Wyrok z 22 listopada 2023, sygn. VI GC 608/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 listopada 2023 roku

Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marta Denc

po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 roku w Gdyni

na rozprawie

w postępowaniu gospodarczym

sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko D. K. reprezentowanemu przez syndyka masy upadłości pozwanego – D. B.

o zapłatę

zasądza od pozwanego D. K. (reprezentowanego przez syndyka masy upadłości pozwanego – D. B.) na rzecz powoda (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 130 złotych (sto trzydzieści złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 15 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty;

oddala powództwo w pozostałym zakresie;

zasądza od pozwanego D. K. (reprezentowanego przez syndyka masy upadłości pozwanego – D. B.) na rzecz powoda (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 23,03 złotych (dwadzieścia trzy złote trzy grosze) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty , tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt VI GC 608/23

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 26 maja 2022 roku, uzupełnionym w piśmie z datą w nagłówku „dnia 23 sierpnia 2022 roku” (data prezentaty: 2022-08-29, k. 48 akt), stanowiącym kontynuację postępowania zainicjowanego pozwem w elektronicznym postępowaniu upominawczym z dnia 31 grudnia 2021 roku w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 1906609/21, powód (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. domagał się zasądzenia od pozwanego D. K. kwoty 667,36 złotych, w tym: kwoty 130 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi za okres od dnia 15 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty – tytułem zapłaty należnej powodowi składki ubezpieczeniowej (2 x 65 złotych) oraz kwoty 537,36 złotych (3 x 179,12 złotych) – tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniem w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790), a także kosztów procesu.

Po przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w Gdyni jako właściwego miejscowo, nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 03 lutego 2023 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VI GNc 2880/22 referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.

W sprzeciwie od powyższego orzeczenia pozwany D. K. wniósł o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia powoda oraz wskazał, że umowy ubezpieczenia zawarte z pozwanym miały charakter konsumencki, a pozwany nie miał wpływu na kształt klauzuli zastrzegającej dla powoda koszty wynagrodzenia. Nadto powód nie wykazał również, jakie konkretnie czynności, za które naliczył prowizję, zostały przez niego wykonane.

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 roku Sąd Rejonowy w Gdyni zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z ogłoszeniem upadłości pozwanego, a następnie podjął je i prowadził w dalszym ciągu z udziałem syndyka masy upadłości pozwanego D. D. B. (k. 92 akt).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Od dnia 05 października 2017 roku D. K. prowadzi pod firmą (...) działalność gospodarczą, której przedmiotem jest m. in. działalność taksówek osobowych oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych, furgonetek i innych pojazdów samochodowych.

W związku z powyższą działalnością gospodarczą D. K. zawarł z (...) spółką akcyjną z siedzibą w W.:

• umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych dotyczącą pojazdu marki C. o numerze rejestracyjnym (...) potwierdzoną polisą numer (...) na okres od dnia 01 grudnia 2020 roku do dnia 30 grudnia 2020 roku, za zapłatą składki w kwocie 65 złotych do dnia 14 grudnia 2020 roku,

• umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych dotyczącą pojazdu marki C. o numerze rejestracyjnym (...) potwierdzoną polisą numer (...) na okres od dnia 29 listopada 2020 roku do dnia 28 grudnia 2020 roku, za zapłatą składki w kwocie 65 złotych do dnia 14 grudnia 2020 roku.

We wszystkich powyższych umowach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wskazano, że jest to umowa OC komis, a ubezpieczającym jest D. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...), wskazano też jego numer Regon.

(...) spółka akcyjna z siedzibą w W. wzywał D. K. do zapłaty powyższych składek, jednakże bezskutecznie.

polisy wraz z oświadczeniami – k. 26-28, 29-31 akt, wezwania do zapłaty – k. 32, 33 akt

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie oświadczeń stron w zakresie, w jakim nie były one kwestionowane przez stronę przeciwną, a nadto na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów i dowodów z wydruków polis (uznając je za dowody w rozumieniu art. 308 k.p.c. w zw. z art. 243 ¹ k.p.c.) przedłożonych przez powoda w toku postępowania, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary, tym bardziej, że nie były one kwestionowane w zakresie ich wiarygodności i mocy dowodowej przez żadną ze stron.

W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

W niniejszej sprawie powód (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. domagał się zasądzenia od pozwanego D. K. kwoty 667,36 złotych, w tym: kwoty 130 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi za okres od dnia 15 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty – tytułem należnej powodowi składki w związku z łączącymi strony umowami ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz kwoty 537,36 złotych – tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniem w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790), a także kosztów procesu.

Kwestionując żądanie pozwu pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda oraz wskazał, że umowy ubezpieczenia zawarte z pozwanym miały charakter konsumencki, a pozwany nie miał wpływu na kształt klauzuli zastrzegającej dla powoda koszty wynagrodzenia. Nadto powód nie wykazał również, jakie konkretnie czynności, za które naliczył prowizję, zostały przez niego wykonane.

Zgodnie z treścią art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Umowa ubezpieczenia jest zatem umową dwustronnie zobowiązującą – ubezpieczający jest obowiązany uiścić umówioną składkę w zamian za ochronę ubezpieczeniową, przy czym o ile świadczenie ubezpieczającego jest bezwarunkowe, o tyle świadczenie ubezpieczyciela jest uzależnione od zajścia przewidzianego w umowie wypadku, tj. zdarzenia losowego. Nadto wskazać należy, że czym innym jest umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, a czym innym potwierdzająca ją polisa. Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dochodzi do skutku solo consensu – poprzez zgodne oświadczenie stron umowy i do jej zawarcia nie jest wymagana forma pisemna, czy inna forma szczególna. Natomiast polisa, o jakiej mowa w art. 809 k.c., stanowi jedynie zewnętrzny nośnik potwierdzający treść zawartej umowy. Na marginesie dodać jedynie należy, że polisa nie warunkuje ważności zawarcia umowy ubezpieczenia (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 04 kwietnia 2013 roku, sygn. akt VI ACa 1324/12).

Uwzględniając całokształt materiału dowodowego złożonego w przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu powód za pomocą przedłożonych dowodów z dokumentów i dowodów z wydruków dokumentów (polis) zdołał udowodnić, że strony połączył ważny węzeł obligacyjny nakładający na każdą z nich obowiązek spełnienia określonych świadczeń – na powoda świadczenie ochrony ubezpieczeniowej związanej z odpowiedzialnością cywilną za szkody wyrządzone ruchem pojazdów wskazanych w polisach we wskazanych w nich okresach, na pozwanego zaś – świadczenie zapłaty łącznie kwoty 130 złotych (2 x 65 złotych) tytułem wynagrodzenia za przedmiotową ochronę, a więc zapłaty składki w tej (łącznej) wysokości. Powód wykazał bowiem, że obie strony wymieniły oświadczenia woli obejmujące ofertę zawarcia umowy ze strony powoda i oświadczenie woli o przyjęciu tej oferty przez pozwanego. W tym zakresie powód przedłożył bowiem wydruki polis zawierające wszystkie elementy przedmiotowo istotne składające się na treść umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Ustalono w nim zarówno świadczenie powoda (ryzyko związane z odpowiedzialnością cywilną wynikającą z ruchu wskazanego pojazdu we wskazanym okresie), jak i świadczenie pozwanego w postaci zapłaty składki (tak też Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. akt VI ACa 114/13). Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że pozwany nie kwestionował faktu zawarcia tychże umów ani ich warunków, w tym wysokości składki, pozwany podnosił jedynie, że umowy ubezpieczenia zawarte z pozwanym miały charakter konsumencki, a pozwany nie miał wpływu na kształt klauzuli zastrzegającej dla powoda koszty wynagrodzenia. W tym miejscu wskazać należy, że jak wynika z wpisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pozwany D. K. od dnia 05 października 2017 roku prowadzi pod firmą (...) działalność gospodarczą, której przedmiotem jest m. in. działalność taksówek osobowych oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych, furgonetek i innych pojazdów samochodowych. Nadto jak wynika z treści umów zawartych przez strony, we wszystkich spornych umowach ubezpieczenia wskazano, że jest to umowa OC komis, a ubezpieczającym jest D. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...), wskazano też jego numer Regon. Powyższe w ocenie Sądu jednoznacznie wskazuje, że sporne umowy ubezpieczenia zostały zawarte przez pozwanego jako osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą w związku z zawodowym charakterem tej działalności, co oznacza, że w umowach tych pozwany nie jest traktowany jak konsument, a art. 385 ¹ k.c. i następne nie znajdą w niniejszej sprawie zastosowania. Co więcej, nawet gdyby sporne umowy zostały zawarte przez pozwanego jako konsumenta, to przepis ten nie miałby i tak zastosowania dla ewentualnej oceny abuzywności postanowień umowy w świetle zarzutów pozwanego odnoszących się do wynagrodzenia powoda, albowiem nie dotyczy on (tenże przepis) postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny, co wprost wynika z treści tego przepisu. Nie budzi przy tym wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie, że głównymi świadczeniami wynikającymi z zawarcia umowy ubezpieczenia są: po stronie zakładu ubezpieczeń – udzielenie ochrony ubezpieczeniowej w razie zajścia określonego w umowie wypadku, a po stronie ubezpieczonego (ubezpieczającego) – obowiązek zapłaty składki. W niniejszej sprawie dla pozwanego więc głównym (i jedynym) świadczeniem była zapłata składki stanowiącej wynagrodzenie powoda za udzielaną ochronę ubezpieczeniową, zaś wysokość tejże składki wynikała wprost z treści zawartej umowy.

W tej sytuacji żądanie powoda w zakresie kwoty 130 złotych tytułem należnych powodowi składek w związku z łączącymi strony umowami ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych uznać należało za uzasadnione.

Odnosząc się natomiast do zarzutu wygórowanej prowizji oraz niewykazania przez powoda jakie konkretnie czynności, za które naliczył prowizję, zostały przez niego wykonane, to wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu powód nie domagał się od pozwanego żadnej prowizji, lecz m. in. kwoty 537,36 złotych tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniem w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790). Powyższe jednoznacznie bowiem wynika z pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym – doręczonego pozwanemu, a którego to postępowania niniejsza sprawa jest kontynuacją, przy czym Sąd zważył, że powód domagał się tej kwoty tytułem równowartości 40 euro nie tylko od umów potwierdzonych polisą numer (...) i polisą numer (...), ale również umowy potwierdzonej polisą numer (...) (czyli 3 x 179,12 złotych), o czym szerzej poniżej.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniem w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790) w transakcjach handlowych – z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny – wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie. Zgodnie natomiast z art. 10 tej ustawy od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 (lub art. 8 ust. 1), przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. Uprawnienie do kwoty, o której przysługuje od transakcji handlowej, z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 pkt 2 (ust. 3).

Podkreślić w tym miejscu należy, że rekompensata za koszty odzyskiwania należności przewidziana w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790) przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione. Roszczenie o taką rekompensatę powstaje po upływie terminów zapłaty określonych w umowie lub ustalonych zgodnie z art. 7 ust. 3 i art. 8 ust. 4 tej ustawy, a uprawnienie wierzyciela (tu: powoda) jest oderwane od spełnienia przez niego dodatkowych warunków poza tym, że spełnił on swoje świadczenie oraz nabył prawo do żądania odsetek, co w niniejszej sprawie zostało wykazane. Jest to przy tym uprawnienie, które nie zależy też od tego, czy wierzyciel poniósł w konkretnej sytuacji jakikolwiek uszczerbek związany ze spełnieniem przez dłużnika jego świadczenia z opóźnieniem ani też czy podjął (i jakie) czynności związane z windykacją należności.

W rozpoznawanej sprawie powód wykazał, że strony łączyły 2 umowy (potwierdzone polisą numer (...) i polisą numer (...)), a więc stosunki prawne – transakcje handlowe, na podstawie których pozwany był zobowiązany do uiszczenia na rzecz powoda kwot składek. Bezspornym było również to, że pozwany nie zapłacił ich powodowi w uzgodnionym przez strony terminie, mimo spełnienia świadczenia przez powoda i to w sposób prawidłowy (co nie było kwestionowane). Co do zasady zatem powodowi przysługiwało uprawnienie do żądania rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, o jakiej mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790) od każdej zawartej umowy ubezpieczenia (jako odrębnej transakcji handlowej), tj. kwoty 179,12 złotych i kwoty 179,12 złotych, jak i uprawnienie do żądania odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od niezapłaconych w terminie składek.

Jednakże Sąd miał na uwadze, że postanowieniem Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku z dnia 26 maja 2023 roku wydanym w sprawie o sygn. akt GD1G/GU/278/2023 ogłoszono upadłość pozwanego D. K.. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790) przepisów tej ustawy nie stosuje się m. in. do długów objętych postępowaniami prowadzonymi na podstawie ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe oraz ustawy z dnia 15 maja 2015 roku Prawo restrukturyzacyjne odpowiednio od dnia ogłoszenia upadłości albo od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego.

W tej zaś sytuacji nie było podstaw, a Sąd bierze pod uwagę stan istniejący w chwili wydania wyroku (art. 316 k.p.c.), aby zasądzić od pozwanego, którego upadłość ogłoszono przed wydaniem wyroku na rzecz pozwanego rekompensatę za koszty odzyskiwania należności oraz odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, wobec czego powództwo w tym zakresie podlegało oddaleniu. W takiej bowiem sytuacji, gdy dług powstał przed ogłoszeniem upadłości, od dnia ogłoszenia upadłości przepisów ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790) przewidującej odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych i rekompensatę za koszty odzyskiwania należności do takiego długu nie stosuje się.

Odnośnie natomiast żądania kwoty 179,12 złotych tytułem rekompensaty stanowiącej równowartość 40 euro w związku z umową potwierdzoną polisą numer (...), to niezależnie od tego, że kwota ta nie podlegałaby zasądzeniu z uwagi na powyższe okoliczności (tj. upadłość pozwanego), to powód w tym przypadku nie wykazał, że strony łączyła umowa ubezpieczenia potwierdzona polisą o tym numerze i że pozwany nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zapłaty składki z tego tytułu w umówionym terminie, na te okoliczności powód nie przedstawił bowiem jakichkolwiek dowodów.

Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia roszczenia powoda, to wskazać należy, że nie był on zasadny.

Stosownie do art. 117 § 2 k.c. po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia. Przedawnione roszczenie zmienia się w tzw. zobowiązanie niezupełne (naturalne), którego cechą jest niemożliwość jego przymusowej realizacji. Instytucja przedawnienia znajduje swoje zastosowanie w sytuacji, kiedy podmiot uprawniony przez dłuższy czas nie realizuje przysługującego mu roszczenia. Wówczas może zaistnieć stan niepewności prawnej co do rzeczywistej intencji wykonywania określonego prawa przez podmiot uprawniony, co w efekcie stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu prawnego. W związku z tym wraz z upływem określonego przepisami prawa terminu następuje zmniejszenie ochrony prawnej dla nierealizowanego roszczenia przejawiające się brakiem możliwości przymusowego egzekwowania takiego uprawnienia w razie podniesienia przez obowiązanego zarzutu przedawnienia i tym samym uchylenia się przez niego od zaspokojenia roszczenia. Decydujące znaczenie dla niniejszej sprawy miało zatem ustalenie, czy termin przedawnienia roszczenia już upłynął.

Zgodnie z treścią art. 120 k.c. bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, przy czym jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Wymagalność roszczenia utożsamiana jest więc z chwilą, z upływem której wierzyciel może domagać się od dłużnika spełnienia świadczenia.

Zgodnie z treścią art. 819 § 1 k.c. roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech, przy czym zgodnie z art. 118 k.c. zdanie ostatnie – koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata).

Odnosząc się zatem do żądania zapłaty składek, to wskazać należy, że skoro termin ich wymagalności przypadał na dzień 15 grudnia 2020 roku, roszczenie powoda w tej części przedawniłoby się z dniem 31 grudnia 2023 roku. Tymczasem powód wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który przerwał bieg terminu przedawnienia, w dniu 31 grudnia 2021 roku, a zatem przed upływem okresu przedawnienia.

Odnośnie natomiast żądania kwoty 537,36 złotych tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, to przypomnieć należy, że roszczenie o taką rekompensatę, stosownie do przepisów ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790), powstaje po upływie terminów zapłaty określonych w umowie lub ustalonych zgodnie z art. 7 ust. 3 i art. 8 ust. 4 tej ustawy (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 11 grudnia 2015 roku, sygn. akt III CZP 94/15), tj. wtedy gdy wierzyciel nabywa prawo do odsetek, czyli gdy spełnił swoje świadczenie oraz nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie, przy czym obie przesłanki w niniejszej sprawie zaistniały. Jednocześnie podnieść należy, że termin przedawnienia roszczenia o rekompensatę z tytułu kosztów odzyskiwania należności (której źródłem tak co do zasady, jak i wysokości jest ustawa) nie został uregulowany w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. A skoro tak, to zastosowanie znajdzie art. 118 k.c. określający trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (tak również Sąd Okręgowy w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 03 kwietnia 2017 roku, sygn. akt XIII Ga 130/17) liczony od dnia, w którym wierzyciel nabył prawo do odsetek (a więc w niniejszej sprawie – od dnia następnego po upływie terminów płatności wskazanych w polisach). Kwestię tę jednoznacznie rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 września 2021 roku (sygn. akt III CZP 37/20) wskazując, że termin przedawnienia roszczenia o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności opartego na art. 10 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790) określa art. 118 k.c.

W tej zaś sytuacji skoro termin wymagalności przedmiotowych rekompensat przypadał na dzień 15 grudnia 2020 roku, roszczenie powoda w tej części przedawniłoby się z dniem 31 grudnia 2023 roku. Tymczasem powód wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który przerwał bieg terminu przedawnienia, w dniu 31 grudnia 2021 roku, a zatem przed upływem okresu przedawnienia.

W świetle całokształtu powyższych rozważań Sąd w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 805 k.c. w zw. z art. 822 k.c. w zw. z art. 481 k.c. w zw. z art. 819 § 1 k.c. w zw. z art. 118 k.c. a contrario zasądził od pozwanego D. K. reprezentowanego przez syndyka masy upadłości – D. B. na rzecz powoda kwotę 130 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 15 grudnia 2020 roku do dnia zapłaty.

Uznając dalej idące żądanie pozwu za niezasadne, tj. w zakresie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w kwocie 537,36 złotych oraz rodzaju żądanych odsetek, tj. odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, Sąd na podstawie art. 3 pkt 1 w zw. z art. 4, art. 7 i art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790) w związku z toczącym się postępowaniem upadłościowym pozwanego – powództwo w tej części oddalił.

O kosztach procesu Sąd orzekł jak w punkcie trzecim wyroku zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów określoną w art. 100 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c. W niniejszej sprawie powód wygrał sprawę w 19,48%, a pozwany w 80,52%.

Koszty poniesione przez powoda wyniosły kwotę 118,23 złotych (opłata sądowa od pozwu – 100 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 złotych, opłata za poświadczenie pełnomocnictwa – 1,23 złotych). Pozwany nie poniósł żadnych kosztów.

Powodowi zatem należy się zwrot kosztów procesu w kwocie 23,03 złotych (19,48% z kwoty 118,23 złotych), którą Sąd zasądził na jego rzecz od pozwanego w punkcie trzecim wyroku (wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty).

ZARZĄDZENIE

(...)

(...)

(...)

(...)

(...)

SSR Justyna Supińska

Gdynia, dnia 05 grudnia 2023 roku