Wyrok z 20 czerwca 2024, sygn. I C 95/24
Sygn. akt I C 95/24 upr
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 czerwca 2024 r.
Sąd Rejonowy w Zambrowie Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Karolina Malinowska - Krutul
Protokolant – Michał Stokowski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024r. w Z.
sprawy z powództwa (...) Bank Spółki Akcyjnej w W.
przeciwko J. (...) P.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego J. P. na rzecz powoda (...) Bank Spółki Akcyjnej w W. kwotę 8184,96 (osiem tysięcy sto osiemdziesiąt cztery i 96/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty;
II. przyznaje r. pr. A. N. kwotę 901,20 (dziewięćset jeden i 20/100) złotych tytułem wynagrodzenia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego (...) P. i którą to kwotę częściowo nakazuje wypłacić z zaliczki zapisanej pod poz. (...) sum na zlecenie Sądu Rejonowego w Zambrowie - do kwoty 885,60 złotych, a w pozostałym zakresie ze Skarbu Państwa ; oddalając tym samym wniosek kuratora w pozostałej części;
III. zasądza od pozwanego J. P. na rzecz powoda (...) Bank Spółki Akcyjnej w W. kwotę 3202,60 (trzy tysiące dwieście dwa i 60/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
IV. zasądza od pozwanego J. P. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 15,60 (piętnaście i 60/100) złotych tytułem zwrotu wydatków.
Sygn. akt I C 95/24 upr.
UZASADNIENIE
Wyroku Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 20 czerwca 2024 r.
Powód (...) Bank S.A. z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko J. (...) P. w którym wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 8.184,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzanie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że pozwany zawarł z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. w dniu 2 lipca 2022 r. umowę kredytu o nr (...). Na podstawie ww. umowy powód udostępnił pozwanemu kredyt w wysokości 10.000,00 zł. W ramach umowy pozwany zobowiązał się do terminowej spłaty kredytu zgodnie z postanowieniami umowy. Jak podaje powód w wyniku nieterminowej spłaty kredytu przez pozwanego skierowano do niego w dniu 24 lutego 2023 r. ostateczne wezwanie do zapłaty w którym wezwano go do uiszczenia zaległości w ciągu 14 dni oraz poinformowano o możliwości restrukturyzacji zadłużenia. Po bezskutecznym upływie terminu do zapłaty powód pismem z dnia 5 kwietnia 2024 r. złożył oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.
Na skutek powyższego pozwu, Sąd Rejonowy w Zambrowie w dniu 15 listopada 2023 wydał nakaz zapłaty w sprawie o sygn. akt I Nc (...), w którym orzekał zgodnie z pozwem.
Z uwagi na brak możliwości skutecznego doręczenia nakazu zapłaty wraz z pozwem i załącznikami zarówno przez sąd jak i komornika sądowego, powód wniósł o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego.
Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w Zambrowie ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego J. (...) P. kuratora procesowego celem reprezentowania jego interesów w sprawie.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. kurator wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym to wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym dwukrotności kosztów zastępstwa procesowego i zwrotu wydatków w wysokości 15,60 zł.
W uzasadnieniu kurator pozwanego zakwestionował roszczenie co do zasady, jak i co do wysokości. Podważył moc dowodową przedłożonych przez powoda wydruków i dokumentów kwestionując ich prawdziwość. Jak podaje kurator, żaden z dołączonych do pozwu załączników nie został poświadczony za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika. Ponadto kurator zarzucił naruszenie przez powoda art. 29 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim gdyż powód nie przedstawił żadnych dowodów, że umowa kredytowa wraz z załącznikami została pozwanemu skutecznie doręczona. Podniósł brak przesłania pozwanemu regulaminu korzystania z kanałów elektronicznych dla klientów indywidualnych. Zarzucił nieważność umowy jako sprzecznej z zasadami współżycia społecznego, ustawą, dobrymi obyczajami, powołując się na art. 58 kc w zw. z art. 353 ( 1) kc, w tym brak prawidłowego oznaczenia pozwanego poprzez jego identyfikację za pomocą dowodu osobistego, paszportu lub pełnomocnika, brak sprawdzenia zdolności kredytowej pozwanego przed zawarciem umowy.
W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa zaprzeczyła jakoby przedłożone w sprawie dokumenty były niewiarygodne i pozbawione mocy dowodowej, a także zaprzeczyła twierdzeniom kuratora, że umowa jest nieważna. Argumentując powyższe powód wskazał, że udzielona w kwocie 10.000,00 zł kwota kredytu, którą pozwany zobowiązał się spłacić w 24 równych miesięcznych ratach, każda po 416,67 zł, została częściowo spłacona w 5 miesięcznych ratach kredytu co skutecznie dowodzi, że pozwany skutecznie zawarł umowę kredytu. Ponadto powód wskazał, że środki kredytu zostały przeznaczone na określony w §1 umowy zakup towarów/usług nabywanych w punkcie sprzedaży partnera handlowego.
Sąd ustalił , co następuje :
Dnia 2 lipca 2022 r. powód (...) Bank S.A. z siedzibą w W. zawarł z pozwanym J. (...) P. umowę kredytu o nr (...) na zakup towarów i usług w kwocie 10.000,00 zł. Środki te zostały przeznaczone na zakup towarów i usług określonych w §1 przedmiotowej umowy, tj. (...) marki A. (...) (...) M. o wartości 7.199,00 zł, usługi ubezpieczeniowej o wartości 2.000,00 zł, pakietu pomocowego o wartości 270,00 zł oraz polisy (...) – wariant zdrowie, praca i rodzina o wartości 600,00 zł. Umowa została zawarta na okres od dnia jej zawarcia do dnia całkowitej spłaty kredytu w 24 miesięcznych ratach do 1 każdego miesiąca począwszy od 1 sierpnia 2022 r. Ostateczny termin spłaty kredytu ustalono na 1 lipca 2024 r. Łączna cena nabycia towarów/usług opiewała na kwotę 10.069,00 zł na tę kwotę składały się całkowita kwota kredytu w wysokości 10.000,00 zł oraz wpłata własna kredytobiorcy w wysokości 69,00 zł. Wysokość 24 równych rat została ustalona na kwotę po 416,67 zł. W §4 umowy zakreślono skutki braku płatności natomiast w §6 i §7 umowy uregulowano kwestie odstąpienia od umowy i rozwiązania umowy ( k. 16-19, 92-95 – umowa kredytu).
Pozwany w okresie od 2 sierpnia 2022 r. do 17 stycznia 2023 r. dokonywał wpłat na poczet przedmiotowej umowy kredytu, na numer rachunku (...). I tak: kwotę 417,00 zł uiścił w dniu 2 sierpnia 2022 r., kwotę 418,00 zł uiścił w dniu 2 września 2022 r., kwotę 418,00 zł uiścił w dniu 3 października 2022 r., kwotę 418,00 zł uiścił w dniu 17 stycznia 2023 r. ( k. 105-119 – historia rachunku kredytowego).
Z uwagi na dokonywanie przez pozwanego nieregularnych wpłat, a także późniejszy ich brak w ogóle, powód pismem z dnia 24 lutego 2023 r., ostatecznie wezwał pozwanego do zapłaty zadłużenia z tytułu umowy przedmiotowego kredytu. W piśmie bank poinformował pozwanego o możliwości złożenia przez niego, w ciągu 14 dni od otrzymania pisma, wniosku o przeprowadzenie restrukturyzacji zadłużenia (ostateczne wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem k. 20-21).
Pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. powód wypowiedział pozwanemu umowę kredytu ( k. 20-21 – ostateczne wezwanie do zapłaty, k. 22 – korespondencja, k. 25-26 – wypowiedzenie umowy kredytu, k. 27 – korespondencja).
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się zasadne.
Kurator kwestionował roszczenie co do zasady jak i co do wysokości.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2357) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Zgodnie z art. 75c ust. 1 – 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu tym bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Pismem z dnia 24 lutego 2023 r. wierzyciel pierwotny wezwał pozwanego do zapłaty zaległości w terminie 14 dni roboczych oraz pouczył o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Co więcej, w piśmie tym Bank wskazał sposób złożenia takiego wniosku. Zatem bank dopełnił wszystkich obowiązków informacyjnych przed rozwiązaniem przedmiotowej umowy.
Strona powodowa wykazała zasadność powództwa stosownymi dokumentami kredytowymi i wydrukami z historii rachunku bankowego. Wyciąg z ksiąg bankowych w postępowaniu cywilnym ma moc dokumentu prywatnego. To , iż nie ma mocy dokumentu urzędowego, nie pozbawia go mocy dowodowej w ogóle i wiarygodności. Zagadnienie mocy dowodowej dokumentów prywatnych może być podstawą czynionych ustaleń faktycznych, jest on samodzielnym środkiem dowodowym, który podlega ocenie w myśl zasad z art. 233 § 1 kpc. Na podstawie złożonego do akt wyciągu z ksiąg bankowych (k. 7) powód wykazał wysokość przedmiotowego zadłużenia, ze wskazaniem na kwotę wymagalnego kapitału i odsetek umownych za opóźnienie . I tak na kwotę objętą żądaniem pozwu składały się następujące należności :
- niespłacony kapitał – w kwocie 7911,54 złotych
- odsetki umowne za opóźnienie – w kwocie 273,42 złotych .
Sąd nie dopatrzył się żadnych powodów , aby odmówić wiary w/w dokumentowi – wyciągowi z ksiąg bankowych. W swojej istocie zawiera on złożone w szczególnej formie oświadczenie wiedzy uprawnionych osób, dotyczące danych zaksięgowanych w księgach rachunkowych, a prowadzenie tych podlega regulacjom przewidzianym w Ustawie o rachunkowości oraz Rozprzedaniu Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków.
Wobec powyższego powód skutecznie udowodnił roszczenie zarówno co do zasady jak i wysokości. W ocenie sądu wysokość roszczenia nie budzi jakiejkolwiek wątpliwości. Pozwany zaś nie wykazał, że wyliczenia powoda są nieprawidłowe. W ocenie Sądu zarzuty pozwanego wynikały wyłącznie z przyjętej przez niego linii obrony i zostały zgłoszone wyłącznie na użytek niniejszego procesu.
Ponadto wyciągi mogą przybrać formę wydruków komputerowych. Brak jest podstaw do kwestionowania prawdziwości takich wydruków, tym bardziej, iż strona pozwana nie wykazała, aby dokumentacja na podstawie której wygenerowano przedmiotowe wydruki została w nieprawidłowy sposób utworzona, utrwalona, przekazana, przechowywana i zabezpieczona. Wydruk komputerowy oparty na programie księgowym stanowi dowód o którym mowa w art. 308 i 309 kpc (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 12.10.2012 r., I Acz 1810/12). Są to zatem dokumenty spełniające wymogi tzw. formy dokumentowej. Skoro dowody te zostały przez ustawodawcę dopuszczone to brak jest podstaw do automatycznego podważania celowości ich przeprowadzania oraz ich wiarygodności, jak również prób ich traktowania jako dowodu niejako „gorszej jakości”. Wydruki komputerowe mogą zatem stanowić dowód w niniejszej sprawie .
Przepis art. 309 kpc może mieć zastosowanie także do niepodpisanych wydruków komputerowych , jakimi są wyciągi z rachunków bakowych i zestawienia operacji na tych rachunkach (por. wyrok SN z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt V CSK 13/16 ). Sad Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 sierpnia 2018 roku, w sprawie o sygn. akt I ACa 405/18 wskazał, że dokumentem w znaczeniu materialnego i procesowego prawa cywilnego jest każdy nośnik, który umożliwia zapoznanie się z zawartą w nim informacją (art. 77 3 kc), mogą być zatem również kserokopie, o ile zawarta jest w nich myśl ludzka.
Podsumowując dokumenty kredytowe i wydruki załączone przez stronę powodową są oryginałami. Umowa została zwarta w formie elektronicznej, a dokumenty takie są traktowane na równi z oświadczeniem utrwalonym za pomocą pisma na nośniku tradycyjnym – papierze.
Subiektywne są natomiast twierdzenia, iż bank nie dokonał oceny zdolności kredytowej pozwanego przed zawarciem umowy. Powód jako instytucja zaufania publicznego jest zobowiązany do obliczania zdolności kredytowej. Pozwany w § 10 umowy o kredyt złożył oświadczenie dotyczące źródła i wysokości osiąganego dochodu oraz ponoszonych kosztów. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, iż brak zdolności kredytowej kredytobiorcy nie powoduje nieważności umowy kredytowej (tak też choćby SA w Katowicach w wyroku z dnia 15 marca 2017 r. I ACa 1035/16).
Przedmiotowa umowa kredytu na zakup towarów i usług pod względem prawnym stanowi kredyt konsumencki w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, zgodnie z którym przez umowę o kredyt konsumenckie rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Do przedmiotowej umowy o kredyt na zakup towarów i usług stosuje się przepisy przytoczonej wyżej ustawy.
Na podstawie przedmiotowej umowy pozwany jako kredytobiorca zobowiązał się do zwrotu Bankowi kredytu na warunkach określonych w umowie czego jednak nie uczynił. Pozwany zaprzestał spłacania rat, naruszając warunki umowy. Wpłaty, które wykonał pozwany jednoznacznie wskazują, że był on stroną umowy i zawarł ją z powodem.
Kurator nie wykazał również, aby zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki z art. 385 1 kc , a przesądzające o przyjęciu niedozwolonych klauzul umownych, a na nim spoczywał ciężar dowodu. Z urzędu Sąd również nie dopatrzył się żadnych postanowień niedozwolonych w ramach niniejszej umowy. Wręcz przeciwnie, zauważyć należy, iż warunki finansowe były bardzo korzystne dla pozwanego , albowiem prowizja w przedmiotowej umowie wynosiła 0 złotych, oprocentowanie 0 % , odsetki umowne 0 złotych. Pozwany w wyniku u suwerennej decyzji złożył oświadczenie woli zawarcia umowy kredytu, akceptując warunki. Indywidualnie uzgodniono kwotę kredytu, okres kredytowania, a więc istotne elementy umowy.
W związku z powyższym Sąd zasądził w pkt. I wyroku od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.184,96 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 czerwca 2023 r. (tj. dnia złożenia pozwu w ramach EPU) do dnia zapłaty.
W pkt. II wyroku sąd przyznał wynagrodzenie kuratorowi ustanowionemu w sprawie dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanemu – radcy prawnej A. N. w kwocie 901,20, którą to rozliczył częściowo co do kwoty 885,60 z zaliczki uiszczonej przez powoda zapisanej pod poz. (...) sum na zlecenie Sądu Rejonowego w Zambrowie, a w pozostałym zakresie ze Skarbu Państwa. Wysokość wynagrodzenia kuratora ustalono zgodnie z dyspozycją §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z §2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (1800 zł x 40% = 720 zł, powiększone o 23% podatku VAT – 165,60. Sad oddalił wniosek kuratora w pozostałej części, mając na uwadze nakład pracy kuratora oraz nieskomplikowany charakter sprawy.
W pkt. III Sąd dokonał rozliczenia kosztów procesu na podstawie ar. 98 §1 kpc, obciążając wszystkimi kosztami procesu pozwanego J. (...) P., jako przegrywającego proces, w tym : opłatą od pozwu (500 zł) , kosztami zastępstwa procesowego(1817 zł) oraz kosztami ustanowienia kuratora (zaliczką – 885,60).
W pkt. IV Sąd nakazał pobrać od pozwanego J. (...) P. kwotę 15,60 zł, która to została przeznaczona z sum budżetowych Skarbu Państwa na wydatki ustanowionego w sprawie kuratora.