Wyrok z 16 lipca 2024, sygn. I C 160/23
Sygn. akt I C 160/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lipca 2024 r.
Sąd Rejonowy w Zambrowie I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Jarosław Dłużniewski
Protokolant: Monika Konopka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 roku w Z.
sprawy z powództwa R. C.
przeciwko Z. C. oraz U. D.
o zamianę dożywocia na rentę
1. Zamienia uprawnienia w postaci dożywotniego utrzymania, dostarczenia wyżywienia, ubrania, światła i opału oraz zapewnienia odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie objętych w tym zakresie treścią prawa dożywocia przysługującemu powodowi R. C. od pozwanych Z. C. i U. D. (uprzednio C.) na podstawie umowy o dożywocie z dnia 16 listopada 2000 r. nr rep. (...) łączącej strony – na dożywotnią rentę w kwocie 837,40 złotych i z tego tytułu zasądza od pozwanych Z. C. oraz U. D. na rzecz powoda R. C. kwoty po 418,70 złotych płatne z góry do dnia 10-go każdego następującego po sobie miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi w płatności którejkolwiek z rat począwszy od daty uprawomocnienia się wyroku.
2. Oddala powództwo w pozostałym zakresie.
3. Nie obciąża pozwanej U. D. kosztami postępowania.
4. Nakazuje pobrać od pozwanego Z. C. na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Zambrowie) kwotę 1.334,89 złotych tytułem nieuiszczonych wydatków postępowania oraz części opłaty sądowej od pozwu, od której uiszczenia powód został zwolniony.
5. Nakazuje pobrać od powoda Z. C. na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Zambrowie) kwotę 2.001,85 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sporządzenia opinii w sprawie.
Sygn. akt I C 160/23
UZASADNIENIE
Powód R. C. reprezentowany przez pełnomocnika kwalifikowanego w pozwie z dnia 10 maja 2023 r. (k. 9-11) wniósł o zamianę uprawnień w postaci dożywotniego utrzymania, dostarczenia wyżywienia, ubrania, światła i opału oraz zapewnieniu odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie objętych treścią prawa dożywocia przysługujących powodowi od pozwanych Z. C. i U. D. (uprzednio C.) na podstawie umowy o dożywocie z dnia 16 listopada 2000 r. nr rep. Nr (...) na dożywotnią rentę w wysokości odpowiadającej wartości tych uprawnień tj. w kwocie 2.000 złotych miesięcznie płatną z góry do 10-go dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. Ponadto powód żądał od pozwanych zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Uzasadniając wywiedzione powództwo wskazano, że pozwani w dniu 16 listopada 2000 r. zawarli umowę dożywocia z powodem oraz jego żoną i na tej podstawie pozwani są zobowiązani do wymienionych w umowie świadczeń względem dożywotników. Z uwagi na śmierć jednego z dożywotników tj. żony powoda – pozwani mieli zaprzestać czynienia osobistych starań oraz przestali wypełniać zobowiązania zawarte w umowie o dożywocie wobec powoda. Powyższa zmiana okoliczności spowodowała, że córka powoda zabrała swojego ojca do siebie do B. i tam objęła go opieką. Strona powodowa wskazała, że miesięczny koszt utrzymania powoda wynosi 1500 złotych. Na powyższą kwotę składają się następujące wydatki: leki – 250 złotych, prąd – 67 złotych, śmieci – 56 złotych, gaz – 140 złotych, jedzenie – 700 złotych, ubrania – 50 złotych, środki czystości – 100 złotych, woda – 38 złotych.
Strona powodowa jako podstawę prawną wywiedzionego powództwa wskazała przepis art. 913 k.c. podnosząc, że powstanie konfliktu pomiędzy stronami uniemożliwia dalsze wspólne koegzystowanie. Pozwani mieli zaniedbać powoda i narazić go na utratę zdrowia oraz całkowicie przestać się interesować jego stanem.
Pozwana U. D. (poprzednio C.) reprezentowana przez pełnomocnika kwalifikowanego w odpowiedzi na pozew z dnia 19 lipca 2023 r. (k.49-54) wniosła o zamianę uprawnień wynikających z umowy dożywocia z dnia 16 listopada 2000 r. wskazanych w punkcie pierwszym pozwu na dożywotnią rentę w kwocie 100 złotych płatną do 10-go dnia każdego miesiąca począwszy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie. Ponadto pozwana wniosła o nieobciążanie jej kosztami postępowania z powodu trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej.
Uzasadniając swoje stanowisko pozwana zaprzeczyła okolicznościom, że miała zaprzestać czynienia osobistych starań celem realizacji umowy dożywocia po śmierci żony powoda. Pozwana wskazała, że jej powód jest osobą samoobsługową i jego stan zdrowia nigdy nie wymagał szczególnej opieki lekarskiej czy pielęgnacyjnej, ponadto warunki jakie panowały w domu nigdy nie były poniżej zwyczajnych standardów, dlatego powody wyprowadzenia się R. C. z domu do swojej córki nie wynikały z tego, że względem powoda nie były wykonywane przez pozwanych świadczenia wynikające z umowy dożywocia. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazano, że to powód po rozmowach ze swoją córką chciał zmienić miejsce zamieszkania i jego decyzja została uszanowana przez obojga pozwanych. Powód miał nigdy nie wyjaśnić przyczyn swojej decyzji. Dodatkowo pozwana wskazała, że żądana przez powoda kwota renty w wysokości 2.000 złotych jest zbyt wygórowana, ponieważ sformułowane przez pełnomocnika powoda powództwo nie odnosi się do zamiany świadczenia przyjęcia powoda jako domownika, mieszkania oraz sprawienia pogrzebu.
Niezależnie od powyższego pozwana U. D. podniosła zarzut nadużycia przez powoda swoich praw podmiotowych oraz naruszenia zasad współżycia społecznego poprzez żądanie zamiany uprawnień z tytułu umowy dożywocia na rentę w sytuacji, gdy pozwana została zmuszona do opuszczenia domu przez syna powoda oraz pozbawiona została współposiadania nieruchomości otrzymanych w ramach umowy dożywocia.
Pozwany Z. C. w odpowiedzi na pozew z dnia 20 października 2023 r. wniósł o oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o zamianę uprawnień wynikających z umowy o dożywocia wskazanych w punkcie pierwszym pozwu na dożywotnią rentę w kwocie 100 złotych.
Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wyjaśnił, że znajduje się on w bardzo trudnej sytuacji materialnej oscylującej na pograniczu ubóstwa. Ponadto ma na utrzymaniu żonę w ciąży, która nie pracuje. Niezależnie od powyższego pozwany domagał się, aby przy zamianie świadczeń dożywocia na rentę uwzględnić wysokość emerytury powoda. Dodatkowo pozwany wyjaśnił, że pomiędzy nim a jego ojcem nie wytworzyły się takie okoliczności, które by uniemożliwiały wykonywanie przez pozwanego świadczeń z umowy o dożywocie i oświadczył, że jest gotów w dalszym ciągu je wypełniać względem uprawnionego.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Powód R. C. oraz jego żona D. C. w dniu 16 listopada 2000 r. zawarli z pozwanymi Z. C. i U. C. umowę o dożywocie, na podstawie to której przekazali na rzecz pozwanych szereg nieruchomości, w tym zabudowane, które razem stanowiły gospodarstwo rolne położone we wsi O.. W zamian za przeniesienie własności nieruchomości przez powoda i jego żonę – pozwani zobowiązali się do dożywotniego utrzymania R. i D. małżonków C., przyjąć ich jako domowników, dostarczyć im wyżywienia, mieszkania, ubrania, światła i opału, zapewnić im odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie, a także zapewnić im własnym kosztem pogrzeby odpowiadające zwyczajom miejscowym (§ 3 umowy o dożywocie - k. 20).
Na podstawie zawartej umowy powód R. C. oraz jego żona D. C. mieszkali w jednym domu ze swoim synem Z. C. oraz jego ówczesną żoną U. C. w O.. Dożywotnicy zajmowali całe piętro w domu, gdzie znajdują się dwa pokoje oraz kuchnia i łazienka. Jeden pokój pełni funkcję sypialni, a drugi stanowi salon. Wszystkie pokoje są umeblowane, wyposażenie pokoi jest sprzed dwudziestu lat i obejmuje dwie wersalki, regał i telewizor, dywan, firany, zasłony. W kuchni jest lodówka, mikrofalówka, kuchenka gazowa, zlew, szafki kuchenne, stół (zeznania świadka M. M. – k. 168v-169, zeznania świadka E. Ż. – k. 169-170, zeznania świadka E. D. – k. 170- 170v, świadka A. C. – k. 170v).
Po śmierci żony powoda D. C. (...) r. – powód R. C. w dalszym ciągu zajmował piętro domu mieszkalnego.
Córka powoda M. M. po śmierci swojej matki podczas jednej z wizyt w domu rodzinnym stwierdziła, że jej ojciec R. C. nie ma zapewnionej odpowiedniej opieki. W domu jego było zimno, w lodówce brakowało artykułów spożywczych, powód nie miał co zjeść. W związku z powyższym córka zaproponowała swojemu ojcu R. C., że zabierze go do siebie do B.. Powód wyraził na to zgodę i od grudnia 2018 r. zamieszkuje razem ze swoją córką. W czasie zamieszkiwania ojca u córki zdiagnozowano u powoda guz na plecach. Powód był hospitalizowany w szpitalu psychiatrycznym w C. z powodu depresji, dodatkowo przyjmuje leki od nadciśnienia. W 2019 roku powód przeszedł operację nerki (usunięcie guza nerki) (zeznania świadka M. M. – k. 169). Opiekę nad powodem sprawuje córka M. M., która zrezygnowała z pracy zawodowej i w zamian otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne za opiekę nad ojcem w wysokości 2.300 złotych miesięcznie. Dodatkowo w opiece pomagają jej siostra, mąż i syn (zeznania świadka M. M.).
Pozwany Z. C. przed Sądem wyjaśnił (k.159v, 237v), że nie utrzymuje żadnych kontaktów ze swoim ojcem. Obecnie pozostaje w kolejnym związku małżeńskim i w grudniu 2023 r. urodziło mu się dziecko. Zamieszkuje w tym samym domu w O. ze swoją drugą żoną i dzieckiem, nie posiada stałego zatrudnienia, utrzymuje się z prac dorywczych polegających na tym, ze pracuje na gospodarstwie rolnym swojego kolegi w miejscowości K.. Z tego tytułu miesięcznie ma około 2.000 złotych. Dodatkowo pozwany otrzymuje dopłaty unijne w wysokości 7.000 złotych rocznie. Z kolei jego druga żona otrzymuje 1300 złotych renty socjalnej oraz świadczenie 800 plus. Żona nie zamierza nigdzie iść do pracy, uczyni to dopiero jak ich córka skończy cztery lata. Pozwany oświadczył, że w domu przeprowadził remont i w pokojach, które wcześniej zamieszkiwał jego ojciec są nowe szafki na buty, korytarz został odmalowany. Pozwany R. C. wyjaśnił, że jego nowa żona jest lepsza od poprzedniej tj. pozwanej U. D. i będzie się opiekować jego ojcem, gdyby wrócił na wieś (k.237 zeznania pozwanego w charakterze strony).
Pozwana U. D. (uprzednio C.) przed Sądem wyjaśniła, że ciężko choruje (gruźlica – k. 67-75 karty informacyjne ze Szpitala Wojewódzkiego w Ł.), została uznana za osobę niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - k. 90-91), pracuje jako sprzątaczka oraz dodatkowo podejmuje inne prace dorywcze. Pomiędzy nią oraz pozwanym został orzeczony rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 12 lutego 2019 r. (wyrok – k. 62). Z kolei pozwany został skazany przez Sąd Rejonowy w Zambrowie za przestępstwo znęcania się nad nią (k.57 wyrok Sądu, k. 59). Pozwana ma zasądzone od pozwanego alimenty w wysokości 200 złotych miesięcznie (k. 61 wyrok SR w Zambrowie). Dodatkowo wobec pozwanej jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez komornika sądowego (k.65-66).
Jeśli chodzi o decyzję wyprowadzenia się z domu przez jej byłego teścia, to pozwana wyjaśniła, że była to jego decyzja i jak wspólnie zamieszkiwali to ona gotowała mu obiady i zawsze mieli dobry ze sobą kontakt. Obecnie nie utrzymuje żadnych kontaktów ze powodem.
Twierdzenia pozwanych dotyczące ich sytuacji osobistej i majątkowej nie były kwestionowane przez powoda, dlatego wobec braku dowodów przeciwnych Sąd uznał je za prawdziwe.
Bezspornym w sprawie było to, że pozwani nadal są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni około 11 ha położonego w O.. Wszystkie nieruchomości są w posiadaniu wyłącznie pozwanego, zaś sprawa o podział majątku wspólnego byłych małżonków zawisła przed Sądem Rejonowym w Zambrowie i jest ona na etapie zakończonego postepowania mediacyjnego, które nie przyniosło porozumienia pomiędzy zainteresowanymi (k.238 – zeznania pozwanej w charakterze strony).
Sąd na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy M. S. (k. 202-215) ustalił wartość poszczególnych świadczeń wymienionych w umowie o dożywocie, do których byli zobowiązani pozwani względem powoda jako dożywotnika. W tym przedmiocie dostarczenie wyżywienia oszacowano na kwotę 364,68 złotych, ubrania 50,42 złotych, światła i opału 221,86 złotych, zapewnienie odpowiedniej pomocy i pielęgnacji w chorobie na 60,13 złotych – co łącznie daje kwotę 697,09 i następnie z uwzględnieniem inflacji w roku 2023 i 2024 oszacowane zostało w wysokości 837,40 złotych.
Sąd uznał, że opinia M. S. biegłego do spraw szacowanie nieruchomości, ruchomości i przedsiębiorstw została sporządzona przez osobę posiadającą fachową wiedzę i doświadczenie, a te stanowią dla Sądu gwarancję rzetelności, dlatego wnioski wypływające z treści opinii przyjęte zostały jako wiarygodny dowód mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia wartości poszczególnych świadczeń określonych w umowie o dożywocie. Co więcej należy zauważyć, że treść opinii nie była kwestionowana przez strony postępowania.
Dokonując oceny podstaw faktycznych i prawnych wywiedzionego powództwa należy w pierwszej kolejności wskazać, że istotną cechą stosunku opartego na umowie dożywocia jest pozostawanie zobowiązanego i dożywotnika w bliskości, a przynajmniej w bezpośredniej styczności. Wobec tego jednak, że jest to stosunek o charakterze trwałym, często wieloletnim, nie można wykluczyć wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają utrzymywania tego rodzaju relacji. W takiej sytuacji strony mogą wystąpić z roszczeniem określonym w przepisie art. 913 k.c. bez względu na przyczyny, które do tego doprowadziły. Przyczyny te mogą być obiektywne albo tylko subiektywne, zawinione lub niezawinione przez strony, musza jednak być na tyle poważne, że uniemożliwiają wzajemne kontakty. Do bytu roszczenia nie wystarczy zatem sam fakt niewykonywania obowiązków z umowy. Nie ma natomiast znaczenia, która strona swoim zachowaniem doprowadziła do zmiany stosunków. Istotne jest to, że doszło do sytuacji, w której nie można już mówić o istnieniu rodzinnych czy quasi-rodzinnych relacji.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że od czasu zawarcia umowy o dożywocie (16 listopada 2000 r.) nastąpiła nieodwracalna zmiana relacji rodzinnych pomiędzy stronami umowy. Po pierwsze w 2018 r. nastąpiła śmierć jednego z dożywotników tj. D. C. - żony powoda, z którą R. C. wspólnie zamieszkiwał w domu pozwanych w O., a to stworzyło nowa sytuację osobistą, emocjonalną po stronie powoda. Po drugie pozwani jako zobowiązani wobec dożywotnika rozwiedli się w lutym 2020 r. Pozwana U. D. wyprowadziła się z domu, zaś pozwany zawarł kolejny związek małżeński i nadal zamieszkuje w swoim domu, tyle że ze swoją nową żoną i wspólnym dzieckiem. Nieruchomości, które zostały przeniesione na własność pozwanych na podstawie umowy dożywocia pozostają w wyłącznym posiadaniu pozwanego. Pozwana U. D. nie podjęła próby przywrócenia jej do współposiadania gospodarstwa rolnego, zaś sprawa sądowa o podział majątku wspólnego pozwanych jest na wstępnym etapie jej rozpoznania. Jeśli chodzi o powoda, to obecnie ma on 83 lata, jest osobą niedołężną z racji wieku i przebytych chorób, wymaga całodobowej opieki, zamieszkuje w B. u swojej córki, która zrezygnowała z pracy zawodowej, aby zająć się ojcem. Z kolei pozwany nie prowadzi gospodarstwa rolnego, przekazane mu nieruchomości rolne zostały oddane w dzierżawę, utrzymuje się z prac dorywczych, jest osobą karaną za przestępstwo znęcania nad swoją pierwszą żoną tj. U. D.. Pozwana nie zamieszkuje we wspólnym domu, jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, utrzymuje się z alimentów od byłego męża, prac dorywczych.
Ustalenia faktyczne w tym przedmiocie wskazują, że pomiędzy powodem a pozwaną nie istnieją już żadne relacje rodzinne, zaś jeśli chodzi o relacje pomiędzy powodem a pozwanym, to doszło do ich zerwania, ponieważ pozwany nie odwiedza swojego ojca w B. i w żaden sposób nie partycypuje w kosztach jego opieki. Wobec powyższego Sąd uznał, że pomiędzy stronami doszło do sytuacji, że nie można od nich wymagać, aby pozostawali ze sobą w bezpośredniej styczności – co w konsekwencji uzasadnia żądanie z jakim wystąpił powód o zamianę wymienionych w pozwie świadczeń z dożywocia na rentę.
Powód R. C. reprezentowany w sprawie przez pełnomocnika kwalifikowanego domagał się w pozwie zamiany tylko części uprawnień, do jakich zobowiązali się w umowie o dożywocie zapewniać pozwani. Należy zwrócić uwagę, że pełnomocnik pominął w tym względzie przyjęcia powoda jako domownika i dostarczenia mu mieszkania oraz sprawienia mu własnym kosztem pogrzebu odpowiadającemu zwyczajom miejscowym. W judykaturze i doktrynie nie budzi wątpliwości, że żądanie zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na rentę może obejmować tylko ich część. Co więcej dyspozycja przepisu art. 913 § 1 k.c. wskazuje, że decyzja co do tego, czy mają być zamienione na rentę niektóre z nich nie należy w razie sporu do osoby żądającej zamiany, lecz do Sądu, który przy rozstrzyganiu w danej sprawie zobowiązany jest uwzględniać interesy obu stron, w tym rodzaj świadczeń. Mając na uwadze, że sama strona powodowa formułując treść powództwa nie żądała zamiany całego prawa dożywocia na rentę, ale wyłącznie wymienionych świadczeń - Sąd nie wychodząc ponad to żądanie dokonał co prawda poprzez opinię biegłego oszacowania wszystkich świadczeń wymienionych w umowie o dożywocie, ale ostatecznie wysokość renty ustalił odnosząc się jedynie do tych świadczeń z umowy dożywocia, których zamiany żądała strona. Okoliczność, że powód został przyjęty jako domownik przez jego córkę do jej domu w B., w kontekście braku zgłoszenia żądania zamiany uprawnienia dostarczenia mu mieszkania na rentę zostało przez Sąd potraktowane jako świadoma decyzja strony reprezentowanej przez pełnomocnika kwalifikowanego, której podstawą były relacje i zobowiązania rodzinne między rodzeństwem a ich ojcem.
Wysokość świadczeń z umowy dożywocia, których zamiany na rentę żądał powód, jak już wyżej wskazano wyniosły 837,40 złotych miesięcznie.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że wysokość renty powinna odpowiadać obiektywnej wartości uprawnień z umowy dożywocia. Renta, na którą podlega zamiana uprawnień dożywotnika ma charakter ekwiwalentu, a nie alimentacyjny i z tego względu obliczana jest według uprawnień wynikających z umowy dożywocia, a nie według potrzeb dożywotnika. Dlatego za nieistotne Sąd uznał czynienie w postępowaniu ustaleń, co do wysokości uzyskiwanych przez powoda świadczeń emerytalnych itp., a także wielkości wydatków czynionych na jego opiekę przez córkę powoda, u której aktualnie przebywa R. C..
Jeśli chodzi o zarzut nadużycia prawa i naruszenia zasad współżycia społecznego podniesiony przez pozwaną U. D., to w ocenie Sądu jest on nieuzasadniony. Po stronie powoda nie zachodzą żadne okoliczności, które by wskazywały, że swoim zachowaniem miałby on w jakiś sposób wpłynąć negatywnie na zerwanie relacji z pozwaną. Fakt, że zobowiązani z umowy dożywocia rozwiedli się, zaś pozwana opuściła gospodarstwo rolne i przez to nie może zapewnić powodowi wszystkich świadczeń nie zmienia jej sytuacji majątkowej, konkretnie chodzi tu o dokonane na jej rzecz umową dożywocia przysporzenie majątkowe w postaci przeniesienia własności szeregu nieruchomości przez pozwanego. Należy pokreślić, że pozwana pomimo orzeczenia rozwodu z pozwanym w dalszym ciągu jest współwłaścicielką prawie jedenastohektarowego gospodarstwa rolnego, które posiada wymierną wartość majątkową. Tym samym należało przyjąć, że pomimo aktualnie trudnej sytuacji osobistej pozwanej jest ona osobą posiadającą znaczny majątek (nota bene przekazany jej przez uprawnionego), który może przeznaczyć na wykonanie swoich zobowiązań względem powoda.
Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił powództwo co do zasady i zamienił uprawnienia w postaci dożywotniego utrzymania, dostarczenia wyżywienia, ubrania, światła i opału oraz zapewnienia odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie objętych w tym zakresie treścią prawa dożywocia przysługującemu powodowi R. C. od pozwanych Z. C. i U. D. na podstawie umowy o dożywocie z dnia 16 listopada 2000 r. nr rep. (...) łączącej strony – na dożywotnią rentę w kwocie 837,40 złotych i z tego tytułu zasądza od pozwanych Z. C. oraz U. D. na rzecz powoda R. C. kwoty po 418,70 złotych płatne z góry do dnia 10-go każdego następującego po sobie miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi w płatności którejkolwiek z rat począwszy od daty uprawomocnienia się wyroku.
Sąd orzekając rentę zasądził ją od każdego z pozwanych po połowie jej wartości i w tym przedmiocie nie uwzględnił żądania pełnomocnika powoda, aby oboje pozwani odpowiadali względem powoda solidarnie. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika powoda, że po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej pozwani pozostają w zakresie ich majątku wspólnego we współwłasności łącznej a nie ułamkowej (zob. k. 237), co by miało uzasadniać zdaniem pełnomocnika odpowiedzialność solidarną pozwanych.
Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie tj. co do wysokości żądanej kwoty renty ponad kwotę 837,40 złotych. Strona powodowa nie udowodniła w postępowaniu, że wysokość renty pochodzącej z zamiany żądanych świadczeń z umowy dożywocia wynosi 2.000 złotych.
W przedmiocie kosztów postępowania Sąd ustalił, że powód został zwolniony od uiszczenia opłaty sądowej od pozwu, która ustalona została w sprawie na 1200 złotych (k.45).
Powód w postępowaniu uiścił kwotę 1.000 złotych tytułem zaliczki na poczet wydatków związanych ze sporządzeniem opinii w sprawie (k.188). Wynagrodzenie przyznane biegłemu z tego tytułu wyniosło 5.164,03 złotych (k. 221) i w wysokości 4.164,03 zostało tymczasowo pokryte ze środków budżetowych Sądu Rejonowego w Zambrowie (Skarb Państwa).
Mając na uwadze wynik sprawy Sąd uznał, że powód wygrał sprawę w 41,87 % i postanowił koszty postępowania rozliczyć stosunkowo, znosząc jednocześnie między stronami koszty zastępstwa prawnego.
Przyjmując zatem, że wydatki w sprawie wyniosły 5.164,03 złotych i pozwani przegrali sprawę w 41,97%, zatem są zobowiązani do pokrycia wydatków w łącznej wysokości 2.167,34 złotych. Do tego dochodzi wysokość opłaty sądowej od pozwu w kwocie 1200 złotych, od której powód został zwolniony. Wartość procentowa z opłaty sądowej wynosi 502,44 złotych. Mając jednak trudną sytuację osobistą i finansową pozwanej Sąd postanowił uwzględnić jej wniosek o nieobciążanie jej kosztami postępowania. Wobec powyższego Sąd nakazał pobrać od pozwanego Z. C. na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Zambrowie) kwotę 1.334,89 złotych tytułem nieuiszczonych wydatków postępowania oraz części opłaty sądowej od pozwu ( (...),67+251,22).
Jeśli zaś chodzi o powoda R. C. to obciążono go stosunkowo wydatkami w sprawie (w 58,13%) i nakazano od niego pobrać na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Zambrowie) kwotę 2.001,85 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sporządzenia opinii w sprawie.
SSR Jarosław Dłużniewski