Postanowienie z 19 lipca 2024, sygn. I Ns 712/23

POSTANOWIENIE

Dnia 19 lipca 2024 r.

Sąd Rejonowy w Zakopanem I Wydział Cywilny

w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Jerzy Wróbel

Protokolant: sekretarz sądowy Beata Jarosz

po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2024 r. w Zakopanem na rozprawie

sprawy z wniosku S. C.

przy udziale T. R., K. M. (1), J. W., M. M., J. M. (1), R. W., K. W. (1), K. W. (2)

stwierdzenie nabycia spadku po A. M.

postanawia

I.  stwierdzić, że spadek po A. M., córce S. i W., (PESEL: (...)) której zwłoki znaleziono 17 października 2023 roku w Z., które stanowiło jej ostatnie miejsce zwykłego pobytu, na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli:

a.  S. C., córka S. i W., urodzona (...) w Z.;

b.  T. R., córka S. i W., urodzona (...) w Z.;

każda z udziałem wynoszącym 1/3 części

oraz:

a.  M. M., syn J. i B., urodzony (...) w Z.;

b.  J. M. (1), syn J. i B., urodzony (...) w Z.;

każdy z udziałem wynoszącym 1/6 części;

II.  stwierdzić, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

sędzia Jerzy Wróbel

Sygn.. akt I Ns 712/23

Uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem
z dnia 19 lipca 2024 roku

S. C. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po A. M. zmarłej 17 października 2023 roku na podstawie testamentu.

Uczestnicy zgodzili się z wnioskiem (k. 35)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

Zwłoki A. M. znaleziono 17 października 2023 roku.

Dowód: odpis skrócony aktu zgonu A. M. k. 5.

Brak jest okoliczności wskazujących, aby między śmiercią A. M. a znalezieniem jej zwłok doszło do zdarzeń zmieniających porządek dziedziczenia.

Dowód: okoliczność bezsporna.

Pozostawiła po sobie sporządzony pismem maszynowym dokument, datowany na 7 marca 2023 roku, zatytułowany testament. Został on podpisany przez nią 7 marca 2023 roku.

Dowód: „testament” k. 22;

protokół otwarcia testamentu k. 34.

A. M. sporządziła tylko opisany powyżej testament.

Dowód: zapewnienie spadkowe S. C.. 36;

zapewnienie spadkowe T. R. k. 36;

zapewnienie spadkowe K. M. (1) k. 36;

zapewnienie spadkowe J. W. k. 36;

zapewnienie spadkowe M. M. k. 36;

zapewnienie spadkowe J. M. (1). 36-37.

A. M. była rozwódką. Nie miała dzieci. Jej ojciec S. M. zmarł w 2003 roku, a matka W. M. (1) z domu J. w 1994 roku. A. J. miała czwórkę rodzeństwa.

Dowód: zapewnienia spadkowe k. 36-37;

odpis skrócony aktu zgonu A. M. k. 5;

odpis skrócony aktu zgonu S. M. k. 6;

odpis skrócony aktu zgonu W. M. (1) k. 7;

Z rodzeństwa A. M. przeżyli ją S. C. urodzona (...) w Z. oraz T. R. urodzona (...) w Z.

Dowód: odpis skrócony aktu urodzenia T. R. k. 20

odpis skrócony aktu małżeństwa T. R. k. 21;

odpis skrócony aktu urodzenia S. C. k. 18;

odpis skrócony aktu małżeństwa S. C. k. 19;

Siostra K. M. (2) K. zmarła w 2003 roku. Miała Tróję dzieci W. M. (2) zmarłego nie przeżywszy miesiąca w 1954 roku, K. M. (3) zmarła w 1973 roku w wieku szesnastu lat jako bezdzietna panna, J. M. (1) zmarłego w 2001 roku. J. M. (1) ma dwóch żyjących synów, uczestników postępowania: M. M., syna J. i B., urodzonego (...) w Z. i J. M. (1), syna J. i B., urodzonego (...) w Z.

Dowód: Odpis skrócony aktu zgonu K. M. (2) K. k. 8;

Odpis skrócony aktu zgonu W. M. (2) k. 9;

Odpis skrócony aktu zgonu K. M. (3) k. 10;

Odpis skrócony aktu zgonu J. M. (1) k. 11;

Akt urodzenia M. M. k. 12;

Akt urodzenia J. M. (1) k. 13.

Brat J. M. (2) zmarł w 2006 roku. Miał dwie córki K. M. (1) i J. M. (3) W..

Dowód: Odpis skrócony aktu zgonu J. M. (2) k. 14;

odpis skrócony aktu urodzenia K. M. (1) k. 15;

odpis skrócony aktu urodzenia J. W. k. 16;

odpis skrócony aktu małżeństwa J. W. k. 17.

K. M. (1) odrzuciła spadek w dniu 3 kwietnia 2004 roku. K. M. (1) nie posiada dzieci.

Dowód: akta I N 47/24.

J. M. (3) W. odrzuciła spadek w dniu 3 kwietnia 2004 roku. J. M. (3) W. ma pełnoletniego syna R. W. oraz małoletnie dzieci K. W. (2) oraz K. W. (1).

Dowód: akta I N 47/24.

R. W. odrzucił spadek w dniu 3 kwietnia 2004 roku.

Dowód: akta I N 47/24.

W dnie 3 kwietnia 2024 roku J. M. (3) W. wraz z M. W. jako przedstawiciele małoletnich K. W. (1) oraz K. W. (2) odrzucili w ich imieniu spadek po A. M..

Dowód: akta I N 46/24.

Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na przedłożonych dokumentach, aktach stanu cywilnego, aktach notarialnych oraz złożonych zapewnieniach spadkowych. Wszystkie środki dowodowe wzajemnie się uzupełniały i brak jest podstaw do uznania ich za niewiarygodne.

Sąd zważył co następuje.

Zgodnie z art 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

Zgodnie z art. 926 § 1 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

Testament należy sporządzić w określonej formie. Testamenty zwykłe mogą być zgodnie z art. 949 k.c. ,art. 950 i art. 951 k.c.

Kodeks wyróżnia trzy typy testamentów zwykłych

1.  Holograficzne tj. w całości sporządzone pismem ręcznym, podpisane i opatrzone datą;

2.  Notarialne w formie aktu notarialnego;

3.  A. co oznacza, że spadkodawca w obecności dwóch świadków oświadcza swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego.

Oprócz testamentów zwykłych ustawa reguluje też testamenty szczególne tj. ustne, podróżne i wojskowe.

Sporządzony przez A. M. „testament” nie został sporządzony w żadnej wymaganej przez ustawę formie. Nie jest testamentem szczególnym, natomiast z testamentów zwykłych najbliżej jest mu do testamentu holograficznego. Ten testament wymaga jednak do swojej ważności aby był sporządzony w całości pismem ręcznym, a nie tylko podpisany.

W związku z czym przedłożony dokument zatytułowany testament testamentem nie jest.

Zgodnie z art. 941 k.c. rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.

Uczestnicy postępowania zostali poinformowani na rozprawie w dniu 15 marca 2024 roku o nieważności przedłożonego przez nich testamentu. Wszyscy zgodnie oświadczyli, że nie mają wiedzy o innych testamentach.

W związku z powyższym podstawą dziedziczenia będzie dziedziczenie ustawowe.

Zgodnie z art. 927 § 1 k.c. Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje.

Na podstawie art. 932 k.c.

§.1  W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§.2  Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§.3  W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§.4  Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§.5  Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§.6  Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.

W związku z powyższym po A. M. zmarłej w 2023 roku dziedziczą rodzeństwo tj.: S. C. i T. R. oraz zstępni zmarłego przed A. M. rodzeństwa tj. dzieci bądź wnuki J. M. (2) i K. K..

Przy czym zstępni J. M. (2) w terminie 6 miesięcy od daty dowiedzenia się o śmierci A. M. spadek odrzucili.

Zgodnie z art. 1020 k.c. Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

W przypadku J. W., K. M. (2) oraz R. W. odrzucenie spadku wynika z ich samodzielnych oświadczeń.

W przypadku małoletnich K. W. (2) i K. W. (1) w ich imieniu spadek odrzucili rodzice.

Zgodnie z art. 101 § 4 k.r.o. jeżeli dziecko jest powołane do dziedziczenia wskutek uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica, to czynność polegająca na odrzuceniu spadku w imieniu dziecka przez rodzica, któremu w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, gdy jest dokonywana za zgodą drugiego z rodziców, któremu również w tym zakresie przysługuje władza rodzicielska, albo gdy jest dokonywana wspólnie, nie wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego albo, w przypadkach wskazanych w art. 640 ¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, sądu spadku - jeżeli spadek odrzucają inni zstępni rodziców tego dziecka. W braku porozumienia rodziców stosuje się przepis § 3.

Jak wynika z powyższego przepisu rodzice małoletnich nie musieli otrzymać zgody na odrzucenie ani od Sądu Rodzinnego ani od rozpoznającego sprawę Sądu spadku. Wynika to z faktu, że:

1.  małoletni zostali powołani do dziedziczenia wskutek uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica (tj. J. W.);

2.  rodzice odrzucili spadek w imieniu małoletnich wspólnie;

3.  spadek odrzucili inni (wszyscy) zstępni J. W. tj. R. W. oraz jednoczenie oboje małoletnich dzieci.

W związku z powyższym „linię” J. M. (2) należy traktować jak wygasłą, a do dziedziczenia powołane są siostry tj. S. C. i T. R., każda z udziałem wynoszącym 1/3 częsci oraz wnuki zmarłej K. K. tj M. M. i J. M. (1) każdy z nich z udziałem wynoszącym 1/6 części.

O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. znosząc koszty postępowania.