Wyrok z 1 października 2024, sygn. I C 110/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 01 października 2024 roku

Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Anna Owczarek

Protokolant: Paulina Sosnowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 roku w K.

sprawy z powództwa (...) Kasy (...) Banku (...) S.A. z siedzibą w I.

przeciwko Ł. O. (1)

o zapłatę

I.  zasądza od Ł. O. (2) na rzecz (...) Kasy (...) Banku (...) S.A. z siedzibą w I. kwotę 33.273,84 zł (trzydzieści trzy tysiące dwieście siedemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt cztery grosze) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 16 lutego 2024 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od Ł. O. (2) na rzecz (...) Kasy (...) Banku (...) S.A. z siedzibą w I. kwotę 2.422,24 zł (dwa tysiące czterysta dwadzieścia dwa złote dwadzieścia cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

IV.  przyznaje N. I. kwotę 1.440,00 zł (jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych zero groszy) tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, którą to kwotę w całości nakazuje wypłacić z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją sum na zlecenie nr (...).

Sygn. akt I C 110/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 01 października 2024 roku

Powódka (...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w I. pozwem złożonym w dniu 26 czerwca 2023 roku (data prezentaty Sądu) wniósł o zasądzenie od pozwanego Ł. O. (2) kwoty 44.699,49 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 33.273,84 zł od dnia 21 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Powódka wyjaśniła, że na dochodzoną pozwem kwotę składa się: należność główna w wysokości 33.273,84 zł i odsetki liczone od dnia 20 czerwca 2023 roku w wysokości 11.425,65 zł. Powódka jako datę wymagalności roszczenia wskazała 12 marca 2022 roku. W dalszej części (...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w I. podniosła, że dochodzona przez nią należność wynika z zawartej z pozwanym umowy o kredyt nr (...) z dnia 10 lutego 2020 roku. W związku z brakiem spłaty powstałego zadłużenia powódka wypowiedziała pozwanemu umowę, co spowodowało, że całe zadłużenie z tytułu zawartej umowy wraz z odsetkami i należnymi opłatami stało się zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym. (pozew – k. 3 – 6)

Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny nakazem zapłaty wydanym w dniu 05 lipca 2023 roku w sprawie I Nc 158/23 uwzględnił w całości powództwo. (nakaz zapłaty – k. 25)

Kurator pozwanego, ustanowiony zarządzeniem z dnia 27 marca 2024 roku, jako dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, w dniu 11 czerwca 2024 roku (data prezentaty Sądu) wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Kurator wniósł również o przyznanie mu wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora. Kurator pozwanego w uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia podniósł zarzuty dotyczącego dochodzonego roszczenia dotyczące jego nieudowodnienia. Kurator wskazał, że powódka nie udowodniła by udostępniła pozwanemu kwotę udzielonej pożyczki zgodnie z postanowieniami umowy oraz zakwestionował skuteczność wypowiedzenia umowy, a tym samym wysokość dochodzonego roszczenia. Kurator podniósł również zarzut nieudowodnienia przez powódkę, że pozwany, jako konsument, wnioskował o udzielenie przedmiotowej pożyczki. (sprzeciw – k. 88)

Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska, aż do momentu zamknięcia rozprawy.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 10 lutego 2020 roku (...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w I. zawarła z Ł. O. (1) umowę pożyczki nr (...), na podstawie której baku udzielił pożyczkobiorcy pożyczki gotówkowej w kwocie 45.420,00 zł na okres kredytowania wynoszący 48 miesięcy. Na ww. kwotę składała się całkowita kwota pożyczki (bez kredytowanych kosztów pożyczki) w wysokości 39.519,94 zł oraz całkowite koszty pożyczki w wysokości 15.816,38 zł. Ł. O. (1) łącznie do zwrotu miał kwotę 55.336,32 zł. Prowizja za udzielenie pożyczki wynosiła 5.900,06 zł.

Wypłata pożyczki miała nastąpić jednorazowo w dniu 10 lutego 2020 roku na spłatę wierzytelności kredytowych pożyczkobiorcy w kwocie 15.882,46 zł przelewem na rachunek bankowy (...), a pozostałą kwotę przelewem na rachunek nr (...).

Ł. O. (1) był zobowiązany do zapłaty pożyczki wraz z odsetkami w 48 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych w okresach miesięcznych, do dnia 15-go dnia każdego miesiąca, w wysokościach i terminach wyszczególnionych w planie spłaty. Pierwsza rata w wysokości 1.214,15 zł płatna w terminie 15 marca 2020 roku, druga rata i kolejne, do przedostatniej raty włącznie w wysokości 1.151,99 zł w terminie do 15 każdego miesiąca, a ostatnia rata w wysokości 1.130,63 zł w terminie 15 lutego 2024 roku.

Łączna wysokość odsetek do spłaty wynosiła 9.916,32 zł.

Umowa pożyczki mogła ulec rozwiązaniu m.in. w przypadku wypowiedzenia umowy przez pożyczkobiorcę lub bank. Bank mógł wypowiedzieć umowę pożyczki m.in. w przypadku niedotrzymywania przez pożyczkobiorcę warunków określonych w umowie. W tym przypadku termin wypowiedzenia umowy wynosił 30 dni liczony od dnia następnego po dniu odebrania przez pożyczkobiorcę przesyłki poleconej zawierającej wypowiedzenie, nadanej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Bank wysyłał wypowiedzenie umowy na piśmie, na ostatni adres wskazany bankowi przez pożyczkobiorcę. W następnym dniu po upływie terminu wypowiedzenia umowy, całość zadłużenia z tytułu umowy stawało się zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym, od którego bank mógł naliczać i pobierać odsetki według stopy procentowej w wysokość aktualnych odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Bank mógł przesyłać korespondencję dotyczącą umowy na adres pożyczkobiorcy wskazany w umowie lub na inny adres wskazany bankowi przez pożyczkobiorcę albo w inny sposób uzgodniony przez bank z pożyczkobiorcą. Pożyczkobiorca z kolei zobowiązany był do niezwłocznego powiadomienia banku o zmianie swojego nazwiska, adresu oraz miejsca pracy.

Ł. O. (1) jako swój adres zamieszkania wskazał w umowie: ul. (...), (...) – (...) K..

(dowód: umowa – k. 7 – 9)

W dniu 10 lutego 2020 roku (...) Kasa (...) Bank (...) S.A. utworzył rachunek techniczny nr (...) do obsługi umowy pożyczki nr (...), na który to rachunek w dniu 10 lutego 2020 roku wpłynęły środki z tytułu udzielonej pożyczki w wysokości 45.420,00 zł. W tym samym dniu z kwoty udzielonego kredytu pobrano kwotę 5.900,06 zł tytułem prowizji za udzielenie pożyczki, a następnie przelano kwotę 15.882,46 zł na spłatę zadłużenia z tytułu kredytu nr (...), a pozostałą kwotę 23.637,48 przelano na rachunek nr (...). (dowód: zestawienie operacji – k. 111, potwierdzenie wykonania przelewu – k. 112; historia operacji na kontrakcie kredytowym – k. 113 – 114; potwierdzenie uruchomienia pożyczki – k. 10)

(...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w I. w związku z powstaniem zaległości w spłacie pożyczki nr (...) pismem z dnia 17 listopada 2021 roku wezwała Ł. O. (2) do zapłaty zaległości w wysokości 3.369,99 zł w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma. Bank pouczył pożyczkobiorcę, że w przypadku dotrzymania warunków umowy może zostać wypowiedziana umowa i postawienie całej wierzytelności w stan natychmiastowej wymagalności, po upływie terminu wypowiedzenia. Jednocześnie bank pouczył o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Pismo to zostało zaadresowane do Ł. O. (2) na adres: Pl. (...), (...) – (...) K.. (dowód: pismo – k. 12)

(...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w I. z powodu braku spłaty zadłużenia wymagalnego z tytułu umowy pożyczki nr (...) pismem z dnia 13 stycznia 2022 roku wypowiedział Ł. O. (1) umowę pożyczki z 30-dniowym terminem wypowiedzenia. Pismo to zostało zaadresowane do Ł. O. (2) na adres: Pl. (...), (...) – (...) K. i zostało zwrócone z adnotacją: „Adresat wyprowadził się”. (dowód: pismo – k. 13; koperta – k. 14)

Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, co do których Sąd nie miał żadnych wątpliwości dowodowych. W ocenie Sądu ogólne zaprzeczenie dochodzonego roszczenia nie może skutkować podważeniem dokumentów przedłożonych przez stronę powodową dla celów udowodnienia dochodzonego roszczenia. Pomimo, że przedłożone przez powódkę dokumenty są dokumentami prywatnymi w rozumieniu art. 245 k.p.c., to nie zostały one w żaden sposób zakwestionowane przez stronę pozwaną. Z tych też względów w ocenie Sądu mogły one stanowić dowód dla przyjętych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych. Co do oceny skutków prawnych przewidzianych dla przedstawionych dokumentów Sąd wypowie się w dalszej części uzasadnienia.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

Podstawę prawną powództwa stanowiły przepisy art. 720 k.c. i art. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2024 roku poz. 1497) – dalej: u.k.k.. Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 u.k.k. przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Wedle ust. 2 za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki oraz umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego. Zgodnie z art. 78a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 roku poz. 1646) przepisy tej ustawy stosuje się do umów kredytu i pożyczki pieniężnej, zawieranych przez bank zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie.

W ocenie Sądu powództwo, mimo zarzutów kuratora pozwanego, zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu nieudowodnienia udostępnienia kwoty pożyczki pożyczkobiorcy, jak również zarzutu nieudowodnienia wniosku pożyczkobiorcy o udzielenie pożyczki, wskazać należy, że powódka przedstawiła oryginalną umowę pożyczki, co do której wiarygodności nie miał wątpliwości Sąd, a kurator pod tym kątem nie składał żadnych zarzutów. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę zasady racjonalności, w sytuacji gdyby pozwany nie składał wniosku o udzielenie pożyczki, to nie podpisałby takiej umowy. Bank z kolei przedstawiając historię otworzonego rachunku technicznego do obsługi przedmiotowej umowy pożyczki udowodnił w sposób odpowiedni udostępnienie środków pożyczki zgodnie z postanowieniami umowy.

Mając na uwadze przedstawione przez powódkę dowody oraz kolejny zarzut kuratora pozwanego dotyczący skuteczności wypowiedzenia umowy, a tym samym terminu wymagalności dochodzonych przez powódkę roszczeń, stwierdzić należy, że zarzut kuratora należy uznać za uzasadniony. Zgodnie z postanowieniami umowy wszelka korespondencja kierowana do pożyczkobiorcy (pozwanego) miała być adresowana na adres wskazany bankowi przez pożyczkobiorcę. Zgodnie z umową pozwany jako swój adres zamieszkania wskazał: ul. (...), (...) – (...) K., natomiast korespondencja dotycząca wypowiedzenia umowy została przez powódkę wysłana na adres: Pl. (...), (...) – (...) K.. Powódka po otrzymaniu sprzeciwu kuratora pozwanego nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że pozwany informował ją o tym, że zmienił swoje dane adresowe. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że korespondencja dotycząca wypowiedzenia umowy pożyczki nie mogła wywołać przewidzianych dla niej skutków prawnych, a więc skutecznego wypowiedzenia umowy. Tym bardziej, że zaadresowana korespondencja przez bank na adres niewskazany przez pozwanego, nie została mu skutecznie doręczona, a została zwrócona z adnotacją: „Adresat wyprowadził się”. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom powódki, w przedmiotowej sprawie należało oczekiwać należytej staranności przy obsłudze pożyczki od powódki, jako podmiotu profesjonalnego w tego typu usługach. To powódka powinna zadbać o prawidłowy przebieg procesu związanego z wypowiedzeniem umowy.

Z tych też względów Sąd przyjął, że dochodzone przez powódkę roszczenie stało się wymagalne dopiero w dniu 16 lutego 2024 roku, tj. w następnym dniu po określonej w umowie dacie spłaty ostatniej raty.

W związku z powyższym Sąd uznał za uzasadnione dochodzenie przez powódkę należności głównej (kapitału) obliczonego przez powódkę na kwotę 33.273,84 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia wymagalności, tj. od dnia 16 lutego 2024 roku. W pozostałym zakresie powództwo jako bezpodstawne i nieudowodnione podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. Powódka wygrała niniejszą sprawę w 74% (33.273,84 zł z 44.699,49 zł). W związku z tym, że powódka poniosła łączne koszty postępowania w wysokości 3.273,30 zł przysługuje jej od pozwanego zwrot kosztów procesu w wysokości 2.422,24 zł.

O wynagrodzeniu kuratora Sąd orzekł na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 09 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 roku poz. 536)