Postanowienie SN z 26 lipca 2011, sygn. V CNP 87/10
Data orzeczenia
26 lipca 2011
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Marta Romańska
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 26 lipca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marta Romańska
w sprawie ze skargi R. W.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
postanowienia Sądu Rejonowego
z dnia 8 października 2007 r., w sprawie z wniosku R. W.
przy uczestnictwie R. W.
o dział spadku i zniesienie współwłasności,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lipca 2011 r.,
odrzuca skargę.
Uzasadnienie
2
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia skarżący wskazał na naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 130 k.p.c.
przez odrzucenie pisma wniesionego w terminie, art. 394 k.p.c. przez odrzucenie
środka zaskarżenia, art. 5 i 212 k.p.c. przez błędne pouczenie skarżącego co do
przysługującego mu środka zaskarżenia oraz art. 78 i 176 Konstytucji RP.
Zgodnie z art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c. do wymogów konstrukcyjnych skargi
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy
uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem orzeczenia,
którego dotyczy skarga. Rozpoznawana skarga tego wymogu nie spełnia. Wbrew
obowiązkowi wynikającemu z art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c. skarżący nie
uprawdopodobnił, by zaskarżone postanowienie stanowiło dla niego źródło szkody.
Wskazał on jedynie, że orzeczenie to „zamknęło mu definitywnie drogę do
podważenia postanowienia działowego z dnia 22.12.2005 r.”, przez co „wartość
majątku przydzielona [mu] uległa uszczupleniu o kwotę 10 000 zł”. Wbrew tym
twierdzeniom nie można jednak przyjąć, by odrzucenie pisma z 7 września 2007 r.
pozostawało w związku ze wskazaną przez skarżącego szkodą, wynikającą
z rozstrzygnięcia w przedmiocie działu spadku. Jeśli, jak twierdzi skarżący, pismo
to było zażaleniem od postanowienia o charakterze formalnym w przedmiocie
apelacji od postanowienia z 22 grudnia 2005 r., to jego uwzględnienie otworzyłoby
jedynie drogę do przyjęcia i rozpoznania apelacji, nie przesądzając jednak w żaden
sposób o wyniku postępowania przed Sądem drugiej instancji. Ujęta w ten sposób
szkoda miałaby więc jedynie charakter ewentualny, zaś orzeczenie w przedmiocie
niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia musiałoby antycypować
rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji, jakie by zapadło, gdyby ten rozpoznał
apelację od postanowienia z 22 grudnia 2005 r.
Z tego względu, w świetle dotychczasowego orzecznictwa Sądu
Najwyższego nie można uznać, że skarżący prawidłowo wykazał spełnienie
przesłanki z art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego:
z 5 kwietnia 2007 r., BP 58/06, OSNP 2008, nr 11-12, poz. 167 oraz z 27 kwietnia
2007 r., I CNP 20/07, niepubl.).
3
Ponieważ skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia została oparta na twierdzeniu, że w sprawie zaistniał „wyjątkowy
wypadek” w rozumieniu art. 4241
§ 2 k.p.c., to skarżący zobowiązany był do
przedstawienia wyczerpującej argumentacji wskazującej na naruszenie przez Sąd
Rejonowy podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności
albo praw człowieka i obywatela, precyzyjnie identyfikując te zasady lub prawa oraz
zakres ich naruszenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 stycznia
2006 r., II CNP 2/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 112, BSN 2006, nr 3, poz. 13).
Uzasadnienie rozpoznawanej skargi ogranicza się jednak wyłącznie do
ogólnikowego twierdzenia, że skarżący nie wiedział o posiedzeniu, na którym
wydane zostało postanowienie o dziale spadku, zaś możliwość jego zaskarżenia
została uniemożliwiona przez Sąd Rejonowy w wyniku odmowy przywrócenia mu
terminu do wniesienia apelacji. Na tej podstawie, nie przedstawiając jakiejkolwiek
logicznej argumentacji, skarżący dochodzi do wniosku, że w sprawie zachodzi
„wyjątkowy wypadek” w rozumieniu art. 4241
§ 2 k.p.c. Tak lakoniczna i niespójna
argumentacja w żadnym wypadku nie uzasadnia tezy, że doszło do spełnienia
przesłanki przewidzianej w tym przepisie. W dotychczasowym orzecznictwie za
wypadki o kwalifikowanym charakterze, w wyniku których brak było możliwości
zaskarżenia orzeczenia, uznano m.in. klęskę żywiołową, chorobę strony czy
udzielenie stronie błędnych informacji co do wniesienia środka odwoławczego
(por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06,
OSNC 2006, nr 6, poz. 113, BSN 2006, nr 3, poz. 14 oraz z 10 sierpnia 2010 r.,
II CNP 39/10, niepubl.).
Zauważyć przy tym należy, że przesłanka przewidziana w art. 4241
§ 2 k.p.c.
może zostać spełniona także w razie odrzucenia środka odwoławczego,
co wymaga jednak wykazania bezzasadności lub sprzeczności z prawem takiego
rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2007 r.,
II CNP 67/07, OSNC-ZD 2008, nr 3, poz. 90). Nie ulega jednak wątpliwości, że Sąd
Rejonowy prawidłowo zakwalifikował pismo z 7 września 2007 r. jako apelację,
nie zaś zażalenie skarżącego. Za wnioskiem tym przemawiała zarówno
początkowa część pisma, w którym skarżący oznaczył środek zaskarżenia
(„apelacja”), jego przedmiot („postanowienie z dnia 22 grudnia 2005 r.”), jak również
4
jego treść, w której sformułował on zarzuty wyłącznie pod adresem postanowienia
o dziale spadku, w żadnym zakresie nie odnosząc się do postanowienia
o odrzuceniu apelacji. Odrzucenie wniesionego po terminie środka odwoławczego
w tych okolicznościach w pełni odpowiadało więc prawu.
Z powodu niespełnienia przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, rozpoznawana skarga
podlegała więc odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia
2010 r., IV CNP 44/10, niepubl.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 4248
k.p.c. orzeczono jak na
wstępie.