Wyrok z 21 grudnia 2023, sygn. I C 196/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 grudnia 2023 r.

Sąd Rejonowy w Zambrowie Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący – sędzia Karolina Malinowska-Krutul

Protokolant – Kinga Dzieniszewska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023r. w Z.

sprawy z powództwa R. O.

przeciwko J. H.

o zapłatę

I.  powództwo oddala;

II.  zasądza od powoda R. O. na rzecz pozwanego J. H. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 196/23 „upr”

UZASADNIENIE

Powód R. O. domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego J. H. kwoty 1.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu.

W uzasadnieniu żądania pozwu wskazał, że pozwany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej sprzedał powodowi szybę do pojazdu marki R. (...) za kwotę 1.500 zł. Kwota ta została przekazana na rachunek pozwanego. Pozwany J. H. nadał szybę za pośrednictwem firmy kurierskiej na adres zamieszkania powoda. Szyba została doręczona w miejscu wyznaczonym przez powoda w Z. ul. (...) w dniu 9 listopada 2021 r. Po doręczeniu szyby okazało się, że jest ona popękana i nie nadawała się do montażu. Powód wskazał, że nie była to wina kuriera, gdyż paleta była oryginalnie zapakowana, folia w którą szyba była zawinięta nie była uszkodzona. Powód za pośrednictwem poczty dwukrotnie złożył reklamacje. Powód w dniu 14 marca 2021 r. wezwał pozwanego J. H. do zapłaty kwoty 1.500 zł. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

W dniu 12 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Zambrowie w sprawie o sygn. akt (...) wydał nakaz zapłaty zgodny z żądaniem pozwu.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany zaskarżył nakaz zapłaty w całości, wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Wniósł o zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podał, że powód zakupił nie tylko szybę do pojazdu marki R. (...) za kwotę 500 zł ale i poduszkę – za kwotę 800 zł. Łączna cena zakupu wynosiła 1.500 zł albowiem do zakupu poduszki powietrznej i szyby doliczyć trzeba koszt transportu – 200 zł. Stąd niezrozumiałym jest – w ocenie strony pozwanej – dochodzenie całości kwoty, skoro powód poduszkę otrzymał . Ponadto wskazywał, iż powód był informowany o odnośnie ryzyka transportu zamawianego – szyby za pośrednictwem kuriera. Podnosił, iż towar do wysyłki został zapakowany prawidłowo. Nie był też uszkodzony przed wysyłką.

W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty powód podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w pozwie.

Sąd Rejonowy w Zambrowie ustalił i zważył, co następuje:

R. O. na początku listopada 2021 r. zakupił u sprzedawcy - R. R. szybę do pojazdu marki R. (...) za kwotę 500 zł oraz poduszkę powietrzną – za kwotę 800 zł. Łączna cena do zapłaty wynosiła 1.500 zł albowiem do zakupu poduszki powietrznej i szyby doliczony został jeszcze koszt transportu – 200 zł, co strony zgodnie ustaliły.

J. H. w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej J. H. (...) zajmował się dostarczeniem zakupionego towaru. Dokumenty sprzedażowe zostały wystawione przez firmę (...), z tą firmą powód prowadził też korespondencję telefoniczną oraz mailową.

Pracownik sprzedawcy R. P. N. poinformował R. O., że istnieje możliwość nadania towaru kurierem, ale jedynie poduszki powietrznej. Poinformował kupującego, że nie wysyła elementów szklanych (szyb) za pośrednictwem kuriera z uwagi na kruchość materiału i możliwość uszkodzenia w transporcie. Nadto poinformował, że szybę należy odebrać osobiście i jest to jedyny sposób wydawania tego towaru. Taka również w firmie sprzedawcy była praktyka. Tego typu elementy - szklane - jak np. szyba wysyłane były tylko na odpowiedzialność kupującego i za jego wyraźną zgodą. Pomimo tych informacji R. O. ostatecznie zdecydował, aby przesyłkę (poduszkę powietrzną i szybę) sprzedający nadał za pośrednictwem kuriera. Sprzedający zaakceptował żądanie kupującego pod warunkiem, że kupujący przejmuje na siebie ryzyko uszkodzenia towaru. R. O. uiścił kwotę zapłaty – 1.500 zł. Kwota ta została przez J. H. do firmy (...).

W krajowym liście przewozowym jako zleceniodawcę wpisano J. H. (...).

Przesyłka tj. szyba i poduszka zostały spakowane na palecie, owinięte piankami i kartonami, zabezpieczone folią bąbelkową. Towar do wysyłki został zapakowany prawidłowo. Nie był też uszkodzony przed wysyłką.

Po dostarczeniu przesyłki przez kuriera na adres kupującego w dniu 9 listopada 2021 r. R. O. otworzył przesyłkę i okazało się, że szyba była cała popękana. Został sporządzony protokół nieprawidłowości – reklamacji dotyczącej doręczenia sporządzony przez firmę kurierską S.. Z zapisków na protokole nieprawidłowości wynika, że szyba jest cała uszkodzona (popękana), paleta była oryginalnie zapakowana, folia była nieuszkodzona w całości.

W protokole nie zostało wskazane, aby w doręczonej przesyłce brakowało poduszki powietrznej. Po otrzymaniu przesyłki w obecności kuriera zadzwonił do sprzedawcy z informacją, że szyba jest uszkodzona.

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o: wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 5-6), protokół nieprawidłowości (k. 7), krajowy list przewozowy (k. 8), korespondencję sms (k. 10-12, k. 41, k. 54), korespondencję mailową (k. 13-15), przedsądowe wezwanie do zapłaty (k. 19), wydruki ofert sprzedaży numer (...) (k. 55-56) i numer (...) (k. 57-58), wyjaśnienia i zeznania pozwanego J. H. (k. 51 v, 86), zeznania świadka R. Ż. (k. 81-81 v), zeznania świadka P. N. (k. 85 – 85 v).

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Powód nie udowodnił, że to właśnie pozwany J. H. posiada legitymację bierną w niniejszym procesie.

Posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak, zarówno w postaci czynnej jak i biernej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo.

Legitymacja procesowa to uprawnienie do poszukiwania ochrony prawnej w konkretnej sprawie. Legitymacja czynna zawsze jest ściśle związana ze stroną powodową i oznacza jej uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia procesu. Natomiast legitymacja bierna uzasadnia występowanie w procesie w charakterze pozwanego. Legitymacja procesowa, to uprawnienie konkretnego podmiotu (legitymacja czynna) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna) wypływająca z prawa materialnego.

Powód złożył pozew w ramach reżimu tzw. rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, na co wskakują też przywołane przez niego przepisy w pozwie (powołuje się na art. 561 z indeksem 5 kc). Ocena całości zgromadzonego w tej sprawie materiału wskazuje jednakże, iż to nie pozwany był sprzedawcą, u którego powód dokonał zakupu szyby i poduszki powietrznej do samochodu. Dane pozwanego widniały na krajowym liście przewozowym.

Niezależnie od powyższego , przy odpowiedzialności sprzedawcy należałoby jeszcze rozważyć art. 548 § 3 kc - jeżeli rzecz sprzedana ma zostać przesłana przez sprzedawcę kupującemu będącemu konsumentem, niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego z chwilą jej wydania kupującemu. Za wydanie rzeczy uważa się jej powierzenie przez sprzedawcę przewoźnikowi, jeżeli sprzedawca nie miał wpływu na wybór przewoźnika przez kupującego. Postanowienia mniej korzystne dla kupującego są nieważne.

Jednak Sąd rozważył ewentualną odpowiedzialność pozwanego na gruncie innych przepisów. Bowiem to nie w każdym przypadku na sprzedawcy spoczywa odpowiedzialność za przesyłkę w całości. I tak rozważając odpowiedzialność pozwanego na gruncie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe, a zwłaszcza art. 65 ust. 1. (zgodnie z którym - przewoźnik ponosi odpowiedzialność za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstałe od przyjęcia jej do przewozu aż do jej wydania oraz za opóźnienie w przewozie przesyłki), to i tak należało dojść do wniosku , że powództwo podlega oddaleniu jest nieudowodnione oraz z uwagi na wystąpienie przesłanek zwalniających przewoźnika z odpowiedzialności.

Zwracają uwagę bardzo lakoniczne wyjaśnienia (zwłaszcza informacyjne – na pierwszej rozprawie) i zeznania strony powodowej. R. O. nie potrafił wskazać nawet u kogo zamówił i zakupił towar. Nie potrafił wskazać szczegółów całej transakcji kupna-sprzedazy. Nie potrafił wskazać z kim rozmawiał przez telefon w sprawie zakupu części samochodowych, z kim korespondował w sprawie reklamacji. Do zeznań żony powoda Sad podszedł z dużą ostrożnością, bowiem złożyła je osoba najbliższa dla powoda.

Całość stanu faktycznego natomiast wyłania się z zeznań pozwanego oraz świadków zawnioskowanych przez stronę pozwaną. Tworzą one spójną całość.

Jak wynika z wiarygodnych zeznań świadków – R. Ż. (k. 81 – 81 v) i P. N. (k. 85-85 v), które wzajemnie ze sobą korespondują, powód dokonał zakupu zarówno szyby, jak też poduszki powietrznej do samochodu R. C.. Po negocjacjach strony ustaliły cenę sprzedaży na 1.500 zł (wraz z transportem). Twierdzenia powoda jakoby w przesyłce nie znajdowała się poduszka powietrzna są sprzeczne z zeznaniami świadków. Świadkowie zgodnie zeznali, że poduszka powietrzna była prawidłowo zapakowana. Zdaniem Sądu twierdzenia powoda w tym zakresie są niewiarygodne i nielogiczne. W protokole nieprawidłowości sporządzonym przez kuriera brak jest jakiejkolwiek wzmianki na temat tego, aby nie została powodowi dostarczona poduszka powietrzna, są jedynie zapiski dotyczące uszkodzenia szyby. W ocenie Sądu gdyby powód rzeczywiście otrzymał niekompletne zamówienie, poinformowałby o tym kuriera, a to znalazłoby odzwierciedlenie w protokole szkody. Nie można dać wiary tłumaczeniom pozwanego, który starał się przekonać, że brak informacji o braku poduszki podyktowany był faktem, iż pozwany liczył, że poduszka przyjdzie w kolejnej paczce. Tym bardziej, że jak wskazywał od początku sam powód – od samego początku była mowa o komplecie : szyba, poduszka plus przesyłka (k. 51).

Jako niewiarygodne należy uznać też twierdzenie powoda, iż pozwany zapewniał kupującego, że szyba przyjdzie cała, o ile będzie dostarczana na palecie, odpowiednio zabezpieczona. Przede wszystkim pozwany wyjaśnił, że nigdy nie rozmawiał z powodem. Natomiast – jak wynikało z zeznań świadków - powoda poinformował P. N., o tym, że towar jest delikatny i może być wysłany na ryzyko klienta (k. 85 odwr.). Taka też była praktyka w firmie, że ustnie zawsze uprzedzano klientów przy tego typu transakcjach, których przedmiotem było szkło. Ostatnio (m.in. po tej sytuacji z powodem) wysyłane są dodatkowo smsy do klientów z taką informacją, jako dodatkowe zabezpieczenie.

Zdaniem Sądu powód został poinformowany o transporcie na własne rysko. A nawet jeśli nie, to jak każdy zdrowo rozsądkowo myślący człowiek powinien był od transportu szkła za pośrednictwem kuriera odstąpić - mając na uwadze wysokie prawdopodobieństwo szkody.

W ust. 2 i 3 art. 65 Prawa przewozowego przewidziano przesłanki zwalniające przewoźnika od odpowiedzialności.

Zgodnie z ust. 2 przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności określonej w ust. 1, jeżeli utrata, ubytek lub uszkodzenie albo opóźnienie w przewozie przesyłki powstały z przyczyn występujących po stronie nadawcy lub odbiorcy, niewywołanych winą przewoźnika, z właściwości towaru albo wskutek siły wyższej. Dowód, że szkoda lub przekroczenie terminu przewozu przesyłki wynikło z jednej z wymienionych okoliczności, ciąży na przewoźniku.

Zgodnie z ust. 3 w/w przepisu przewoźnik jest zwolniony od odpowiedzialności określonej w ust. 1, jeżeli utrata, ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstały co najmniej z jednej z następujących przyczyn enumeratywnie wymienionych w ust. 3, przy czym: w pkt. 3 ) czytamy o tzw.- szczególnej podatności rzeczy na szkodę wskutek wad lub naturalnych właściwości.

Zgodnie z ust. 4 jeżeli przewoźnik na podstawie okoliczności danego wypadku wykaże, że utrata, ubytek lub uszkodzenie mogły powstać wskutek co najmniej jednej z przyczyn określonych w ust. 3, domniemywa się, że szkoda z nich wynikła.

Pomimo istnienia w sprawie powyższego domniemania, zdaniem Sądu pozwany – za pomocą dowodu z zeznań świadków - wykazał, że nie ponosi odpowiedzialności za uszkodzenie w przewozie. Jedną z przyczyn egzoneracyjnych jest właściwość towaru, czyli jego typowe cechy fizyczne lub chemiczne, związane z istotą budowy rzeczy, składem chemicznym albo reakcją ze środowiskiem. Konkretyzacją tej przesłanki jest określona w art. 65 ust. 3 pkt 3 szczególna podatność rzeczy na szkodę albo wady fizyczne. W przepisie mowa jest o szczególnej podatności na szkodę, co wskazuje, że przy normalnym, starannym postępowaniu z rzeczą powstanie szkody jest wysoce prawdopodobne. A w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze szkłem. Każdy zdrowo rozsądkowo myślący człowiek decydując się na transport szkła za pośrednictwem kuriera musi liczyć się ze szkodą.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w pkt. I sentencji orzeczenia.

Pozwanemu jako wygrywającemu sprawę przysługuje na podstawie art. 98 kpc zwrot kosztów procesu obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – 270 zł, o czym orzeczono jak w pkt. II sentencji orzeczenia.