Wyrok z 17 października 2024, sygn. I C 115/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 października 2024 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni - I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Berent

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Bronk-Marwicz

po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. w Gdyni

na rozprawie

sprawy z powództwa J. R.

przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda J. R. kwotę 33.657,29 zł (trzydzieści trzy tysiące sześćset pięćdziesiąt siedem złotych dwadzieścia dziewięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot:

- 33.157,29 zł za okres od dnia 14 lutego 2022 r. do dnia zapłaty,

- 500 zł za okres od dnia 18 marca 2023 r. do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  obciąża pozwaną kosztami procesu w całości, pozostawiając szczegółowe wyliczenie Referendarzowi Sądowemu.

Sygn. akt I C 115/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 17 października 2024 roku

I.

(żądanie i podstawa faktyczna pozwu)

1.  Powód J. R. wystąpił z powództwem przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W., domagając zapłaty kwoty 33.657,29 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot:

- 33.157,29 zł od dnia 14 lutego 2022 roku do dnia zapłaty,

- 500,00 zł od dnia 14 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

2.  W uzasadnieniu podał, że dnia 11 stycznia 2022 roku w G. na ul. (...) uszkodzeniu uległ należący do powoda samochód marki J. o numerze rejestracyjnym (...). Sprawca kolizji objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej świadczonym przez pozwaną. Dnia 14 stycznia 2022 roku dokonano zgłoszenia szkody. Pozwana uznała swoją odpowiedzialność za szkodę i wypłaciła powodowi kwotę 75.300,00 zł, mimo że początkowo wyliczyła wartość odszkodowania na kwotę 87.928,33 zł tytułem kosztów naprawy. Zmiana decyzji wynikała z informacji, że powód sprzedał pojazd po częściowej naprawie. W sprawie nie doszło do szkody całkowitej. Umowa sprzedaży pojazdu została rozwiązana. Pomimo odwołania pozwana nie zmieniła swojego stanowiska. Zdaniem powoda wysokość kosztów naprawy wynosi 108.257,29 zł. Poza kwotą związaną z naprawą powód domagał się zwrotu kwoty 500,00 zł tytułem kosztów sporządzenia kosztorysu w postępowaniu likwidacyjnym.

(pozew, k. 3-12)

II.

(stanowisko pozwanej)

3.  Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

4.  Zdaniem pozwanej, skoro wartość pojazdu w dacie szkody wynosiła 117.300,00 zł, a pozwana wypłaciła powodowi odszkodowanie w kwocie 75.300,00 zł, a powód osiągnął z tytułu sprzedaży cenę 42.000,00 zł, to na ten moment powód uzyskał korzyść równą wartości pojazdu w stanie nieuszkodzonym. Zdaniem pozwanej wysokość szkody ustala się na dzień orzekania. Szkoda ma charakter dynamiczny. Poza tym pozwana oferowała powodowi możliwość nabycia nowych części nowych, oryginalnych z logo producenta, tj. jakości O z 15 % rabatem oraz materiałów lakierniczych z 40% rabatem. Powód nie wykazał, aby pojazd po szkodzie został naprawiony, a zatem nie ma podstaw do przyznania odszkodowania w kwocie zawierającej podatek VAT. Nie zachodziła podstawa do uzyskiwania prywatnej ekspertyzy, a zatem niezasadne było żądanie zwrotu kosztów poniesionych w związku z prywatną kalkulacją.

(odpowiedź na pozew, k. 53-63v.)

III.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

5.  Dnia 11 stycznia 2022 roku w G. na estakadzie E. K. doszło do kolizji, w wyniku której uszkodzeniu uległ należący do powoda pojazd marki J. o numerze rejestracyjnym (...).

(dowód: akta szkody na płycie, k. 46, 67, przesłuchanie powoda, k. 116-116v., płyta, k. 118)

6.  Sprawca szkody objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego świadczonym przez pozwaną.

(dowód: akta szkody na płycie, k. 46, 67)

7.  Dnia 14 stycznia 2022 roku powód zgłosił szkodę pozwanej.

(dowód: akta szkody na płycie, k. 46, 67)

8.  W toku postępowania likwidacyjnego pozwana uznała swoją odpowiedzialność za szkodę i ustaliła wartość naprawy uszkodzonego pojazdu na kwotę 87.928,33 zł. Decyzją z dnia 18 lutego 2022 roku pozwana uznała, że wysokość szkody opiewa na ww. kwotę.

(dowód: wycena, k. 18-24, decyzja, k. 25-26)

9.  Decyzją z dnia 1 marca 2022 roku pozwana przyznała powodowi odszkodowanie w kwocie 75.300,00 zł. Kwota ta została stanowiła różnicę pomiędzy wartością pojazdu przed szkodą: 117.300,00 zł i wartością pojazdu uszkodzonego: 42.000,00 zł. Pomimo reklamacji pozwana podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

(dowód: decyzja, k. 27-28, pismo, k. 29-30, k. 31-32, k. 33-34)

10.  Pismem z dnia 26 maja 2022 roku powód wezwał pozwaną do dopłaty odszkodowania w kwocie 20.528,96 zł, a także zwrotu kosztów pełnomocnika (w tym kosztów kosztorysu).

(dowód: wezwanie, k. 35-36)

11.  Ze sporządzonej na zlecenie powoda kalkulacji wynikało, że koszty naprawy uszkodzonego pojazdu wyniosły 108.547,29 zł.

(dowód: kalkulacja, k. 37-40v.)

12.  Powód poniósł koszty sporządzenia prywatnej ekspertyzy w kwocie 500,00 zł.

(dowód: faktura, k. 41)

13.  Uzasadnione technicznie i ekonomicznie koszty naprawy uszkodzonego samochodu marki J. o numerze rejestracyjnym (...) przy zastosowaniu średnich stawek za robociznę wynosiły 110.412,41 zł.

14.  Z kolei koszty naprawy przy zastosowaniu stawek zaproponowanych przez powoda wynosiły 109.355,99 zł.

15.  Wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym na dzień 11 stycznia 2022 roku wynosiła 118.300 zł. Wartość pojazd w stanie uszkodzonym w tym samym dniu opiewała na 42.900 zł.

(dowód: pisemna opinia biegłego sądowego, k. 126-162 wraz z pisemną opinią uzupełniającą, k. 193-194 oraz ustną, k. 233-234, płyta – k. 235)

16.  Powód dokonał częściowej naprawy uszkodzonego pojazdu.

17.  Powód sprzedał pojazd za kwotę 42.000,00 zł, po czym umowa ta została rozwiązana przez strony z uwagi na fakt, że powód nie uzyskał żądanej kwoty tytułem odszkodowania. Po rozwiązaniu umowy doszło do wzajemnego zwrotu spełnionych świadczeń, tj. ceny i pojazdu w stanie uszkodzonym.

(dowód: akta szkody na płycie, k. 46, 67, zeznania świadka, k. 107v.-108, płyta, k. 109, przesłuchanie powoda, k. 116-116v., płyta – k. 118)

Sąd zważył co następuje:

IV.

18.  Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony, zeznań świadka oraz przesłuchania stron z ograniczeniem do powoda, a także dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny pojazdów P. T..

(ocena dowodów)

19.  Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować autentyczność przedstawionych przez strony dokumentów prywatnych w postaci akt szkody, czy też korespondencji stron. Zważyć bowiem należało, że żadna ze stron nie podniosła w toku niniejszego postępowania zarzutów co do autentyczności tych dokumentów, a nadto wymienione powyżej dokumenty zostały podpisane i nie noszą żadnych znamion podrobienia czy przerobienia. Dodatkowo, Sąd miał na uwadze, że żadna ze stron nie zaprzeczyła, iż osoby podpisane pod wyżej wskazanymi dokumentami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych. Podobnie żadna ze stron nie kwestionowała wtórników dokumentów. Niemniej, za pozbawione znaczenia dowodowego, w kontekście ustalenia wysokości szkody, należało uznać kalkulacje kosztów naprawy sporządzone przez strony. Kalkulacje te odzwierciedlają stanowiska procesowe stron i nie stanowią wiarygodnego i obiektywnego dowodu na okoliczność ustalenia wysokości kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu. W powyższym zakresie Sąd oparł się na dowodzie z opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny pojazdów.

20.  Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania opinii wydanej przez biegłego sądowego z zakresu wyceny pojazdów. Opinia ta została zdaniem Sądu sporządzona rzetelnie i fachowo, z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego, a nadto została wyrażona w sposób jasny, zrozumiały i nie zawiera luk czy sprzeczności. Przedstawione przez biegłego wnioski dotyczące wysokości kosztów naprawy pojazdu oraz jego wartości w dacie szkody są kategoryczne, przekonująco uzasadnione, a także nie budzą wątpliwości Sądu w świetle zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Biegły odparł wszelkie zarzuty strony pozwanej, sprowadzające się do zastosowania rabatów na części zamienne oraz wybiórczego przedstawienia przez stronę pozwaną warsztatów naprawczych oferujących swoje usługi. Uznając zatem, iż złożona opinia (wraz z uzupełniającymi – ustną oraz pisemną) jest jasna, logiczna i wewnętrznie niesprzeczna, Sąd uczynił ją podstawowym materiałem dowodowym, na którym oparł rozstrzygnięcie w sprawie.

21.  Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań świadka oraz powoda. Zdaniem Sądu były one logiczne, spójne, zbieżne z pozostałym zgromadzonych w sprawie materiałem dowodowym oraz zasadami współżycia społecznego. W szczególności potwierdzały one w znacznej mierze fakty bezsporne, tj. zaistnienie szkody, dokonanie częściowej naprawy oraz motywy zawarcia i rozwiązania umowy sprzedaży rzeczonego pojazdu.

V.

(rozstrzygnięcie i podstawa prawna orzeczenia)

22.  Powództwo zasługiwało w znacznej mierze na uwzględnienie.

23.  Normatywną podstawę odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela stanowiły przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 824 ¹ § 1 k.c. oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2500, t.j., dalej jako: u.u.o., ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych). Zgodnie z art. 822 §1 i 4 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Stosownie do brzmienia art. 824 ¹ § 1 k.c., o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Z treści art. 13 ust. 2 u.u.o. wynika, iż w obowiązkowych ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Nadto, na względzie należało mieć również treść art. 361 §1 k.c., który stanowi, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność jedynie za normalne następstwa działania lub zaniechania z którego szkoda wynikła.

24.  Sąd w pełni podziela pogląd, utrwalony już w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym obowiązek naprawienia szkody przez ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego powstaje już z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu i czy w ogóle zamierza naprawić szkodę. Odszkodowanie ma bowiem w tym przypadku wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący od chwili wyrządzenia szkody do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie. Przy takim rozumieniu szkody i obowiązku odszkodowawczego nie ma znaczenia, jakim kosztem poszkodowany faktycznie dokonał naprawy pojazdu i czy w ogóle to uczynił albo zamierza uczynić. Ewentualna naprawa pojazdu (przed uzyskaniem odpowiedniego świadczenia od ubezpieczyciela), a także jej faktyczny zakres nie ma więc wpływu na sposób ustalenia wysokości należnego odszkodowania ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, OSNC 2002, nr 6, poz. 74, a także wyroki Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1988 r., I CR 151/88, LEX nr 8894, z 16 stycznia 2002 r., IV CKN 635/00, LEX nr 78370 z 7 sierpnia 2003 r., IV CKN 387/01, LEX nr 141410 i z 3 kwietnia 2019 r., II CSK 100/18, LEX nr 2648598, a także uchwałę Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, OSNC 2002, nr 6, poz. 74, a także postanowienie Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2006 r., III CZP 76/05, LEX nr 175463, wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1988 r., I CR 151/88, LEX nr 8894, z 16 maja 2002 r., z 12 kwietnia 2018r., II CNP 43/17, LEX nr 2490615, z 16 maja 2002 r., V CKN 1273/00, LEX nr 55515).

25.  Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej względem powoda wyraża się w sumie celowych, niezbędnych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, tj. stanu sprzed powstania szkody. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości co do tego, że w dacie zgłoszenia szkody powodowi przysługiwało przeciwko pozwanej roszczenie o odszkodowanie opiewające na ww. kwotę niezależnie od tego, czy dokonał naprawy samochodu. Nie ma znaczenia, czy koszty takie rzeczywiście poniósł później i czy rzeczywiście przeprowadzono wszystkie potrzebne naprawy. Przyjęcie podglądu pozwanej prowadziłoby do wniosku, że w każdej sytuacji, gdy odszkodowanie wypłacane jest przed naprawą pojazdu, późniejsze działania poszkodowanego (naprawa za mniejszą kwotę) rodziłyby po stronie ubezpieczyciela roszczenie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. Nie ma natomiast żadnych podstaw do różnicowania sytuacji poszkodowanego, który mógł nie naprawić pojazdu przed wypłatą świadczenia ( vide: wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 26 lipca 2017r., I Ca 235/17, LEX nr 2344625).

26.  Warto zauważyć, że w sytuacji, kiedy ubezpieczyciel niesłusznie odmawia wypłaty odszkodowania albo zaniża jego wysokość, to pośrednio wpływa na decyzje poszkodowanego dotyczące dalszych losów jego pojazdu. Wszak brak środków finansowych może przesądzić o zbyciu pojazdu i zakupie za tę kwotę innego, o obniżonym standardzie lub w gorszym stanie technicznym niż dotychczas posiadany przed powstaniem szkody. Ewentualnie może to prowadzić do przeprowadzania naprawy pojazdu system gospodarczym lub przy użyciu części niższej jakości, niekoniecznie nowych czy też – jak w niniejszej sprawie – naprawy niepełnej. Działania ubezpieczyciela nie mogą w żaden sposób rzutować na sytuację poszkodowanego jako uprawnionego do odszkodowania i pomniejszać należnego mu odszkodowania za powstałą szkodę. Przyjęcie odmiennych zasad stwarzałoby miejsce dla powstawania nadużyć w toku postępowań likwidacyjnych. Do konsumenta należy podjęcie swobodnej decyzji dotyczącej rzeczywistego przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia rodzącego szkodę oraz wyboru warsztatu naprawczego. Kryteria wyboru odpowiedniego warsztatu, również w zakresie dostaw części są zróżnicowane – mogą być zupełnie losowe, ale również uzależnione chociażby od opinii wyrażanych przez innych konsumentów.

27.  Sąd zauważył, iż przy ustaleniu wysokości odszkodowania pozwana niesłusznie uwzględniła wartość ewentualnego rabatu, którego mogłyby udzielić warsztaty czy sprzedawca części współpracujący z pozwaną. Sam rabat oraz jego wysokość jest kwestią indywidualną, ustalaną między sprzedawcą a klientem, polega bowiem na rezygnacji z części zysku przez sprzedawcę na rzecz klienta. Nie można automatycznie stosować sztywno procentowego odliczenia, ponieważ jest to działanie czysto hipotetyczne, a tym samym powoduje pozbawienie właściciela uszkodzonego pojazdu do uzyskania pełnego odszkodowania za szkodę poniesioną, nie z jego winy, na skutek zdarzenia wywołanego przez innego kierującego ( vide: wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 4 października 2013 r., IV Ca 458/13, LEX nr 1719829).

28.  Należało mieć także na uwadze, że poszkodowany zbywając uszkodzony pojazd zmuszony jest obniżyć jego cenę o koszt naprawy pojazdu. Z kolei nabywca pojazdu nie mógłby już skorzystać z ewentualnie oferowanych rabatów przez ubezpieczyciela.

29.  W niniejszej sprawie poszkodowany żądał od pozwanej zapłaty odszkodowania, co stanowi normatywny sposób naprawienia szkody w przypadku odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczycieli odpowiedzialności cywilnej. Jak wskazano, pozwany nie może wywodzić pozytywnych dla siebie skutków prawnych w postaci obniżenia należnego powodowi odszkodowania z faktu, że powód nie zdecydował się na skorzystanie z zaproponowanych przez pozwanego rabatów w zakresie zakupu części i kosztów usług warsztatu naprawczego.

30.  Narzucenie powodowi przez pozwaną zakupu określonych części stanowi ingerencję w sposób naprawienia szkody. Należy stwierdzić, iż odmowa skorzystania przez powoda z oferty uwzględniającej rabaty przedstawionej przez pozwanego nie stanowi naruszenia art. 354 §2 k.c., gdyż mieści się w granicach konsekwencji wynikających z przysługującego mu wyboru naprawienia szkody zgodnie z art. 363 k.c. Przy ustalaniu wysokości odszkodowania w oparciu o ceny średnie występujące na rynku lokalnym nie powinny być uwzględniane rabaty przyznane pozwanemu na zakup materiałów czy też wykonanie usług ( vide: Sąd Okręgowy w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 grudnia 2018 roku w sprawie III Ca 960/18, niepubl.). Niemniej podkreślić należy, że obniżenie wartości naprawy związane z ewentualnym rabatem nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Nie jest wiadomo, jaka była wartość konkretnych części przed rabatem i od jakiej kwoty (hurtowej czy detalicznej) był stosowany.

31.  W dalszej kolejności należało wskazać na zasadność zastosowania w naprawie cen części nowych i oryginalnych z logo producenta typu O. Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do zastosowania części innych aniżeli wskazane przez biegłego w opinii przy zastosowaniu zalecanej przez producenta pojazdu technologii naprawy. Celem naprawy jest przywrócenie stanu pojazdu sprzed kolizji, a nie jedynie przywrócenie go do stanu używalności. W momencie, gdy pojazd został przywrócony do stanu poprzedniego można stwierdzić, iż szkoda została naprawiona, a obowiązek ubezpieczyciela wygasa. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa ubezpieczyciel zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012r., III CZP 80/11, OSNC 2012/10/112, Prok. I Pr.-wkł. 2013/4/38, LEX 1129783, Biul.SN 2012/4/5, Monitor Prawniczy 2012/24/1319-1323).

32.  Sąd stoi na stanowisku, że nie można pozbawiać powoda poszkodowanego na skutek kolizji możliwości naprawienia szkody przy pomocy części oryginalnych, zwłaszcza że zastosowanie części nieoryginalnych może powodować podniesienie kosztów naprawy związanych z dopasowaniem części do oryginalnych części zamontowanych w samochodzie, a tym samym zysk z zastosowania tychże części może być iluzoryczny i mógłby powodować znaczne obniżenie jakości wykonanej naprawy. Naprawa przy użyciu części zamiennych nieoryginalnych (tzw. zamienników) – nie daje przy tym gwarancji przywrócenia stanu samochodu do stanu sprzed kolizji, zarówno pod względem estetycznym, technicznym i pod względem bezpieczeństwa, co jedynie potwierdza niekwestionowana opinia biegłego sądowego.

33.  Niezależnie od powyższego pozwany nie udowodnił, aby w zdarzeniu szkodowym uszkodzone zostały części inne aniżeli nowe i oryginalne typu O pomimo dokonania oględzin uszkodzonego pojazdu w toku likwidacji szkody.

34.  Jeśli natomiast chodzi o wysokość stawek za prace naprawcze, to Sąd ostatecznie uznał, że w rozpatrywanym przypadku należy zastosować stawki zaproponowane przez stronę powodową, albowiem były na poziomie średnich stawek stosowanych przez zakłady o różnych kategoriach warsztatów (I., II., (...), nieskategoryzowane), w danym okresie czasu z rejonu T. i najbliższej okolicy. Przyjęcie stawek tego typu zakładów naprawczych podyktowane jest zarówno zakresem i stopniem skomplikowania naprawy, jak i również wiekiem samochodu. Podkreślić należało, iż przyjęcie stawki ustalonej przez pozwanego nie może powodować obniżenia wysokości szkody poniesionej przez powoda, gdyż ta kształtuje się w oparciu o ceny rynku lokalnego przedstawione przez biegłego w opinii ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003r., III CZP 32/03, OSNC 2004/4/51). Z kolei strona pozwana ograniczyła się do wybranych przez siebie warsztatów naprawczych, co w oczywisty sposób odbiega od średniej ceny stawek stosowanych na rynku. Cena rynkowa nie może być ceną kształtowana w głównej mierze w oparciu o porozumienie z konkretnymi warsztatami.

35.  Uwzględnienie zaniżonych kosztów naprawy – odbiegających od cen rynku lokalnego – stanowiłoby naruszenie zasad określonych w przepisach art. 361 k.c. i art. 363 k.c. i prowadziłoby do nieuzasadnionego zaniżenia wypłaconego odszkodowania. Powód nie byłby bowiem w stanie naprawić szkody za stawki, które proponowała pozwana.

36.  Przesądzając powyższe, ustalając wysokość należnego powodowi odszkodowania z tytułu szkody w pojeździe wyrządzonej wskutek przedmiotowego zdarzenia, Sąd oparł swoje ustalenia faktyczne na opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny pojazdów samochodowych, z której wynikało, że niezbędny i ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy uszkodzeń samochodu powoda, przy zastosowaniu stawek zaproponowanych przez powoda (nieznacznie niższych od rynkowej średniej) obowiązujących na rynku lokalnym w dacie szkody oraz według cen części nowych i oryginalnych typu O, wyniósł 109.355,99 zł, a więc nieznacznie więcej niż wynikało z prywatnej kalkulacji sporządzonej na zlecenie powoda.

37.  W świetle ustalonej przez Sąd wartości pojazdu w stanie nieuszkodzonym w dacie szkody (118.300 zł) było, że w sprawie nie doszło do szkody całkowitej. Nie ma zatem znaczenia, czy powód zbył pojazd, tym bardziej, że w istocie nie doszło do tego. Podkreślić także należało, że powód nie doprowadził pojazdu do stanu sprzed szkody, aby można było nawet rozważać, jakie rzeczywiste koszty poniósł powód z tego tytułu. Trudno oczekiwać od poszkodowanego, aby naprawił pojazd, skoro kwota wypłacona tytułem odszkodowania została zaniżona. Bez znaczenia pozostaje fakt, że powód sprzedał po raz drugi przedmiotowy pojazd.

38.  Sąd uwzględnił żądanie zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej opinii w kwocie 500,00 zł. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, dokonana przed wszczęciem postępowania sądowego i poza zabezpieczeniem dowodów ekspertyza może być istotną przesłanką zasądzenia odszkodowania. W takim wypadku koszt ekspertyzy stanowi szkodę ulegającą naprawieniu zgodnie z art. 361 k.c., przy czym ocena czy poniesione koszty ekspertyzy sporządzonej na zlecenie poszkodowanego w postępowaniu przedsądowym są objęte odszkodowaniem przysługującym od ubezpieczyciela z umowy odpowiedzialności cywilnej, musi być dokonana przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności uzależniona jest od ustalenia, czy zachodzi normalny związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem tego wydatku a kolizją drogową, oraz czy poniesienie tego kosztu było obiektywnie uzasadnione i konieczne także w kontekście ułatwienia prawidłowego określenia rozmiarów szkody przez zakład ubezpieczeń ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z 2 września 1975 r., I CR 505/75, LEX nr 7747, uchwała Sądu Najwyższego z 18 maja 2004 r., III CZP 24/04, OSNC 2005/7-8/117, LEX nr 106617, uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 13 marca 2012 r., III CZP 75/11, OSNC 2012/7-8/81, LEX nr 1119650).

39.  W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotowa opinia była niezbędna powodowi w celu oceny zasadności wytoczenia powództwa. Zważyć należało, że sporządzona na zlecenie powoda ekspertyza jedynie nieznacznie różniła się od opinii sporządzonej przez biegłego sądowego w niniejszej sprawie. Jedyną możliwością zweryfikowania wysokości szkody przez poszkodowanego jest zasięgnięcie opinii u prywatnego podmiotu. Zważyć należało, że bezpośrednią przyczyną powstania wydatku po stronie powoda w postaci kosztów prywatnej opinii było działanie pozwanej w postaci zaniżenia wysokości odszkodowania. W szczególności zupełnie niezasadne było potraktowanie niniejszej szkody jako całkowitej, skoro nawet w ocenie ubezpieczyciela wartość kosztów naprawy pojazdu nie przewyższała wartości pojazdu w dacie szkody w stanie nieuszkodzonym.

40.  Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 822 § 1 i 4 k.c., art. 13 u.u.o. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 33.157,29 zł tytułem odszkodowania w zakresie kosztów naprawy pojazdu (różnicy między należnym odszkodowaniem a odszkodowaniem dotychczas wypłaconym) oraz kwotę 500,00 zł tytułem odszkodowania zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej kalkulacji naprawy.

41.  Na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. przy zastosowaniu art. 14 ust. 1 u.u.o. Sąd od kwoty stanowiącej odszkodowanie za naprawę pojazdu zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 14 lutego 2022 roku do dnia zapłaty, tj. po upływie 30 dni od daty zgłoszenia szkody.

42.  Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 u.u.o. zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Pozwany dysponujący zespołem specjalistów powinien w tym terminie ustalić swoją odpowiedzialność za szkodę i wypłacić należne odszkodowanie.

43.  Wymagalność roszczenia w zakresie zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej opinii wymagała wezwania pozwanego do zapłaty i dlatego na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 500,00 zł od dnia 18 marca 2023 roku, tj. po upływie 7 dni od daty doręczenia pozwanemu wezwania do zapłaty tej kwoty, co nastąpiło wraz z doręczeniem pozwu ( vide: k. 62). Wcześniejsze wezwanie w tym zakresie nie zawierało kwotowego określenia żądania w tym zakresie.

44.  Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie powołanych przepisów stosowanych a contrario oddalił powództwo w pozostałym zakresie, tj. w zakresie odsetek od kosztów sporządzenia opinii od daty wcześniejszej niż wyżej wskazana.

VI.

(koszty procesu)

45.  O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III. na podstawie art. 100 k.p.c., obciążając przegrywającego pozwanego całością poniesionych przez powoda kosztów procesu, albowiem powód nieznacznie uległ w swoim żądaniu. Na podstawie art. 108 §1 k.p.c. szczegółowe rozliczenie pozostawiono Referendarzowi Sądowemu, albowiem wysokość kosztów postępowania nie została ustalona – zachodziła konieczność rozpoznania wniosku biegłego o przyznanie wynagrodzenia za wydanie ustnej opinii na rozprawie.