Wyrok z 30 lipca 2024, sygn. I C 154/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 lipca 2024 roku

Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny

w składzie następującym :

Przewodniczący: SSR Robert Wójcik

Protokolant: sekretarz sądowy Karolina Piejak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2024 roku w L.

sprawy z powództwa (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we I.

przeciwko E. T.

o zapłatę

oddala powództwo w całości.

Sygn. akt I C 154/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 30 lipca 2024r.

Powód – L. O. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Rejestr Funduszy Inwestycyjnych nr 211 z siedzibą we I. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika będącego radcą prawnym, pozwem z dnia 18 sierpnia 2023r. (data prezentaty Sądu) wniósł o zapłatę w postępowaniu upominawczym od pozwanej E. T. kwoty 7.806,72 zł wraz z dalszymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie na rzecz strony powodowej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, 17 złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 500 zł opłaty od pozwu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia si orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzona przez niego kwota wynika
z braku zapłaty przez pozwaną należności wynikającej z umowy pożyczki
o numerze (...) zawartej w dniu 16 listopada 2019r. zawartej przez E. T. z (...) S.A. W następstwie niedotrzymania przez pozwaną warunków określonych w umowie (...) S.A. wezwał E. T. do zapłaty kwoty pieniężnej. W związku z niedopełnieniem przez stronę pozwaną warunków określonych
w treści wezwania wierzytelność wynikająca z zawartej umowy o (...) została przelana na rzecz L. X. (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia 20 grudnia 1022r.

Dane identyfikujące wierzytelność dochodzoną w niniejszej sprawie ujęte zostały
w wykazie wierzytelności. W związku z powyższym wyciąg z wykazu wierzytelności obejmujący przedmiotową wierzytelność stanowiący załącznik do umowy cesji i zawierający dane dochodzonej wierzytelności niniejszym postępowaniu potwierdza nabycie wierzytelności i legitymację czynną strony powodowej.

Dowodem istnienia oraz obowiązku spełnienia świadczenia ciążącego na stronie pozwanej jest umowa o numerze (...) zawarta w dniu 16 listopada 2019r. oraz wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr (...) z dnia 09 sierpnia 2023r. podpisany przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu (upoważnienie zawarte
w dokumencie obejmującym pełnomocnictwo procesowe z dnia 26 października 2021r. Osnowa wyciągu dokładnie precyzuje źródło i rodzaj przysługującej powodowi wierzytelności wraz z potwierdzeniem faktu dokonanej cesji.

Wobec powyższego zadłużenie strony pozwanej, stanowiące wartość przedmiotu sporu, wynosi 7.806,72 zł, w tym należność główna w wysokości 5.656,95 zł oraz skapitalizowane odsetki w wysokości 2.149,77 zł na której składają się przyjęte w drodze cesji wierzytelności odsetki wierzyciela pierwotnego naliczone zgodnie
z postanowieniami umowy oraz odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone przez stronę powodową od należności głównej za okres po dnu cesji wierzytelności do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu.

Roszczenie dochodzone pozwem stało się wymagalne dnia 13 kwietnia 2020r. (pozew wraz z załącznikami k. 3-27v.)

Nakazem zapłaty z dnia 13 września 2023r. Sąd Rejonowy w Przysusze
I Wydział Cywilny uwzględnił powództwo w całości i zasądził dochodzoną pozwem kwotę oraz obciążył pozwaną kosztami postępowania (vide: nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 13 września 2023r. k. 39).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 12 października 2023r. (data prezentaty Sądu) obarczonym brakiem formalnym (tzn. brakiem podpisu pozwanej k. 30-35) uzupełnionym pismem z dnia 08 listopada 2023r. (data prezentaty Sądu), pozwana zaskarżyła nakaz zapłaty w całości i wniosła o oddalenie powództwa w całości, zwolnienie z ewentualnych kosztów sądowych w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy pod nieobecność pozwanej.

W uzasadnieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty pozwana zaprzeczyła wszelkim okolicznościom wskazanym w pozwie za wyjątkiem okoliczności przyznanych
w piśmie z dnia 04 października 2023r. Podniosła, że powód nie wykazał powództwa, co do zasady jak i wysokości. Powód nie wykazał faktu istnienia stosunku zobowiązaniowego,
z którego wywodzi skutki prawne.

Pozwana w pierwszej kolejności zakwestionowała przedłożoną do pozwu umowę pożyczki, podnosząc, że strona powodowa nie wykazała, aby umowa została skutecznie zawarta oraz aby osoby zawierające umowę w imieniu wierzyciela pierwotnego posiadały do tego stosowne upoważnienie.

Pozwana zaprzeczyła aby zawierała przedmiotową umowę pożyczki, a ponadto, że załączona do pozwu umowa pożyczki została zawarta przez osobę nieupoważnioną.

W dalszej części pozwana podniosła zarzut nieistnienia roszczenia, gdyż powód nie wykazał w żaden sposób, że przekazał na rzecz pozwanej określoną w rzekomej umowie kwotę pożyczki. Jednocześnie pozwana zaprzeczyła, że kiedykolwiek otrzymała od poprzednika powoda jakąkolwiek kwotę pożyczki.

Ponadto podniosła, że załączony do pozwu wyciąg przedstawiony przez stronę nie może stanowić dowodu na istnienie rzekomej wierzytelności wobec pozwanej,
a zatem w konsekwencji strona powodowa nie wykazała istnienia wierzytelności dochodzonej niniejszym pozwem.

W dalszej części uzasadnienia sprzeciwu od nakazu zapłaty, pozwana, podniosła zarzuty brak wymagalności roszczenia, przedawnienia, nieważności umowy z uwagi na stosowanie klauzul niedozwolonych (vide: sprzeciw od nakazu zapłaty
z dnia 04 października 2023r. k. 30-35, 41-46).

Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2023r. Sąd przyjął sprzeciw pozwanej wniesiony
w dniu 10.10.2023r. (data stempla pocztowego) od nakazu zapłaty tut. Sądu w postępowaniu upominawczym z dnia 13 września 2023r., po uzupełnieniu braków formalnych, jako wniesiony w terminie. Sąd zobowiązał pełnomocnika powoda do ustosunkowania się na piśmie do treści sprzeciwu i zarzutów w nim przedstawionych, w tym złożenia odpisu pełnomocnictwa osoby zawierającej umowę pożyczki w imieniu wierzyciela pierwotnego
z pozwaną, dowodu potwierdzającego przekazanie pozwanej kwoty pożyczki (zarządzenie
z dnia 27 listopada 2023r. k. 51).

W piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2024r. pełnomocnik powoda
podtrzymał w całości żądanie objęte pozwem. Ponadto ustosunkowując się do zarzutów pozwanej wskazał, że nie dysponuje dokumentem pełnomocnictwa dla osoby podpisującej umowę pożyczki w imieniu wierzyciela pierwotnego. Zgodnie z treścią art. 97 k.c. osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonego do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Nie było więc konieczności udzielania pracownikowi wierzyciela pierwotnego osobnego pełnomocnictwa stwierdzonego dokumentem. Natomiast na załączonym do pozwu wydruku umowy widnieje potwierdzenie odbioru kwoty pożyczki w gotówce. Potwierdzenie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem pozwanej, którego autentyczności nie zakwestionowała. Powód przedłożył zatem do akt dowód przekazania pozwanej kwoty objętej umową.
W uzasadnieniu tego pisma pełnomocnik powoda wskazał na wysokość poszczególnych rat wpłacanych przez pozwaną kwot tytułem spłaty pożyczki w okresie od 25 listopada 2019r. do 24 października 2020r.

W odpowiedzi na pismo pełnomocnika powoda, pozwana złożyła pismo z dnia 13 lutego 2024r. obarczone brakiem formalnym tzn. brakiem podpisu pozwanej.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 30 kwietnia 2024r. Sąd postanowił:

1) na podstawie art. 130 § 1 kpc wezwać pozwaną do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 13 lutego 2024r. poprzez jego osobiste podpisanie na egzemplarzu złożonym w Sądzie lub złożenia tegoż pisma na nowo z odpisem dla strony powodowej w terminie tygodnia pod rygorem zwrotu pisma;

2) zobowiązał pełnomocnika powoda do złożenia oryginału umowy pożyczki pieniężnej nr (...) zawartej w dniu 16 listopada 2019r. ewentualnie jej odpisu potwierdzonego za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika oraz dowodów dokonywanych wpłat przez pozwaną rat pożyczki w kwotach wskazanych z piśmie z dnia 16 stycznia 2024r. a także potwierdzenia doręczenia wypowiedzenia umowy pożyczki dla pozwanej w terminie dwóch tygodni pod rygorem ujemnych skutków procesowych.

Pełnomocnik powoda w piśmie z dnia 31 maja 2024r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych do niego dokumentów:

- umowy nr (...) zawartej pomiędzy wierzycielem pierwotnym a pozwaną;

- wypowiedzenia umowy nr (...).

Dokumenty powyższe ponownie zostały złożone w kserokopiach nie potwierdzonych za zgodność z oryginałem, mimo zobowiązania w tym zakresie.

Jednocześnie pełnomocnik powoda wskazał, że nie ma technicznych możliwości przedłożenia potwierdzeń wpłat strony powodowej na rzecz wierzyciela pierwotnego, na poczet zadłużenia dochodzonego pozwem w niniejszej sprawie albowiem nie ma dostępu do rachunków oraz subrachunków wierzyciela pierwotnego. W związku z powyższym wniósł o zwrócenie się przez Sąd do strony pozwanej w celu przedłożenia potwierdzeń przelewów dokonanych przez stronę pozwaną na poczet przedmiotowego zadłużenia przed dniem cesji, albowiem takie dokumenty niewątpliwie znajdują się w jej posiadaniu (vide: pismo pełnomocnika powoda z dnia 05 czerwca 2024r. (data prezentaty Sądu, k. 69-76) .

Podczas rozprawy w dniu 30 lipca 2024r. Sąd postanowił na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 5 pominąć wniosek strony powodowej o zwrócenie się do strony pozwanej
o przedłożenie potwierdzeń przelewów dokonywanych przez stronę pozwaną jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania (protokół z rozprawy z dnia 30 lipca 2024r. czas 00:04:01 – 00:06:48)

Do końca rozprawy strony pozostały przy swoich stanowiskach.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 20 grudnia 2022r. (...) S.A. z siedzibą w I. zawarł
z powodem L. (...) Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym z siedzibą we I. umowę przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji, której przedmiotem był pakiet wierzytelności szczegółowo opisanych
w umowie i załącznikach do niej. Z załącznika nr 10 do umowy przelewu wierzytelności wynika, że pełnomocnik powoda będący radcą prawnym sporządził wyciąg w dniu 09 sierpnia 2023r. ograniczając do danych osobowych pozwanej.

Dowód: umowa przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji i załącznik nr 10 (k. 9-17).

W dniu 09 sierpnia 2023r. ten sam pełnomocnik powoda sporządził wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr (...) podpisany przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu (upoważnienie zawarte w dokumencie obejmującym pełnomocnictwo procesowe z dnia 26 października 2021r. (k. 5), z którego wynika, że w księgach rachunkowych funduszu ujawniona jest wierzytelność dłużnika E. T.
w łącznej kwocie 7.806,72 złotych.

Dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych oraz ewidencji analitycznej z dnia 09 sierpnia 2023 r. k. 8.

Uzasadnienie prawne

Sąd zważył, co następuje:

W przedmiotowej sprawie strona powodowa dochodziła od pozwanej zapłaty kwoty 7.806,72 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, podnosząc, że w drodze umowy przelewu wierzytelności z dnia 22 grudnia 2022r. nabyła od (...) S.A. z siedzibą w I. wierzytelność przysługującą wobec pozwanej z tytułu umowy pożyczki pieniężnej. Niemniej na poparcie swoich twierdzeń co do istnienia, wymagalności i wysokości zobowiązania strona powodowa nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 23 października 2023r. strona pozwana zakwestionowała wiarygodność i wartość dowodową przedstawionych przez powódkę kserokopii dokumentów niepoświadczonych za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie fachowego pełnomocnika funduszu. W ocenie Sądu powyższe zarzuty należało uznać za uzasadnione.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że do akt sprawy złożono wyłącznie zwykłe kserokopie umowy o pożyczki pieniężnej z dnia 16 listopada 2019r. (k. 18-21v., 70-73v.), wypowiedzenie umowy pożyczki z dnia 09 marca 2021r., (k. 22-23), zawiadomienie
o przelewie (k 27-27v. 74-76).

Jak natomiast wskazuje się w doktrynie złożona przez stronę kserokopia niepoświadczona przez nią podpisem nie jest dokumentem. Można przyjąć, że jest ona odpisem, ale nie zawiera ona oświadczenia strony o istnieniu dokumentu o treści i formie utrwalonej kopii. Oznacza to, że zwykła odbitka ksero nie jest dokumentem i nie może takiego dokumentu zastąpić (por. A. Góra - Błaszczykowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I A. Komentarz. Art. 1-424 ¹², Warszawa 2020). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w judykaturze, gdzie wskazuje się, że kserokopia dokumentu nie może być uznana za dokument prywatny, jeżeli jest niepoświadczona za zgodność
z oryginałem przez osobę do tego uprawnioną (por. wyrok Sądu Apelacyjnego
w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. I ACa 182/14, LEX nr 1489039). W innym orzeczeniu stwierdzono, że dla uznania kserokopii za dokument, świadczący o istnieniu oryginału o odwzorowanej w niej treści, niezbędne jest oświadczenie o istnieniu dokumentu
o treści i formie odwzorowanej kserokopią. Takim oświadczeniem będzie umieszczone na kserokopii i zaopatrzone podpisem poświadczenie zgodności kserokopii z oryginałem. Dopiero wtedy można uznać kserokopię za dokument świadczący o istnieniu oryginału
o treści i formie w niej odwzorowanej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2015r., sygn. III AUa 298/14, LEX nr 1747273). W uchwale z 29 marca 1994r. sygn. III CZP 37/94, OSNCP 1994, Nr 11, poz. 206, LEX nr 4066) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że niepoświadczona podpisem strony kserokopia nie jest dokumentem. Podobnie jak odpis, kserokopia może być jednak uznana za dokument stanowiący dowód istnienia oryginału
i dlatego podlegający podwójnej ocenie - jako dokument prywatny, mający stanowić źródło wiadomości o istnieniu oryginalnego dokumentu, oraz jako dokument prywatny mający stanowić źródło wiadomości o faktach. W postępowaniu opartym na dokumencie prywatnym źródłem wiadomości jest zawarte w nim i podpisane oświadczenie (art. 245 k.p.c.), stąd dla uznania kserokopii za dokument prywatny, świadczący o istnieniu oryginału o odwzorowanej w niej treści, niezbędne jest oświadczenie o istnieniu dokumentu o treści i formie odwzorowanej kserokopią. Takim oświadczeniem jest umieszczone na kserokopii
i zaopatrzone podpisem poświadczenie zgodności kserokopii z oryginałem. Dopiero wtedy można uznać kserokopię za dokument prywatny świadczący o istnieniu oryginału o treści
i formie w niej odwzorowanej. Przedstawione stanowisko Sąd Najwyższy zajął również
w późniejszych orzeczeniach, m.in.: w postanowieniu z 27 sierpnia 1998 r. (sygn. III CZ 107/98, OSNC 1999, Nr 3, poz. 52, LEX nr 34575) i 18 października 2002r. (sygn. V CKN 1830/00, OSNC 2004, Nr 1, poz. 9, LEX nr 76162) oraz w wyroku z 6 listopada 2002r. (sygn. I CKN 1280/00, LEX nr 78358) i z 14 lutego 2007 r. (sygn. II CSK 401/06, LEX nr 453727). Na gruncie polskiej ustawy procesowej uprawnionym do uwierzytelnienia odpisu dokumentu za zgodność z oryginałem jest m.in. występujący w sprawie pełnomocnik strony będący adwokatem lub radcą prawnym (art. 129 § 2 k.p.c.). Trzeba także wskazać, że jeżeli pismo nie może być uznane za dokument, nie może być ono też podstawą do prowadzenia dowodu
w trybie art. 308 k.p.c. Inaczej doszłoby do obejścia przepisów o dowodzie z dokumentu (por. A. Góra-Błaszczykowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I A. Komentarz. Art. 1-424 ¹², Warszawa 2020).

Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 4 listopada 2020 r. sygn. I ACa 587/19, LEX nr (...) stwierdził, że kserokopia dokumentu (której nie nadano cech odpisu)
w zasadzie nie jest dokumentem w rozumieniu art. 243 ¹ k.p.c. (czyli nadal nie jest dokumentem prywatnym, ani urzędowym), ale wbrew poprzednio wyrażanym poglądom, od dnia 8 września 2016 r. jest wprost innym środkiem dowodowym z art. 308 k.p.c., będącym dowodem pośrednim co do istnienia dokumentu o określonej treści (podobnie, jak np. fotografia dokumentu), przeprowadzanym w procesie w oparciu o przepisy o dowodzie
z dokumentów (art. 308 in fine k.p.c.). Taka kserokopia jest zapisem obrazu dokumentu. Co więcej, taka niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentu jest w pełni dopuszczalnym dowodem dla czynienia ustaleń, co do istnienia i treści samego dokumentu
w sytuacjach, gdy z obiektywnych przyczyn faktycznych lub prawnych strona posługująca się tym środkiem dowodowym nie może definitywnie przedstawić czy to samego oryginału dokumentu, czy jego wiarygodnego odpisu.

W niniejszej sprawie strona pozwana w sposób wyraźny i jednoznaczny zakwestionowała wartość dowodową dołączonych do akt sprawy kserokopii dokumentów, zarzucając powodowi nieudowodnienie swojego roszczenia. Wobec podniesionych zarzutów Sąd postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024r. zażądał przedstawienia oryginałów umowy pożyczki pieniężnej nr (...) z dnia 16 listopada 2019r. ewentualnie jej odpisu potwierdzonego za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika oraz potwierdzenia doręczenia wypowiedzenia umowy pożyczki dla pozwanej w terminie 2 tygodni pod rygorem ujemnych skutków procesowych. W odpowiedzi na zobowiązanie pełnomocnik strony powodowej ponownie przedłożył kserokopie tychże dokumentów (k. 69-76). Do zamknięcia rozprawy pełnomocnik powoda nie uwierzytelnił złożonych kserokopii, ani tym bardziej nie złożył oryginałów ww. dokumentów. Ponadto nie wskazał przyczyn niemożności uzyskania
i przedłożenia oryginału dokumentów.

Zważyć przy tym należy, iż zgodnie z poglądem prawnym wyrażanym w judykaturze posłużenie się niepotwierdzoną kserokopią jako środkiem mającym posłużyć ustaleniu treści pisemnego dokumentu uznać należy za dopuszczalne tylko wówczas, kiedy z przyczyn faktycznych uzyskanie dostępu do oryginału lub wypisu lub odpisu funkcjonującego na prawach oryginału nie jest możliwe dla strony, a także dla sądu. Wówczas nie zachodzi niebezpieczeństwo obejścia przepisów o prowadzeniu dowodu z dokumentów (por. postanowienie SN z dnia 26 listopada 2014r., sygn. III CSK 254/13, LEX nr 1651013.).

W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik powoda, mimo wyraźnego i jednoznacznego zakwestionowania przez pozwaną wartości dowodowej dołączonych do pozwu kserokopii, nie wskazał, aby po stronie powodowej występowały jakiekolwiek trudności w uzyskaniu oryginałów dokumentów, które uniemożliwiałyby złożenie ich w sądzie. A na zobowiązanie Sądu pełnomocnik powoda ponownie złożył kserokopie dokumentów.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Sąd uznał, że przedłożone kserokopie dokumentów pozbawione są mocy dowodowej i nie stanowią wiarygodnych dowodów w sprawie. Złożone przez powoda kserokopie nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem w wymagany sposób, nie można zatem uznać ich za wiarygodne dowody świadczące o przysługiwaniu powodowi wierzytelności względem pozwanej.

W ocenie Sądu brak jakichkolwiek dokumentów źródłowych co do powstania zobowiązania, jego wysokości spowodował, że przytoczone przez powoda okoliczności budziły wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania co skutkowało oddaleniem powództwa. Tym bardziej, że z treści art. 3 k.p.c. wynika obowiązek stron i ich pełnomocników do przedstawiania dowodów istotnych w sprawie.

W toku niniejszego procesu strona powodowa powinna udowodnić zarówno zasadność, jak i wysokość określonej wierzytelności. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi określone dla siebie skutki prawne, tym bardziej, że ciężar dowodu pozostaje w ścisłym związku
z problematyką procesową dowodów i spełnia przy tym dwie zasadnicze funkcje. Po pierwsze dynamizuje postępowanie dowodowe w systemie obowiązywania zasady sporności (kontradyktoryjności) w procesie, po drugie określa wynik merytoryczny sporu (sprawy)
w sytuacji krytycznej, gdy strona nie udowodni faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003r.). Oznacza to zatem, że Sąd tylko wyjątkowo winien ingerować w przebieg postępowania dowodowego dopuszczając dowody z urzędu, które to uprawnienie wynika
z treści przepisu art. 232 k.p.c. Ponadto, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, obowiązek wskazania dowodów potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy, obciąża przede wszystkim strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 października 1996 r., sygn. III CKN 6/96, OSNC 1997/3/29, LEX 27481), ponieważ Sąd został wyposażony jedynie w uprawnienie, a nie obowiązek, dopuszczenia dalszych jeszcze, nie wskazanych przez żadną ze stron, dowodów, kierując się przy tym własną oceną, czy zebrany w sprawie materiał jest - czy też nie jest - dostateczny do jej rozstrzygnięcia (art. 316 § 1 in principio k.p.c.). Dlatego też Sąd powinien korzystać z przewidzianego w art. 232 zd. 2 k.p.c. uprawnienia powściągliwie i z umiarem, pamiętając, że taka inicjatywa należy przede wszystkim do samych stron i że cały rozpoznawany spór jest ich sprawą, a nie sądu. Podkreślić również należy, że zasada kontradyktoryjności winna być całkowicie zachowana zwłaszcza wówczas, gdy strony korzystają z pomocy profesjonalnych pełnomocników.

W przedmiotowej sprawie powód wywodził swoje roszczenie z umowy przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji z dnia 22 grudnia 2022r., w ramach której nabył on wierzytelność wobec pozwanej E. T. wynikającą z umowy pożyczki pieniężnej, zawartej przez pozwaną z poprzednikiem prawnym powoda – (...) S.A. w dniu 16 listopada 2019r.

Zgodnie z treścią art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności o zaległe odsetki. Na skutek przelewu wierzytelność cedenta przechodzi na cesjonariusza w takim stanie, w jakim dotychczas istniała. Zasadniczo cesja nie wpływa na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia. Przejście takie może być albo następstwem umowy albo bezpośrednim skutkiem działania ustawy. Jednakże warunkiem skutecznego zawarcia umowy przelewu i rozporządzenia wierzytelnością jest to, aby była ona zindywidualizowana. Dlatego też winien zostać określony stosunek prawny, z którego ona wynika. Ważne jest zatem wskazanie stron tego stosunku, świadczenia jak również przedmiotu. Umowa cesji może być zawarta zasadniczo w dowolnej formie. Jedynie w przypadku, gdy wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew zgodnie z treścią art. 511 k.c. powinien być również pismem stwierdzony.

W przedmiotowej sprawie powód celem wykazania legitymacji procesowej czynnej przedłożył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 20 grudnia 2022r. oraz wyciąg z załącznika nr 10 do umowy przelewu wierzytelności. Dokumenty te zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika
w osobie radcy prawnego.

Jednakże pełnomocnik powoda dokonał wyciągu z tego dokumentu tj. załącznika nr 10 do umowy cesji i opatrzył go potwierdzeniem za zgodność z oryginałem (k. 17)

Pełnomocnik powoda, nie przedłożył potwierdzonego za zgodność z oryginałem dokumentu prywatnego w postaci załącznika nr 10 do umowy cesji, wbrew twierdzeniom zawartym w pozwie a samodzielnie sporządził wyciąg z tego dokumentu ograniczając się do wykazania jedynie pozycji dotyczącej pozwanej i potwierdził go za zgodność z oryginałem. Wprawdzie pełnomocnik może potwierdzać dokumenty za zgodność z oryginałem, ale nie ma uprawnień do potwierdzenia za zgodność z oryginałem wyciągu. Uprawnienie do potwierdzania za zgodność z oryginałem wyciągu z dokumentów ma na podstawie art. 96 pkt 2 prawa o notariacie wyłącznie notariusz.

Zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych
i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 poz. 1034 z dnia 2024.07.12) księgi rachunkowe funduszu wierzytelności, wyciągi z tych ksiąg podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych funduszu oraz wszelkie wystawione w ten sposób oświadczenia zawierające zobowiązania, zwolnienie z zobowiązań, zrzeczenie się praw lub pokwitowanie odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych oraz stanowią podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych. Jednakże stosownie to ust. 2 tegoż artykułu, moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1, nie obowiązuje
w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 października 2019r. sygn. I CSK 237/19, LEX nr 3560495, stwierdził, że wynikające z art. 244 § 1 k.p.c. w zw. z art. 194 ustawy
z 2004 r. o funduszach inwestycyjnych domniemanie zgodności z prawdą danych ujawnionych w wyciągu funduszu sekurytyzacyjnego należy ściśle wiązać tylko z tymi okolicznościami, które według przepisów szczególnych powinny być przedmiotem zapisów
w księgach rachunkowych prowadzonych przez fundusz sekurytyzacyjny. Wyciąg z ksiąg funduszu nie może zawierać innych danych ponad te, które ujawniane są w samych księgach rachunkowych według przepisów ustawy z 1994r. o rachunkowości i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Dane ujmowane w księgach rachunkowych funduszu oraz wyciągu z tych ksiąg mogą stanowić dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia, np. cesji wierzytelności. Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności. Nie stanowią one jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności. Okoliczności te, w razie ich kwestionowania przez stronę przeciwną, powinien wykazać fundusz odpowiednimi środkami dowodowymi, zgodnie z ciężarem dowodu wynikającym z art. 6 k.c. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy
w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. I CSKP 60/21, Lex nr LEX nr 3257286, że wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nigdy nie był i nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c., tylko dokumentem prywatnym, któremu w oznaczonym zakresie w oznaczonych postępowaniach ustawa nadaje moc dokumentu urzędowego, ale także, że na skutek wyłączenia tej mocy w postępowaniu wieczysto-księgowym wyciąg ma jedynie charakter dokumentu prywatnego.

Z powyższego wynika, że powołane przez stronę dowody z określonych dokumentów załączonych do pozwu lub innego pisma procesowego w formie niepoświadczonych kserokopii nie stanowią dowodów z dokumentów, o których mowa w art. 244 i art. 245 k.p.c., jednakże nie są pozbawione mocy dowodowej, w rozumieniu art. 232 w zw. z art. 308 k.p.c., dopóty dopóki sąd ani strona przeciwna nie zakwestionuje ich i nie zażąda złożenia oryginałów dokumentów. Stanowią one bowiem jeden ze środków dowodowych przy pomocy, których strona może udowodnić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 12 lutego 2019r., sygn. II PK 12/18, LEX nr (...)).

Z przedłożonych przez powoda środków dowodowych, w ocenie Sądu, wynika jedynie, że w dniu 20 grudnia 2022r. pomiędzy powodem a (...) A.A z siedzibą w I. została zawarta umowa przelewu wierzytelności. Jednakże z uwagi na fakt, że załącznik nr 10 został sporządzony przez pełnomocnika powoda, Sąd powziął wątpliwości co do legitymacji procesowej powoda.

Niewątpliwym natomiast jest, że posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak, zarówno w postaci czynnej jak i biernej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo.

Legitymacja procesowa jest to uprawnienie do poszukiwania ochrony prawnej
w konkretnej sprawie. Przy czym legitymacja czynna zawsze jest ściśle związana ze stroną powodową i oznacza jej uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia procesu, natomiast legitymacja bierna uzasadnia występowanie w procesie w charakterze pozwanego.
Z powyższego wynika zatem, że legitymacja procesowa, to uprawnienie konkretnego podmiotu (legitymacja czynna) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna) wypływająca z prawa materialnego. Ponadto, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa legitymacja materialna, a więc posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego do wytoczenia powództwa stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej. Brak legitymacji materialnej (czynnej lub biernej) skutkuje, co do zasady oddaleniem powództwa (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2012r., sygn. III CZP 83/12). Dlatego też rolą Sądu w procesie jest dokonanie oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania, a w wypadku stwierdzenia braku legitymacji procesowej (zarówno czynnej, jak i biernej), to na Sądzie spoczywa obowiązek wydania wyroku oddalającego powództwo.

Istotnym jest przy tym, że zgodnie z treścią art. 6 k.c., to na powodzie spoczywał ciężar wykazania, że przysługuje mu legitymacja procesowa czynna. Natomiast zaoferowany w tym zakresie materiał dowodowy, w ocenie Sądu, absolutnie tego nie potwierdza.

Na gruncie prawa procesowego odpowiednikiem art. 6 k.c. jest przepis art. 232 k.p.c., zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów,
z których wywodzą skutki prawne. W niniejszej sprawie na powodzie spoczywał ciężar wykazania, nie tylko tego, że nabył wierzytelność od poprzednika prawnego w drodze cesji, ale również, że doszło do skutecznego zawarcia umowy pomiędzy (...) S.A. (poprzednikiem prawnym powoda) a pozwaną. Jednak powód nie sprostał temu obowiązkowi. Na okoliczność istnienia umowy i jej treści powód przedłożył wyłącznie kserokopię umowy pożyczki pieniężnej, która nie została poświadczona za zgodność
z oryginałem. Wobec niepoświadczenia ww. pisma w sposób wymagany prawem i wobec zarzutów strony przeciwnej, brak jest dostatecznych podstaw potwierdzających istnienie dokumentu źródłowego. Z uwagi na zarzuty podniesione przez pozwaną co do istnienia stosunku prawnego strona powodowa winna była przedłożyć dowody, które w sposób niewątpliwy potwierdzałyby, że pomiędzy poprzednikiem prawnym powoda a pozwaną została zawarta umowa o wskazanej treści. Nadto, powód winien za pomocą dokumentów sporządzonych w odpowiedniej formie wykazać, jaka była treść tego stosunku prawnego,
w tym jaka była kwota pożyczki, jakie było jego oprocentowanie, warunki i terminy spłaty etc. Wobec niezłożenia dokumentów w odpowiedniej formie, a także wobec zarzutów pozwanej należało uznać, że powód nie wykazał, iż pozwana złożyła swoje oświadczenie woli akceptujące postanowienia umowy pożyczki pieniężnej i tym samym, że pomiędzy stronami doszło do skutecznego zawarcia umowy.

Na marginesie należy również zauważyć, że nawet gdyby powodowi przysługiwała legitymacja procesowa czynna, to w ocenie Sądu, nie wykazał on zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia albowiem powód nie przedłożył żadnego materiału dowodowego,
z którego w sposób nie budzący wątpliwości wynikało czy i kiedy umowa pożyczki została zawarta oraz skutecznie wypowiedziana pozwanej. Przedłożona do akt sprawy kserokopia wypowiedzenia umowy pożyczki (k. 22) wraz z kserokopią dowodu nadania tegoż pisma do pozwanej nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika powoda
i nie przedłożono dowodu doręczenia tejże przesyłki dla pozwanej.

Sąd powziął również wątpliwości co do wysokości dochodzonego roszczenia. Powód na poparcie wysokości swojego roszczenia przedłożył potwierdzony za zgodność
z oryginałem przez występującego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika - wyciąg
z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej nr (...) z dnia 09 sierpnia 2023r., z którego wynika, że ujawniona w księgach rachunkowych wierzytelność opiewa na sumę 7.06,72 złotych (k. 8).

Należy jednak podkreślić, że wyciąg ten jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c. stanowi dowód wyłącznie tego, iż osoba, która go podpisała złożyła zawarte
w dokumencie oświadczenie. Zgodnie bowiem z treścią art. 194 ust. 2 ustawy z 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego pozbawiony jest mocy prawnej dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym. Samo dokonanie zapisu w księgach funduszu istnienia wierzytelności nie wiąże się bowiem z domniemaniem prawnym, iż wierzytelność istnieje, albowiem brak jest jakiegokolwiek sposobu kontroli prawidłowości podstaw dokonywanych wpisów, poza ich prawidłowością formalną. Dlatego też o ile wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu potwierdza fakt dokonania cesji (nabycia wierzytelności), o tyle do wykazania skuteczności tego nabycia w świetle prawa cywilnego lub szerzej - do wykazania istnienia wierzytelności konieczne jest przedstawienie przez fundusz odpowiednich dowodów. Domniemanie zgodności z prawdą treści dokumentu w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nie obejmuje faktu istnienia wierzytelności nabytej przez fundusz sekurytyzacyjny w drodze przelewu. Jak to wynika bowiem z powyższego, jest to dokument, który w postępowaniu cywilnym ma ograniczoną moc dowodową i dlatego też, zdaniem Sądu, nie stanowi wystarczającego ani wiarygodnego dowodu na samodzielne potwierdzenie, że powodowi przysługuje określona wierzytelność, a tym bardziej na jej wysokość.

Powód nie wykazał również, w toku niniejszego procesu, aby wezwanie do zapłaty
nr (...) (k. 27) - adresowane do pozwanej E. T. - faktycznie zostało do niej doręczone. Powód nie przedłożył bowiem żadnego materiału dowodowego, z którego
w sposób nie budzący wątpliwości wynikałoby, że korespondencja ta została nadana
w urzędzie pocztowym do pozwanej, a nie została sporządzona wyłącznie na potrzeby niniejszego procesu.

Skoro więc powód nie wykazał powyższych okoliczności, to przyjąć należało, iż tym samym to on uchybił jednej z podstawowych zasad postępowania cywilnego określonej w dyspozycji art. 6 KC, a mianowicie obowiązkowi udowadniania faktów i twierdzeń przez stronę wywodzącą z tychże faktów skutki prawne.

Zdaniem Sądu, niewątpliwie to rzeczą powoda było dążenie do zgromadzenia i przedstawienia Sądowi należytego rodzaju dowodów na poparcie żądania zawartego w pozwie. W rezultacie wszelkie zaniechania podejmowania takich działań przez stronę powodową, jej ewentualne zaniedbania i przeoczenia, musiały pociągnąć za sobą niekorzystne dla tej strony skutki procesowe.

Na marginesie należy stwierdzić, że wobec powyższego, bezcelowym było odnoszenie się do pozostałych zarzutów pozwanej.

Mając powyższe na uwadze, powództwo jako nie udowodnione, zostało oddalone
w oparciu o przepis art. 6 k.c. a contario w zw. z art. 720 § 1 k.c. a contario.