trafny pogląd, że oparta na art. 471 k.c. odpowiedzialność sprzedawcy za szkodę wynikłą z wady rzeczy nie podlega w czymkolwiek reżimowi przewidzianemu dla uprawnień z tytułu rękojmi, a wzmianka o niej w art. 566 § 1 k.c. ma jedynie znaczenie normy kolizyjnej usuwającej wątpliwość, czy wykonanie bądź wygaśnięcie uprawnień z tytułu rękojmi może samo przez się wyłączać zastosowanie reguł ogólnych z art. 471 i nast.k.c. (por. wyrok z 15 listopada 1994 r., I CRN 140/94, Lex nr 549111 oraz z 7 lipca 2000 r., III CKN 889/98, Lex nr 51358).

W sytuacji dochodzenia roszczeń w oparciu o art. 471 k.c. zgodnie z regułą z art. 6 k.c. na wierzycielu spoczywa ciężar dowodu co do trzech okoliczności: dłużnik nie wykonał zobowiązania lub wykonał je nienależycie, wierzyciel poniósł szkodę majątkową, pomiędzy tymi okolicznościami istnieje adekwatny związek przyczynowy. Ponadto wierzyciel musi także udowodnić okoliczność, że zobowiązanie - i to o określonej treści - w ogóle istniało. Jednakże zaistnienie i udowodnienie przez wierzyciela tych wszystkich przesłanek jeszcze nie prowadzi do przypisania dłużnikowi odpowiedzialności kontraktowej, bowiem ich wykazanie rodzi z kolei możliwość egzoneracji dłużnika zgodnie z art. 471 k.c. Orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że ciężar udowodnienia istnienia związku przyczynowego między nienależytym wykonaniem zobowiązania przez pozwanego a powstałą szkodą oraz powstania tejże szkody w postaci utraconych korzyści w świetle art. 6 k.c. spoczywa na wierzycielu, jako na osobie, która z tychże faktów wywodzi skutki prawne (wyrok SA w Poznaniu z dnia 8 marca 2007 r., I ACa 29/07, LEX nr 370925; wyrok SN z dnia 26 listopada 2004 r., I CK 281/04, LEX nr 146366).

Wierzyciela nie obciąża natomiast obowiązek udowodnienia winy dłużnika w niewykonaniu bądź nienależytym wykonaniu zobowiązania, gdyż konstrukcja odszkodowawczej odpowiedzialności kontraktowej oparta jest na zasadzie winy domniemanej i to dłużnika obciąża ciężar udowodnienia, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności (wyrok SA w Katowicach z dnia 9 lipca 2009 r., V ACa 245/09, LEX nr 551987, wyroku SA w Łodzi z dnia 16 lipca 2015 r., III APa 8/15, Lex nr 1793879, wyrok SO w Łodzi z 21.12.2015 r., X GC 258/09, LEX nr 2128047).

Stosownie do art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Unormowanie zawarte w art. 361 § 1 kc opiera się na założeniach teorii adekwatnego związku przyczynowego (przyczynowości adekwatnej), w wersji obiektywnej, zwanego też „normalnym związkiem przyczynowym". Teoria ta zakłada, że związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy w grupie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy, więc stwierdzić istnienie związku przyczynowego, jako takiego, lecz należy stwierdzić, że chodzi o następstwa normalne (a nie niezwykłe, nadzwyczajne) (Agnieszka Rzetecka-Gil, Komentarz do art. 361 Kodeksu Cywilnego, LEX 2011). Osoba dochodząca odszkodowania powinna wobec tego wykazać nie tylko wystąpienie szkody, ale także jej wysokość.

Ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego i to strony, a nie sąd, pozostają dysponentem toczącego się postępowania; one więc ponoszą odpowiedzialność za jego wynik (wyr. SN z 7.5.2008 r., II PK 307/07, Legalis; wyr. SN z 7.10.1998 r., II UKN 244/98, OSNAPiUS 1999, Nr 20, poz. 662). Postępowanie sądowe nie może być przy tym traktowane instrumentalnie.

Przy postępowaniu zmierzającym do ustalenia faktów sprawy należy uwzględnić ciężar dowodu. Zwrot ten jest używany w dwóch podstawowych znaczeniach: formalnym (procesowym) i materialnoprawnym. W znaczeniu formalnym wskazuje on podmioty, które powinny przejawiać inicjatywę w zbieraniu dowodów i wykazywaniu twierdzeń. W znaczeniu materialnoprawnym określa on, kto ponosi ujemne konsekwencje tego, że istnienie doniosłego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu nie zostało w toku postępowania sądowego udowodnione. Kwestię tę rozstrzyga art. 6 kc stanowiąc ,że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jeżeli więc ktoś powołuje się przed sądem na pewien fakt (szkoda majątkowa, związek przyczynowy), z którym prawo wiąże jakieś korzystne dla niego konsekwencje prawne, a fakt ten nie zostanie udowodniony, wówczas przegrywa sprawę, czyli jego roszczenie nie zostaje uwzględnione.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że powód nie udowodnił swoich racji, w zakresie odszkodowania. Powód nie zdecydował się na demontaż kostki i ułożenie nowej nawierzchni, nie udowodnił więc szkody. Wobec tego Sąd uznał, że nie należy mu się zwrot kosztów związanych z wykonaniem tych czynności w łącznej wysokości 9.932,25 zł i w konsekwencji powództwo w pkt 2 oddalił.

O kosztach Sąd w pkt 3-5 Sąd orzekł na podstawie art. 107 k.p.c. i 100 k.p.c. rozliczając je między pozwanym a interwenientem ubocznym. To te strony były aktywne w toku procesu, podejmowały szereg czynności i zgłaszały wnioski procesowe. W ocenie Sądu także względy słuszności (art. 102 kpc) przemawiały za rozdzieleniem kosztów pomiędzy powodem, a interwenientem ubocznym. Przepis art. 107 k.p.c. stanowi możliwość przyznania zwrotu interwenientowi ubocznemu poniesionych przez niego kosztów, lecz nie obliguje do przyznania ich w każdym przypadku pozytywnego wyniku procesu strony, do której interwenient przystąpił. Przyznanie ich zależy od oceny czy wstąpienie interwenienta ubocznego do procesu połączone było z potrzebą rzeczywistą obrony jego interesów i czy podjęte przez niego czynności procesowe zmierzały do tej właśnie obrony. W tej sprawie tak właśnie było, dlatego Sąd zdecydował o rozdzieleniu kosztów, przy przyjęciu że powód wygrał sprawę w 43%, a pozwany do którego przystąpił interwenient w 57%. Powód poniósł koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600,00 zł, koszt opłaty skarbowej 17 zł, zapłacił opłate sądową 1.000 zł i poniósł koszty zaliczki na opinię biegłego w wysokości 800,00 zł. Interwenient uboczny natomiast poniósł koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600,00 zł, koszt opłaty skarbowej 17 zł, zaliczki na opinię biegłego w wysokości 800,00 zł. Zaliczki zostały w całości skonsumowane, ponadto Skarb Państwa wyłożył jeszcze 105,27 zł na koszty opinii biegłego.

Anna Zielińska