Uzasadnienie z 2 lipca 2024, sygn. I C 318/22
Sygn. akt I C 318/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
zaoczny w stosunku do pozwanego J. Ż.
Dnia 2 lipca 2024 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:
Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk
Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2024 r. w G. sprawy z powództwa P. 1 Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w K. przeciwko J. D. i J. Ż.
o zapłatę
I. oddala powództwo;
zasądza od powoda P. 1 Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w K. na rzecz pozwanej J. D. kwotę 3.617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 318/22
UZASADNIENIE
Stan faktyczny
W. Ż. była stroną umowy pożyczki na kwotę 48.000 zł zawartej w dniu 29 października 2016 r. ze Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. F. S. z siedzibą w G.. L. Ż. był poręczycielem zwrotu pożyczki. P. zmarła w dniu 17 października 2020 r., natomiast poręczyciel – w dniu 10 marca 2021 r. Spadkobiercami poręczyciela są pozwani. Nabywcą wierzytelności wynikającej z niespłaconej pożyczki jest powód.
O. ści bezsporne
Spadkobiercy dłużniczki zawarli w dniu 25 marca 2024 r. z powodem umowę ugody z zastrzeżeniem, że spłacenie w terminie objętych ugodą świadczeń będzie uznane za spłacenie wszelkich roszczeń wierzyciela (§ 3 ugody). Ugoda została przez spadkobierców dłużniczki w całości prawidłowo wykonana następnego dnia.
D. ód: ugoda, k. 276-279
przelew, k. 280
Ocena dowod ów
Materiał dowodowy nie budzi wątpliwości. Treść ugody i przelew dokumentujący jej wykonanie także nie budzi wątpliwości.
Kwalifikacja prawna
Odpowiedzialność poręczyciela ma charakter akcesoryjny (art. 879 § 1 k.c.), co oznacza, że zaspokojenie wierzyciela przez dłużnika, w tym na skutek ugody, oznacza kres odpowiedzialności poręczyciela. Solidarność odpowiedzialności dłużnika i poręczyciela trwa jedynie do czasu zaspokojenia wierzyciela. Art. 373 k.c. nie miał zastosowania w sprawie, albowiem dotyczy on sytuacji solidarności dłużników o charakterze nieakcesoryjnym (w tym zakresie przepis art. 879 § 1 k.c. jako lex specialis wyłącza jego stosowanie). Wierzyciel nie ma uprawnienia do „zastrzeżenia sobie” prawa do dochodzenia od poręczycieli tych części wierzytelności, które zostały zniesione w ugodzie z dłużnikami, zresztą – spadkobiercy poręczyciela w ogóle byli stroną przedmiotowej ugody.
Przedmiotowa ugoda absolutnie nie może być traktowana jako „częściowa”, bo skoro spadkobiercy dłużniczki są po jej wykonaniu w całości wolni od odpowiedzialności, to karkołomnym i urągającym zwykłej logice założeniem byłaby teza, że odpowiadający akcesoryjnie spadkobiercy poręczyciela dalej odpowiadają i to w szerszym zakresie, niż spadkobiercy dłużniczki po tej ugodzie. Taka wykładnia byłaby sprzeczna z istotą umowy poręczenia w ujęciu kodeksowym. Nie jest tak, że od daty ugody dłużnika z wierzycielem poręczenie traci akcesoryjny charakter. Musiałoby to wynikać z wyraźnego przepisu ustawy, a takowego brak.
W konkluzji, odpowiedzialność pozwanych (jako spadkobierców poręczyciela) ustała z dniem 26 marca 2024 r.
Mając powyższe na uwadze powództwo oddalono w całości na mocy art. 879 § 1 k.c. (punkt I.)
Koszty
Powód jako w całości przegrywający proces jest obowiązany zwrócić koszty żądającej tego pozwanej (art. 98 k.p.c.). Wierzytelność była co prawda wymagalna w chwili wniesienia pozwu, ale jej zaspokojenie w toku procesu nastąpiło w wyniku dobrowolnej decyzji powoda i osób nie występujących w sprawie, w tym poprzez częściowe umorzenie długu w ugodzie pozasądowej. Owa decyzja powoda o innym trybie zaspokojenie wierzytelności wynika z jego swobodnego uznania; wierzyciel równie dobrze mógł takiej ugody nie zawierać. Innymi słowy wierzyciel w toku procesu dobrowolnie w istocie zrezygnował z wygrania procesu i w tym sensie jest przegrywającym. Sytuacja ta jest tożsama znaczeniowo z cofnięciem pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia mimo braku zaspokojenia powoda przez pozwanych. Na zasądzone koszty składa się: opłata za czynności radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600 zł, § 2 pkt 5 rozp. MS z dn. 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, ze zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Należy nadmienić, że zachowanie profesjonalnego pełnomocnika strony powodowej należy ocenić też bardzo krytycznie, bo informacja o ugodzie z dłużnikami dotarła do sądu ze strony pełnomocnika pozwanej. Wyraźnie widać, że pełnomocnik powoda zmierzał do zatajenia tej informacji przed sądem celem świadomego pokrzywdzenia spadkobierców poręczyciela w przyszłym orzeczeniu sądu, co ewidentnie narusza reguły wykonywania zawodu zaufania publicznego i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami procesowymi (art. 3 k.p.c.). Dlatego też należy stwierdzić, że przepisem wspierającym – alternatywnie słuszność obciążenia powoda kosztami procesu stanowi art. 103 § 1 k.p.c. Kosztami pozwanej wywołanymi takim zaniechaniem powoda są właśnie koszty zastępstwa procesowego w odpowiedniej stawce urzędowej. Odmienna wykładnia art. 103 k.p.c. oznaczałaby jego iluzoryczność.