Postanowienie SN z 13 października 2011, sygn. V CZ 78/11
Data orzeczenia
13 października 2011
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Irena Gromska-Szuster
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 13 października 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)
SSA Roman Dziczek
w sprawie z powództwa Jadwigi K.
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "D." w W.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 października 2011 r.,
zażalenia powódki na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. II postanowienia
Sądu Okręgowego
z dnia 6 stycznia 2011 r.,
1) zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że
zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 150
(sto pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów
postępowania zażaleniowego,
2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 120
(sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów
postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.
Uzasadnienie
2
Powódka wystąpiła wobec Spółdzielni Mieszkaniowej „D.” w W. z żądaniem
ustanowienia i przeniesienia na nią odrębnej własności zajmowanego lokalu.
Powództwo to zostało uwzględnione wyrokiem zaocznym. Sąd Rejonowy wyrokiem
z dnia 8 października 2010 r. uchylił wyrok zaoczny uwzględniający powództwo i
umorzył postępowanie. W punkcie III wyroku z dnia 8 października 2010 r.,
powołując się na art. 102 k.p.c., nie obciążył pozwanej kosztami na rzecz powódki,
chociaż bowiem pozwana po wniesieniu pozwu zawarła z powódką żądaną umowę,
to jednak w chwili wniesienia pozwu nie miała możliwości realizacji roszczenia
powódki ze względu na brak - mimo podejmowanych od 2003 r. starań o jego
uzyskanie - prawa do gruntu pod budynkiem.
Powódka wniosła zażalenie na zawarte w wyroku z dnia 8 października
2010 r. rozstrzygnięcie o kosztach. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2011 r.
Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanej
150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu
postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że nie zaistniała bezczynność pozwanej,
uzasadniająca obciążenie jej kosztami postępowania. W chwili wniesienia pozwu
nie istniała zawiniona przez pozwaną niemożność przeniesienia prawa własności
lokalu na powódkę, a gdy stan ten minął, doszło do niezwłocznego uwłaszczenia.
Uzasadniając orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy
powołał się na art. 98 k.p.c. i wynikającą z niego zasadę odpowiedzialności strony
przegrywającej za wynik procesu oraz na przepisy § 6 pkt 3 i § 12 ust. 2 pkt 1
rozrządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U.
nr 163, poz. 1349 ze zm.).
W zażaleniu do Sądu Najwyższego powódka zakwestionowała zasadność
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem
Okręgowym. W szczególności podniosła, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił rodzaju
sprawy, którą wszczęła powódka, pozywając Spółdzielnię.
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jak wyjaśniono w orzecznictwie (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia
3 lutego 2010 r., II CZ 90/09, OSNC-ZD 2010, nr D, poz. 122, i z dnia 23 czerwca
2010 r., II CSK 51/10, LEX nr 654030), nałożenie na spółdzielnię w art. 491
ustawy
z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz. U.
z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm. - dalej: „u.s.m.”) obowiązku pokrycia kosztów
procesu oznacza istotne odejście od ogólnych reguł obowiązujących w dziedzinie
ponoszenia kosztów procesu. Omawiana regulacja zrywa z zasadą
odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). W rezultacie w sprawie
z powództwa osoby wymienionej w art. 491
u.s.m. koszty procesu ponosi zawsze
spółdzielnia - choćby więc osoba, która wytoczyła powództwo, sprawę przegrała;
nie ma przy tym znaczenia przyczyna jej przegranej. Dlatego zaskarżone
postanowienie należało zmienić i kosztami postępowania zażaleniowego przed
Sądem Okręgowym obciążyć pozwaną. Pozwana powinna ponieść także koszty
postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.