Wyrok z 22 marca 2024, sygn. I C 537/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 marca 2024 r.

Sąd Rejonowy w Sopocie, I Wydział Cywilny

Przewodniczący: SSR Anna Olszewska – Kowalska

Protokolant: Weronika Piskorz

po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 roku w Sopocie,

na rozprawie

sprawy

z powództwa Ł. K. (1)

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w S.

o zapłatę

I.  powództwo oddala w całości

II.  zasądza od powoda Ł. K. (1) na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. kwotę (...) (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

Powód Ł. K. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. kwoty 23.008,88 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy zlecenia w zakresie prowadzenia postępowania sądowego przez adwokata M. K., prowadzącego Kancelarię Adwokacką przy ul. (...) we W..

W uzasadnieniu wskazano, że ubezpieczony występował jako profesjonalny pełnomocnik w imieniu powoda w sprawie przeciwko niemu z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę prowadzonej przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu pod sygnaturą akt XII C 1440/18, a naruszenie polegało na niepoinformowaniu powoda przez ubezpieczonego adwokata
o: terminie do złożenia apelacji od wyroku z dnia 28 stycznia 2022 r. lub braku podstaw do jej wniesienia, dacie uprawomocnienia ww. wyroku, nadaniu klauzuli wykonalności orzeczeniu oraz o konieczności, sposobie i terminie zapłaty należności głównej, zasadzonej ww. orzeczeniem na rzecz strony powodowej i Skarbu Państwa. W konsekwencji ww. naruszeń powód nie miał wiedzy, że zapadł wobec niego prawomocny wyrok, który następnie stanowił podstawę wszczęcia przeciwko niemu postępowań egzekucyjnych. W ocenie powoda zaniechania ubezpieczonego doprowadziły do szkody w majątku powoda w postaci konieczności poniesienia kosztów postępowań egzekucyjnych, którymi powód nie zostałby obciążony, gdyby w terminie spłacił całą należność lub podjął rozmowy w zakresie polubownej spłaty zobowiązania. Na szkodę wyrządzoną powodowi składają się:

1.  kwota 19 700, 40 zł tytułem opłaty egzekucyjnej w sprawie KM 943/22,

2.  kwota 1350 zł tytułem kosztów zastępstwa w egzekucji w sprawie KM 943/22,

3.  kwota 6,66 zł tytułem kosztów wydatków w egzekucji w sprawie KM 943/22,

4.  kwota 1 631,82 zł tytułem odsetek od dnia 30 czerwca 2022 roku (nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego we Wrocławiu wydanemu w sprawie XII C 1440/18) do dnia odebrania zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, to jest do 5 sierpnia 2022 roku,

5.  kwota 120 zł tytułem kosztów postępowania klauzulowego przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu w sprawie XII C 1440/18,

6.  kwota 200 zł tytułem opłaty egzekucyjnej w sprawie KMS 11/22.

Uzasadniając legitymację bierną pozwanego wskazano, że adwokat M. K. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej adwokatów- nr polisy (...). (pozew – k. 3-6)

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 24 sierpnia 2023 roku Sąd Rejonowy w Sopocie uwzględnił żądanie pozwu. (nakaz zapłaty – k. 88)

Od powyższego nakazu zapłaty sprzeciw złożył pozwany – (...) S.A. w S., zaskarżając go w całości, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu zarzucono, że powód nie wykazał winy w działaniu ubezpieczonego jak tego wymaga art. 471 k.c. Powołując się na pisemne oświadczenie ubezpieczonego z 16 stycznia 2023 roku pozwany wskazał, że powód miał wiedzę o treści zapadłego wyroku w sprawie XII C 1440/18, a także, iż wyraził wolę nieskładania apelacji. Ubezpieczony wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu wyłącznie w celu uzyskania czasu na ewentualne negocjacje
z (...) S.A. z siedzibą w W. w zakresie rozłożenia na raty zasądzonej wyrokiem należności. Ubezpieczony poinformował powoda, za pośrednictwem pośrednika A. L., o treści wyroku i konieczności zapłaty kwot nim zasądzonych, a brak wniesienia apelacji nie wynikał z błędu, tylko z decyzji powoda o odstąpieniu od jej wywiedzenia, która to decyzja zapadła jeszcze przed złożeniem wniosku o uzasadnienie.

W dalszej kolejności zarzucono, że powód nie przedstawił umowy łączącej go
z ubezpieczonym, co prowadzi do wniosku o braku stosunku prawnego łączącego wyżej wymienionych. W ocenie pozwanego stosunek obligacyjny nie mógł powstać wskutek jednostronnej czynności prawnej w postaci udzielenia pełnomocnictwa procesowego ubezpieczonemu. Pozwany zakwestionował także wysokość szkody rzekomo poniesionej przez powoda. Wskazano, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa Skarb Państwa obowiązany był wezwać powoda do zapłaty prawomocnie orzeczonych kosztów procesu w sprawie XII C 1440/18. Również stałą praktyką zakładów ubezpieczeniowych jest wystosowanie wezwania do zapłaty do zobowiązanego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji powód niewątpliwe został poinformowany o konieczności zapłaty należności wynikających z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu wydanego w sprawie XII C 1440/18 przed wszczęciem postępowań egzekucyjnych. (sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty – k. 90-99)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 12 marca 2018 roku Ł. K. (1) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) udzielił adwokatowi M. K. oraz Ł. K. (2) pełnomocnictwa do reprezentacji w postępowaniu sądowym w sprawie o zapłatę z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W., prowadzonej przed Sądem Okręgowym w we W. pod sygnaturą akt XII C 1440/18. Pełnomocnictwo obejmowało także umocowanie do reprezentowania mocodawcy w postępowaniu egzekucyjnym oraz prawo udzielania dalszych pełnomocnictw, a także zawierania ugód pozasądowych.

( okoliczność bezsporna, nadto dowód: pełnomocnictwo - k. 57 w aktach sprawy XII C 1440/18 SO we Wrocławiu)

Sprawa XII C 1440/18 przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu toczyła się z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko Ł. K. (1) o zapłatę kwoty 139.900 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zasądził od pozwanego Ł. K. (1) na rzecz powoda 139.900 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 7 lutego 2018 r. do dnia zapłaty, a także 14.412 zł tytułem kosztów postępowania. W punkcie III wyroku Sąd nakazał pozwanemu uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu kwotę 1.291,20 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Z ustalonego w ww. postępowaniu stanu faktycznego, wynika że w dniu 27 stycznia 2017 r. około godziny 14:20 prowadząc pojazd A. nr rej. (...) na ulicy (...) w S. Ł. K. (1) nie zachował należytej ostrożności i zjechał poza oś jezdni, częściowo na przeciwległy pas ruchu i uderzył w jadące z naprzeciwka pojazdy V. nr rej. (...) oraz M. nr rej. (...), zagrażając bezpieczeństwu w ruchu lądowym. Pojazd kierowany przez Ł. K. (1) nie posiadał ważnego obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Pojazd poszkodowanego objęty był ochroną ubezpieczeniową na podstawie umowy auto-casco zawartej z (...) S.A. z siedzibą w W.. Powód jako ubezpieczyciel pokrył wyrządzoną stronie poszkodowanej szkodę i na podstawie art. 828 k.c. w zw. z art. 415 k.c. wstąpił w prawa strony poszkodowanej do dochodzenia tej kwoty od podmiotu odpowiedzialnego za szkodę.

( okoliczność bezsporna, nadto dowód: wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej z 28 sierpnia 2017 roku wydany w sprawie II W 327/17 – k.12-13 akt XII C 1440/18, wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 28 stycznia 2022 roku wydany w sprawie XII C 1440/18 wraz z uzasadnieniem – k. 309, 316-322 akt XII C 1440/18)

W dniu 15 lutego 2022 r. z adwokatem M. K. z adresu kuczaj@kancelaria-kkp.pl była prowadzona wymiana korespondencji z adresem biuro@cesja.com.pl , w której poinformowano o zakończeniu sprawy XII C 1440/18 wyrokiem, dotycząca złożenia wniosku o uzasadnienie w sprawie Ł. K. (1).

W wiadomości e-mail z 15 lutego 2022 r. (godz. 11:10) pełnomocnik poinformował o zakończeniu sprawy regresu K., tj sprawa Sądu Okręgowego we Wrocławiu o sygn. akt XII C 1440/18 i zapytał "czy wnosimy o uzasadnienie". Wiadomość wysłano na adres biuro@cesja.com.pl

W wiadomości wysłanej w odpowiedzi na zapytanie M. K. dotyczące złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z adresu email biuro@cesja.com.pl (godz. 13:17) wskazano „raczej nie znajdą się argumenty do dalszego przeciągania sprawy. Dopytaj o możliwość rozłożenia zasądzonych kwot na raty, bo jeszcze komornik mu dowali”.

M. K. w odpowiedzi z 15 lutego 2022 roku z godziny 13:19 zapytał, czy to znaczy aby nie występować z wnioskiem o uzasadnienie.

Tego samego dnia o godzinie 13:29 do M. K. z adresu biuro@cesja.com.pl została wysłana wiadomość o treści „to kolejna opłata i może jakieś dwa miesiące, jak uważasz mogę go do tego przekonać. Wydaje mi się, że występując przed uprawomocnieniem o umożliwienie spłaty w ratach miałoby większe szanse, chyba że masz jakiś inny pomysł”.

W dniu 16 lutego 2022 roku o godzinie 15:58 z adresu e-mail nazwanego AutoDoktor-A. K. - krasek5@gmail.com wysłana została wiadomość na adres o nazwie B. (...) - biuro@cesja.com.pl oraz na adres o nazwie Ł. K. (1) – autodoktorserwis@gmail.com, o treści „cześć, wracając do wczorajszej rozmowy w sprawie (...), jednak sugerujemy wniesienie wniosku o sporządzenie przez sąd uzasadnienia. Zyskamy na tym kolejne kilka tygodni, które pozwolą na próbę wynegocjowania rozłożenia zasądzonej należności na jakieś raty. […]”.

W korespondencji z (...) S.A. z dnia 10 lutego 2018 roku Ł. K. (1) podał adres email do korespondencji – autodoktorserwis@gmail.com

( dowód: korespondencja mailowa z dn. 15.02.22 r. – k. 17, korespondencja mailowa z dn. 16.02.22 r. – k. 117-120, korespondencja Ł. K. (1) z (...) S.A. – k. 74 akt XII C 1440/23)

Pełnomocnik Ł. K. (1) adw. M. K. w dniu 18 lutego 2022 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie pełnomocnikowi wyroku wraz z uzasadnieniem.

Opłata 100 zł od wniosku o uzasadnienie wyroku została uiszczona przez Ł. K. (1).

W dniu 20 czerwca 2022 r. pełnomocnik powoda wniósł o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi z dnia 28 stycznia 2022 r. Sądu Okręgowy we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt XII C 1440/18 i doręczenie tytułu wykonawczego na adres pełnomocnika powódki.

W dniu 28 listopada 2023 r. Ł. K. (1) udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu Z. P. i D. J. z Kancelarii Radców Prawnych „Kołodziej, J.” sp. p. we W. do działania w jego imieniu w sprawie z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. (sygn. akt XII C 1440/18) prowadzonej przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu oraz w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego P. K. we W. (sygn. akt KMS 11/22), do reprezentowania przed sądami powszechnymi obu instancji, sądami administracyjnymi, organami egzekucyjnymi, przed sądem Najwyższym, przed naczelnym Sądem Administracyjnym, a także organami administracji państwowej i samorządowej.

( okoliczności bezsporne, nadto dowody w aktach sprawy XII C 1440/18 SO: wniosek o uzasadnienie wraz z opłatą – k. 313 314, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności – k. 334, pełnomocnictwo z dnia 28.11.23 r. – k. 342)

Adwokat M. K. nie poinformował Ł. K. (1) o uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu wydanego w sprawie XII C 1440/18.

( dowód: pismo M. K. z 16 stycznia 2023 roku – k. 115)

Dnia 10 czerwca 2022 r. do Księgi Należności Sądowych przekazano do wykonania prawomocne orzeczenie - wyrok z dnia 28 stycznia 2022 r. Sądu Okręgowego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt XII C 1440/18 w zakresie punktu III w/w wyroku. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wezwał Ł. K. (1) do zapłacenia w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania kwoty 1.291,20 zł.

Wezwanie doręczono dorosłemu domownikowi P. N. w dniu 14 czerwca 2022 r. W wezwaniu wskazano, że „nieuiszczenie powyższych opłat w terminie spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego, którego kosztami zostanie Pan dodatkowo obciążony”. Jednocześnie w wezwaniu wyszczególnione zostały opłaty należne Skarbowi Państwa oraz wskazano podstawę żądanych należności – prawomocny wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2022 roku wydany w sprawie XII C 1440/18 przeciwko Ł. K. (1).

W dniu 19 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu skierował do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Wrocław-Krzyki we W. P. K. wniosek egzekucyjny przeciwko Ł. K. (1). Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą KMS 11/22.

Wniosek egzekucyjny wpłynął do Komornika Sądowego w dniu 24 sierpnia 2022 r. Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji zostało doręczone dłużnikowi w dniu 7 września 2022 r. - odebrane przez dorosłego domownika P. N..

Komornik Sądowy wyegzekwował całość zadłużenia i w dniu 7 września 2022 r. przekazał kwotę 1.291,20 zł na rachunek Sądu Okręgowego we Wrocławiu, a także ustalił koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 202,62 zł, umarzając postępowanie egzekucyjne wobec spłaty zadłużenia.

( dowody w aktach ks. nal. C 52/22 załączonych do akt sprawy XII C 1440/18 SO we Wrocławiu: przekazanie prawomocnego orzeczenia – k. 1, zarządzenie o skierowaniu do egzekucji – k. 2, stwierdzenie prawomocności wyroku XII C 1440/18 – k. 3, wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 4-5, wniosek egzekucyjny – k. 6, potwierdzenie zapłaty – k. 11, postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego – k. 14; dowody w aktach Kms 11/22 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Krzyki P. K. załączonych do akt sprawy XII C 1440/18 SO we Wrocławiu: wniosek o wszczęcie egzekucji – k. 2, potwierdzenie odbioru – k. 20)

W dniu 11 lipca 2022 r. wierzyciel (...) S.A. z siedzibą w W. złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej A. M. wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikowi Ł. K. (1) następujących kwot: 139.900 zł kwoty głównej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 7 lutego 2018 r. do dnia zapłaty, a także 14.412 zł kosztów procesu i 120 zł kosztów postępowania klauzulowego, a także kwoty tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą Km 943/22.

Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji zostało doręczone na adres Ł. K. (1) w dniu 5 sierpnia 2022 r. – potwierdzenie odbioru zostało podpisane przez P. N..

W dniu 13 listopada 2023 r. wpłynęło do Komornika pismo pełnomocnika dłużnika, informujące o dokonaniu całości spłaty zadłużenia przez dłużnika. W związku z powyższym, pełnomocnik wniósł o podjęcie czynności mających na celu ustalenie aktualnego salda zadłużenia dłużnika oraz zakończenie postępowania egzekucyjnego. Komornik poinformował o stanie zaległości i postanowieniem z dnia 29 listopada 2023 r., wobec ukończenia egzekucji wskutek wyegzekwowania roszczenia wierzyciela
w całości, przyznał wierzycielowi koszty zastępstwa prawnego w postepowaniu egzekucyjnym w kwocie 1.350 zł oraz koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji na kwotę 22.604,73 zł. Orzeczenie doręczono pełnomocnikowi dłużnika dnia 4 grudnia 2023 r. (odebrał upoważniony pracownik – P. P.).

( dowody w aktach sprawy egzekucyjnej Km 943/22, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej A. M., załączonych do akt sprawy XII C 1440/18 SO we Wrocławiu: wniosek o wszczęcie egzekucji – k. 1, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 13-15, protokół zajęcia ruchomości – k. 19, pismo pełnomocnika dłużnika – k. 23, postanowienie z dn. 29.11.23 r. – k. 25, potwierdzenie odbioru – k. 26)

Powód Ł. K. (1) wystąpił do pozwanego (...) S.A. z siedzibą w S. o odszkodowanie z tytułu OC adwokata M. K. z uwagi na: niepoinformowanie go o terminie i możliwości złożenia apelacji od wyroku z dnia 28.01.2022r., nie poinformowanie go o uprawomocnieniu się wyroku oraz o konieczności, sposobie i terminie zapłaty należności głównej zasądzonej w/w orzeczeniem na rzecz strony powodowej i Skarbu Państwa. Tym samym, zdaniem Ł. K. (3), adw. M. K. spowodował szkodę w zw z nienależytym wykonaniem umowy zlecenia w zakresie prowadzenia jego sprawy przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu ponieważ doprowadziło to do wszczęcia egzekucji i wyrządzenia w majątku Ł. K. (1) szkody. Szkoda została zarejestrowana pod numerem (...). Pozwany nie znalazł podstaw do przyjęcia odpowiedzialności odszkodowawczej w ramach zawartej umowy ubezpieczenia. Powód złożył reklamację w związku z decyzją odmowną z dnia 28 stycznia 2022 r., która nie została uwzględniona.

( dowód: decyzja pozwanego – k. 8-9, k. 102-107 reklamacja – k. 10-12, odpowiedź na odwołanie – k. 108-114, zgłoszenie szkody z dn 15.11.2022 r. - akta szkody płyta CD k. 151)

Sąd zważył, co następuje:

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym z akt szkody (płyta Cd k. 151), jak również dokumentów z akt sprawy XII C 1440/18 Sądu Okręgowego we Wrocławiu, akt egzekucyjnych Kms 11/22 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu P. K., akt egzekucyjnych Km 943/22 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Środzie Śląskiej A. M. oraz akt o sygnaturze ks. nal. C 52/22 Sekcji ds. Odszkodowań i Wykonywania Orzeczeń w ramach III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Sąd zważył, że autentyczność dokumentów zaoferowanych przez strony nie była kwestionowana w toku procesu, jak również Sąd nie ujawnił powodów do ich zakwestionowania z urzędu. Oceniając wydruki korespondencji elektronicznej z 15 i 16 lutego 2022 roku Sąd uwzględnił, że wiadomości z 15 lutego 2022 roku dotyczące celowości złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie XII C 1440/18 były wymieniane pomiędzy M. K. (maciej.kuczaj@kancelaria-kkp.pl) oraz A. L. (biuro@cesja.com.pl). Wskazuje na to podpisywanie się pod wiadomościami inicjałami (...) oraz zgodne twierdzenia stron w tym zakresie. Jednakże Sąd ustalił, że wiadomość z 16 lutego 2022 roku wysłana z adresu krasek@gmail.com (k.120), w której treści nadawca kieruje do M. K. instrukcje co do zgłoszenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie XII C 1440/18 została wysłana do wiadomości Ł. K. (1) na adres autodoktorserwis@gmail.com.

Sąd zważył, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy XII C 1440/18, aktach spraw egzekucyjnych KM 943/22 oraz (...) 11/22 w postaci orzeczeń organów sądowych i egzekucyjnych stanowiły dokumenty urzędowe, a zatem stanowiły dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone – art. 244 § 1 k.p.c.

Sąd nie ustalił stanu faktycznego na podstawie zeznań świadka M. K., albowiem w trakcie rozprawy w dniu 9 lutego 2024 roku odmówił on składania zeznań w oparciu o treść art. 6 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 z późn. zm.). Jednakże Sąd zważył, że świadek ten oświadczył, iż podtrzymuje wszystko to, co przekazał ubezpieczycielowi na piśmie. W konsekwencji, jak wynika z treści pisma sporządzonego przez M. K. z 16 stycznia 2023 roku, Sąd ustalił, że nie przekazał on powodowi informacji o uprawomocnieniu się wyroku wydanego w sprawie XII C 1440/18 i jest to okoliczność niesporna.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powództwo należało oddalić.

Powód zawarł z adwokatem M. K. w formie ustnej umowę reprezentacji prawnej oraz udzielił mu pisemnego pełnomocnictwa do reprezentacji we wszystkich instancjach spraw o zapłatę.

Pełnomocnictwo, na podstawie którego adwokat M. K. reprezentował powoda, jest samoistnym stosunkiem prawnym łączącym pełnomocnika z mocodawcą. Treść tego stosunku sprowadza się do uprawnienia pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy ze skutkiem prawnym. Stosunek ten jest niezależny od stosunku prawnego wewnętrznego, łączącego mocodawcę z pełnomocnikiem. Stosunek podstawowy łączący pełnomocnika i mocodawcę stanowi kategorię umowy o świadczenie, do której stosuje się odpowiednio, na podstawie treści art 750 k.c., przepisy o zleceniu, jeżeli nic innego nie wynika z regulacji szczególnych dotyczących funkcjonowania adwokatury. Stosunek ten niewątpliwie może zostać nawiązany konkludentnie, albowiem ustawa nie wymaga zachowanie formy szczególnej.

Sąd zważył, że źródła odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. z siedzibą w S. za szkodę wyrządzoną powodowi poszukiwać należy na gruncie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej adwokatów, na mocy której ubezpieczyciel objął ochroną ubezpieczeniową adwokata M. K.. Zgodnie z art. 822 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W myśl art. 822 § 4 k.c., uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Odpowiedzialność ubezpieczyciela w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wyznaczona jest - zarówno co do zasady, jak i granic - odpowiedzialnością osoby odpowiedzialnej za szkodę. Dochodząc roszczeń od ubezpieczyciela poszkodowany musi przede wszystkim wykazać przesłanki odpowiedzialności samego sprawcy szkody, bez których istnienia w ogóle nie powstaje odpowiedzialność ubezpieczyciela.

Stosownie do art. 8a ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U.2022.1184 t.j.) adwokat podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności polegających na świadczeniu pomocy prawnej, w szczególności udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Warunki obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej adwokatów unormowane zostały szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej adwokatów (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 217, poz. 2134). Zgodnie z § 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, ubezpieczeniem OC jest objęta odpowiedzialność cywilna adwokata za szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, podczas wykonywania czynności adwokata, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze.

Do stosunku zastępstwa procesowego, jaki powstaje na podstawie umowy pomiędzy pełnomocnikiem z wyboru a jego klientem należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego o zleceniu (art. 734 i nast.k.c.), bowiem celem działania pełnomocnika nie jest uzyskanie oczekiwanego przez stronę rezultatu, ale działanie z zachowaniem należytej staranności. Niedochowanie przez pełnomocnika należytej staranności, przez co należy rozumieć postępowanie w sprawie oczywiście sprzeczne z przepisami mającymi zastosowanie albo z powszechnie aprobowanymi poglądami doktryny lub ustalonym orzecznictwem znanym przed podjęciem czynności, stanowi podstawę przewidzianej w art. 471 k.c. odpowiedzialności za nienależyte wykonanie zobowiązania (por. orz. SN z 15 marca 2012 r., I CSK 330/11, OSNC 2012/9/109 i orz. Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 19 lutego 2016 r., I ACa 1230/15, Legalis nr 1446437).

Zgodnie z art. 471 k.c., dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Przesłankami odpowiedzialności kontraktowej są zatem: poniesienie przez wierzyciela szkody, fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez dłużnika, związek przyczynowy między niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą oraz możliwość przypisania dłużnikowi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (tzn. uchybienie obowiązkom umownym musi być następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiada). Stosownie do reguły rozkładu ciężaru dowodowego z art. 6 k.c., przy uwzględnieniu brzmienia art. 471 k.c., na wierzycielu spoczywa ciężar dowodowy co do wymienionych pierwszych trzech przesłanek. Co do czwartej przesłanki istnieje domniemanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiada. Przywołany przepis statuuje zasadę winy jako naczelną zasadę odpowiedzialności odszkodowawczej. Zawiniony czyn sprawcy, pociągający za sobą odpowiedzialność cywilną, musi wykazywać znamiona niewłaściwości postępowania zarówno od strony przedmiotowej, co określa się mianem bezprawności czynu, jak i od strony podmiotowej, co określa się jako winę w znaczeniu subiektywnym. Bezprawność - jako przedmiotowa cecha sprawcy czynu - jest ujmowana jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym, przez który rozumie się nakazy i zakazy wynikające nie tylko z norm prawnych (z zakresu prawa cywilnego, karnego, administracyjnego, pracy, finansowego, itp.), lecz także wynikające z norm moralnych i obyczajowych określane jako "zasady współżycia społecznego" lub "dobre obyczaje". Bezprawność zaniechania następuje wówczas, gdy istniał nakaz działania, zakaz zaniechania, czy też zakaz sprowadzenia skutku, jaki przez zaniechanie może nastąpić. (por. Gerard Bieniek, w: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, tom 2, Warszawa 2005, s. 235-236; orz. SN z dnia 19 lipca 2003 r., V CKN 1681/00, LEX nr 121742). Wina w znaczeniu subiektywnym odnosi się natomiast do sfery zjawisk psychicznych człowieka i rozumie się ją jako naganną decyzję odnoszącą się do podjętego przez niego bezprawnego czynu. Zatem na gruncie prawa cywilnego winę można przypisać podmiotowi prawa, kiedy istnieją podstawy do negatywnej oceny jego zachowania zarówno z punktu widzenia obiektywnego, jak i subiektywnego - tzw. zarzucalność postępowania (tak: SN w orz. z dnia 26 września 2003 r., IV CK 32/02, LEX nr 146462).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że adwokat odpowiada za szkodę wyrządzoną mocodawcy na skutek swoich zaniedbań i błędów prowadzących do przegrania sprawy, której wynik byłby korzystny dla strony, gdyby pełnomocnik dochował należytej staranności ocenianej przy uwzględnieniu profesjonalnego charakteru jego działalności (art. 355 § 2 k.c.). Profesjonalność adwokata zakłada posiadanie kompetencji w sprawach, których prowadzenia się podejmuje, zatem zna je od strony normatywnej, teoretycznej i zastosowania w praktyce, zwłaszcza poprzez orzecznictwo, a także uwzględniając wystarczające doświadczenie zawodowe i życiowe. Strona domagająca się od pełnomocnika odszkodowania za przegranie sporu sądowego winna zatem wykazać, że przy dochowaniu przez pełnomocnika należytej staranności miałaby duże szanse na wygranie sprawy lub jej korzystniejszy wynik (tak SN w orz. z 2 grudnia 2004 r., V CK 297/04, Legalis nr 66151, z 22 listopada 2006 r., V CSK 292/06, Legalis nr 156422, z 13 czerwca 2008 r., I CSK 514/07, Legalis nr 150237, z 4 marca 2009 r., IV CSK 441/08, Legalis nr 244088, z 19 grudnia 2012 r., II CSK 219/12, Legalis nr 549661, z 19 kwietnia 2013 r., V CSK 210/12, Legalis nr 637488).

W ocenie Sądu - mając na uwadze powyższe rozważania - fakt niepoinformowania powoda przez ubezpieczonego o uprawomocnieniu się wyroku wydanego w sprawie Sądu Okręgowego we Wrocławiu XII C 1440/18 nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym (art 361§1 k.c.) z wszczęciem postępowań egzekucyjnych KM 943/22 oraz (...) 11/22 i poniesionymi przez powoda kosztami tych postępowań.

Powód twierdził, że wiedzę o prawomocności zapadłego orzeczenia uzyskał dopiero w dniu 5 sierpnia 2022 roku na skutek otrzymania zawiadomienia o wszczęciu egzekucji w sprawie KM 943/22. Jednakże, analiza akt księgi należności XII C 52/22 C 52/22 Sekcji ds. Odszkodowań i Wykonywania Orzeczeń w ramach III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego we Wrocław prowadzi do odmiennego wniosku. Wezwaniem z 10 czerwca 2022 roku powód został poinformowany o konieczności uiszczenia zapłaty wynikającej z zapadłego wyroku. Jednocześnie, w przedmiotowym piśmie zawarta została informacja, że w przypadku braku zapłaty wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Powyższy dokument został doręczony na adres podany przez powoda i odebrany przez P. N. w dniu 14 czerwca 2022 roku. Podobnie, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji w sprawie KM 934/22 również zostało odebrane pod tym samym adresem przez dorosłego domownika – P. N.. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia tezy przedstawianej przez powoda, jakoby uzyskał on wiedzę o prawomocności orzeczenia dopiero z doręczeniem mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji w dniu 5 sierpnia 2022 roku. Wiedzę tę powód nabył już 14 czerwca 2022 roku, a zatem już w tej dacie powód mógł uregulować należności wynikających z zapadłego wyroku zarówno na rzecz wierzyciela (...) S.A., jak również na rzecz Skarbu Państwa. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że zaniechanie ubezpieczonego dotyczące niepoinformowania powoda o uprawomocnieniu się wyroku nie spełnia testu warunku sine qua non wystąpienia szkody, której kompensaty powód dochodził w niniejszym postępowaniu. Innymi słowy, aktywna postawa ubezpieczonego i poinformowanie powoda o uprawomocnieniu się wyroku i skutkach niedokonania zapłaty w postaci możliwości wszczęcia postępowań egzekucyjnych nie uchroniłaby powoda od zaistniałej szkody. Powód bowiem uzyskał wiedzę o prawomocności wyroku z innego źródła i nie podjął działań zmierzających do zapobieżenia wystąpienia szkody w postaci poniesienia kosztów wszczętych postępowań egzekucyjnych. Na marginesie należy wskazać, że powód nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na realną możliwość zapłaty zasądzonych należności bez konieczności wszczynania postepowań egzekucyjnych. Świadczą o tym przedstawione przez powoda dokumenty w postaci potwierdzeń przelewów. Powód - jak wynika z przedstawionych potwierdzeń przelewów - dokonywał częściowych/ ratalnych przelewów należności w toku postępowania egzekucyjnego KM 943/22 w kwocie po 15 000 zł w miesiącu (przy czym płatnikiem był nie tylko powód Ł. K. (1) ale i osoba trzecia - A. K.), co prowadzi do wniosku o braku realnej możliwości zapłaty całej zasądzonej kwoty 139.900 zł wraz z ustawowymi odsetkami jednorazowo.

Z materiału dowodowego wynika ponadto, że treść wyroku oraz wynikająca z niej konieczność zapłaty zasądzonych kwot była znana powodowi Ł. K. (1), a niewniesienie apelacji w sprawie nie wynikało z błędu pełnomocnika, lecz było wynikiem ustaleń poczynionych w sprawie. Świadczą o tym wydruki korespondencji elektronicznej znajdujące się w aktach sprawy. Sąd przeanalizował adresy email, na jakie wiadomości były wysyłane. Wiadomość dotycząca wniesienia wniosku o uzasadnienie w celu odwleczenia uprawomocnienia się wyroku wysyłana była także do Ł. K. (1) na adres email odpowiadający prowadzonej przez niego działalności gospodarczej podany jako elektroniczny adres korespondencyjny w postępowaniu XII C 1440/18.

W związku z powyższym, powództwo należało oddalić w całości, o czym orzeczono w punkcie I wyroku na podstawie art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 471 k.c. i art. 361 § 1 k.c. a contrario.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Z uwagi na oddalenie powództwa w całości, za stronę przegrywającą proces należało uznać powoda i obciążyć go kosztami postępowania. Na koszty postępowania pozwanego złożyła się opłata od pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 3.600 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). O odsetkach od przyznanych kosztów procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Sygnatura akt I C 537/23

ZARZĄDZENIE

1. odnotować w kontrolce uzasadnień

2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć przez PI pełnomocnikowi powoda i pełnomocnikowi pozwanego – zgodnie z wnioskami

3. akta z wpływem lub za 28 dni.

S., dnia ...

SSR Anna Olszewska - Kowalska