Zarządzenie z 4 października 2024, sygn. I Ns 334/20

Sygn. akt I Ns 334/20

UZASADNIENIE POSTANOWIENIA

Z DNIA 12 WRZEŚNIA 2024 ROKU

Wnioskiem z dnia 13 października 2020 roku J. P. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po E. P. (1), który zmarł w dniu 18 lipca 2020 roku w R., a także o ustalenie, że w skład majątku wspólnego E. P. (1) i J. P. wchodzi:

a)  lokal garażowy położony w J. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadzi księgę wieczystą nr (...) o wartości 10.000,00 zł;

b)  samochód osobowy marki P. (...) o nr rej. (...) o wartości 1.000,00 zł;

c)  samochód osobowy marki P. (...) o nr rej. (...) o wartości 15.000,00 zł,

następnie o ustalenie, że w skład działu spadku po E. P. (1) wchodzi udział w wysokości ½ ww składników, dokonanie podziału majątki wspólnego i działu spadku po E. P. (1) poprzez przyznanie składników majątku wymienionych wyżej na rzecz wnioskodawczyni bez obowiązku spłat na rzecz uczestniczek postępowania, na który to sposób działu uczestniczka postępowania wyraziła zgodę.

W uzasadnieniu wskazała, że spadkodawca E. P. (1) zmarł w dniu 18 lipca 2020 roku w R., a jego ostatnim miejscem zamieszkania było J.. Był żonaty z wnioskodawczynią – J. P., a z ich małżeństwa pochodzą dwie córki – uczestniczki postępowania W. P. (1) i I. P.. Uczestniczka I. P. od dwudziestu lat nie utrzymuje kontaktów z rodziną. Spadkodawca nie pozostawił testamentu, nie toczyło się wcześniej postępowanie spadkowe po E. P. (1), a żadna ze stron postępowania nie składała oświadczenia w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia spadku. Z uwagi na współwłasność majątkową małżeńską jaka istniała pomiędzy wnioskodawczynią a spadkodawcą, J. P. wnosi o podział ich wspólnego majątku i działu spadku po E. P. (1) ½ prawa własności do w/w samochodów oraz garażu.

W odpowiedzi na wniosek uczestniczka I. H. (wcześniej P.) oraz A. P. oświadczyli, że popierają wniosek w zakresie stwierdzenia nabycia spadku po spadkodawcy na podstawie ustawy na rzecz wnioskodawczyni oraz uczestników postępowania; wskazali że wnioskodawczyni pominęła we wniosku A. P., który pozostawał synem E. P. (1) z pierwszego związku. Jednocześnie zakwestionowali zaproponowaną we wniosku wycenę składników masy spadkowej jako mało realną. Zakwestionowali również zaproponowany przez wnioskodawczynię dział spadku, tj. przyznanie wnioskodawczyni wszystkich składników majątkowych bez spłaty czy dopłat na rzecz uczestników postępowania. Wnieśli o dział spadku po zmarłym E. P. (1) poprzez przyznanie wnioskodawczyni wszystkich składników majątkowych z równoczesną spłatą uczestników I. H. i A. P. zgodnie z przysługującymi im udziałami spadkowymi. Wskazali, że w ich ocenie rzeczywista wartość garażu przy ul. (...) w J. jest znacznie większa niż wskazana przez wnioskodawczynie i opiewa na kwotę ok 42.000,00 zł. Natomiast wartość pojazdu marki P. (...) o nr rej. (...) to koszt 4.000,00 zł, a samochodu osobowego marki P. (...) o nr rej. (...) wynosi 50.000,00 zł.

W. P. (1) udzieliła pełnomocnictwa wnioskodawczyni, nie wniosła o spłaty na swoją rzecz, nie sprzeciwiła się twierdzeniom wniosku.

Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju postanowieniem częściowym z dnia 18 października 2022 roku stwierdził, że spadek po E. P. (1) na podstawie dziedziczenia ustawowego wraz z dobrodziejstwem inwentarza nabyła J. P., W. P. (1), I. H. z domu P. oraz A. P. – każdy z nich po ¼ części spadku.

W piśmie z dnia 11 stycznia 2024 roku (k.201) uczestnicy I. H. i A. P. wnieśli o uwzględnienie w masie spadkowej również składnika finansowego w postaci środków zgromadzonych na lokacie spadkodawcy o numerze (...) w kwocie 77.881,10 zł.

W piśmie z dnia 3 czerwca 2024 roku (k.223) wnioskodawczyni wniosła o ustalenie okresu spłaty na rzecz uczestników postępowania na okres 5 lat, bądź rozłożenie spłaty na raty z uwzględnieniem nakładów i zapłaty długów spadkowych przez wnioskodawczynię. Ponadto wniosła o rozliczenie nakładów poniesionych przez wnioskodawczynię w związku z płatnościami z tytułu podatku od nieruchomości w związku z utrzymaniem garażu, płatnością OC pojazdów, naprawą konieczną pojazdów, kosztami związanymi z urządzeniem pogrzebu spadkodawcy i obciążenie stron postępowania uregulowanymi długami spadkowymi w udziałach określonych postanowieniem Sądu z dnia 18 października 2022 roku dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym E. P. (1). W konsekwencji powyższego wnioskodawczyni wniosła o zasądzenie od uczestników postępowania na jej rzecz kwoty po 8.208,62 zł od każdego z nich wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku braku płatności lub alternatywnie pomniejszenie spłaty od wnioskodawczyni na rzecz uczestników o dokonane płatności nakładów.

Sąd ustalił co następuje.

E. P. (1) zmarł 18 lipca 2020 roku w R., a jego ostatnim miejscem zamieszkania było miasto J.. W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z J. P.. Z tego małżeństwa pochodzą dwie córki W. P. (1) i I. H. (dawniej P.). Zmarły posiadał również syna– A. P.. Spadek po E. P. (1) na podstawie dziedziczenia ustawowego wraz z dobrodziejstwem inwentarza nabyła J. P., W. P. (1), I. H. z domu P. oraz A. P. – każdy z nich po ¼ części spadku.

W małżeństwie E. i J. P. panował ustawowy ustrój wspólności majątkowej. W czasie trwania małżeństwa małżonkowie nabyli do majątku wspólnego - lokal garażowy położony w J. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadzi księgę wieczystą nr (...) o wartości 43.000 zł, samochód osobowy marki P. (...) o nr rej. (...) o wartości 2.000 złotych, a także samochód osobowy marki P. (...) o nr rej. (...) o wartości 41.000,00zł.

dowód: akt zgonu E. P. k.9; odpis skrócony aktu małżeństwa k.10; odpis skrócony aktu urodzenia W. P. k.11; odpis skrócony aktu urodzenia I. H. (z domu P.) k.12; Dowody rejestracyjne pojazdów k.15-16; odpis zwykły księgi wieczystej nr (...) k.17; odpis skrócony aktu małżeństwa I. H. k.32; odpis skrócony aktu urodzenia A. P. k.72; przesłuchanie stron postępowania uczestników W. P. (1) i J. P. k.113-114; opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego k.161-192.

Spadkodawca E. P. (1) przed śmiercią posiadał rachunek depozytu terminowego nr (...), który prowadzony był przez Bank Spółdzielczy w J.; znajdowały się na nim środki w kwocie 77.881,10 zł. Nadto na swoim zwykłym rachunku bankowym posiadał kwotę 186,52 zł. Obie te kwoty, stanowiły wspólne oszczędności małżeństwa.

Środki finansowe zgromadzone na ww. rachunkach zostały wypłacone J. P. w dniu 21 lipca 2020 roku, w oparciu o poczynione przez zmarłego oświadczenie na wypadek śmierci na rzecz J. P.; małżonkowie przed śmiercią poczynili tożsame zapisy bankowe na swoją rzecz (wzajemne).

dowód: wyciągi z depozytów i rachunku bankowego spadkodawcy k.143-148; pismo Banku Spółdzielczego w J. z dnia 27.02.2024r. k.210; oświadczenie J. P. k.367; kserokopia zaświadczenia Banku Spółdzielczego w J. z 06.06.2024r. k.368; przesłuchanie uzupełniające wnioskodawczyni J. P. k. 365v;

J. P. po śmierci męża urządziła mu pogrzeb. Scedowała uprawnienie do pobrania zasiłku pogrzebowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zakład pogrzebowy, a tym samym częściowo koszty pogrzebu zostały pokryte właśnie z tego zasiłku (w kwocie 4.000 złotych). J. P. uiściła z tego tytułu (już po odliczeniu ww. kwoty zasiłku) kwotę 680 złotych z tytułu opłaty za pochowanie na terenie parafii, 1.200 złotych z tytułu wykopania mogiły i założenia obudowy; 1.042 zł z tytułu reszty ceny pogrzebu, 120 złotych z tytułu wynajęcia kaplicy pogrzebowej, koszt nagrobka w kwocie 10.150 złotych.

J. P. wystawiła małżonkowi okazały nagrobek granitowy, którego cena odbiegała od średnich cen rynkowych; nie porównywała cen, wybrała taki nagrobek, jaki się jej spodobał. Średnia cena rynkowa pojedynczego nagrobka granitowego wynosi 6.160 złotych brutto. Koszt wykonania wazonu na nagrobek to 415 zł brutto, koszt napisu- 13,90 zł brutto za znak, wykonanie krzyża- 108 złotych brutto.

N. J. P. uregulowała koszty naprawy pojazdu poprzez zakup nowego akumulatora w kwocie 230,00 zł, wymieniła filtry w pojeździe, zakupiła do niego olej i płyn do spryskiwaczy.

Po śmierci męża regulowała także podatki od nieruchomości i opłaty za użytkowanie wieczyste. Łącznie z tego tytułu uiściła kwotę 1.139,60 zł.

Opłacała także ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej obu pojazdów, jak i autocasco wraz z ubezpieczeniem garażu, na łączną kwotę 12.563 zł.

dowód: rachunki, faktury i zaświadczenia wykonawców usług pogrzebowych k. 225-236; decyzje Prezydenta Miasta J. w sprawie podatku od nieruchomości garażowej i o podatku z tytułu użytkowania wieczystego wraz z dowodami wpłaty wnioskodawczyni k.237-248; dokumentacja ubezpieczeń dotycząca polis pojazdów i garażu k.249-311; cennik nagrobków i pomników w J. 2024 roku k.360; przesłuchanie uzupełniające wnioskodawczyni J. P. k. 365v.

Sąd oparł stan faktyczny o przedłożone przez strony dokumenty, bowiem w toku postępowania nie podniesiono zarzutów odnośnie autentyczności i prawdziwości złożonych w sprawie dokumentów urzędowych ani dokumentów prywatnych, a także na przesłuchaniach uczestniczki W. P. (1) i wnioskodawczyni J. P., bowiem Sąd nie znalazł powodów, dla których miałby je uznać za niewiarygodne. Nadto przy wyliczeniu wartości majątku wspólnego spadkodawcy i wnioskodawczyni, a także masy spadkowej po E. P. (1), wymagana była specjalistyczna wiedza z zakresu rzeczoznawstwa majątkowego, wobec czego Sąd oparł swoje ustalenia faktyczne również na opinii biegłej rzeczoznawcy majątkowego E. N.. Opinia ta była bowiem rzetelna, zawierała wszelkie informacje rozwiewające wątpliwości Sądu, a strony nie sprzeciwiały się zawartym w niej wyliczeniom końcowym.

Sąd pominął dowód z wnioskowanego przez uczestnika wystąpienia do Bank Spółdzielczego w J.. (...) kilkukrotnie udzielał Sądowi informacji, a także wystawił J. P. zaświadczenie w przedmiocie wypłaty środków z rachunków bankowych w oparciu o zapis bankowy. Czynienie dalszych ustaleń, w postaci chociażby ustalania, czy zapis był kiedykolwiek zmieniany, zmierza jedynie do przedłużenia postępowania- jeżeli bowiem nawet zapis byłby zmieniony to wówczas i tak wypłata dokonałaby się na rzecz aktualnie uprawnionej osoby. Jeżeli natomiast uczestnicy, w sposób nie do końca wyrażony, twierdzą, że bank dokonał czynności z naruszeniem przepisów regulujących jego funkcjonowanie, to winni albo wystąpić ze sprawa o zapłatę odszkodowania do banku z tytułu deliktu, albo przemyśleć, czy w ich ocenie nie doszło do wykroczenia czy przestępstwa. Takie scenariusze, wobec braku jakiegokolwiek dalszego uzasadnienia (chociażby w sferze twierdzeń) są jednak mało prawdopodobne. Sąd daje wiarę przesłuchaniu wnioskodawczyni, która stanowczo i konsekwentnie twierdziła, że środki zgromadzone na rachunku stanowiły majątek wspólny stron, a nadto, że także ustanowiła na rzecz męża wzajemny zapis bankowy o tożsamej treści. Twierdzenie to zostało wsparte przedłożeniem kopii tegoż zapisu; w sposób oczywisty znajduje także potwierdzenie w dokumentacji pochodzącej bezpośrednio z banku.

Sąd zważył co następuje:

W niniejszej sprawie bezspornym było, iż wnioskodawczyni wraz ze spadkodawcą pozostawali w związku małżeńskim, w którym obowiązywała współwłasność majątkowa małżeńska. W skład ich majątku wspólnego wchodziły nieruchomość niemieszkalna - lokal garażowy położony w J. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadzi księgę wieczystą nr (...), samochód osobowy marki P. (...) o nr rej. (...), a także samochód osobowy marki P. (...) o nr rej. (...). Nadto spadkodawca posiadał rachunek depozytu terminowego nr (...), który prowadzony był przez Bank Spółdzielczy w J.. Na dzień śmierci spadkodawcy zgromadzona na rachunku suma wynosiła 77.881,10 zł. Posiadał również zwykły rachunek bankowy, na którym zgromadził kwotę 186,52 zł. Pieniądze zebrane na tych dwóch rachunkach bankowych były gromadzone w czasie trwania małżeństwa.

W myśl art. 56 ust. 1 ustawy Prawo Bankowe posiadacz rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie - po swojej śmierci - wypłaty z rachunku wskazanym przez siebie osobom: małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu określonej kwoty pieniężnej (dyspozycja wkładem na wypadek śmierci). W myśl ust. 2 powyższego przepisu kwota wypłacona zgodnie z ust. 1 nie wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku. Oboje małżonkowie poczynili takowe zapisy na swoją rzecz wzajemnie, obejmując dyspozycją całość środków zgromadzonych na rachunkach, lokatach i wszelkich innych produktach bankowych.

Wobec powyższego, jakkolwiek oszczędności te wchodziły w skład majątku wspólnego stron, to jednak nie należały do spadku po E. P. (1).

Do masy spadkowej po E. P. (1), zaliczało zatem udział w nieruchomości oraz udział w prawie własności pojazdów, przy czym ich wartość pozostawała sporna.

Na podstawie art. 924 k.c. ustalenie przez sąd składu i stanu spadku następuje z chwilą jego otwarcia, a jego wartości – na podstawie cen (rynkowych) z chwili dokonywania działu. Z chwilą nabycia spadku przez kilku spadkobierców powstaje między nimi wspólność praw i obowiązków spadkowych, która utrzymuje się do chwili dokonania działu spadku. Zgodnie bowiem z art. 1035 k.c. w sytuacji, gdy spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Z kolei wedle regulacji z art. 684 k.p.c. w postępowaniu o dział spadku sąd ustala skład i wartość spadku ulegającego podziałowi, przy czym skład spadku ustala się według jego stanu z chwili otwarcia, natomiast wartość spadku według cen z chwili dokonywania działu. Wartość nieruchomości oraz pojazdów marki P. (...) i 208, podlegała ustaleniu przy pomocy dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości. Na podstawie opinii ustalono, że wartość rynkowa nieruchomości wynosi 43.000,00 zł, a także oszacowano wartość pojazdu marki P. (...) o nr rej. (...) na kwotę 2.000,00 zł, natomiast pojazdu marki P. (...) o nr rej. (...) na kwotę 41.000,00zł. Żadna ze stron nie kwestionowała w tym zakresie opinii biegłej sądowej.

Zgodnie z wolą stron, dokonano działu spadku i podziału majątku w ten sposób, że wszystkie składniki majątkowe przyznano wnioskodawczyni. W. P. (1) w czasie rozprawy wskazała, że nie rości sobie żadnych pretensji z tego tytułu i nie oczekuje od matki żadnej spłaty. Spłat takich natomiast oczekiwało dwoje pozostałych dzieci zmarłego E. P. (1). Wobec zatem ustalenia, że spadek po E. P. (1) przedstawiał wartość 43 tysiące złotych, a udział każdego z uczestników w tym spadku wynosił ¼, zasądzono od J. P. na rzecz uczestników postępowania A. P. i I. H. kwoty po 10.750,00 zł tytułem spłaty. Uwzględniając przy tym z jednej strony interes wnioskodawczyni, jako osoby starszej i schorowanej, otrzymującej niewielkie miesięczne dochody, a z drugiej strony ważąc także interes uczestników, Sąd stwierdził, że odpowiednim terminem dokonania spłat jest termin 6 miesięcy. Termin ten, abstrahując od tego, iż wnioskodawczyni winna liczyć się z obowiązkiem spłaty uczestników i już od pewnego czasu zabezpieczać przynajmniej drobne kwoty na ten cel, umożliwia pozyskanie należnych środków, chociażby poprzez sprzedaż ruchomości, bądź uzyskanie kredytu.

Zgodnie z art. 686 k.p.c. w postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o istnieniu zapisów zwykłych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa należące do spadku, jak również o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych. Z kolei w myśl art. 922 § 3 kodeksu cywilnego do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb tren odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach kodeksu cywilnego.

W sytuacji, gdy do dziedziczenia dochodzi kilku spadkobierców, a koszty za długi spadkowe pokrył jeden z nich, po stronie tego ostatniego podmiotu powstają roszczenia regresowe do współspadkobierców o zwrot określonych części tych kosztów. Sąd prowadzący postępowanie o dział spadku nie może z urzędu rozstrzygać o roszczeniach wynikających z art. 686 k.p.c. Z treści tego przepisu należy wnioskować, że daje on podstawę do rozstrzygania o roszczeniach ubocznych tylko na wniosek osób uprawnionych do ich zgłoszenia (post. SN z 27.1.1970 r., III CRN 527/69, OSNCP 1970, Nr 9, poz. 164) Orzekanie w postępowaniu działowym o roszczeniach z art. 686 k.p.c. jest zatem fakultatywne, gdyż będzie ono uzależnione od złożenia stosownego wniosku.

Postępowanie dowodowe wykazało także, że J. P. poczyniła nakłady i uiściła długi spadkowe, których rozliczenia w niniejszym postępowaniu zażądała.

Żądanie wnioskodawczyni było usprawiedliwione co do zasady, lecz nie w pełnej wysokości. Przede wszystkim należy wskazać, że niewątpliwie rozliczeniu musiały podlegać wszelkie daniny i opłaty publicznoprawne, uiszczane przez wnioskodawczynię. Przyjmuje się powszechnie, że opłaty i podatki obciążające rzecz podlegającą podziałowi, obciążają wszystkich współwłaścicieli niezależnie od tego, który ze współwłaścicieli włada dana rzeczą, chyba że dojdzie do podziału rzeczy do korzystania; w niniejszej sprawie podział quod usum nie miał jednakże miejsca. Strony postępowania pozostają skłócone, a w każdym razie nie utrzymują ze sobą kontaktów. Nie sposób przy tym zarzucić wnioskodawczyni, że władała spadkiem w sposób samowolny- z jednej strony nie szukała wcześniej kontaktu z uczestnikami i nie ustalała dalszych losów majątku, wchodzącego w skład spadku i sposobu zarządu nad nimi. Z drugiej strony uczestnicy także nigdy nie przejawili inicjatywy odnośnie tego zarządu; nie zażądali także dopuszczenia ich do współposiadania rzeczy; w istocie nie wykazali losem tych rzeczy żadnego zainteresowania, od samego początku będąc zainteresowanymi jedynie w poczynionej przez wnioskodawczynię spłacie.

Taka sama konkluzja, jak w przypadku danin i opłat publicznych odnosi się do nakładów koniecznych na wchodzące w skład spadku pojazdy. Do nakładów tych niewątpliwie należy opłacanie ubezpieczenia OC, bowiem obowiązek ten wynika z ustawy i nie podlega uchyleniu. Za nakład konieczny Sąd uznał także wymianę akumulatora jednego z pojazdów, jako istotnej części, bez której pojazd nie nadaje się do użytku.

Tożsamych wniosków nie sposób wywieść jednakże w stosunku do kwot wydatkowanych w oparciu o fakturę VAT nr (...) na kwotę 667,89 zł- faktura ta zawiera cenę zwykłych płynów, filtrów itd. Elementy opisane na fakturze stanowią zwykłą eksploatacje samochodu- stąd, skoro to wnioskodawczyni poruszała się ww. pojazdem, to oczywistym jest, że powinna także ponieść koszt związany z ruchem tego samochodu.

Sąd nie uwzględnił także kwot dotyczących uiszczania opłat za ubezpieczenia autocasco pojazdów i ubezpieczenia garażu. Tzw. ubezpieczenie AC w myśl przepisów prawa nie jest obowiązkowe, podobnie jak ubezpieczenie nieruchomości, wobec czego decyzja wnioskodawczyni w tym przedmiocie, poczyniona bez uzgodnień z pozostałymi współwłaścicielami była decyzją dowolną; brak jest zatem podstaw, by jej konsekwencjami finansowymi obciążać uczestników.

Wreszcie, Sąd uznał, że nie wszystkie koszty wskazane przez wnioskodawczynię istotnie stanowią dług spadkowy. W kwestii urządzenia zmarłemu pogrzebu, po pierwsze wykazano, że wnioskodawczyni niejako podwójnie przedstawiła rachunek za urządzenie tego pogrzebu, a nadto nie odliczyła od podanej kwoty pobranego i przekazanego na rzecz firmy pogrzebowej- zasiłku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przesłuchanie wnioskodawczyni daje podstawy do stwierdzenia, iż faktura uwidoczniona na k. 230 stanowi o całości kwoty należnej na rzecz A. i K. K.. Z tej kwoty 4.000 złotych zostało uiszczone bezpośrednio przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach wypłaty zasiłku pogrzebowego. Pozostałą do zapłaty cześć istotnie uregulowała wnioskodawczyni, co obrazuje rachunek na k. 228. Wnioskodawczyni nie uiściła zatem 5.024 zł, a następnie 1.042 zł, lecz wyłącznie kwotę 1.024 zł. Za zasadne i niezawyżone Sąd uznał rachunki z tytułu opłaty za grób (680 zł), wynajęcia kaplicy (120 zł), wykopania mogiły (1.200 złotych). Wnioskodawczyni kwoty te uiściła, a brak jest podstaw, by twierdzić, że są one rażąco zawyżone. Twierdzenie, że grób zmarłego znajduje się w alei zasłużonych, pozostaje gołosłowne, a nawet gdyby uznać je za prawdziwe, to nie wykazano, że opłata za umieszczenie grobu w takiej alei istotnie różni się ceną (oraz o ile) od opłaty za grób w dalszej części cmentarza. Podobnie nie wykazano, czy i o ile zmieniłby się koszt wykopania mogiły, gdyby ta nie była głębinowa, jak w przypadku zmarłego E. P.. Tym niemniej istotnie Sąd uznał, że kwota 10.150 złotych wydatkowana na sam nagrobek zmarłego, przekracza nie tylko zwyczaje w rodzinie zmarłego, ale przede wszystkim- średnie ceny tego typu nagrobków. Należy zauważyć, że wnioskodawczyni nie uzasadniła tego typu wydatku- wręcz wskazała, że nie zastanawiała się nad cena, nie sprawdzała, czy może urządzić nagrobek mniejszym kosztem, po prostu zdecydowała się na ten, który się jej podoba. Wobec powyższego, dla ustalenia, jaka kwotę winno się wziąć pod uwagę w rozliczeniach stron, sąd posłużył się przedstawionym przez uczestników średnim cennikiem; uznając koszt nagrobka w kwocie 6.160 złotych brutto, nadto do ceny tej dodając montaż (634 zł), wykonanie zwyczajowego wazonu (415 złotych) oraz napisu (13,90 zł za znak).

Łącznie Sąd po zsumowaniu uzasadnionych nakładów, ustalił, że zasadnie J. P. wydatkowała kwotę 17.469,20 zł.

Długi te obciążały wszystkich spadkobierców zmarłych w wysokości odpowiadającej ich udziałom w spadku (po 1/4 każdy z ze spadkobierców), czyli każdy z zainteresowanych winien był uregulować te długi w kwotach po 4.367,30 zł (17.469,20 zł/4). W związku z powyższym zobowiązano uczestników I. H. oraz A. P. do zapłaty na rzecz J. P. kwot po 4.367,30 zł.

Oczywiście w gestii stron pozostaje poczynienie sobie oświadczeń co do ewentualnych potraceń ww. wierzytelności.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 520 § 2 k.p.c. uznając, że zasadnym jest, aby wnioskodawczyni J. P., I. H. oraz A. P. ponieśli po równo koszty postępowania, albowiem każdy z nich był w równym stopniu zainteresowany wynikiem toczącego się postępowania. Całość kosztów sądowych związanych z postępowaniem wyniosła 4.911,70 zł; z powyższej kwoty wnioskodawczyni i uczestnicy winni ponieść po 1637,23 zł. Wnioskodawczyni uiściła opłatę od wniosku (1500 zł +100 zł) i opłatę za wpis w rejestrze spadkowym; zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnicy ponieśli koszt zastępstwa procesowego w równej wysokości. Wobec tego koszty zastępstwa zniosły się wzajemnie, natomiast od wnioskodawczyni należało pobrać kwotę 32 , 24 zł (z wyrównaniem 1 gr), a od uczestników- po 1.637,23 zł. czyni uiściła opłatę od wniosku w wysokości 1.600,00 zł. Ponieważ natomiast uczestnika W. P. nie wyniosła z niniejszej sprawy żadnych korzyści, zrzekając się prawa do spłaty ze spadku, należało odstąpić od obciążania jej kosztami.

SSR Barbara Banaszek

J., dnia 4 października 2024 roku

Sygn. akt I Ns 334/20