Zarządzenie z 20 maja 2024, sygn. I C 899/23
Sygn. akt I C 899/23 upr
UZASADNIENIE
Strona powodowa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. pozwem z 11 kwietnia 2023 r. wniosła o zasądzenie od pozwanego R. I. 1114,12 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od 17 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwany zawarł z pierwotnym wierzycielem (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. umowę pożyczki z dnia 17 sierpnia 2022 r. Zgodnie z umową pożyczkodawca wypłacił pozwanemu kwotę 800 zł, a pozwany zobowiązał się do zwrotu w/w kwoty pożyczki w terminie 30 dni. Podał, że pożyczkobiorca musiał założyć profil klienta utworzony na stronie internetowej (...) pl. (...) tożsamości pozwanego nastąpiła poprzez przelanie z indywidualnego rachunku bankowego pozwanego na rachunek pożyczkodawcy kwoty 0,01 zł. Na wskazany przez pozwanego w formularzu rejestracyjnym adres e-mail pożyczkodawca wysłał wygenerowane hasło, login do profilu klienta a także ramową umowę pożyczki. Na ten sam adres e-mail pozwany została poinformowany o przyznaniu pożyczki jak również przesłano mu umowę indywidualną pożyczki.
Powód podał, że pozwany nie uregulował należności. Dnia 14 listopada 2022 r. powód zawarł z pożyczkodawcą umowę cesji wierzytelności, zgodnie z którą nabył wierzytelność wobec pozwanego przysługującą z przedmiotowej umowy pożyczki. Powód wskazał, że na kwotę objętą żądaniem pozwu składa się: kwota 1019,72 zł z tytułu sumy niespłaconego kapitału pożyczki oraz prowizji, kwota 4,73 zł niespłaconych odsetek kapitałowych, oraz kwota 89,67 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek za opóźnienie.
Pierwotnie pozew o to samo roszczenie został złożony przez stronę powodową w elektronicznym postępowaniu upominawczym 27 stycznia 2023 r. Postępowanie umorzono 20 lutego 2023 r. (pozew k. 2-5v.).
Pozwany nie składał w sprawie wyjaśnień pisemnych ani ustnych, nie domagał się przeprowadzenia rozprawy pod swoją nieobecność w sprawie. Pozwany pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, nie stawił się na nią i nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy pod swoją nieobecność.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu 31 października 2022 r. została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności przysługujących spółce (...) sp. z o.o., (reprezentowana przez pełnomocnika A. M., która nie była zgodnie z KRS osobą upoważnioną do reprezentacji spółki) na rzecz (...). Następnie w dniu 14 listopada 2022 r. została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności przysługujących(...) na rzecz (...) sp. z o.o., na mocy której spółka (...) sp. z o.o. stała się następcą prawnym, a tym samym uprawnionym do występowania z wszelkimi roszczeniami przysługującymi cedentowi. W imieniu (...) występował Ł. G. - wskazany jako pełnomocnik. Jednocześnie zgodnie z rejestrem spółek prawa estońskiego nie był on osobą upoważnioną do jej reprezentacji. Przedmiotem umów przelewu wierzytelności miała być m. in. zawarta w dniu 17 sierpnia 2022 r. z pozwanym R. I. jako pożyczkobiorcą a (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. jako pożyczkodawcą umowa pożyczki nr (...) zawarta na odległość. Całkowita kwota pożyczki do spłaty wyniosła 1024,45 zł, w tym opłata za udzielenie pożyczki 219,72 zł, całkowity koszt pożyczki 224,45 zł, (...) 1926 %. Zgodnie z umową pożyczki pozwany zobowiązał się do jednorazowej spłaty pożyczki w terminie do dnia 16 września 2022 r. Pozwany nie dokonał spłaty zadłużenia (okoliczności niesporne; umowy przelewu z dnia 31 października 2022 r. wraz z załącznikami k. 17-18v., umowa przelewu z dnia 14 listopada 2022 r. wraz z załącznikami k. 13-14v. oraz k. 16, wypis z rejestru, k. 15, umowa pożyczki nr (...) k. 21-23v.; wydruk ze strony www.viasms.pl, k. 25-26).
Pismem z dnia 23 listopada 2022 r. powód zawiadomił pozwanego o cesji wierzytelności oraz wezwał do zapłaty kwoty 1071,00 zł do 25 listopada 2022 r., aczkolwiek nie wiadomo, czy wezwanie to dotarło do adresata (zawiadomienie o cesji wierzytelności wraz z ostatecznym wezwaniem do zapłaty k. 27).
Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o wyżej wymienione dokumenty przedłożone przez stronę powodową. Zgodnie bowiem z treścią z art. 243 2 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia.
Zgodnie art. 339 § 2 k.p.c., w razie wydania wyroku zaocznego przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W ocenie Sądu, w świetle zaoferowanego przez powoda materiału dowodowego, twierdzenia powoda o faktach zawartych w pozwie w niniejszej sprawie budzą uzasadnione wątpliwości.
W tym miejscu, wskazać przede wszystkim należy, że przedstawiony materiał dowodowy nie daje postaw do stwierdzenia przelewu wierzytelności na stronę powodową. Obydwie umowy cesji tj. pomiędzy (...) sp. z o.o. a (...) oraz pomiędzy (...) a strona powodową została zawarta w imieniu (...) sp. z o.o. przy pierwszej umowie oraz w imieniu (...) przy drugiej umowie przez osoby, co do których nie przedstawiono dowodów na ich umocowanie do działania w imieniu (...) sp. z o.o. i (...).
Sąd zważył, co następuje.
W niniejszej sprawie zaszły przesłanki do wydania wyroku zaocznego przewidziane w art. 340 § 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd wyda wyrok zaoczny, jeżeli pomimo niezłożenia odpowiedzi na pozew skierowano sprawę do rozpoznania na rozprawie, a pozwany nie stawił się na tę rozprawę, albo pomimo stawienia się nie bierze w niej udziału.
Powództwo podlegało oddaleniu.
Powód nie wykazał przede wszystkim legitymacji czynnej do dochodzenia roszczenia względem pozwanego R. I..
Nie wykazał, że w sposób skuteczny i prawidłowy nabył wierzytelność względem pozwanego od (...), a wcześniej, że (...) nabyła przedmiotową wierzytelność od (...) sp. z o.o..
Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew) chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Natomiast zgodnie z § 2 tego przepisu wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
Powód opierał żądanie pozwu na fakcie nabycia wierzytelności z umowy pożyczki zawartej 17 sierpnia 2022 r. przez pozwanego z (...) sp. z o.o. (poprzednikiem prawnym (...)).
Analiza materiału dowodowego zaoferowanego przez powoda, reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, nie potwierdziła, aby skutecznie nabył on wierzytelność od (...) w stosunku do pozwanego wynikającą z umowy pożyczki.
Pierwsza umowa cesji zawarta pomiędzy wierzycielem pierwotnym (...) sp. z o.o. a (...) została podpisana w imieniu (...) przez członka zarządu, natomiast w imieniu (...) sp. z o.o. przez pełnomocnika A. M.. Powód nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie A. M. do działania w imieniu (...) sp. z o.o. Powód co prawda przedstawił wydruk pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd spółki (...) sp. z o.o., jednakże pełnomocnictwo to udzielone zostało W. M. a nie A. M..
Druga z przedstawionych umów cesji zawarta pomiędzy (...) a stroną powodową została podpisana w imieniu (...) przez osobę, co do której również nie przedstawiono dowodów na umocowanie do działania w imieniu tej spółki.
Zgodnie z art. 103 § 1 k.c. jeżeli zawierający umowę jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Tym samym przedmiotowa umowa pozostaje - zgodnie z przedstawionym Sądowi przez stronę powodową materiałem dowodowym - w stanie bezskuteczności zawieszonej, a tym samym jest bezskuteczna wobec pozwanego.
Ponadto dołączona do pozwu kopia wyciągu z załącznika nr 3 do umowy cesji wierzytelności sporządzonego w formie wydruku komputerowego poświadczona za zgodność z oryginałem (k. 16) nie ma mocy dowodowej w niniejszej sprawie. Na przedstawionym dokumencie nie ma nazwiska pozwanego ani jego numeru PESEL, wobec czego załącznik nie pozwala na zidentyfikowanie co jest przedmiotem umowy cesji.
Zgodnie z treścią przepisu art. 6 k.c. ciężar udowodnienia twierdzenia faktycznego spoczywa na tej stronie, która z tego twierdzenia wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie to powód winien udowodnić, że nabył ze skutkiem prawnym wierzytelność względem pozwanego wynikającą z przedmiotowej umowy pożyczki i że pozwany powinien zapłacić mu należność w opisanej pozwem wysokości. Stosownie bowiem do treści art. 232 k.p.c. to strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
Sąd nie był władny do przeprowadzania dowodów z urzędu w celu ustalenia powyższych okoliczności. Dopuszczenie dowodu z urzędu może wystąpić w wyjątkowych okolicznościach: przy nieporadności strony, na której spoczywa ciężar dowodu, dostępności tego dowodu i sporze stron w zakresie okoliczności, na które dowód ma zostać przeprowadzony. W przedmiotowej sprawie strona powodowa, jako podmiot profesjonalny nie może być uznana za stronę nieporadną. Nadto była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie Sąd nie ma wiedzy o możliwych istniejących dowodach (np. dokumentach pozostających w posiadaniu strony powodowej), a w sprawie nie doszło do ukształtowania się sporu z uwagi na bierność pozwanego.
Powód będąc podmiotem, którego istotną działalnością jest skupowanie wierzytelności pieniężnych na masową skalę, z uwagi na zakres prowadzonej działalności winien w sposób niewątpliwy wykazać, że nabył ze skutkiem prawnym tę konkretną, określoną wierzytelność wobec pozwanego, czego jednak nie uczynił.
Na gruncie przedmiotowej sprawy uznać należy, że konieczność wykazania legitymacji czynnej powoda istniała niewątpliwie już na etapie wniesienia pozwu, skoro twierdzenie to stanowiło podstawę roszczenia dochodzonego pozwem. Obowiązkiem procesowym każdego powoda jest wykazanie swojej legitymacji procesowej czynnej. W przypadku, gdy powód nie jest pierwotnym wierzycielem obowiązek ten aktualizuje się ze szczególną mocą, bowiem nie może być żadnych wątpliwości, w świetle przedstawionych Sądowi dowodów, że powód w istocie skutecznie nabył dochodzoną wierzytelność i w konsekwencji ma legitymację procesową czynną do wytoczenia powództwa dotyczącego nabytej wierzytelności. O czym była już wcześniej mowa, szczególną starannością muszą wykazywać się w omawianym zakresie podmioty, które w ramach prowadzonej działalności masowo skupują wierzytelności.
Skoro zatem powód nie wykazał swojej legitymacji czynnej skutkowało to oddaleniem powództwa.
Nadto należy również wskazać, że wątpliwości Sądu budziła również kwestia istnienia samej wierzytelności oraz jej wysokości. Powód na potwierdzenie zawarcia umowy pożyczki przedstawił wydruk umowy, który jednakże nie został podpisany przez żadną ze stron oraz wydruk ze strony internetowej pierwotnego wierzyciela. W ocenie Sądu przedstawiony materiał dowodowy jest niewystarczający dla przyjęcia, że doszło do zawarcia umowy pożyczki. Przede wszystkim nie przedłożono żadnego potwierdzenia wypłaty pożyczki pozwanemu, potwierdzenia złożenia przez niego wniosku o pożyczkę, potwierdzenia uiszczenia kwoty 1 grosza przez pozwanego w celu potwierdzenia rejestracji na stronie pożyczkodawcy, itp. Wydruk ze strony internetowej w ocenie Sądu nie jest wystarczający do wykazania istnienia i wysokości dochodzonego pozwem roszczenia, albowiem tego typu wydruk jest jedynie dokumentem prywatnym, którego treść nie jest możliwa do weryfikacji w żaden sposób.
Wskazać również należy, że nawet gdyby przyjąć, że twierdzenia powoda w zakresie istnienia wierzytelności z tytułu pożyczki zawartej przez pozwanego za w pełni prawdziwe, to w ocenie Sądu, powództwo i tak nie zasługiwałoby na uwzględnienie w całości z uwagi na zawarte w treści umowy pożyczki klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. w zakresie postanowienia dotyczącego opłaty za udzielenie pożyczki. W ocenie Sądu opłata za udzielenie pożyczki na okres 30 dni wynosząca 219,72 zł, a więc w wysokości ok. 27 % udzielonej pożyczki jest rażąco wygórowana, albowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje uzasadnienia w czynnościach pożyczkodawcy mających na celu doprowadzenie do zawarcia umowy pożyczki. Pożyczkodawca jako profesjonalny przedsiębiorca posługiwał się wzorami umów, które udostępniał klientom, nie przygotowywał da każdego klienta indywidualnej, dopasowanej do niego pożyczki. Ponadto umowy były zawierane na odległość, a zatem przedsiębiorca nie ponosił kosztów związanych z utrzymaniem punktu obsługi klienta. Ponadto pozwany jako konsument (status konsumenta nie był kwestionowany a treść umowy pożyczki sugerowała jej konsumencki charakter) nie uzyskał informacji za jakie konkretnie czynności pobierana jest ta opłata, co świadczy o sprzeczności z dobrymi obyczajami zapisów umowy dotyczących opłaty za udzielenie pożyczki.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sędzia Katarzyna Janiak
ZARZĄDZENIE
(...)
Sędzia Katarzyna Janiak
W., 20.05.2024 r.